II SO/Lu 24/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. S. O. W. P. z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny [...] Związkowi Łowieckiemu Zarząd Okręgowy w L. za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy postanawia: I. wymierzyć [...] Związkowi Łowieckiemu Zarządowi Okręgowemu w L. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; II. zasądzić od [...] Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w L. na rzecz S. S. O. W. P. z siedzibą w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 26 września 2024 r. S. S. O. W. P. z siedzibą w W. (dalej jako: skarżący lub Stowarzyszenie) wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z wnioskiem o wymierzenie grzywny [...] Związkowi Łowieckiemu Zarząd Okręgowy w L. (dalej jako: Związek lub PZŁ) za nieprzekazanie do Sądu jego skargi na decyzję organu z dnia 26 czerwca 2024 r. o odmowie udostępniania informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 7 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu podkreślono, że w dniu 2 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł skargę na decyzję Związku, której przedmiotem była odmowa udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem Stowarzyszenia skarga ta nie została przekazana do sądu, co uzasadnia nałożenie grzywny. Skarżący wniósł również wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na wniosek Związek wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że jedynie Polski Związek Ł. oraz koła łowieckie posiadają osobowość prawną przyznaną na podstawie art. 32 ust. 2 oraz art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tj.: Dz. U. 2023 r. poz. 1082 ze zm., dalej jako: Prawo łowieckie). Z powołanych przepisów wynika, że skarga na bezczynność przeciwko Zarządowi Okręgowemu [...] Związku Łowieckiego jest niedopuszczalna z uwagi na brak zdolności sądowej. Związek podkreślił również, że zastosował się do wymogów określonych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.) i przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga do sądu administracyjnego jest wnoszona za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Obowiązkiem organu jest przekazanie sądowi skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zasadniczo w terminie 30 dni od daty jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej obowiązują przepisy szczególne, modyfikujące termin przekazania skargi wraz z aktami do sądu. Jak wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek skarżącego o wymierzenie Zarządowi Okręgowemu PZW w L. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie Sądowi skargi zasługuje na uwzględnienie. Z nadesłanych przez organ oraz skarżącego informacji wynika, że skarga na decyzję Zarządu Okręgowego PZŁ w L. z dnia 26 czerwca 2024 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 8 sierpnia 2024 r. (została nadana 2.08.2024 r., k. 44 akt sądowych). Skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 29 sierpnia 2024 r., co wynika z wyjaśnień Związku oraz informacji ze strony Poczty Polskiej. Z powyższego wynika niewątpliwie, że organ nie dopełnił obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w ustawowym terminie 15 dni, od dnia kiedy do organu wpłynęła skarga (od 8 sierpnia 2024 r.). Naruszenie powyższego obowiązku uzasadnia uwzględnienie wniosku i wymierzenie grzywny organowi. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest już pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny (por. przykładowo postanowienia NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OZ 232/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13; z 12 lutego 2014 r., I OZ 72/14; z 6 marca 2014 r., I OZ 141/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 23 września 2014 r., I OZ 759/14). Ma służyć nie tylko zmuszeniu organu do wykonania ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi do sądu, ale także napiętnowania już popełnionych zaniedbań w tym zakresie, tak aby nie powtarzały się one w przyszłości. Płynie z tego dalsza konkluzja, że przekazanie skargi z opóźnieniem nie czyni wniosku o wymierzenie organowi grzywny bezprzedmiotowym. Pomimo okoliczności, że Związek przekazał przedmiotową skargę do WSA w Warszawie pomimo żądania Stowarzyszenia, który skierował skargę do WSA w Lublinie nie można zasadnie uznać, że skarga nie została przekazana do sądu administracyjnego. Przekazanie skargi nawet do sądu niewłaściwego należy uznać za wypełnienie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 59 § 1 p.p.s.a. to na sądach administracyjnych spoczywa obowiązek przestrzegania właściwości miejscowej i rzeczowej z urzędu, a w przypadku przekazania skargi do sądu niewłaściwego sąd ten powinien przekazać ją zgodnie z właściwością. Stosownie do powołanego przepisu jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Zasadne jest więc uznanie, że przedmiotowa skarga Stowarzyszenia została przekazana, jednakże z uchybieniem terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W zakresie wymiaru grzywny ustawodawca nie wskazał konkretnych dyrektyw orzekania, poza górną jej granicą - dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 17 stycznia 2014 r. (I OZ 1259/13), sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne jest wymierzenie Zarządowi Okręgowemu PZŁ w L. grzywny w symbolicznej w istocie kwocie 100 zł. Sąd określając wymiar grzywny wziął pod uwagę fakt, że skarga, choć z opóźnieniem została jednak przekazana do sądu. Sąd uwzględnił również okoliczność, że adresat skargi nie jest typowym organem administracji publicznej, jakkolwiek jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jako podmiot wykonujący zadania publicznej – w zakresie realizowania tych funkcji (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Ma to znaczenie o tyle, że w jakimś zakresie usprawiedliwia brak wiedzy organu o zasadach dotyczących przekazywania skarg do sądu administracyjnego. Zarząd Okręgowy PZŁ w ograniczonym jedynie stopniu stosuje typowe formy działań administracji publicznej, nie ma również wyspecjalizowanej obsługi prawnej, która służyłaby pomocą w realizacji obowiązków związanych z udostępnianiem informacji publicznej. W ocenie Sądu nie istnieje realne niebezpieczeństwo, że błąd organu, który pojawił się w rozpoznawanej sprawie, stanie się przyczynkiem do pojawienia się praktyki naruszania przez organ obowiązku przekazywania skargi do sądu. Uwzględnienie wniosku i wymierzenie grzywny będzie zatem miało funkcję raczej sygnalizacyjną, wskazującą organowi na obowiązki, jakie spoczywają na nim w związku ze sprawami o dostęp do informacji publicznej. Dodatkowo należy jeszcze wyjaśnić, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., nie budzi wątpliwości, że Polski Związek Ł., Zarządy Okręgowe PZŁ oraz Koła Ł. są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są bowiem nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 Prawa łowieckiego, Polski Związek Ł. jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulacje liczebności populacji zwierząt łownych. Łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza natomiast ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1 Prawa łowieckiego). Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią zaś własność Skarbu Państwa (art. 2 Prawa łowieckiego). Na podstawie art. 34 Prawa łowieckiego ustawodawca przekazał PZŁ szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej; troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących; ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych; podejmowanie działań mających na celu zwalczanie i zapobieganie rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych zwierząt łownych; realizację innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska. Wymienione zadania mają charakter publiczny. W świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, PZŁ wykonuje zatem m.in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji RP obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 190/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Go 32/14, wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3277/15; CBOSA). Zadania te, na podstawie art. 32a ust. 1 pkt 8 Prawa łowieckiego, wykonują także Zarządy Okręgowe, jako organy strukturalne PZŁ. Dlatego też należy uznać, że w zakresie udostępniania informacji publicznej działania i bezczynność Zarządu Okręgowego PZŁ w L. mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, a zdolność sądowa tego podmiotu wynika z art. 25 § 3 p.p.s.a. oraz powołanych regulacji u.d.i.p. oraz Prawa łowieckiego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na treści art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od wniosku oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.