II SA/Op 265/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 7 marca 2017 r., Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. G. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 7 marca 2017 r., Nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. Przedmiotową uchwałą Rada Miejska w Nysie, działając na zasadzie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 229 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, uznała skargę G. K. na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie za bezzasadną, z przyczyn określonych w uzasadnieniu stanowiącym załącznik do uchwały. Ponieważ w treści skargi zawarte zostało niejasne oświadczenie, że strona odwołuje się od "od decyzji Przewodniczącego Rady Miejskiej w Nysie od skargi na Ośrodek Pomocy Społecznej na Dyrekcję F. oraz M. C. oraz Radę uchwała NR [...] Rady Miejskiej w Nysie", na skutek zarządzenia z dnia 13 czerwca 2017 r. Przewodniczącego Wydziału II, wezwano skarżącą do jednoznacznego wskazania w terminie 7 dni, zaskarżonego aktu lub czynności, którego działania skarga dotyczy. Wskazanie to miałoby polegać na oznaczeniu daty i numeru, a także określenie organu, którego działania skarga dotyczy. Pouczono jednocześnie skarżącą, że brak odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie skutkować będzie przyjęciem, że wniesiona przez nią skarga dotyczy wyłącznie ww. uchwały Rady Miejskiej w Nysie. Opisane wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 27 czerwca 2017 r., ale pomimo upływu wyznaczonego terminu, G. K. w żaden sposób nie odniosła się do jego treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010, s. 573), w tym również wówczas, gdy rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem skargi, nie należy do właściwości sądów administracyjnych (por. B.Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 473). Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie. Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której przedmiotem postępowania sądowego – wobec braku odmiennego oświadczenia skarżącej na wezwanie Sądu - jest uchwała stanowiąca rozstrzygnięcie skargi złożonej przez G. K. do Rady Miejskiej w Nysie na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, dotyczącej nieprawidłowości przy przyznawaniu świadczeń z pomocy społecznej, a która to skarga została rozstrzygnięta przez Radę Miejską uchwałą Nr [...] z dnia 7 marca 2017 r. Ostatnio wymieniona skarga na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie stanowi tzw. skargę powszechną, jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść na zasadzie przepisów Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski". Przedmiotem skargi powszechnej może być bowiem w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia NSA: z 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, jak trafnie wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała podjęta przez radę gminy w trybie postępowania skargowego nie może być również kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż nie stanowi ona rozstrzygnięcia sprawy z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu (por. NSA z 13 maja 2016 r., I OSK 1032/16, powołana strona internetowa). W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że skarga G. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 7 marca 2017 r., jest skargą złożoną na czynność niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem trzeba, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi strona czyni akt niepodlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z powyższych względów uznać należało wniesioną do sądu administracyjnego przez skarżącą skargę za oczywiście bezzasadną. Odmowa udzielenia stronie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. jest zatem zgodna z prawem (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 559/08, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na mocy art. 247 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.