II SA/Ol 297/24

WyrokWSA w Olsztynie2024-11-19

Skład orzekający: Ewa Osipuk, Tadeusz Lipiński, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych może zostać wydana, jeśli inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym, a rokowania z właścicielem nie doprowadziły do porozumienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych została wydana prawidłowo. Inwestycja ta stanowiła inwestycję celu publicznego, była zgodna z planem miejscowym, a mimo braku zgody właściciela, rokowania zostały przeprowadzone zgodnie z wymogami ustawy. Spełnienie tych przesłanek uzasadnia ograniczenie prawa własności.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych. Starosta odmówił, uznając, że inwestycja nie jest celem publicznym i jest niezgodna z planem miejscowym. Wojewoda uchylił decyzję starosty i ograniczył sposób korzystania z nieruchomości, uznając inwestycję za cel publiczny i zgodną z planem. Skarżąca wniosła skargę, kwestionując cel publiczny inwestycji, jej zgodność z planem i twierdząc, że uniemożliwi ona korzystanie z jej działek. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 roku sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości - oddala skargę. Decyzją z 9 listopada 2023 r. Starosta Lidzbarski (dalej: starosta) na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm., dalej: u.g.n.), odmówił [...] (dalej: spółka lub inwestor) ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...], będącej współwłasnością E.S. (dalej jako: skarżąca) oraz S. i M.H., przez posadowienie i pozostawienie na tej działce urządzeń elektroenergetycznych. W uzasadnieniu decyzji Starosta ocenił, że planowana inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego. Stwierdził, że nie można przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z budową przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 6 u.g.n., służy celom publicznym. Zauważył, że § 6 ust. 3 uchwały [...] (dalej: plan miejscowy) nie wskazuje konkretnego miejsca lokalizacji urządzeń do przesyłu energii elektrycznej, a w tej sytuacji wnioskodawca powinien uzasadnić wybór poprowadzenia inwestycji i wykazać niezbędność zaprojektowania urządzeń w danym miejscu. Starosta podniósł, że w myśl § 9 planu miejscowego przebieg tras elementów infrastruktury technicznej może podlegać zmianom w projektach technicznych pod warunkiem niepogorszenia wartości użytkowych, estetycznych oraz niepogorszenia wpływu na środowisko przyrodnicze. Stwierdził, że nie jest możliwe zaprojektowanie urządzeń na ww. działce, gdyż jest ona oznaczona symbolem ML - tereny zabudowy letniskowej, a budowa infrastruktury pogorszyłaby wartości użytkowe i estetyczne nieruchomości przeznaczonych pod rekreację. Starost zauważył, że nie udowodniono, że planowana inwestycja jest niezwykle istotna dla [...] i lokalnej społeczności. Stwierdził, że załącznik graficzny, który jest integralną częścią wniosku, nie jest zgodny ze stanem faktycznym. Zakwestionował również przeprowadzone rokowania, zarzucając im pozorność. Zarzucił, że przedmiotem rokowań nie były wszystkie elementy planowanych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości i nie trwały one dostatecznie długo, aby właściciele mogli podjąć decyzję w tym przedmiocie. Podniósł ponadto, że inwestor nie przedstawił możliwości poprowadzenia inwestycji w innym miejscu. W złożonym odwołaniu inwestor zakwestionował ocenę starosty, że przedmiotowa inwestycja nie jest interesem publicznym. Zarzucił, że ww. działka w planie miejscowym oznaczona jest jako D10-ulica dojazdowa, a nie ML-tereny zabudowy letniskowej. Zauważył, że nie ma obowiązku dołączania załączników graficznych sporządzonych na aktualnej mapie do celów projektowych. Nie podzielił oceny, że w przedmiotowa inwestycja obniży wartość działek i utrudni znalezienie potencjalnych nabywców. Zauważył, że działka ta stanowi drogę dojazdową, a nieruchomości sąsiednie, mając zapewniony dostęp do energii elektrycznej, zyskają na wartości. Inwestor zaznaczył, że przepisy nie regulują sposobu prowadzenia negocjacji. Stwierdził, że rokowania w sprawie udostępnienia gruntu trwały ponad pół roku. W tym czasie właściciele nieruchomości nie ustosunkowali się do przedstawianych dokumentów, nie zgłaszali uwag, nie przedstawili swoich warunków udostępnienia nieruchomości ani nie informowali o innych zobowiązaniach. Z tych względów uznał rokowania za zakończone. Dodał, że przed złożeniem wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości przeanalizował alternatywne rozwiązania. Uznał, że projektowana lokalizacja urządzeń elektroenergetycznych jest optymalna i najmniej uciążliwa dla właścicieli nieruchomości. Zaznaczył, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie wymaga przekształcania przeznaczenia gruntu. Decyzją z 1 marca 2024 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i ograniczył sposób korzystania z części ww. nieruchomości przez udzielenie inwestorowi zezwolenia na posadowienie i pozostawienie na tej działce urządzeń elektroenergetycznych w postaci sieci elektroenergetycznej SN 15kV o długości 21 m (ułożonej w ziemi), stacji transformatorowej SN/Nn 15/0,4Kv wraz z szafą rozdzielczą stacyjną (urządzeń naziemnych) oraz kabli elektroenergetycznych nN 0,4 kV o łącznej długości 359 m (ułożonych w ziemi), zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. Określił, że powierzchnia niezbędna do wykonania prac wynosi 872 m2 a powierzchnia ograniczenia nieruchomości po wykonaniu prac: 43,3 m2. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 124 u.g.n., pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działki. Wywiódł z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503), że na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy: przedmiot inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n. oraz lokalne (gminne) lub ponadlokalne (powiatowe, wojewódzkie i krajowe) znaczenie inwestycji. Łączne spełnienie obu przesłanek przesądza, że dane przedsięwzięcie spełnia wymogi pozwalające na zaliczenie go do inwestycji celu publicznego. Stwierdził, że spółka jest podmiotem realizującym cel publiczny. Przedmiotowa inwestycja polega bowiem na budowie urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, które w myśl art. 6 pkt 2 u.g.n. są inwestycją celu publicznego. Podkreślił, że inwestor jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, co potwierdza ujęcie spółki w rozporządzeniu Rady Ministrów z 3 listopada 2015 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 731 ze zm.). Wojewoda ocenił, że inwestycja służy zaspokojeniu potrzeb społeczności lokalnej. Stwierdził też, że inwestycja jest zgodna z zapisami planu miejscowego. Przedmiotowa działka wbrew twierdzeniom starosty, oznaczona jest symbolem "D10" - droga dojazdowa, a w § 6 planu ustalono zasadę zaopatrzenia spornego terenu w energię elektryczną. W punkcie 3 wskazano, że: "Zaopatrzenie w energię elektryczną odbywać się będzie z istniejącej sieci napowietrznej średniego napięcia poprzez projektowany odcinek sieci napowietrznej średniego napięcia, następnie z projektowanej stacji transformatorowej rozprowadzenie kablem ziemnym niskiego napięcia w ciągu projektowanych dróg". Doprecyzowano również, że przebieg tras elementów infrastruktury technicznej może podlegać zmianom w projektach technicznych pod warunkiem nie pogorszenia wartości użytkowych, estetycznych, oraz nie pogorszenia wpływu na środowisko przyrodnicze (§ 9 uchwały). Wojewoda zaznaczył, że planowana inwestycja została zaprojektowana w ciągu drogi, a z rysunku planu nie wynika, by kolidowała z wartością użytkową działki, skoro polegać ma na ułożeniu w ziemi sieci elektroenergetycznej SN 15kV i kabli elektroenergetycznych nN 0,4 kV. Wojewoda stwierdził, że zgromadzone dowody potwierdzają, że przed wydaniem decyzji przeprowadzone zostały rokowania w celu uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na budowę kablowej linii niskiego napięcia, które zakończyły się wynikiem negatywnym. Inwestor pismem z 16 maja 2022 r. zwrócił się do właścicieli działki o ustanowienie służebności przesyłu pod urządzenia elektroenergetyczne. W załączeniu przekazał mapę z planowanym przebiegiem i propozycję treści umowy o ustanowienie służebności przesyłu. W związku z brakiem odpowiedzi, pismami z 8 czerwca 2022 r., 10 sierpnia 2022 r. i 9 stycznia 2023 r. ponownie wystąpił do właścicieli nieruchomości w celu uzyskania zgody na ustanowienie służebności przesyłu. Korespondencję również pozostawiono bez odpowiedzi. Na tym rokowania zakończono. Wojewoda wyjaśnił, że orzekając w sprawie oparł się na wniosku spółki, w którym wskazano dokładny zakres ograniczenia spornej nieruchomości. Zauważył, że art. 124 ust. 1 u.g.n. nie obliguje organu do obrazowania zakresu ograniczenia w formie mapy, lecz jej dołączenie lepiej wyjaśnia zakres koniecznego ograniczenia i umożliwia weryfikację przesłanki zgodności zamierzenia z planem miejscowym. Skargę na powyższą decyzję wniosła E.S.. Stwierdziła, że nie zgadza się na budowę ww. urządzeń na swojej działce, gdyż po realizacji inwestycji jej działki zostaną pozbawione prądu. Wskazała, że inwestycja może być zrealizowana na innej nieruchomości, która nie jest zadrzewiona i również jest przeznaczona pod drogę wewnętrzną. Zarzuciła, że działki, które ma zasilać w energię elektryczną sporna inwestycja, mają dostęp do prądu przez linię napowietrzną, którą właściciel tamtych nieruchomości zamierza zlikwidować. Przyznała, że nie odpowiadała na pism inwestora, gdyż nie zgadza się na tę inwestycję. Dodała, że w planie miejscowym nie ma dokładnego przebiegu linii energetycznej. Jej działki nie potrzebują zasilania "mocniejszym" prądem i planuje zlikwidować słupy na tych działkach. Podniosła ponadto, że gmina planuje założenie wodociągu na jednej z jej działek, co sporna inwestycja uniemożliwi. Stwierdziła, że projektowana inwestycja ma cel prywatny, nie publiczny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Na rozprawie 19 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę. Zarzucił, że nie wyjaśniono i nie uzasadniono, dlaczego planowana inwestycja ma zostać wykonana akurat na działce skarżącej. Pełnomocnik organu wskazał, że wszystkie przesłanki do wydania przez organ zaskarżonej decyzji zostały spełnione, zaś pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podał, że sporna inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, lecz przedsięwzięciem, które ma służyć wyłącznie jednemu podmiotowi, a nie ogółowi mieszkańców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 124 ust. 2 u.g.n. udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Stosownie zaś do 124 ust. 3 u.g.n. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 tego artykułu. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Z przytoczonych przepisów wynika, że ustawodawca umożliwia zrealizowanie inwestycji celu publicznego nawet wbrew woli właściciela nieruchomości. Przy czym ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości możliwe jest przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n., 2) ograniczenie prawa własności nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, 3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem. Zasadnie Wojewoda ocenił, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. Definicję inwestycji celu publicznego zawiera art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej: u.p.z.p.), zgodnie z którym należy przez nią rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Stosownie zaś do art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się powszechnie, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej ma status inwestycji celu publicznego, gdyż realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny (por. np. wyroki NSA z 6.06.2016 r. o sygn.: I OSK 1648/15, I OSK 1650/15, I OSK 1719/15, I OSK 1988/14, I OSK 2251/15, I OSK 2480/15, I OSK 2432/15, I OSK 2875/15; z 25.10.2013 r. I OSK 2967/12 – wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to inwestycja liniowa, przebiegająca zazwyczaj przez szereg nieruchomości na terenie danej gminy lub kilku gmin, a nawet powiatów danego województwa. Przy czym dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel ustawowy realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Podobnie, nie ma znaczenia, czy na danym obszarze ma ona charakter tranzytowy czy też docelowy (por. wyroki NSA z 12.10.2016 r. I OSK 697/15 i I OSK 796/16). Realizacja inwestycji liniowej wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawę bezpieczeństwa energetycznego, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Ma się tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym, jak i gospodarczym, gdyż budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze (por. wyrok NSA z 8.12.2015 r. I OSK 1244/15). Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Z tego względu zachowany jest wymóg proporcjonalności z art. 31 ust. 3 Konstytucji (por. wyrok NSA z 12.10.2016 r. I OSK 3417/15). Budowa linii elektroenergetycznej służy do przesyłu (przenoszenia, transportu) energii elektrycznej z jej źródła do odpowiedniego punktu poboru, co pozwala na zakwalifikowanie jej do katalogu celu publicznego. Istotna jest tu bowiem funkcja tego rodzaju inwestycji, w tym wypadku przesył energii (zob. Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2015, s. 397-398). Zaskarżona decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości dotyczy posadowienia i pozostawienia na działce skarżącej urządzenia elektroenergetycznego w postaci sieci elektroenergetycznej SN 15kV o długości 21 m (ułożonej w ziemi), stacji transformatorowej SN/Nn 15/0,4Kv z szafą rozdzielczą stacyjną (urządzeń naziemnych) oraz kabli elektroenergetycznych nN 0,4 kV o łącznej długości 359 m (ułożonych w ziemi). Przedmiotowe przedsięwzięcie stanowi element działań podejmowanych w celu wyeliminowania sytuacji zagrożenia ciągłości dostaw energii, co niewątpliwie służy zabezpieczeniu interesu społecznego. Jak wskazano bowiem we wniosku inwestora z 7 lutego 2023 r. przedsięwzięcie to umożliwi zasilenie w energię elektryczną nowych odbiorców w [...] i pozwoli na wykonanie powiązania projektowanej stacji transformatorowej z istniejącą linią napowietrzną nN 0,4kV, przez co przejmie ona obciążenie istniejącej sieci nN 0,4kV i poprawi bezpieczeństwo energetyczne istniejących odbiorów w tej miejscowości. Jak już zaznaczono, aby inwestycja miała charakter inwestycji celu publicznego, winna mieć zasięg co najmniej o znaczeniu lokalnym (gminnym), a takie właśnie znaczenie posiada przedmiotowa inwestycja. Podkreślić należy, że organy orzekające w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie są uprawnione do badania celowości planowanej inwestycji (zob. wyrok NSA z 2.08.2018 r. I OSK 2340/15), gdyż w tym zakresie wiążące są ustalenia planu miejscowego lub decyzji lokalizacyjnej. Zatem podnoszone przez skarżącą twierdzenia, że planowana inwestycja nie jest w ogóle konieczna, gdyż jej działki letniskowe nie potrzebują "mocniejszego" prądu nie podlega ocenie w przedmiotowym postępowaniu. Niezrozumiałe są obawy skarżącej, że zamiana sieci napowietrznej na linię kablową pozbawi jej działki dostępu do energii elektrycznej. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. Prawidłowo Wojewoda ocenił, że w sprawie została także spełniona przesłanka zgodności planowanej inwestycji z zapisami obowiązującego na tym terenie planu miejscowego. Postanowienia tego planu, jako aktu prawa miejscowego, mają charakter normatywy i są dla organów administracji wiążące, wobec czego brak było możliwości dokonania innych ustaleń co do przebiegu inwestycji - w szczególności zmiana jej przebiegu przez inną działkę, tak jak domaga się tego skarżąca. Organ administracji prowadzący postępowania na podstawie art. 124 u.g.n. nie może ingerować w treść planu i ustalać innego przebiegu inwestycji (por. wyroki NSA z 15.05.2014 r. I OSK 2587/14, 7.06.2013 r. I OSK 81/12). Dodać należy, że jak wynika m.in. z mapy załączonej do wniosku inwestora, wskazana w skardze działka, poza przedmiotową działką, sąsiaduje wyłącznie z 3 innymi nieruchomościami, w przeciwieństwie do działki będącej przedmiotem ograniczenia sposobu użytkowania. Podkreślić należy, że dla spełnienia warunku określonego w art. 124 ust. 1 u.g.n. istotne jest, aby plan miejscowy dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego na określonym terenie. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, postanowienia planu miejscowego określają przebieg planowanych linii energetycznych. § 6 ust. 3 planu miejscowego stanowi bowiem, że zaopatrzenie w energię elektryczną odbywać się będzie z istniejącej sieci napowietrznej średniego napięcia poprzez projektowany odcinek sieci napowietrznej średniego napięcia, następnie z projektowanej stacji transformatorowej rozprowadzenie kablem ziemnym niskiego napięcia w ciągu projektowanych dróg. Linie energetyczne kolidujące z projektowanym zagospodarowaniem zostaną przebudowane na warunkach określonych przez Zakład Energetyczny. Z kolei w § 9 planu miejscowego dopuszczono możliwość zmiany przebiegu tras elementów infrastruktury technicznej w projektach technicznych pod warunkiem niepogorszenia wartości użytkowych, estetycznych oraz niepogorszenia wpływu na środowisko przyrodnicze. Należy wskazać, że projektowany odcinek linii energetycznej przebiega w projektowanej drodze. Biorąc zatem pod uwagę usytuowanie przy granicach działki i jej przeznaczenie, nie sposób uznać, że wpłynie to w jakikolwiek sposób na wartości użytkowe działki. Należy zatem stwierdzić, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. W sprawie bezsporne jest również, że inwestor zainicjował rokowania, które nie doprowadziły do udzielenia zgody przez właścicieli nieruchomości na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji celu publicznego. Zauważyć należy, że z art. 124 ust. 3 u.g.n. wynika, że ustawodawca nie określił trybu prowadzenia rokowań i strony nie są związane żadnymi regułami w tym zakresie, a zakres, forma i przebieg rokowań pozostawione są woli stron. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie nakłada też na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na skutek rokowań dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Celem rokowań jest zawarcie umowy, po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników. Rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Moment rozpoczęcia rokowań należy wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w ten sposób, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia, oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zatem być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejkolwiek ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyroki NSA z 7.01.2018 r. I OSK 1703/17; 6.07.2016 r. I OSK 1723/15). Obowiązek przeprowadzenia rokowań nie oznacza bowiem konieczności osiągnięcia wspólnego, zgodnego stanowiska stron. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, akt administracyjnych sprawy, która była przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd nieprawomocnym wyrokiem z 16 lipca 2024 r. sygn. II SA/Ol 298/24, oraz oświadczenia skarżącej zwartego w skardze jednoznacznie wynika, że inwestor przeprowadził rokowania ze współwłaścicielami ww. nieruchomości, w tym skarżącą, które ostatecznie okazały się nieskuteczne. Pismami 16 maja 2022 r., 10 sierpnia 2022 r., 26 września 2022 r. oraz 9 stycznia 2023 r. inwestor zwrócił się do skarżącej o wyrażenie zgody na lokalizację m.in. projektowanych urządzeń elektroenergetycznych. Pomimo odebrania przez skarżącą kierowanych do niej przesyłek, nie odpowiedziała ona na żadne z tych pism, a z wyjaśnień zawartych w skardze wynika, że powodem braku odpowiedzi na pisma inwestora był brak zgody skarżącej na projektowaną inwestycję. Przeprowadzona 22 maja 2023 r. rozprawa administracyjna również nie doprowadziła do uzgodnienia wspólnego stanowiska. W tych okolicznościach Wojewoda słusznie uznał, że spełniony został wymóg przeprowadzenia rokowań, określony w art. 124 ust. 3 u.g.n., a inwestor nie uzyskał zgody właścicieli nieruchomości na realizację inwestycji, co uzasadniało wydanie zakwestionowanej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że obowiązek przeprowadzenia rokowań nie oznacza konieczności osiągnięcia wspólnego, zgodnego stanowiska. Brak wypracowania wspólnego stanowiska musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie prac na ich gruncie. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym razie, nigdy nie można byłoby wszcząć postępowania zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 6.07.2016 r. I OSK 298/15; 24.11.2017 r. I OSK 970/17; 14.12.2017 r. I OSK 1375/17; wyrok WSA w Olsztynie z 14.12.2021 r. II SA/Ol 634/21). Ponadto, nie jest rzeczą organów ani Sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właścicielki do przyjęcia. To bowiem nie podlega rozstrzygnięciu w zakresie orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie ma również znaczenia fakt, że skarżąca wiązała z przedmiotowym terenem określone plany, które później uległy zmianie. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia. Co więcej, również kwestie takie, jak dobra albo zła wiara inwestora czy ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (wyrok NSA z 14.07.2021 r. I OSK 358/21). W tym stanie faktycznym Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, które nie doprowadziły do uzyskania zgody właścicielki nieruchomości na udostępnienie nieruchomości inwestorowi. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., niezbędne do ograniczenia korzystania z nieruchomości w trybie administracyjnym. Przy czym, ustalając w zaskarżonej decyzji zakres zezwolenia na zajęcie nieruchomości przyznano spółce takie uprawnienia, które są konieczne do prawidłowej realizacji projektowanej inwestycji oraz utrzymania jej w stanie przydatności, a jednocześnie nie sformułował takich uprawień dla inwestora, które w sposób nieuzasadniony nadmiernie ograniczyłyby właścicieli w ich prawach do gruntu. Prawidłowości wydanej decyzji nie zdołały także podważyć zarzuty skargi. Nieuzasadnione są obawy skarżącej, że zamiana sieci napowietrznej na innych działkach na przedmiotową linię kablową pozbawi jej działki dostępu do energii elektrycznej czy też, że lokalizacja spornej inwestycji na ww. działce wyklucza możliwość zlokalizowania wodociągu również w tej działce. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło