II SA/Lu 176/25

WyrokWSA w Lublinie2025-06-12

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Jacek Czaja, Bartłomiej Pastucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony po terminie i przez osobę nieposiadającą interesu prawnego, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego nie może zostać uwzględniony, jeśli został złożony po terminie oraz przez osobę, która nie wykazała swojego interesu prawnego w sprawie. W takich przypadkach organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty K. z 8 lutego 2021 r., uznającą nieruchomość za mienie gromadzkie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Starosta odmówił wznowienia, uznając wniosek za złożony po terminie i skarżącą za nieposiadającą interesu prawnego. Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP, kwestionując terminowość wniosku oraz sposób doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 30 stycznia 2025 r., znak: GN-V.7538.5.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Wnioskiem z 17 września 2024 r. A. W. (dalej: skarżąca) zwróciła się do Starosty K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z 8 lutego 2021 roku, znak: Gn.6824.28.2020. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 oraz pkt 5 k.p.a. Wniosek ten był poprzedzony żądaniem zawartym w piśmie z 16 lipca o udostępnienie skarżącej akt postępowania zakończonego powyższą decyzją, w wyniku którego 11 września 2024 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy. Wskazaną wyżej decyzją z 8 lutego 2021 r., znak: Gn.6824.28.2020 Starosta K. (dalej: organ pierwszej instancji) orzekł, że nieruchomość oznaczona numerem ewidencyjnym [...], o pow. 0,3136 ha, obręb geodezyjny [...], położona w gm. T. D., stanowi mienie gromadzkie. Postanowieniem z 17 października 2024 r., Starosta K. odmówił wznowienia postępowania. W ocenie organu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, z uwagi na to, że został złożony po terminie, a ponadto wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do spornej nieruchomości, więc nie zaistniały podstawy, aby uznać ją za stronę postępowania. Na skutek zażalenia na powyższe rozstrzygniecie Wojewoda Lubelski (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy), postanowieniem z 30 stycznia 2025 r., utrzymał w mocy postanowienie Starosty K. z 17 października 2024 r. Wojewoda zgodził się z organem I instancji, że decyzja z 8 lutego 2021 r. nie wpływa na interes prawny skarżącej, ponieważ nie przedstawiła ona żadnego dowodu, który wskazuje na istnienie ograniczonego prawa rzeczowego do działki nr [...], zaś przedstawione przez nią dokumenty nie dotyczą spornej nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że przynależąca do działek nr [...] i [...] droga gruntowa (sporna działka) powstała rzekomo poprzez wyodrębnienie jej z posiadanej części działki z przeznaczeniem pod drogę, aby móc szybciej przemieszczać się z posesji na drogę główną przez jej babcię, jest całkowicie chybione, bowiem w aktach wyżej wymienionych nie ma mowy tym, aby sporna działka należała do poprzedników prawnych skarżącej. Wojewoda podniósł, że trafny jest również drugi z argumentów Starosty K. , że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu, wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Organ wskazał, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że wnioskodawczyni dowiedziała się o akcie własności ziemi dopiero 19 sierpnia 2024 r., skoro wiedziała o tym dokumencie już w dacie sporządzenia aktu darowizny z 8 kwietnia 1998 r., na mocy którego otrzymała działki nr [...], [...] i [...], objęte wówczas księgą nr [...] (k. 70-71 akt adm.). Poza tym dokumenty te stanowiły podstawę założenia w 2009 r. księgi wieczystej dla działek [...] i [...] ([...]). Organ odwoławczy wskazał, że nie sposób również uznać, że wnioskodawczyni dowiedziała się o treści decyzji dopiero w dniu zapoznania się pełnomocnika z aktami sprawy, tj. 11.09.2024 r. Przeczą temu pisma pełnomocnika, w szczególności złożony 19 lipca 2024 r. wniosek o udostępnienie akt i wykonanie ich fotokopii, w którym pełnomocnik powołuje się na sygnaturę spornej decyzji (k. 42-44 akt adm.) oraz załączone do wniosku pełnomocnictwo z 15 lipca 2024 r., wymieniające sporną działkę nr [...] uznaną za mienie gromadzkie. A zatem wnioskodawczyni nie mogła dowiedzieć się o treści decyzji 11 września 2024 r., lecz musiała o niej wiedzieć jeszcze przed dniem udzielenia umocowania. Wojewoda wskazał ponadto, że decyzje o uznaniu nieruchomości za mienie gromadzkie nie były doręczane indywidualnie (przez operatora pocztowego), ale podawane do wiadomości w sposób przyjęty w danej miejscowości oraz ogłaszane przez wywieszenie w urzędzie gminy oraz starostwie powiatowym na okres 14 dni, a także przez zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej gminy i powiatu oraz w prasie lokalnej (art. 8 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych). Zastosowanie znajdował art. 49 k.p.a., który wiąże prawny skutek doręczenia decyzji z upływem 14 dni od dnia publicznego obwieszczenia (ogłoszenia) decyzji. Na powyższe postanowienie A. W. wniosła skargę, w której zarzuciła: - naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. polegające na braku rzetelnego i wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie w zgodzie z prawdą obiektywną, aby ustalić czy w sprawie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego w związku z decyzją Starosty K. z 8 lutego 2021 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, 5 k.p.a., z powodu błędnej wykładni i dowolnej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w związku z decyzją Starosty K. z 8 lutego 2021 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie art. 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 64 ust 1, 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem organy odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego działały z naruszeniem zasad demokratycznego państwa prawnego zgodnie, z którymi organy działają na podstawie i w granicach prawa, co spowodowało, że organy bezprawnie zamknęły skarżącej drogę do wykazania w postępowaniu administracyjnym, że Starosta K. powołuje się na tytuł prawny do wymienionego gruntu (działka nr [...]) z naruszeniem prawa własności skarżącej. Skarżąca podniosła, że przyczyną odmowy wznowienia postępowania nie może być fakt, że strona złożyła wniosek po terminie, w sytuacji organ uprawniony był do wznowienia postępowania z urzędu, a kwestia czy dysponuje tytułem prawnym do spornego gruntu może być wyjaśniania i rozstrzygana dopiero we wznowionym postępowania. Skarżąca wskazała, że w sprawie istotne jest również, że decyzja Starosty K. z 8 lutego 2021 r. nie weszła do obrotu prawnego, bowiem okres jej wywieszenia w Urzędzie - wymagany przez art. 8 ust. 6 u.z.w.g - nie obejmował 14 dni. Odnosząc się do terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podtrzymała stanowisko, że nie został przez nią uchybiony termin wskazany w art. 148 § 1, ponieważ o decyzji dowiedziała się dopiero 11 września 2024 r., kiedy jej pełnomocnik uzyskał dostęp do akt i poznał czego ta decyzja dotyczy. Skarżąca wskazała, że dopełniła również wymogu z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ dopiero mając wiedzę o treści decyzji Starosty K. z 8 lutego 2021 r. i znając jej treść, mogła powiązać akt własności ziemi z okolicznością, że decyzja Starosty prowadzi do pozbawienia jej prawa własności. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zostało wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145a § 1, art. 145 aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Powołana instytucja stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. W związku z powyższym, przepisy jej dotyczące wymagają ścisłego stosowania. Wskazać należy, że na skutek złożenia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania, obowiązkiem organu administracji publicznej było ustalenie, czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom formalnym, przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego, a nadto, czy został zachowany termin do jego wniesienia; czy została w nim powołana choćby jedna z okoliczności, o której mowa w art. 145-145b k.p.a. oraz czy zostało ono wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie. Dopiero kumulatywne spełnienie tych przesłanek może bowiem prowadzić do wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym trzeba, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia powołanych wyżej warunków, organ administracji zobligowany jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 898/19; z 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1833/19; z 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2541/16). Jednolity jest również pogląd w doktrynie, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, Warszawa 2024). W ocenie sądu, zasadnie Wojewoda uznał, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., bowiem skarżąca nie wykazała interesu prawnego legitymującego ją do żądania wznowienia postępowania a także złożyła wniosek o jego wszczęcie z uchybieniem terminu. Skarżąca we wniosku o wznowienie powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 oraz pkt 5 k.p.a., więc - co do zasady - został spełniony wymóg określenia przestanki wznowienia postępowania. Odnosząc się do kwestii legitymacji skarżącej do żądania wznowienia postępowania, należy wskazać, że w świetle art. 147 k.p.a. żądanie wznowienia postępowania może zgłosić strona. Stroną postępowania jest ten, kto ma w sprawie interes prawny (art. 28 k.p.a.). Obowiązek ten nie może być wyłączony w przypadku wniesienia żądania wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Także w przypadku tej podstawy wznowieniowej organ zobowiązany jest ustalić, czy podanie o wznowienie pochodzi od osoby będącej stroną. Jeżeli w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego oraz twierdzeń osoby zgłaszającej podanie jest oczywiste, że osoba ta nie posiada przymiotu strony, to organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Trafnie organy administracji publicznej uznały, że skarżąca nie wykazała, że ma interes prawny, z którego mogłoby wynikać uprawnienie do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej sporną decyzją ostateczną w przedmiocie uznania nieruchomości za mienie gromadzkie. Ocena ta została prawidłowo uzasadniona w oparciu o wszechstronną analizę okoliczności potencjalnego przysługiwania skarżącej prawa rzeczowe do nieruchomości, której ta decyzja dotyczy. Jak wynika z akt, skarżąca nie przedstawiła dowodów na to, aby jej samej, bądź jej poprzednikom prawnym, przysługiwało jakikolwiek prawo materialne do spornej działki. W szczególności prawo takie nie wynika z przedłożonego aktu własności ziemi z 13 grudnia 1972 r., albowiem akt ten wprost odnosi się do innych działek, a mianowicie oznaczonych numerami [...], [...] i [...]. Analogicznie, również z aktu notarialnego z 8 kwietnia 1998 r., Rep. A nr [...], dotyczącego umowy darowizny gospodarstwa rolnego na rzecz skarżącej, składającego się z nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr [...] i [...], nie wynika, aby darczyńca miał jakiekolwiek prawo do spornej działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], które to prawo mogłaby nabyć obdarowana - skarżąca. W związku z powyższym trafnie organy uznały, że skarżąca nie wykazała przysługiwania jej jakiegokolwiek prawa rzeczowego do spornej nieruchomości, która decyzją z 8 lutego 2021 r., znak: Gn.6824.28.2020, uznana została za mienie gromadzkie. Dodać przy tym należy, że tytuł prawny do spornej nieruchomości nie wynika również z okoliczności wskazywanych przez skarżącą, jakoby ta działka, stanowiąca drogę gruntową, powstała poprzez wyodrębnienie jej z części działki skarżącej. Przede wszystkim teza ta stanowi jedynie twierdzenie, które nie zostało nie tylko udowodnione - skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na tą okoliczność - ale nawet uprawdopodobnione, a więc jest całkowicie gołosłowne. Tymczasem jak ustaliły organy, droga ogólnodostępna (dawny nr [...], obecnie nr [...]), podlegała władztwu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K., a jej przebieg był i jest niezmienny. Co więcej, również działki gruntu skarżącej oznaczone nr [...] i nr [...], graniczące z drogą gminną (nr [...]), również mają niezmienną powierzchnię od daty nabycia własności w drodze uwłaszczenia, co wynika wprost z treści aktu własności ziemi z 13 grudnia 1972 r. (k. 70 akt adm.). Należy wskazać, że także w postępowaniu o uznanie za mienie gromadzkie interes prawny strony musi być bezpośredni, czyli sytuacja danego podmiotu uprawnionego musi wynikać z normy konkretnego przepisu prawa materialnego. W niniejszej sprawie ta przesłanka nie została spełniona, albowiem skarżąca nie wykazała, że z uwagi na rzeczywisty jej interes prawny winna być stroną w postępowaniu zakończonym decyzją z 8 lutego 2021 r., znak: Gn.6824.28.2020, jak i - w konsekwencji - przysługuje jej z tej racji skuteczne uprawnienie do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego. Prawidłowo zatem organy uznały, że skarżąca nie jest stroną w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 8 lutego 2021 r. Zauważyć ponadto należy, że organ administracji jest - co do zasady - obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu, stanowi rażące naruszenie prawa (zob. wyroki NSA: z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/06; z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12). Brak zaś ustalenia okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest naruszeniem, które może mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2721/13). Zasadnie Wojewoda uznał, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Należy wskazać, że w przypadku wady kwalifikowanej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - początek biegu terminu miesięcznego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wyznacza data, w której strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczyna się w dniu powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest przy tym, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 622/05). Dla rozpoczęcia biegu terminu nie jest konieczne, aby strona dowiedziała się o pełnej treści decyzji. Chodzi bowiem o informację o wydaniu decyzji, przy czym musi to być informacja na tyle precyzyjna, aby możliwe było zidentyfikowanie decyzji w stopniu pozwalającym stronie na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się na takie dane, jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 674/13; z 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1464/20 i z 12 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1759/20). Organy administracji ustalając początek bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie w niniejszej sprawie prawidłowo wzięły pod uwagę, że decyzje o uznaniu nieruchomości za mienie gromadzkie nie były doręczane indywidualnie (przez operatora pocztowego), ale były podawane do wiadomości w sposób przyjęty w danej miejscowości oraz ogłaszane przez wywieszenie w urzędzie gminy na okres 14 dni, w trybie określonym w art. 8 ust. 6 ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych; dalej: u.z.w.g.). Zastosowanie znajdował zatem art. 49 k.p.a., który wiąże prawny skutek doręczenia decyzji z upływem 14 dni od dnia publicznego obwieszczenia (ogłoszenia) decyzji. Jednocześnie należy wskazać, że wskazany tryb zawiadomienia ma w swej istocie na celu umożliwienie każdemu potencjalnemu zainteresowanemu, który powołuje się (może powołać się) na posiadanie interesu prawnego w sprawie, możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1635/07). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że decyzja Starosty K. z 8 lutego 2021 r. została podana do publicznej wiadomości, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, w okresie od 11 do 24 lutego 2021 roku była wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, a także została zamieszczona na stronie podmiotowej BIP Gminy T. D. oraz w prasie lokalnej. Wbrew stanowisku skarżącej, nie jest trafny zarzut, że nie można decyzji tej uznać za doręczoną w trybie art. 49 k.p.a., ponieważ okres jej upublicznienia nie obejmował 14 dni. Należy wskazać, że 14-dniowy termin rozpoczął swój bieg od dnia, w którym dokonano obwieszczenia, a od zatem od 11 lutego 2021 r. i zakończył się z upływem 24 lutego 2024 r., co jest bezsporne. Okres obwieszczenia wyniósł więc dokładnie 14 dni i był on prawidłowy. Nie ma przy tym znaczenia twierdzenie skarżącej, że o decyzji dowiedziała się dopiero 11 września 2024 r., kiedy jej pełnomocnik zapoznał się z aktami postępowania i poznał treść decyzji. Należy wskazać, że zastosowanie trybu doręczenia z art. 49 § 1 k.p.a. ma charakter szczególny. To czy strona podjęła czynności poznania jej treści nie ma znaczenia prawnego. Istotą instytucji doręczenia w drodze publicznego ogłoszenia określonej w art. 49 k.p.a. jest, o ile przepisy szczególne na to zezwalają, zawiadamianie stron o wydanych decyzjach i innych czynnościach organów administracji w drodze publicznego obwieszczenia lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od daty publicznego ogłoszenia. Odmienne rozumienie treści art. 49 k.p.a. byłoby sprzeczna zarówno z językową, jak i funkcjonalną wykładnią tego przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 marca 2010 r., II OSK 45/10; 19 czerwca 2013 r., II OSK 447/12; 10 listopada 2016 r., II OSK 307/15; 22 października 2024 r., II OSK 86/22; z 8 maja 2025 r., II OSK 841/24). Skoro więc omawiana decyzja została publicznie ogłoszona 11 lutego 2021 r. i została doręczona w trybie określonym w art. 49 k.p.a., to należy przyjąć, że 24 lutego 2021 r. skarżąca musiała się dowiedzieć (przy dochowaniu należytej staranności) o wydanej decyzji i od tej daty biegł termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Tymczasem skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania 17 września 2024 r., czyli bezsprzecznie z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na to, że skarżąca we wniosku wskazała również przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należało ocenić, czy uchybiła także terminowi wynikającemu z art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącej okolicznością wypełniającą dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest fakt powzięcia informacji o wydanym akcie własności ziemi z 13 grudnia 1972 r. Skarżąca wskazała, że dopiero mając wiedzę o treści decyzji Starosty K. z 8 lutego 2021 r. i znając jej treść, mogła powiązać akt własności ziemi z tym, że decyzja Starosty prowadzi do pozbawienia jej prawa własności. Zatem dopiero w dacie 11 września 2024 r. strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zauważyć jednak należy, że z punktu widzenia przesłanek zastosowania art. 148 § 1 k.p.a. istotne jest to, kiedy skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie moment "dostrzeżenia" (zorientowania się) przez nią, że dana okoliczność świadczyła o wydaniu decyzji w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2240/18). Nie sposób także uznać, że wnioskodawczyni dowiedziała się o akcie własności ziemi dopiero 19 sierpnia 2024 r., skoro wiedzę o tym dokumencie miała najpóźniej w dacie sporządzenia aktu darowizny z 8 kwietnia 1998 r., na mocy którego otrzymała działki nr [...], [...] i [...], objęte wówczas księgą nr [...]. Poza tym dokumenty te stanowiły podstawę założenia w roku 2009 księgi wieczystej dla działek [...] i [...] ([...]). Z zestawienia powyższych okoliczności wynika, że skarżąca o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia musiała wiedzieć już w momencie, kiedy decyzja stała się ostateczna, tj. 24 lutego 2021 r. Mogła więc skutecznie złożyć wniosek o wznowienie w terminie miesiąca od tej daty. Tak się jednak nie stało a wniosek wniesiony 17 września 2024 r. został złożony po terminie. Skarżąca zatem uchybiła terminowi wskazanemu zarówno w art. 148 § 1 k.p.a., jak i w art. 148 § 2 k.p.a. Zarzut odnoszący się do tego, że odmowa wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 148 k.p.a. może stanowić samodzielną podstawę jedynie w tych przypadkach, w których postępowanie w tym przedmiocie nie może zostać wszczęte z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie. Należy podkreślić, że gdyby uznać taki pogląd za słuszny, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa (zob. wyrok WSA w Łodzi z 19 stycznia 2023 r., sygn. III SA/Łd 745/22). Należy ponadto wskazać, że tryby wznowienia postępowania administracyjnego (skargowy i z urzędu) mają charakter rozłączny, a przez to nie mogą być dowolnie mieszane w czasie ich trwania. Inaczej mówiąc, postępowanie wznowione na wniosek strony toczy się w tym i tylko tym trybie, a przez to podlega ocenie przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności dotyczących samego wniosku (zob. M. Wojtuń [w:] Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 147 teza 2 i przytoczone tam orzecznictwo). Zatem do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu nie jest wystarczające subiektywne przekonanie skarżącej, że organ tak właśnie powinien postąpić. Odnosząc się natomiast do kwestii "wejścia do obrotu prawnego" decyzji Starosty K. z 8 lutego 2021 r., jak zostało już wyżej wykazane, decyzja ta na podstawie art. 8 u.z.w.g została upubliczniona na okres 14 dni. Ustawodawca przesądził w art. 49 k.p.a., że ogłoszenie decyzji, poprzez wywieszenie jej w urzędzie gminy na okres 14 dni, jest równoznaczne z doręczeniem. W niniejszej sprawie kwestionowane orzeczenie stało się więc ostateczne 24 lutego 2021 r. wskutek upływu 14 dni od daty jego ogłoszenia. Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że decyzja "nie weszła do obrotu prawnego". Ubocznie należy również zaznaczyć, że koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa doręczeniem decyzji, lecz z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata (zob. np. wyrok NSA z 20 lutego 2014 r., sygn. akt ll OSK 2259/12; wyrok NSA z 17 października 2017 r., sygn. akt ll GSK 4055/16; wyrok NSA z 21 grudnia 2023 r., sygn. akt ll GSK 1103/22). W konsekwencji łącznie wydanie decyzji oraz jej doręczenie powoduje skutek o którym mowa w art. 110 k.p.a (zob. wyrok NSA z 17 października 2017 r. sygn. akt ll GSK 4055/16), co z kolei prowadzi do wniosku, że decyzja wywołuje skutki z chwilą jej wydania, jeżeli została doręczona (zob. wyrok NSA z 25 września 2009 r. sygn. akt l OSK 81/09; wyrok NSA z 11 maja 2016 r. sygn. akt ll GSK 2976/14).\ Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło