I SA/Op 262/18
PostanowienieWSA w Opolu2018-10-24
Skład orzekający: Anna Wójcik, Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków jest aktem prawa miejscowego, a w konsekwencji, czy skarga prokuratora na taką uchwałę podlega 6-miesięcznemu terminowi do jej wniesienia?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków nie jest aktem prawa miejscowego, ponieważ nie ustanawia norm prawnych, a jedynie zatwierdza propozycje cenowe przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. W związku z tym, skarga prokuratora na taką uchwałę podlega 6-miesięcznemu terminowi do jej wniesienia, liczonemu od dnia wejścia w życie uchwały. Wniesienie skargi po tym terminie skutkuje jej odrzuceniem.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Opolu wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 22 grudnia 2016 r. zatwierdzającą taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków poprzez nałożenie opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, na co brak było upoważnienia ustawowego. Rada Miejska wniosła o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie, argumentując, że uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, a skarga została wniesiona po upływie 6 miesięcy od jej wejścia w życie. W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie, Rada wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej, wskazując na podstawę prawną w rozporządzeniu Ministra Budownictwa.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Opolu na uchwałę Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 22 grudnia 2016 r., nr XXXIV/194/16 w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Rada Miejska w Niemodlinie, działając na podstawie art. 24 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r., poz. 139 ze zm.; dalej w skrócie "u.z.z.w."), uchwałą nr XXXIV z dnia 22 grudnia 2016 r. zatwierdziła w § 1 uchwały, taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Niemodlin. Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Niemodlina. W § 2 uchwały wskazano, że zatwierdzone taryfy obowiązują na terenie Gminy Niemodlin od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 31 stycznia 2018 r., w § 4 ust. 1 – że uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia (tj. z dniem 22 grudnia 2016 r.) a w ust. 2 – że polega podaniu do publicznej wiadomości zgodnie z § 116 Statutu Gminy Niemodlin.
Pismem datowanym na dzień 6 lipca 2018 r., które skierowane zostało do Rady Miejskiej w Niemodlinie (data wpływu 10 lipca 2018 r.), Prokurator Rejonowy w Opolu, działając na podstawie art. 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej określana jako P.p.s.a.), wniósł skargę na ww. uchwałę Nr XXXIV Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 22 grudnia 2016 r. w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Zaskarżonej uchwale prokurator zarzucił naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 466 ze zm.; dalej: u.s.g.) oraz art. 24 ust. 1 i ust. 5 u.z.z.w. a także art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 827) - a to poprzez przekroczenie - w treści tej uchwały, w jej § 1 i 2 oraz zawartej w uzasadnieniu do tej uchwały tabeli nr 5 - ustawowej delegacji, polegające na nałożeniu opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowych i do urządzeń kanalizacyjnych, podczas gdy żadne przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej uchwały nie zawierały upoważnienia ustawowego do nakładania takiego obowiązku.
Stawiając te zarzuty prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, że w skarżonej uchwale (w § 1 i w tabeli nr 5 załącznika do niej) Rada Miejska w Niemodlinie ustaliła wysokość stawek opłat za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, co nastąpiło z naruszeniem zakresu delegacji ustawowej, gdyż ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ani ustawa o samorządzie gminnym, ani także żaden inny przepis prawa obowiązujący w dacie podjęcia uchwały nie zawierały norm upoważniających do nałożenia tego rodzaju opłat. Brak jest także przepisów ustawowych, które upoważniałyby Radę Miejską do samoistnego wprowadzenia opłat, gdyż nie mają takiego charakteru przepisy powołane w podstawie prawnej podjętej uchwały.
W ocenie prokuratora zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, gdyż jest skierowana do wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy, którzy chcieliby podłączyć swoje nieruchomości do sieci wodociągowej. Tym samym ma charakter generalny i abstrakcyjny, dotyczy sytuacji powtarzalnych a nie jednorazowych, zawiera określony nakaz skierowany do właścicieli nieruchomości na terenie gminy przejawiający się w obowiązku poniesienia opłaty – co jest cechą aktu normatywnego. Takie akty prawa miejscowego mające charakter powszechnie obowiązujący mogą być stanowione tylko na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, co wynika z art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP. Nie jest dopuszczalne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym opłat, bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Przepis art. 84 ustawy zasadniczej jednoznacznie wskazuje, że obywatel jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów publicznych określonych wyłącznie w drodze ustawy. Opłata opisana w skarżonej uchwale ma w istocie charakter jednostronnie narzuconej daniny publicznej a zatem dla jej wprowadzenia konieczne było istnienie wyraźnego upoważnienia ustawowego. Brak takiego upoważnienia sprawia, że gmina wprowadzając tego rodzaju opłaty przekroczyła swoje kompetencje. Podstawy prawnej do opisanego powyżej działania nie może także stanowić art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, albowiem wprowadzone skarżoną uchwałą opłaty nie są związane ze świadczeniem usług komunalnych. Istota wprowadzonej opłaty wyraża się w tym, że to mieszkaniec gminy został obciążony opłatą za samo przyłączenie do sieci, podczas gdy obowiązek poniesienia kosztów wykonania przyłącza do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej obciąża gminę.
Zatem w powyższym zakresie zaskarżona uchwała narusza prawo i powinna być uznana za nieważną w całości, gdyż wyeliminowanie jedynie jej unormowań wadliwych czyni, zdaniem prokuratora, jej funkcjonowanie w pozostałym zakresie bezcelowym.
W odpowiedzi na skargę Gmina Niemodlin wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z uwagi na wniesienie skargi po upływie terminu ustawowego, a w przypadku nieuwzględnienie tego wniosku – o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wniosek o odrzucenie skargi uzasadniła twierdzeniem o naruszeniu art. 53 § 3 P.p.s.a. w jego brzmieniu przed nowelizacją obowiązującą od 1 czerwca 2017 r., a to z uwagi na wniesienie skargi po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały (która weszła w życie z dniem jej podjęcia, tj. z dniem 22 grudnia 2016 r. – § 4 skarżonej uchwały). Termin do wniesienia skargi upłynął więc w dniu 22 czerwca 2017 r. Zatem skarga prokuratora wniesiona w dniu 10 lipca 2018 r., jako w oczywisty sposób spóźniona, powinna zostać odrzucona na ww. podstawie prawnej.
Wnosząc o oddalenie skargi (na wypadek nieuwzględnienia wniosku pierwszego) wskazała na jej merytoryczną bezzasadność, albowiem uprawnienie Rady do wprowadzenia stawek opłat za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych wynika jednoznacznie z § 5 pkt 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2017 r., poz. 1701), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23, art. 25 i art. 27 ust. 2 u.z.z.w. .Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że taryfy, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców, zawierają stawkę opłaty za przyłączenie do ww. urządzeń, wynikającą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług. Zakwestionowane w skardze stawki opłat, zamieszczone w tabeli nr 5, wynikają jedynie z kosztów przeprowadzania prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług i znajdują podstawę prawną w ww. przepisie rozporządzenia. Zatwierdzenie takiej opłaty było zatem zgodne z prawem, gdyż tak skonkretyzowane stawki opłat nie są jakąś ogólną "opłatą przyłączeniową", lecz ściśle skonkretyzowaną w rozporządzeniu opłatą "za przyłączenie" wynikającą wyłącznie z kosztów przeprowadzenia prób technicznych. Do pobierania takich opłat istnieje wyraźne umocowanie prawne w przepisach ww. rozporządzenia, dlatego brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała, z motywów przytoczonych w skardze, narusza prawo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6).
Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12, w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową (art. 26 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art. 32 P.p.s.a.) ma wójt (burmistrz, prezydent miasta), chyba że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej. Ten ostatni przypadek w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest opisana powyżej uchwała Rady Miejskiej w Niemodlinie podjęta w dniu 22 grudnia 2016 r., która także z tą datą weszła w życie. Skarga na tę uchwałę została złożona przez prokuratora.
Merytoryczna ocena zasadności wniesionej skargi musi być poprzedzona zbadaniem jej dopuszczalności.
W myśl art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Termin ten w przypadku skargi wnoszonej przez prokuratora wynosi 6 miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej oraz 6 miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Powyższy termin nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 53 § 3 P.p.s.a). Akt taki można zaskarżyć w każdym czasie.
Powołane brzmienie przepisu art. 53 § 3 P.p.s.a., obowiązujące do 1 czerwca 2017 r., ma zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem w myśl art. 17 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Zaskarżona uchwała została podjęta przed wejściem w życie ww. ustawy zmieniającej i weszła w życie z dniem jej podjęcia, czyli z dniem 22 grudnia 2016 r. Nie jest też sporne, że skarga została sporządzona przez prokuratora w dniu 6 lipca 2018 r. i wpłynęła do organu w dniu 10 lipca 2018 r., co pozwala stwierdzić, że została złożona (nadana w urzędzie pocztowym) najwcześniej w dacie jej sporządzenia.
W realiach rozpoznawanej sprawy uchybienie terminowi do złożenia skargi, określonemu w art. 53 § 3 P.p.s.a., jest zatem oczywiste – chyba że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, na co wskazuje prokurator w skardze. Przeciwny pogląd prezentuje Rada Miejska w Niemodlinie.
Do rozważenia pozostaje zatem kwestia, czy sporna uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego. To zagadnienie staje się pierwszoplanowe na obecnym etapie sprawy, czyli wstępnego badania dopuszczalności wniesienia skargi.
W ocenie Sądu, skarżona uchwała, wydana na podstawie art. 24 ust. 1 i 5 u.z.z.w., nie spełnia warunków aktu prawa miejscowego. W powyższej kwestii wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak podstaw prawnych do uznania takiej uchwały za akt o wspomnianym charakterze (por. np. postanowienia NSA: z dnia 15 czerwca 2018 r., I GZ 184/18; z dnia 18 maja 2016 r. o sygn. akt: II GSK 1150/16, II GSK 1149/16; z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I GZ 142/18 i 143/18; z dnia 30 maja 2018 r., I GZ 141/18; z dnia 28 lutego 2018 r. o sygn. akt II GZ 72/18 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http//: orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalsze przytaczane w tym uzasadnieniu orzeczenia).
Regulacje prawne dotyczące omawianych taryf są następujące:
Zgodnie z art. 24 u.z.z.w., taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy, z wyjątkiem taryf zmienionych w związku ze zmianą stawki podatku od towarów i usług (ust. 1). Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie (ust. 2). Do wniosku o zatwierdzenie taryf przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan (ust. 3). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia (ust. 4). Rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami (ust. 5). W razie stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały o zatwierdzeniu taryf albo niestwierdzenia nieważności uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, czas obowiązywania dotychczasowych taryf przedłuża się o 90 dni od dnia doręczenia przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu rozstrzygnięcia nadzorczego. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio (ust. 5a). W razie stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu rozstrzygnięcia nadzorczego (ust. 5b). Rada gminy może podjąć uchwałę o dopłacie dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług. Dopłatę gmina przekazuje przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu (ust. 6). Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ogłasza zatwierdzone taryfy w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w terminie do 7 dni od dnia podjęcia uchwały, o której mowa w ust. 1 (ust. 7). Jeżeli rada gminy nie podejmie uchwały w terminie, o którym mowa w ust. 5, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodzą w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf (ust. 8).
Z powyższych przepisów wynika, że kontrola proponowanych w taryfie stawek odbywa się dwuetapowo. W pierwszym etapie organ wykonawczy gminy sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 pod względem celowości ich ponoszenia. Następnie taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy, co oznacza, że rada gminy rozstrzyga o prawidłowości przedłożonej przez przedsiębiorstwo taryfy (art. 24 ust. 1 ustawy). W przypadku natomiast, gdy rada gminy nie podejmie uchwały w terminie 45. dni od dnia złożenia wniosku przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodzą w życie po upływie 70. dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf.
W ocenie Sądu, uchwała Rady Miejskiej podjęta na podstawie art. 24 ust. 5 u.z.z.w. o zatwierdzeniu taryf przedłożonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie jest aktem stanowienia prawa, bowiem organ ten nie ustanawia żadnych mających obowiązywać na właściwym dla swego działania obszarze norm zakazujących, nakazujących czy zezwalających. Taryfa, będąca, stosownie do art. 2 pkt 12 cyt. ustawy, zestawieniem ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, nie jest określana przez gminę, lecz przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na zasadach określonych w rozdziale 4 ustawy (art. 20 ust. 1). Z art. 24 ust. 4 u.z.z.w. wynika jedynie uprawnienie organu wykonawczego gminy do sprawdzenia przedstawionej taryfy pod względem zgodności z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu i ewentualnej weryfikacji kosztów pod względem celowości ich ponoszenia, natomiast żaden organ gminy nie ma możliwości określenia konkretnych cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków.
Tak więc organy gminy w kwestii obowiązywania na swoim terenie działania taryf w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy nie podejmują żadnych samodzielnych działań, działają wyłącznie na wniosek zainteresowanego przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego, które także przedstawia propozycje cenowe kierując się elementami cenotwórczymi związanymi z jego działalnością gospodarczą. Przepis art. 20 ust. 2 ustawy stanowi, że przedsiębiorstwo określa taryfę na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne grupy taryfowe odbiorców usług, a przychody te uwzględniają w szczególności m.in. koszty związane ze świadczeniem usług wodociągowo-kanalizacyjnych poniesionych w poprzednim roku obrachunkowym przez przedsiębiorstwo czy koszty wynikające z planowanych wydatków inwestycyjnych (art. 20 ust. 4 ustawy).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd w całości podziela, a przez to przyjmuje za własne, stanowisko prezentowane przez NSA w utrwalonym orzecznictwie tego Sądu wskazujące na charakter prawny zaskarżonej uchwały jako niebędącej przepisem prawa miejscowego.
W orzecznictwie tym wskazuje się, że zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego zaliczają się do prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Definiując pojęcie prawa miejscowego, należy przez to rozumieć stanowione przez organy terenowe prawo obowiązujące na odpowiadającej władztwu tych organów części terytorium państwa. Podejmowana przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwała, aby mogła zostać uznana za akt prawa miejscowego, musi spełniać następujące warunki: musi zostać wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego (art. 94 Konstytucji), a także musi mieć charakter abstrakcyjny i generalny (cecha podwójnej ogólności). Abstrakcyjność aktu oznacza, że akt ma zastosowanie, ilekroć spełni się zakres jego zastosowania. Innymi słowy, przewidziany aktem model zachowania będzie wdrożony wobec adresata, który odpowiadać będzie przedmiotowi regulacji. Generalność aktu polega na tym, że wskazuje adresata nie poprzez dane umożliwiające jego identyfikację, lecz poprzez wymienienie cech rodzajowych (zastosowanie formuły "każdy, kto").
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GZ 92/18 (a także w innych licznych orzeczeniach - por. postanowienia: z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt: II GSK 1150/16, z dnia 23 marca, sygn. akt I GZ 56/18; z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I GZ 117/18; z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GZ 100/18; z dnia 10 kwietnia 2018 r., I GZ 71/18; z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt I GZ 32/18), zatwierdzenie przez radę gminy, na podstawie art. 24 ust. 5 i ust. 1 u.z.z.w., taryf przedłożonych przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, nie spełnia warunków aktu prawa miejscowego. Stanowisko to należy uznać za ugruntowane w orzecznictwie tego Sądu. Odmienny od prezentowanego powyżej pogląd zawarty w powołanym w skardze wyroku z 6 kwietnia 2006 r. o sygn. akt II OSK 19/06, dotyczył aktu o innym charakterze, a mianowicie uchwały rady gminy w przedmiocie regulaminu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. W art. 19 ust. 1 u.z.z.w. taki regulamin został wprost uznany za akt prawa miejscowego. Natomiast w przypadku taryf, będących w istocie zestawianiem cen i opłat, takiego zapisu normatywnego brak. Natomiast pogląd zaprezentowany w drugim ze wskazanych w skardze wyroków (WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 851/10) dotyczył uchwały podjętej na innej podstawie prawnej, tj. przepisach obowiązującego w 1999 roku rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzania ścieków a ponadto nie został on w późniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (i także w licznych rozstrzygnięciach wojewódzkich sądów administracyjnych) zaakceptowany.
Jak stwierdza się w przywołanych już wcześniej orzeczeniach NSA, uchwała rady gminy (rady miejskiej) o zatwierdzeniu taryf, podjęta na podstawie art. 24 ust. 5 i art. 20 ust. 1 i u.z.z.w., nie jest aktem stanowienia prawa z przyczyn już wyżej określonych, w szczególności z tego powodu, że gmina nie ustanawia żadnych mających obowiązywać na właściwym dla swego działania obszarze norm zakazujących, nakazujących czy zezwalających. Sama taryfa jest jedynie zestawieniem ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz określa warunki ich stosowania, a propozycje cenowe przedstawia wyłącznie przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, kierując się elementami cenotwórczymi związanymi z jego działalnością gospodarczą – o czym stanowi art. 20 ust. 2 ustawy. Skoro uchwałą taką dochodzi wyłącznie do zatwierdzenia (albo odmowy zatwierdzenia) taryfy, to nie sposób w oparciu o jej treść zrekonstruować jakiegokolwiek normatywnego wzoru zachowania w przedstawionym wyżej jego rozumieniu. W analizowanym przypadku wzoru takiego brak. Uchwała ta odnosi się bowiem do jednej konkretnej sytuacji, a mianowicie do podejmowanego w rezultacie rozpatrzenia wniosku uprawnionego podmiotu (tj. przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego) aktu uchwałodawczego, co tym bardziej przekonuje o tym, że pozbawiona jest ona cechy normatywności (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2018 r., I GZ 174/18 i powołane tam piśmiennictwo: W. Kręcisz, Studia i artykuły, "W Kwestii charakteru prawnego uchwały rady gminy o zatwierdzeniu taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę", s. 13).
Przy ocenie spornej w tej sprawie kwestii prawnego charakteru uchwały o zatwierdzeniu taryf istotny jest także argument, że taka uchwała rady gminy nie podlega właściwemu dla aktu prawa miejscowego ogłoszeniu, tj. w dzienniku urzędowym województwa. Określony ustawą obowiązek ogłoszenia dotyczy samej taryfy (a nie uchwały), obciąża wyłącznie przedsiębiorstwo na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy i następuje w inny sposób niż właściwy dla ogłaszania aktów prawa miejscowego. Sąd podkreśla, że nie można przypisać charakteru aktu prawa miejscowego uchwale o zatwierdzeniu taryfy również z tego powodu, że jej byt prawny nie jest uzależniony od zaaprobowania jej przez radę gminy, bowiem organ ten może, również na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy, odmówić zatwierdzenia taryfy lub może nie podjąć uchwały w terminie przewidzianym wskazanym przepisem. W pierwszym przypadku, zweryfikowana przez wójta taryfa wchodzi w życie po upływie 14 dni od doręczenia przedsiębiorstwu orzeczenia nadzorczego wojewody stwierdzającego nieważność uchwały rady gminy (art. 24 ust. 5b ustawy), w drugim zaś taryfa wchodzi w życie po upływie 70. dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf.
Reasumując stwierdzić należy, że uchwała o zatwierdzeniu przez radę gminy, na podstawie art. 24 ust. 5 i ust. 1 u.z.z.w., taryfy nie spełnia warunków aktu prawa miejscowego (por. prawomocne postanowienia: WSA w Rzeszowie z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 837/17; WSA w Poznaniu z 23 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Po 949/17; WSA w Kielcach z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 40/18; z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 78/18; z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 97/18).
W świetle przedstawionych okoliczności i wskazanej powyżej wykładni uprawnione jest stanowisko, że prokurator zobowiązany był przy wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu dochować określonego art. 53 § 3 P.p.s.a. terminu 6. miesięcy od dnia wejścia w życie zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Niemodlinie. Dzień ten określony został w § 4.1. uchwały jako dzień jej podjęcia tj. 22 grudnia 2016 r., zatem złożenie skargi najwcześniej w dniu jej sporządzenia, czyli 6 lipca 2018 r., było spóźnione i musiało skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Uznanie skargi za spóźnioną uniemożliwia badanie merytorycznej prawidłowości zaskarżonego aktu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło