I SA/Op 282/20
WyrokWSA w Opolu2020-12-17
Skład orzekający: Aleksandra Sędkowska, Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i organ odwoławczy są związane stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym)?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny i organ odwoławczy są związane stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co oznacza, że nie mogą badać zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd administracyjny, kontrolując legalność postanowień organów egzekucyjnego i odwoławczego, ocenia również legalność stanowiska wierzyciela.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2015 r. do marca 2019 r., podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel (A S.A.) uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na zarejestrowanie odbiornika, nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego i wysłanie zawiadomienia. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymali w mocy postanowienia wierzyciela, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi C. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez C. Z. (dalej: skarżący, strona, zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26.08.2020 r., którym organ ten działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.) [dalej: K.p.a.] i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020r., poz., 1427) [dalej: u.p.e.a.] – utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 26.05.2020r. w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 3 lipca 2019r. Nr [...], wystawionego przez A S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, a obejmującego zobowiązania w opłatach abonamentowych rtv za okres od stycznia 2015r. do marca 2019r.
Zawiadomieniem z dnia 25 lipca 2019r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Zobowiązanego w B S.A.
Zawiadomienie o zajęciu doręczono do ww. banku w dniu 26 lipca 2019r. za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Ognivo. W tym samym dniu dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia w postaci braku środków na rachunku. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 5 sierpnia 2019r.
Skarżący pismem z dnia 6 sierpnia 2019r. wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej, jednocześnie żądając umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów wskazał art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...] z uwagi na nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
W ocenie strony w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego egzekwowany obowiązek nie istniał. Podkreślił, że w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342 - zwanego dalej "rozporządzeniem rejestracyjnym") z dniem 26 listopada 2009r. wygasł obowiązek uiszczania opłat abonamentowych na podstawie imiennych dowodów rejestracji odbiorników rtv. Zobowiązany podniósł, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał od wierzyciela informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia rejestracyjnego. Strona wskazała, że z uwagi na brak dokonania rejestracji odbiorników rtv nie ma podstaw prawnych do obciążenia go obowiązkiem zapłaty opłaty abonamentowej, gdyż obowiązek ten nie istniał i nie powstał w dacie wydania przedmiotowego tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Wierzyciel nie podjął - w opinii zobowiązanego - żadnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności potwierdzenia spełnienia ciążącego na operatorze obowiązku nadania użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz przesłania mu zawiadomienia w tym zakresie jako potwierdzenia rejestracji odbiorników rtv. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2018r. sygn. akt I SA/Gl 180/18 i wskazał, że w przypadku kwestionowania przez stronę faktu rejestracji odbiorników rtv obowiązkiem wierzyciela jest wykazanie, że zobowiązany dokonał tej rejestracji. Zobowiązany podkreślił, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rtv został powiązany z obowiązkiem rejestracji, a wiec wykazanie tego faktu ciąży na wierzycielu - czego w niniejszej sprawie A S.A. nie uczyniła. Skarżący zaznaczył, że wierzyciel obowiązany był do wyjaśnienia kwestii zarejestrowania spornych odbiorników rtv, gdyż to ona przesądza o istnieniu egzekwowanego obowiązku. Zdaniem strony w przypadku braku rejestracji odbiorników rtv obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie powstaje, a wierzyciel nie posiada tytułu prawnego do ich przymusowego dochodzenia. Zobowiązany wskazał, że obowiązkiem wierzyciela jest zgromadzenie pełnego materiału dowodowego, a zwłaszcza dokumentu potwierdzającego fakt rejestracji odbiornika rtv przez zobowiązanego. Bez wykazania tej okoliczności - zadaniem strony - nie można zasadnie twierdzić, że obowiązek taki powstał, a co za tym idzie, że na zobowiązanym ciąży ustawowy ciężar ponoszenia opłat abonamentowych za używanie odbiornika rtv.
Postanowieniem z dnia 9.12.2019r. wierzyciel - A S.A. Centrum Obsługi Finansowej, uznał zarzuty strony za nieuzasadnione. W rozstrzygnięciu powołano przepisy regulujące podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Następnie wskazano, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv i opłatami z tytułu abonamentu rtv wynikają bezpośrednio z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019r., poz. 1801 ze zm. - zwaną dalej "ustawą o opłatach abonamentowych"), która nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek rejestrowania tychże odbiorników i uiszczania opłat począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji. Wierzyciel zaznaczył, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trawa nieprzerwanie do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania odbiornika rtv i zaprzestania jego używania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej A S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 1324).
Odnosząc się do kwestii zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...] A S.A. wskazała, że pod adresem: [...] ul. [...], [...] [...] (po zmianie danych adresowych: ul. [...], [...] [...]) na imię i nazwisko skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiornika rtv. W wyniku ww. rejestracji wydano książeczkę radiofoniczną, stanowiącą jednocześnie dowód zarejestrowania odbiornika i służącą do dokonywania opłat abonamentowych. W chwili wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego skarżącemu przyporządkowany został indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Wierzyciel wyjaśnił, że na mocy rozporządzenia rejestracyjnego A S.A. zobowiązana została do dnia 13 grudnia 2008r. do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia ich o tej zmianie. Wierzyciel zaznaczył, że dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników były dowodem zarejestrowania nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego, a wysłane przez A S.A. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowią nowy dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępują dotychczasowe dowody w postaci imiennych książeczek. Wierzyciel podkreślił przy tym, że użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie wcześniejszych przepisów, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami i są zobowiązani do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat abonamentowych lub wyrejestrowania). Wierzyciel wskazał, że na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.
Zdaniem wierzyciela, korespondencja zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (stanowiącego nowy dowód zarejestrowania odbiorników rtv) wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat została wysłana do skarżącego w dniu 10 września 2008r. i nie odnotowano jej zwrotu. Ponadto zaznaczono, że ww. rozporządzenie nie nakładało obowiązku "doręczenia" zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a jedynie jego "przesłanie", co też A S.A. uczyniła. Wierzyciel dodał, że kierowane do abonentów zawiadomienia stanowiły wydruk komputerowy niewymagąjący podpisów ani pieczęci i miały charakter jedynie informacyjny, a ich doręczanie odbywało się listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru.
Odnosząc się do informacji o zmianie miejsca zamieszkania oraz braku aktualnie posiadania przez stronę odbiorników rtv wierzyciel wyjaśnił, że przesłanki te nie powodują ustania obowiązku regulowania opłat abonamentowych, którym zobowiązany został objęty w momencie rejestracji odbiorników pod adresem: [...], ul. [...], [...] [...]. Wierzyciel podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi na przestrzeni lat rozporządzeniami w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych to na użytkownikach odbiorników rtv nałożony został obowiązek niezwłocznego powiadomienia na stosownym formularzu właściwej placówki A S.A, o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników.
Wierzyciel podkreślił, że A S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez stronę formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiorników rtv, jak również zobowiązany nie przedłożył stosownego dokumentu.
W wyniku zaskarżenia przez stronę ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2020r. i z tym dniem stało się ostateczne.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu postanowieniem z dnia 26 maja 2020r. uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty za nieuzasadnione.
Po rozpatrzeniu zażalenia strony, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wydał opisane na wstępie rozstrzygniecie z dnia 26.08.2020 r.
W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowodowy o informację od A S.A., że zobowiązany dokonał rejestracji jednego odbiornika rtv, w wyniku której została wydana książeczka radiofoniczna służąca do wnoszenia opłat abonamentowych. Wierzyciel zaznaczył, że obecnie jedynym i wyłącznym dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w stosunku do abonentów, którzy byli zarejestrowani na moment wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego, jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Ponadto podniesiono, że zobowiązany do grudnia 2014r. regularnie uiszczał opłaty abonamentowe na numer rachunku bankowego wskazany w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Kolejno wskazano, że w związku z zaprzestaniem wnoszenia opłat abonamentowych w dniu 8 kwietnia 2019r. skierowano do zobowiązanego upomnienie Nr [...] (doręczone w dniu 17 kwietnia 2019r.).
Odnosząc się do złożonego przez zobowiązanego do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wniosku o umorzenie przedmiotowej zaległości wierzyciel wyjaśnił, że w dniu 9 października 2019r. wydano decyzję Nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2015r. do marca 2019r.
W załączeniu przedłożono kserokopię zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] z dnia 10 września 2008r., potwierdzenie dokonania przez abonenta płatności na indywidualny numer rachunku bankowego za rok 2013 i 2014, kserokopię upomnienia z dnia 8 kwietnia 2019r. Nr [...] wraz z potwierdzeniem odbioru oraz kserokopię decyzji z dnia 9 października 2019r. Nr [...].
W pierwszej kolejności Dyrektor Izby wskazał, że w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020r., co wynika z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070).
Kolejno odwołał się do art. 27 § 1 pkt 9, art. 33, art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a.
Zaznaczył, że wypowiedź wierzyciela, jakim w niniejszej sprawie jest A S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Wiążący charakter stanowiska wierzyciela w postępowaniu w sprawie zarzutów, ustanowiony art. 34 § 1 u.p.e.a. jest skorelowany z art. 29 § 1 u.p.e.a., w myśl której organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów jest związany stanowiskiem wierzyciela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2020r. sygn. akt I SA/Bk 662/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2018r. sygn. akt I SA/Sz 14/18).
Dyrektor Izby stwierdził, że prawidłowo zakwalifikowano zgłoszone przez stronę w piśmie z dnia 6 sierpnia 2019r. zarzuty jako oparte na art. 33 § 1 pkt u.p.e.a. tj. nieistnienie obowiązku z tytułu opłat abonamentowych rtv za okres od stycznia 2015r. do marca 2019r. Kwestia istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...], została poddana weryfikacji przez wierzyciela, który w ramach procedury zarzutowej wyraził swoje stanowisko w sprawie w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2019r. a następnie utrzymującym je w mocy postanowieniu z dnia 3 kwietnia 2020r. uznając wniesione przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stanowiła podstawę do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia 26 maja 2020r. oddalającego zgłoszony zarzut.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym organ powołał art. 2 ust. 1 - 3, art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych.
Podkreślił, że w przypadku braku skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, użytkownik zobowiązany jest do dalszego ich uiszczania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 listopada 2018r. sygn. akt I SA/Ke 277/18).
Zgodnie z treścią obowiązujących na przestrzeni lat rozporządzeń w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tj. rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005r. (Dz. U. z 2005r. Nr 141, poz. 1190), rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342) oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz. U. z 2013r., poz. 1676)), to na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia właściwej placówki A S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników lub zaistnienia okoliczności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Każdy legalny brak dokonywania kolejnych opłat musi zostać poprzedzony czynnością polegającą na złożeniu w placówce operatora wyznaczonego odpowiedniego zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika, bądź na podstawie wcześniejszych przepisów za pośrednictwem wypełnionego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", a w dobie imiennych książeczek radiofonicznych na odcinku "Z" lub "W" stanowiących ich integralną część.
Z wypowiedzi wierzyciela w niniejszej sprawie wynika, że przedmiotowy odbiornik rtv został zarejestrowany na imię i nazwisko skarżącego, zamieszkałego wówczas pod adresem: [...], ul. [...], [...] [...]. W wyniku dokonanej rejestracji wydana została imienna książeczka radiofoniczna o numerze [...], która stanowiła dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych.
Wierzyciel nie przedstawił dowodu w postaci zgłoszenia rejestracyjnego dokonanego na imię i nazwisko zobowiązanego wskazując, że obecnie jedynym i wyłącznym dowodem zarejestrowania odbiorników rtv w stosunku do abonentów, którzy byli zarejestrowani na moment wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego, jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Niemniej jednak - w opinii Dyrektora Izby - wystarczającym dowodem potwierdzającym fakt użytkowania oraz rejestracji przedmiotowego odbiornika rtv są przedłożone przez wierzyciela dowody świadczące o dokonywaniu przez skarżącego wpłat z tego tytułu na indywidualny numer rachunku bankowego.
Zdaniem organu odwoławczego przedłożone przez wierzyciela dowody w postaci potwierdzenia dokonanych przez zobowiązanego przelewów z tytułu opłaty abonamentowej za rok 2013 i 2014 stanowią dowód na istnienie przedmiotowego obowiązku.
Tym samym w związku z brakiem zgłoszenia przez skarżącego (na stosownym formularzu) zaprzestania użytkowania uprzednio zarejestrowanych odbiorników rtv lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych organ przyjął, że istnieją podstawy do dalszego naliczania opłat abonamentowych. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. W sprawie egzekucji należności w opłacie abonamentowej wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie zobowiązanego winno leżeć przedłożenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności.
Zobowiązany nie dopełnił w placówce A S.A. formalności wyrejestrowania odbiorników rtv pod indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...]. Wierzyciel podkreślił, że nie dysponuje dokumentem potwierdzającym skuteczne zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników rtv przez stronę, a sam zobowiązany w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie przedstawił wymaganych dokumentów.
Zatem skoro brak jest dowodu na dokonanie przez zobowiązanego skutecznego zgłoszenia (na stosownym formularzu) zaprzestania użytkowania uprzednio zarejestrowanych odbiorników rtv, to istnieją podstawy do dalszego naliczania opłat abonamentowych.
Niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika rtv lub niedopełnienie formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych i nieuregulowanie przez stronę należności z tego tytułu w okresie od stycznia 2015r. do marca 2019r. spowodowało, zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, podjęcie czynności egzekucyjnych zmierzających do przymusowego ściągnięcia powstałych zaległości zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Wierzyciel, a w ślad za nim organ egzekucyjny słusznie zatem przyjął, że zgłoszony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony.
Ponadto wierzyciel wyjaśnił, że w momencie wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego (wejście w życie z dniem 13 grudnia 2007r.) abonentom nadane zostały indywidualne numery identyfikacyjne. Powołane rozporządzenie zobowiązywało A S.A. do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia wżycie rozporządzenia (tj. do dnia 13 grudnia 2008r.). Na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Na podstawie ww. rozporządzenia nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a jedynie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego rejestrowania używanych odbiorników rtv. Wskazano przy tym, że A S.A. wykonała nałożone rozporządzeniem rejestracyjnym zobowiązanie wobec skarżącego, wysyłając w dniu 10 września 2008r. na adres: [...], ul. [...], [...] [...] zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], stanowiące nowy dowód zarejestrowania odbiorników rtv. Zdaniem wierzyciela przesyłka zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) nigdy nie została przekazana jako zwrotna do A S.A., a tym samym przyjęto, że zawiadomienie zostało skutecznie przesłane.
W ocenie organu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego skarżącemu wygenerowano dnia 10 września 2008r., czyli przed upływem wskazanego przez ustawodawcę w rozporządzeniu rejestracyjnym terminu (tj. przed dniem 12 grudnia 2008r.). Dokonywane przez stronę po nadaniu numeru identyfikacyjnego [...] wpłaty na indywidualny numer rachunku bankowego wskazany na dołączonych do ww. zawiadomienia spersonalizowanych blankietach wpłat (tj. [...]) pozwalają domniemać, że - wbrew twierdzeniom zobowiązanego - został on w prawidłowy sposób poinformowany o jego nadaniu. Dodatkowo ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 22 czerwca 2017r. sygn. akt II GSK 2262/15) wynika, że wystarczającą przesłanką do kontynuowania wnoszenia opłat abonamentowych przez użytkownika, bez konieczności ponownej rejestracji odbiornika rtv, jest znajdująca się w aktach sprawy poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przed upływem terminu wskazanego w § 5 rozporządzenie rejestracyjnego.
Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że obowiązek uregulowania przez skarżącego opłat abonamentowych rtv objętych tytułem wykonawczym z dnia 3 lipca 2019r. Nr [...] istnieje i jest wymagalny. Zobowiązany posiadał bowiem odbiornik rtv i dokonał jego rejestracji, co nie stanowi kwestii spornej. W dniu 10 września 2008r. wierzyciel przesłał zobowiązanemu informację o nadaniu z urzędu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], na potwierdzenie czego przedstawił dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponadto przedłożone w sprawie dowody jednoznacznie wykazały, że zobowiązany dokonał wpłaty z tytułu abonamentu rtv za rok 2013 i 2014 na indywidualny numer rachunku bankowego co potwierdza, że posiadał status abonenta i został prawidłowo poinformowany o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Strona nie dopełniła formalności skutkujących wyrejestrowaniem odbiornika rtv, a co za tym idzie nadal jest abonentem zobligowanym do dokonywania wpłat z tytułu abonamentu rtv.
Tym samym organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w zażaleniu.
We wniesionej skardze skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.: a) art. 7 K.p.a. w zw. art. 77 § 1 K.p,a. w zw. art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na:
• niedostatecznym i niewyczerpującym zebraniu j rozpatrzeniu przez organ materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania, skutkującym bezzasadnym przyjęciem, że skarżący był zobowiązany do uiszczania opłaty abonamentowej za odbiornik radiowo- telewizyjny znajdujący się w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...];
• dokonaniu przez organ niewłaściwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, naruszającej zasadę swobodnej oceny dowodów.
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) § 5 ust. 12 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2007, nr 187, poz. 1342 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż operator publiczny wykazał i udowodnił fakt powiadomienia zobowiązanego o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...].
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 26 maja 2020 roku oraz postanowienia A S.A. z dnia 3 kwietnia 2020 roku i postanowienia A z dnia 9 grudnia 2019 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019, poz. 2167) w związku z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26.08.2020 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zgłoszonego zarzutu dotyczącego egzekucji opłat abonamentowych rtv.
Ze stanu sprawy wynika, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 3 lipca 2019r. Nr [...], wystawionego przez A S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, a obejmującego zobowiązania w opłatach abonamentowych rtv za okres od stycznia 2015r. do marca 2019r.
Z uwagi na nieregulowanie opłat abonamentowych, do skarżącego skierowano upomnienie z dnia 8 kwietnia 2019r. Nr [...]; upomnienie to zostało doręczone stronie w dniu 17.04.2019 r. (akta adm. sprawy k. 74-75).
Wobec nieuregulowania zaległości, wszczęto postępowanie egzekucyjne.
Po otrzymaniu w dniu 5.08.2019 r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego, skarżący pismem z dnia 6 sierpnia 2019r. wniósł zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej, jednocześnie żądając umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów wskazał art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. zarzut nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym.
Z informacji podanych przez wierzyciela wynika, że pod adresem: [...] ul. [...], [...] [...] (po zmianie danych adresowych: ul. [...], [...] [...]) na imię i nazwisko skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiornika rtv. W wyniku ww. rejestracji wydano książeczkę radiofoniczną, stanowiącą jednocześnie dowód zarejestrowania odbiornika i służącą do dokonywania opłat abonamentowych.
Skarżący posiadał odbiornik rtv i dokonał jego rejestracji (posiadał imienną książeczkę opłaty abonamentowej nr [...]).
Nadto, w aktach znajduje się kopia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych / telewizyjnych z dnia 10.09.2008 r., gdzie poinformowano, że skarżącemu będącemu użytkownikiem odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych zarejestrowanych wg imiennej książeczki opłaty abonamentowej nr [...] nadano indywidualnych numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych- [...]. W zawiadomieniu tym wskazano na numer rachunku bankowego dla wpłat z tytułu abonamentu TV: [...].
W aktach znajduje się również kopia potwierdzenia uiszczenia przez skarżącego opłat abonamentowych za 2013 r. i 2014 r. na ww. numer rachunku bankowego ([...]) podany w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (akta adm. k. 76).
Z informacji podanych przez wierzyciela wynika również, że korespondencja zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (stanowiącego nowy dowód zarejestrowania odbiorników rtv) wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat została wysłana do skarżącego w dniu 10 września 2008r. i nie odnotowano jej zwrotu. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], zostało wysłane przed upływem 12 miesięcy od daty wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego.
W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest dokumentu potwierdzającego dokonanie wyrejestrowania przez skarżącego uprzednio zarejestrowanych odbiorników TV - dokumentów takich nie przedstawił również sam zobowiązany.
W oparciu o powyższe w sprawie uznano, że nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
Zdaniem wierzyciela, w związku z brakiem zgłoszenia przez stronę (na stosownym formularzu) zaprzestania użytkowania uprzednio zarejestrowanych odbiorników rtv lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych - istniały podstawy do dalszego naliczania opłat abonamentowych.
W ocenie Sądu, organ egzekucyjny oraz rozpatrujący zażalenie DIAS zasadnie przyjęli, że wiązało ich stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniach z dnia 9.12.2019 r. i 3.04.2020 r.
Na wstępie zauważyć trzeba, że jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020r. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (wejście w życie z dniem 30 lipca 2020r.).
Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez wierzyciela ww. postanowienia, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W tym przypadku zarzuty zostały oparte na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (zarzut nieistnienia obowiązku), tym samym organ egzekucyjny był związany wyrażonym przez wierzyciela stanowiskiem.
Skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej byli związani wypowiedzią wierzyciela i nie mogli kwestionować tego rozstrzygnięcia. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów są zdeterminowane ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. np. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. II FSK 2256/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, podobnie jak dalej przytaczane orzeczenia).
Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, orzekający w tej sprawie Sąd ocenił również legalność stanowiska wierzyciela wyrażonego w postanowieniu z dnia 9.12.2019 r. i wydanym w wyniku jego zaskarżenia postanowieniu z dnia 3.04.2020 r., którymi organy orzekające w sprawie zgłoszonych zarzutów były związane.
Wprawdzie w dacie wydania tego postanowienia brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłączało skargę na postanowienia wierzyciela przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny powinna być realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu rozpatrującego zażalenie na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego wydane w pierwszej instancji, nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.
Dlatego też, uwzględniając art. 134 § 1 p.p.s.a. według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 p.p.s.a., Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia DIAS i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, ale także postanowień wierzyciela. Wyniki oceny przeprowadzonej w tym zakresie przekonują zaś, że prawidłowe jest stanowisko wierzyciela odnośnie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku. W efekcie jako zgodne z prawem należało ocenić zaskarżone do sądu rozstrzygnięcie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, w którym uznano za nieuzasadniony zarzut skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Przechodząc do merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia wskazać trzeba, że jak wynika z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe.
Stosownie do art. 2 ust. 3 tej ustawy, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego.
W myśl art. 7 ust. 3 i 4 ustawy, do opłat abonamentowych oraz do opłaty, o której mowa w art. 5 ust. 3, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. W przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Nie budzi wątpliwości, że ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczenia opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika.
Natomiast obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, w przypadku braku skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, użytkownik zobowiązany jest do dalszego ich uiszczania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 listopada 2018r. sygn. akt I SA/Ke 277/18).
Trafnie w sprawie zwrócono uwagę, że zgodnie z treścią obowiązujących na przestrzeni lat rozporządzeń w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tj. rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005r. (Dz. U. z 2005r. Nr 141, poz. 1190), rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r. Nr 187, poz. 1342) oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz. U. z 2013r., poz. 1676)), to na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia właściwej placówki A S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników lub zaistnienia okoliczności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Każdy legalny brak dokonywania kolejnych opłat musi zostać poprzedzony czynnością polegającą na złożeniu w placówce operatora wyznaczonego odpowiedniego zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika, bądź na podstawie wcześniejszych przepisów za pośrednictwem wypełnionego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", a w dobie imiennych książeczek radiofonicznych na odcinku "Z" lub "W" stanowiących ich integralną część.
Z akt sprawy wynika, że skarżący zarejestrował odbiornik rtv pod adresem i otrzymał posiadał imienną książeczkę opłaty abonamentowej nr [...].
Jednocześnie zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika rtv, stąd ciążył na nim obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej.
Podkreślić w tym miejscy należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. I GSK 837/18).
Dalej wyjaśnić trzeba, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia wżycie rozporządzenia (tj. do dnia 13 grudnia 2008r.). Na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Podkreślić zatem należy, że w myśl § 5 ust. 2 zd. drugie ww. rozporządzenia, A była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis stanowi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników RTV zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta.
W orzecznictwie podkreśla się, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego zgodnie z powyższymi regulacjami nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Z obowiązujących przepisów nie sposób wyprowadzić wniosku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru indentyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłane użytkownikowi zawiadomienie ma jedynie charakter informacyjny, a zatem brak po stronie wierzyciela dowodu potwierdzenia doręczenia powyższego zawiadomienia w żaden sposób nie wpływa na istnienie obowiązku opłaty abonamentu RTV (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. I SA/Bk 428/17; wyroki NSA z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. I GSK 3088/18 i z dnia 11 marca 2020 r. sygn. I GSK 1518/19).
Sąd podziela również stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 11 marca 2020 r., I GSK 1518/19, gdzie stwierdzono, co następuje: "Z treści przywołanych przepisów nie wynika natomiast, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności A będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego (wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z 22 czerwca 2017r., II GSK 2262/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15)."
Skład orzekający ww. pogląd podziela i uznaje za adekwatny także w niniejszej sprawie.
Podkreślić zatem jeszcze raz należy, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob.: wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17; z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17; z 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16; z 7 czerwca 2018 r., I GSK 801/18).
Nadto, wierzyciel nie musiał dysponować dowodem wysłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Podnoszone przez stronę okoliczności nie mają wpływu na wymagalność opłat abonamentowych.
Brak zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia § 5 ust. 2 rozporządzenia rejestracyjnego.
W związku z tym zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw "abonamentowych", bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat za okresy nieprzedawnione. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie strony było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności.
Zobowiązany nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego, zaś w dokumentacji wierzyciela brak dowodu świadczącego o wyrejestrowaniu przez niego odbiornika. Podkreślić zatem należy, że żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika. Nie ma zatem żadnego dowodu potwierdzającego niezbędną okoliczność do uwolnienia się od obowiązku płacenia abonamentu, tj. wyrejestrowanie odbiornika. Jednocześnie organ przedłożył wystarczające dowody i przedstawił argumentację potwierdzające fakt zarejestrowania radioodbiornika na imię i nazwisko strony.
Tym samym, zdaniem Sądu w sprawie zasadnie nieuwzględniono zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
Z wyżej omówionych przyczyn, Sąd nie podziela orzecznictwa powołanego w skardze.
Skład orzekający nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. m.in. art. 7, 80 i 77 K.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny i wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.
Przedłożone przez wierzyciela dokumenty w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] oraz potwierdzenia dokonywania przez stronę wpłat z tytułu abonamentu rtv za rok 2013 i 2014 na indywidualny rachunek bankowy wskazany na dołączonych do ww. zawiadomienia spersonalizowanych blankietach wpłat, jednoznacznie wskazują na istnienie przedmiotowego obowiązku.
Jak już wskazano powyżej, brak przy tym jakichkolwiek dowodów na wyrejestrowanie odbiornika w 2015 r. czy w latach późniejszych.
Wyjaśnić tu również należy, że zmiana miejsca zamieszkania strony nie jest przesłanką, która powoduje ustanie obowiązku regulowania opłat abonamentowych rtv, którymi strona została objęta w momencie rejestracji odbiorników rtv. Na abonencie ciąży bowiem obowiązek powiadomienia właściwej placówki A S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca użytkowania odbiorników. Zatem w przypadku zmiany miejsca zamieszkania w zależności od zaistniałej sytuacji należało dopełnić następujących formalności:
1) jeżeli pod nowym adresem zamieszkania zobowiązany posiada i użytkuje urządzenia rtv a opłaty z tytułu abonamentu rtv wnoszone są przez inne osoby, w ramach prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, należało dokonać wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, pod poprzednim adresem zamieszkania, natomiast do dnia poprzedzającego wyrejestrowanie, należało wnosić opłaty z tytułu abonamentu rtv, w przypadku zwłoki w opłatach również odsetki podatkowe, które naliczane są na dzień dokonania wpłaty;
2) jeżeli pod nowym adresem zamieszkania zobowiązany posiada odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne, a opłaty abonamentowe nie są dokonywane przez inne osoby w ramach prowadzonego wspólnego gospodarstwa domowego, należało dokonać zmiany adresu użytkowania odbiorników i uiszczać opłaty z tytułu abonamentu rtv.
Rejestracja odbiorników rtv jest przypisana do osoby abonenta, a nie do adresu.
Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami K.p.a. Dokonaną na tym tle ocenę organów, że egzekwowany obowiązek nadal istnieje i podlega egzekucji administracyjnej Sąd ocenia jako prawidłową, uznając tym samym zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione.
Tym samym, mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę w myśl art. 151 p.p.s.a.
-----------------------
17
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło