I SA/Po 314/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-08-13

Skład orzekający: Barbara Rennert, Katarzyna Nikodem, Michał Ilski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości z domkiem letniskowym powinna być ustalana na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji budowlanej, czy też na podstawie faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości przez właściciela?
Ratio decidendi
Wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości z domkiem letniskowym powinna być ustalana na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji budowlanej, które określają jego funkcję jako letniskową. Faktyczny sposób użytkowania nieruchomości, w tym stałe zamieszkiwanie, nie wpływa na tę kwalifikację, jeśli dane ewidencyjne i budowlane wskazują inaczej. Organy administracji nie są zobowiązane do samodzielnego korygowania tych danych w postępowaniu podatkowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości oznaczonej jako teren zabudowy letniskowej, z budynkiem o funkcji domu letniskowego. Wójt Gminy określił opłatę według stawek dla nieruchomości niezamieszkałych (letniskowych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że zamieszkuje nieruchomość całorocznie i powinna być stosowana stawka dla nieruchomości zamieszkałych. Zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasad Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) Protokolant: specjalista Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2021, 2022, 2023 i 2024 oddala skargę. Wójt Gminy decyzją z 11 grudnia 2024 r., nr [...] określił K. O. (dalej zwanemu również skarżącym) jako właścicielowi nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] (zlokalizowanej w miejscowości K. przy ul. [...], gmina O.) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynoszącą: za 2021 r. 179,00 zł, za 2022 r. 191,90 zł, za 2023 r. 224,00 zł, za 2024 r. 267,00 zł. Wyjaśniono, że skarżący jest właścicielem nieruchomości płożonej w miejscowości K., przy ul. [...], oznaczonej nr ewid. [...] obręb K.. Nieruchomość ta położona jest na gruncie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren zabudowy letniskowej. Z zapisów ewidencji gruntów i budynków wynika, że nieruchomość oznaczona jest symbolem [...] (inne tereny zabudowane) i jest zabudowana budynkiem o pow. 88 m2. Główna funkcja budynku została określona jako dom letniskowy. Projekt budowlany, zatwierdzony decyzją Starosty z 19 czerwca 2017 r., nr [...] przewidywał budowę budynku letniskowego obejmującą również wykopanie zbiornika bezodpływowego na odprowadzanie ścieków. Z zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 30 października 2018 r., znak [...] wynika, że organ ten nie wniósł sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania inwestycji obejmującej budynek letniskowy. Wójt przedstawił również przebieg toczonego względem skarżącego postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r. W tym zakresie wskazano na zapadłe decyzje oraz wyrok WSA w Poznaniu z 17 stycznia 2023 r., I SA/Po 654/22 jak i wyrok NSA z 29 lutego 2024 r., III FSK 704/23. Ustalono również, że w latach 2020-2024 nieruchomość oraz znajdujący się na niej budynek nie podlegał jakimkolwiek zmianom związanym z ich przeznaczeniem oraz użytkowaniem. Mimo nowelizacji przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie uległo zmianie główne przeznaczenie budynku wynikające z decyzji Starosty z 19 czerwca 2007 r., nr [...]. Nie zmieniono również miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu na którym położona jest sporna nieruchomość. Za nieistotną uznano kwestię sposobu wykorzystywania budynku przez skarżącego. O wysokości m. in. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie decyduje rzeczywisty sposób wykorzystania nieruchomości lecz dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ewentualnie zaś wniesiono o zmianę decyzji i określenie opłat za gospodarowanie odpadami jak dla nieruchomości zamieszkałej. Dodatkowo sformułowano szereg wniosków dowodowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 25 lutego 2025 r., nr [...] utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśniono, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy sporny budynek należy kwalifikować jako mieszkalny czy też jako letniskowy. Za prawidłowe uznano odwołanie się do postanowień art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 – dalej w skrócie: "p.g.k."). W ocenie Kolegium należało oprzeć się na zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z zapisów tego planu wynika, że sporna nieruchomość położona jest na terenie sklasyfikowanym jako teren zabudowy letniskowej. Z kolei w ewidencji gruntów i budynków sporna nieruchomość została oznaczona jako inne tereny zabudowane, a funkcja główna znajdującego się na tej nieruchomości budynku została określona jako dom letniskowy, podobnie jak w projekcie budowlanym. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano m. in., że nie uległa zmianie główna funkcja budynku jaka była ustalona zgodnie z zaświadczeniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 października 2018 r., znak [...] w sprawie przystąpienia do użytkowania inwestycji obejmującej budynek letniskowy. Zgodzono się również z organem pierwszej instancji co do tego, że nie wykazano wystąpienia jakichkolwiek zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniono również, że nie ma znaczenia czy sporna nieruchomość spełnia całoroczne potrzeby mieszkaniowe w konsekwencji czego brak było podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Za bezpodstawne uznano zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Kolegium podjęto wszelkie niezbędne, a zarazem wystarczające działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący wniósł skargę na omówioną powyżej decyzję Kolegium. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, przeprowadzenie rozprawy, przesłuchanie skarżącego na okoliczność zamieszkiwania w spornej nieruchomości oraz o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi zaświadczenia o miejscu zamieszkania, na okoliczność wykazania miejsca zamieszkania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 6i ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6j ust. 3b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 – dalej w skrócie: "u.c.p.g.") przez jego zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, podczas gdy, brak było ku temu podstaw, gdyż nieruchomość zlokalizowana przy ul. [...] w K. nie stanowi nieruchomości niezamieszkałej co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy błędnej decyzji organu pierwszej instancji i niewłaściwego określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r.; 2) art. 6i ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6c ust. 1 i art. 6j ust. 1 u.c.p.g. przez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżący w nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w K. zamieszkuje przez cały rok, zatem stanowi ona nieruchomość zamieszkałą a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, który błędnie określił opłatę za gospodarowanie odpadami przyjmując, że przedmiotowa nieruchomość ma charakter letniskowy; 3) art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 – dalej w skrócie: "O.p.") przez rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą in dubio pro tributario, tj. rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść podatnika w sytuacji, gdy sam organ wskazał na wątpliwości w zakresie interpretacji przepisów prawa podatkowego, podkreślając rozbieżności orzecznictwa w sprawie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy błędnej i niekorzystnej dla skarżącego decyzji organu pierwszej instancji, określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami jak od nieruchomości niezamieszkałej; 4) art. 120 O.p. przez naruszenie zasady praworządności polegające na utrzymaniu w mocy błędnej decyzji organu pierwszej instancji, wydanej na podstawie niepełnego materiału dowodowego, zebranego w sposób wybiórczy, niekompletny, zmierzający do wydania z góry powziętej decyzji w sprawie ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami, która to decyzja pozostaje sprzeczna ze stanem faktycznym; 5) art. 121 O.p. przez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach (dokumentacja fotograficzna zarośli przed nieruchomością) pozyskanych w sposób sprzeczny z zasadą udzielania informacji i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu, tj. przez brak zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia dowodu oraz prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający stronie jego kontrolę, udział w czynnościach dowodowych oraz ustosunkowanie się do zgromadzonych dowodów; 6) art. 122 O.p. przez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o jedynie częściowo wyjaśniony stan faktyczny oraz selektywnie wybrany materiał dowodowy, tj. prowadzenia postępowania z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej przez brak uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego, odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego a w konsekwencji wydanie decyzji sprzecznej z rzeczywistym stanem faktycznym, przyjmując ostatecznie, iż skarżący nie zamieszkuje na stałe w nieruchomości przy ul. [...] w K. ; 7) art. 123 O.p. przez pozbawienie możliwości udziału skarżącego w czynnościach dowodowych, w tym brak informowania o ich przeprowadzeniu a w konsekwencji pozbawienie skarżącego możliwości kontroli podejmowanych przez organ czynności dowodowych; 8) art. 190 § 1 O.p. przez brak zawiadomienia w ustawowym terminie o zamiarze przeprowadzenia dowodu, tj. o planowanych oględzinach i zamiarze wykonania dokumentacji fotograficznej nieruchomości a w konsekwencji pozbawienie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, bezpośredniego zapoznania się z przebiegiem tych czynności, jak również pozbawienie skarżącego możliwości wpływu na przebieg postępowania dowodowego; 9) art. 190 § 2 O.p. przez brak zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia dowodu, tj. o planowanych oględzinach i zamiarze wykonania dokumentacji fotograficznej a w konsekwencji pozbawienie możliwości czynnego udziału w postępowaniu w tym w przeprowadzaniu dowodu, możliwości zadawania pytań jak również uniemożliwienie złożenia ewentualnych wyjaśnień na okoliczność przeprowadzonego dowodu; 10) art. 191 O.p. przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżący nie zamieszkuje w nieruchomości przy ul. [...], podczas, gdy zarówno z oświadczenia skarżącego, przedłożonych rachunków za energię elektryczną oraz innych zebranych w sprawie dowodów wprost wynika, iż nieruchomość ta jest zamieszkiwana przez skarżącego przez cały rok; 11) art. 191 O.p przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż centrum aktywności życiowej skarżącego mieści się na terenie S., podczas gdy tam mieści się co najwyżej centrum aktywności zawodowej skarżącego, a to właśnie K. stanowi centrum interesów osobistych i to właśnie dom przy ul. [...] w K. spełnia całoroczne potrzeby mieszkaniowe skarżącego; 12) art. 191 O.p. przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że to lokal przy ul. [...] w S. a nie dom w K. służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego, podczas gdy, lokal ten pełni dla skarżącego wyłącznie rolę inwestycyjną, gdyż pozostaje nieprzerwanie wynajmowany a zatem skarżący nie ma możliwości zamieszkiwania w nim; 13) art. 191 O.p. przez dowolną ocenę oświadczeń świadków/sąsiadów skarżącego i przyjęcie, iż skarżący nie zamieszkuje na stałe w domu przy ul. [...] w K., podczas gdy z oświadczeń tych powyższe nie wynika, a rozpytani świadkowie nie stwierdzili ponad wszelką wątpliwość, iż skarżący tam nie zamieszkuje, wskazując jedynie, iż jest tam rzadko widywany a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i przyjęcie, że nieruchomość nie jest zamieszkiwana przez skarżącego przez cały rok; 14) art. 192 w zw. z art. 190 § 2 O.p. to jest wydanie orzeczenia z pominięciem zasady audiatur et altera pars to jest pozbawienie możliwości czynnego udziału strony w trakcie postępowania, uniemożliwienie udziału w przeprowadzonych dowodach a w konsekwencji brak możliwości kontradyktoryjnej analizy i kontroli podejmowanych czynności dowodowych i w rzeczywistości uniemożliwienie wypowiedzenia się na temat zgromadzonych w sprawie dowodów; 15) art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W ocenie organów należało orzec o określeniu skarżącemu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek przewidzianych dla domków letniskowych. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie stojąc na stanowisku, że zastosowanie winna znaleźć stawka przewidziana dla nieruchomości zamieszkałych. Rację w sporze należało przyznać organom administracji. Zgodnie z art. 6i ust. 1 u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: 1) w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec; 2) w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne; 3) w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Jak stanowi zaś art. 6j ust. 3b powołanego aktu, w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie wyższą niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za rok od domku letniskowego na nieruchomości albo od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Z punktu widzenia istoty sporu istotne znaczenie mają postanowienia art. 21 ust. 1 p.g.k., zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji. W konsekwencji organ podatkowy nie może samodzielnie klasyfikować funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyroki NSA z 13 września 2018 r., II FSK 552/18, 23 listopada 2018 r., II FSK 3391/16; 10 lipca 2019 r., II FSK 2519/17; 22 czerwca 2020 r., II FSK 2875/19). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. wyrok NSA z 01 marca 2018 r., II FSK 458/16). Doniosłe znaczenie w sprawie ma fakt, że informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12). Również w uchwale NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 stwierdzono, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 p.g.k., organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku dla celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, u.p.o.l. nie uzależnia bowiem obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji. Dopiero w przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej. Wyjaśnić w tym miejscu dodatkowo należy, że uchwały NSA z 22 kwietnia 2002 r., FPK 17/01 i z 1 lipca 2002 r., FPK 3/02, stwierdzające, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, zostały podjęte w poprzednim stanie prawnym, to jest przed 1 stycznia 2003 r., kiedy to wprowadzono zmiany do u.p.o.l. ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683). Również w aktualnym orzecznictwie NSA dotyczącym opodatkowania budynków letniskowych akcentuje się zasadę związania organu podatkowego zapisami ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 29 maja 2020 r., II FSK 2876/19, wyrok NSA z 22 czerwca 2020 r., II FSK 2875/19, wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II FSK 717/18). Na gruncie podatku od nieruchomości NSA wskazał, że decydujące znaczenie ma przypisanie budynkowi jako funkcji głównej – "dom letniskowy" (por. wyrok NSA z 18 listopada 2020 r., II FSK 1245/20). W orzecznictwie zaznacza się, że określenie rodzaju budynku wymaga wiedzy technicznej. Decydujące znaczenie będzie w tym względzie miała dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu, a więc decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania, które w sposób precyzyjny powinny określać rodzaj danego budynku [tak: wyrok NSA z 3 lipca 2019 r., II FSK 2525/17]. Niejako w konsekwencji powyższego uznaje się, że za kryterium różnicujące winny być uważane dane o charakterze obiektywnym, ewidencyjne lub pozaewidencyjne, a nie możliwość i stopień zaspokajania potrzeb mieszkaniowych [tak: wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II FSK 717/18]. Również w uchwale NSA z 21 października 2024 r., III FPS 2/24 wyjaśniono, że za budynki mieszkalne uważać należy co do zasady budynki sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Wskazać również należy, że nie istnieje rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości ani jakikolwiek w tej części jej prymat nad danymi z ewidencji gruntów i budynków [tak: wyrok NSA OZ w Warszawie z 15 maja 2003 r., II SA 3023/01]. Dane dotyczące nieruchomości - ich położenia, granic, powierzchni, nie mogą być ujawniane w ewidencji na podstawie danych zawartych w księdze wieczystej. Relacja jest odwrotna - to ewidencja stanowi kryterium poprawności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej i podstawę wpisów danych dotyczących gruntu do księgi wieczystej [tak: wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., I OSK 1037/23]. W realiach niniejszej sprawy należy dostrzec, że do 31 lipca 2021 r. obowiązywały regulacje rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393). Stosownie do postanowień § 63 ust. 1 pkt 6 powołanego aktu dane ewidencyjne dotyczące budynku obejmowały m. in. główną funkcję budynku oraz inne funkcje budynku. Następnie 31 lipca 2021 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm.). Z uwagi na postanowienia § 18 ust. 1 powołanego aktu dane ewidencyjne dotyczące budynku przestały obejmować m. in. dane dotyczące głównej funkcji budynku. Oznaczenie funkcji podstawowej budynku było zatem możliwe na podstawie kartoteki budynków do czasu obowiązywania rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393). Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm.) w katalogu danych ewidencyjnych budynku brak jest informacji odnośnie funkcji podstawowej budynku. Na gruncie wskazanego ostatnio rozporządzenia (jak też poprzedzającego je rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.) dane ewidencyjne budynku obejmują przy tym m. in. wskazanie rodzaju budynku według KŚT, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1799 – dalej w skrócie: "u.s.p."). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 września 2011 r., P 33/09 uznał, że w celu zakwalifikowania obiektów i urządzeń jako obiektów budowlanych nie można posługiwać się przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, ze zm.) czy też przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) – (Dz. U. Nr 242, poz. 1622) wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 u.s.p. Uzasadniając tego rodzaju zapatrywanie wyjaśniono, że przepisy powołanej ostatnio ustawy przewidują wprawdzie, że Rada Ministrów wprowadza standardowe klasyfikacje i nomenklatury podstawowe do określenia przebiegu i opisu procesów gospodarczych i społecznych, jednak zgodnie z art. 40 ust. 3 tego aktu omawiane klasyfikacje i nomenklatury, w tym również PKOB i KŚT, stosuje się w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej, co oznacza, iż nie mogą one przesądzać o uznaniu danego obiektu za obiekt budowlany czy urządzenie budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym decydować o jego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wskazano przy tym, że za nieuwzględnieniem omawianych klasyfikacji mających postać aktów wykonawczych przy rozstrzyganiu o statusie obiektów i urządzeń w kontekście opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości przemawia poza tym okoliczność, że w prawie podatkowym obowiązuje zasada wyłączności ustawowej, a w konsekwencji rozporządzenie nie może, poza niewielkimi wyjątkami, regulować zagadnień podatkowych. Dodatkowo wskazano, że z rozważanej zasady należy wyprowadzić regułę interpretacyjną, która zakazuje domniemywania, że akt wykonawczy normuje wskazane zagadnienia, jeśli nie wynika to bezpośrednio z jego treści, z przepisów ustawy zawierającej upoważnienie do jego wydania lub z innych ustaw. W ocenie Sądu kierując się powyższymi rozważaniami należy uznać, że również w przypadku dokonywania kwalifikacji budynków na potrzeby stosowania regulacji u.c.p.g. nie można posługiwać się P. Klasyfikację Obiektów Budowlanych jak i Klasyfikacją Środków Trwałych. Niezależnie od powyższego należy dostrzec, że w Klasyfikacji Środków Trwałych regulowanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz. U. poz. 1864) analogicznie zresztą jak w P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych regulowanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 z późn. zm.) brak jest budynków letniskowych. W konsekwencji powyższego klasyfikacja dokonana na potrzeby Klasyfikacji Środków Trwałych czy też na potrzeby P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych nie może mieć znaczenia przy ustaleniu czy dany budynek stanowi budynek letniskowy na potrzeby stosowania regulacji u.c.p.g. Zaskarżona decyzja dotyczy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2021-2024. Decyzja ta obejmuje zatem okres, w którym do 31 lipca 2021 r. obowiązywały regulacje rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393), zastąpione następnie 31 lipca 2021 r. regulacjami rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm.). W konsekwencji powyższego do 31 lipca 2021 r. określenie funkcji głównej spornego budynku było możliwe w oparciu o dane zawarte w kartotece budynków. Z kolei począwszy od 31 lipca 2021 r. określając funkcję budynku należy kierować się dokumentacją budowlaną budynku. Nie ma sporu odnośnie tego, że do 31 lipca 2021 r. w zapisach ewidencji gruntów i budynków funkcja główna spornego budynku została określona jako dom letniskowy. Jak wynika przy tym z poczynionych powyżej rozważań informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji powyższego, kierując się postanowieniami art. 21 ust. 1 p.g.k. organy były zobowiązane do uwzględnienia tego, że w kartotece budynków funkcję główną spornego budynku do 31 lipca 2021 r. określono jako dom letniskowy. W odniesieniu zaś do okresu począwszy od 31 lipca 2021 r. należy zwrócić uwagę na zgromadzone w aktach sprawy dokumenty potwierdzające letniskowy charakter spornego budynku. W tym kontekście należy wskazać na zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 30 października 2018 r., nr [...] W dokumencie tym sporny budynek określono jako budynek letniskowy. W konsekwencji powyższego nie może budzić wątpliwości, że uznanie spornego budynku za dom letniskowy znajduje oparcie w dokumentacji budowlanej dotyczącej tego obiektu. Z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 22 października 2024 r., znak [...] wynika, że sporny budynek letniskowy zrealizowany został na podstawie decyzji Starosty z 19 czerwca 2007 r., nr [...] i oddany do użytkowania zgodnie ze wskazanym powyżej zaświadczeniem o braku sprzeciwu zgodnie z w/w funkcją. Z pisma Starosty z 30 października 2024 r., nr [...] wynika przy tym, że skarżący od 2020 r. nie składał wniosku o zmianę sposobu użytkowania wskazanego budynku. Z kolei z pisma wskazanego ostatnio organu z 25 października 2024 r., nr [...] wynika, że skarżący nie wnioskował o dokonanie żadnych zmian w ewidencji gruntów i budynków w latach 2020-2024. Z uwagi na uwidocznioną (w okresie do 31 lipca 2021 r.) w ewidencji gruntów i budynków funkcję główną spornego budynku jak i przeznaczenie spornego budynku wynikającego z jego dokumentacji budowlanej organy podatkowe w niebudzący wątpliwości sposób ustaliły, że sporny budynek stanowi domek letniskowy w rozumieniu regulacji u.c.p.g. Organy nie były przy tym zobowiązane do prowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia i wykazania okoliczności związanych z faktycznym sposobem użytkowania spornego budynku. O tym czy dany budynek stanowi domek letniskowy w rozumieniu u.c.p.g. decydują okoliczności obiektywne takie jak jego przeznaczenie wynikające z dokumentacji budowlanej czy też jego funkcja wynikająca z zapisów ewidencji gruntów i budynków. Fakt stałego zamieszkiwania w budynku nie pozbawia go w żadnej mierze charakteru budynku letniskowego wynikającego z uznania go za budynek tego rodzaju w dokumentacji budowlanej. Dostrzec również należy, że z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że sporny budynek znajduje się na terenie sklasyfikowanym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren zabudowy letniskowej, oznaczony symbolem ML. Tego rodzaju przeznaczenie gruntu przypisane mu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego świadczy o tym, że grunt ten mógł zostać zagospodarowany zabudową letniskową, nie zaś zabudową domów jednorodzinnych. Tego rodzaju okoliczność potwierdza, że sporny budynek ma charakter letniskowy, tak jak wskazano to w jego dokumentacji budowlanej. Zamierzonego rezultatu nie mogą wywrzeć twierdzenia skarżącego podnoszące, że organ wybiórczo zebrał i zbadał dowody w sprawie. Kluczowe znaczenie w sprawie miała bowiem klasyfikacja budynku uwidoczniona w jego kartotece jak i jego przeznaczenie wynikające z dokumentacji budowlanej. Podkreślić również należy, że samo zgłaszanie wniosków o zmianę planu miejscowego nie jest w żadnej mierze równoznaczne z jego zmianą, a tym samym zmianą przeznaczenia gruntu na którym posadowiono sporny budynek. Jakiegokolwiek znaczenia w sprawie nie miała przy tym rezydencja podatkowa ustalana na potrzeby stosowania podatków dochodowych. Dla wyjaśnienia sprawy nie były konieczne wiadomości specjalne z uwagi na co brak było jakichkolwiek podstaw do powoływania biegłego. Nie twierdzono również w żadnej mierze, że "centrum aktywności życiowej skarżącego" mieści się na terenie S.. Nie twierdzono również, że to lokal przy ul. [...] w S. a nie nieruchomość w K. służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego. Wyjaśnić również należy, że w realiach niniejszej sprawy nie wykorzystano w żadnej mierze dowodów z fotografii przedstawiających zarośla przed wjazdem na sporną nieruchomość. W sprawie nie wykorzystano również w żadnej mierze dowodów z oględzin czy też dowodu z przesłuchania świadków. Wydając zaskarżoną decyzję nie odwoływało się w żadnej mierze do miejsca zameldowania skarżącego, faktu, że skarżący pozostaje właścicielem innych lokali mieszkalnych, czy też faktu wskazania jako adresu do korespondencji adresu innego niż adres spornej nieruchomości. Zamierzonego rezultatu nie może wywrzeć również zarzut pozbawienia skarżącego możliwości udziału w czynnościach dowodowych, w tym brak informowania o ich przeprowadzaniu. Jak wynika z powyższych rozważań kluczowe znaczenie dla opodatkowania spornego budynku miało ustalenie jego funkcji. Ustalenia w tym zakresie zostały poczynione na podstawie dokumentów urzędowych. Przeprowadzając tego rodzaju dowody organy podatkowe nie są w żadnej mierze zobligowane do informowania podatnika o ich przeprowadzaniu i zapewnianiu mu możliwości udziału w tej czynności. Za niezasługujący na uwzględnienie należało również uznać zarzut naruszenia art. 2a O.p. Zgodnie z tym przepisem, niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Wyrażona w tym przepisie reguła in dubio pro tributario musi być rozumiana w sposób obiektywny, w konsekwencji czego jej aplikacja pozostaje zrelatywizowana do tych wątpliwości, jakie w odniesieniu do danej regulacji daninowej powstają na gruncie przyjętych w kulturze prawnej reguł interpretacji. Wskazana reguła jako reguła wykładni funkcjonalnej wyklucza w procesie interpretacji regulacji daninowych inne racje odwołujące się do wartości lub celów przypisywanych prawodawcy. Wyjaśnić przy tym należy, że nieusuwalna wątpliwość dotycząca wykładni omawianego rodzaju regulacji oznacza zatem tylko taką wątpliwość, która pozostaje aktualna po zastosowaniu reguł interpretacji językowej oraz systemowej. W konsekwencji w wypadku gdy po starannej aplikacji językowych dyrektyw wykładni oraz - ewentualnym - odrzuceniu tych wariantów interpretacyjnych, które nie spełniają wymogów systemowych, interpretator nie uzyskał jednoznaczności poddanej wykładni regulacji daninowej, spośród możliwych rezultatów interpretacyjnych, musi dokonać wyboru rezultatu najbardziej korzystnego z punktu widzenia sytuacji prawnej podatnika lub innego podmiotu obowiązanego do świadczenia daniny publicznoprawnej [tak: wyrok TK z 13 grudnia 2017 r., SK 48/15]. Mając na uwadze akcentowaną przez TK konieczność pojmowania reguły in dubio pro tributario w sposób obiektywny, o występowaniu niedających się usunąć wątpliwości nie może świadczyć sam fakt różnego pojmowania danej regulacji w decyzjach czy to organów podatkowych czy w orzeczeniach sądów administracyjnych. W realiach niniejszej sprawy istotne jest to, że zaprezentowana przez organy wykładnia regulacji u.c.p.g. oraz art. 21 ust. 1 p.g.k. znajduje pełne oparcie w wynikach wykładni językowej. Dokumentacja budowlana spornego budynku nie pozostawia wątpliwości odnośnie tego, że sporny budynek stanowi budynek letniskowy. W konsekwencji powyższego w niebudzący wątpliwości sposób wykazano konieczność określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek właściwych dla domków letniskowych. Zauważyć dodatkowo należy, że zarzut naruszenia art. 2a O.p. został uznany za bezzasadny przez NSA w wyroku z 29 lutego 2024 r., III FSK 704/23 w analogicznej sprawie skarżącego dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 r. Oddalając wnioski dowodowe skarżącego kierowano się brzmieniem art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Kierując się treścią przytoczonego przepisu nie może budzić wątpliwości, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym brak jest możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka czy też przesłuchania strony. Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że dopuszczalność przeprowadzenia przez Sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Sąd nie ma bowiem obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a może to uczynić wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy oraz o ile postępowanie takie nie naruszy przewidzianej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowego. Dopuszczalny jest jedynie dowód z dokumentu, pełniący rolę uzupełniającą. Z uwagi na wyjątkowy charakter postanowień art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej decyzją administracyjną [tak: wyrok NSA z 17 marca 2023 r., III OSK 1911/21]. Jak wyjaśniono to powyżej w realiach niniejszej sprawy organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym dla załatwienia sprawy. W sprawie nie występują jakiekolwiek istotne wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W konsekwencji brak jest podstaw do prowadzenia jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Poddane kontroli rozstrzygnięcie Kolegium stanowi rezultat prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania regulacji prawa materialnego. W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego aktu nie naruszono również reguł postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło