II SA/Po 265/18
WyrokWSA w Poznaniu2019-12-11
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę, wydana na podstawie art. 36a Prawa budowlanego, może zostać uchylona, jeśli pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, a inwestycja została już ukończona i uzyskała pozwolenie na użytkowanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję zmieniającą pozwolenie na budowę oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że wyeliminowanie pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę z obrotu prawnego stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego. Dodatkowo, ze względu na ukończenie inwestycji i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji nie jest możliwe dalsze procedowanie w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zmieniającą pierwotne pozwolenie na budowę dla budynku usługowo-biurowo-handlowego. Pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wcześniej uchylona. Inwestycja została ukończona i uzyskała pozwolenie na użytkowanie. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. oraz wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2014 r. oraz umarza postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2019 r. sprawy ze skarg M. D. i W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak: [...] II. Umarza postępowanie administracyjne III. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. K. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego IV. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. D. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego V. Nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem nieuiszczonej części wpisu
Przedmiotem skarg (odrębnie wniesionych i zarejestrowanych kolejno pod sygn. akt II SA/Po [...] i II SA/Po [...], a następnie połączonych do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Po [...]) M. D. i W. K. (dalej również: skarżący) jest decyzja Wojewody (dalej również: Wojewoda; organ II instancji; organ odwoławczy) z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], którą została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta [...] (dalej również: Prezydent Miasta; organ I instancji) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak [...], która została wydana w przedmiocie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] w [...] oraz dwóch zjazdów z ul. [...], zlokalizowanej na działkach nr [...], [...], [...] arkusz mapy [...] obręb [...] (dalej również: budynek handlowo-biurowo-usługowy przy ul. [...]; inwestycja).
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce [...] sp. z o.o. [obecnie: [...] sp. z o.o. w likwidacji – dalej również: inwestor; spółka [...]] pozwolenia na budowę dla inwestycji zlokalizowanej na działkach nr [...], [...], [...], arkusz mapy [...], obręb [...], a polegającej na budowie budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] w [...] oraz dwóch zjazdów z ul. [...].
Ostateczną decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...], wydaną w postępowaniu odwoławczym, Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r. Na powyższą decyzję została skutecznie wniesiona przez M. D. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], w wyniku czego tutejszy Sąd wyrokiem z dnia [...] grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.
W międzyczasie Prezydent Miasta [...], na wniosek spółki [...] sp. z o.o., decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...], wydaną w trybie art. 36a ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409), zmienił ostateczną decyzję własną nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jako budynku usługowo-handlowego z dwoma zjazdami, obejmującym zmianę liczby kondygnacji, kubatury, powierzchni całkowitej, powierzchni użytkowej, wysokości budynku, powierzchni zabudowy, liczby miejsc parkingowych – z jednoczesnym stwierdzeniem, że projekt zagospodarowania terenu nie ulega zmianie – i zatwierdził projekt budowlany z października 2013 r. obejmujący te zmiany.
Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], w wyniku rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji na skutek wniesienia odwołania przez W. K. i M. D., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak [...] wydaną w przedmiocie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ II instancji argumentował, że zmiana objęta przedmiotową decyzją wydaną na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy wysokości budynku, liczby zaprojektowanych kondygnacji i powierzchni użytkowej, przy czym zmiana tych parametrów nie dotyczy poziomów oznaczonych jako -1, 0, +1 i +2, gdyż w części tych kondygnacji nastąpi jedynie zmiana w zakresie technologii i przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych (bez zmian w zakresie miejsca usytuowania ścian), a zaprojektowane zmiany spowodują odsunięcie górnych kondygnacji od ul. [...]. Wobec tego Wojewoda wyjaśnił, że ze względu na związanie zakresem zmian wprowadzonych w pierwotnym zamierzeniu – a zarazem brak takich zmian w stosunku do pierwotnego zatwierdzonego projektu budowlanego – nie mogła podlegać badaniu kwestia zachowania odległości, o których mowa w § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690) – dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków. Co do kwestii zacieniania sąsiednich budynków mieszkalnych organ II instancji stwierdził, że z uwagi na rodzaj zabudowy (uzupełniająca zabudowa śródmiejska) zasadne jest zastosowanie § 3 i § 60 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia i uznał zgodność planowanej inwestycji z wymogami § 13 ust. 1 tego rozporządzenia. Podobnie odniósł się do kwestii zgodności przedmiotowego projektu budowlanego zamiennego z § 271 ust. 1 i 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, jak i oddziaływania głębokiego wykopu związanego z planowaną inwestycją. W tym względzie powołał się na brzmienie art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że inwestor dołączył do wniosku ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] (znak [...]) ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-handlowego w graniach nieruchomości przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...], ark. [...], obr. [...]. Wojewoda stwierdził zgodność projektowanej inwestycji według zamiennych projektów budowlanych z przedłożoną decyzją o warunkach zabudowy, która była dla organu architektoniczno-budowlanego wiążąca zgodnie z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.). Wojewoda nie podzielił również stanowiska skarżących co do kwestii zgodności planowanej inwestycji z wymogami w zakresie ochrony środowiska.
W odrębnie wniesionych skargach na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. M. D. i W. K. domagali się – według stanowiska ich ówczesnego wspólnego pełnomocnika r.pr. K. F., wyrażonego w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2019 r. (k. 970) – uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. "z uwagi na uchylenie decyzji, które stanowiły substrat zaskarżonych decyzji". Natomiast w dalszym toku postępowania W. K. – według ostatniego stanowiska nowego pełnomocnika procesowego w osobie adw. C. R., wyrażonego w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r. (k. 1203) – domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. oraz "poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. (nr [...], znak [...]) i umorzenia postępowania administracyjnego", co "jest żądaniem dalej idącym".
Całość zbiorczo ujętych zarzutów i argumentacji obydwu skarg zasadniczo korespondowała ze stanowiskiem stron wcześniej wyrażonym w odwołaniach od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. i sprowadzała się do zarzucenia naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36a ust. 3 Prawa budowlanego oraz licznych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) dotyczących ustalania stanu faktycznego sprawy i oceny stwierdzonych okoliczności faktycznych przez organ architektoniczno-budowlany, w powiązaniu z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r., poz. 462), jak i przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. Zarzuty te przede wszystkim zwalczały stanowisko organu odwoławczego co do tego, że zakres zatwierdzonych zmian w projekcie budowlanym nie dotyczył projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego pierwotną decyzją o pozwoleniu na budowę, podczas gdy inwestycja – również w zmienionym kształcie – negatywnie oddziałuje na sąsiednie budynki przy ul. [...]. W ocenie skarżących decyzja zmieniająca pierwotne pozwolenie na budowę została wydana z naruszeniem ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i nie uwzględnia oddziaływania na sąsiednie nieruchomości – podnieśli oni m.in. brak zbadania kwestii związanych z odległością inwestycji od sąsiednich budynków przy ul. [...] i ul. [...] (M. D. w szczególności zwróciła uwagę na kwestie bezpieczeństwa pożarowego i konstrukcyjnego w odniesieniu do budynku przy ul. [...]), jak i pominięcie oceny szkodliwego wpływu przewidzianego w projekcie budowlanym (W. K. podniósł brak zbadania kwestii odprowadzania spalin z garażu usytuowanego w realizowanym budynku handlowo-biurowo-usługowym).
W odpowiedziach na skargi – M. D. (k. 10 i 11 akt o sygn. II SA/Po [...], następnie II SA/Po [...]) oraz W. K. (k. 38-40 akt o sygn. II SA/Po [...]) – Wojewoda, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt II SA/Po [...] zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi M. D. oraz W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę udzielonego decyzją organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] września 2013 r. znak [...], dotyczącą budowy budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] (dz. nr [...], [...], [...], ark. [...], obr. [...]).
Po wszczęciu niniejszego postępowania inwestor kontynuował realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, w tym wykonał obiekt objęty zmianą pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę (patrz: dziennik budowy znajdujący się w aktach administracyjnych). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] (znak [...]) [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] udzielił spółce [...] sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] (decyzja ta znajduje się w aktach administracyjnych).
Wyrokiem z dnia [...] lutego 2018 r. sygn. akt II OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] sp. z o.o. od wyroku tutejszego Sądu dnia z dnia [...] grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po [...], którym została uchylona decyzja Wojewody z dnia [...] września 2013 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję pierwotną organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] W konsekwencji, postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. zostało podjęte zawieszone postępowanie sądowe z uwagi na prawomocne rozstrzygnięcie sprawy o sygn. akt II SA/Po [...], a sprawa była dalej prowadzona pod sygn. akt II SA/Po [...].
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik spółki [...] wniósł o oddalenie obydwu skarg, przedstawiając stanowisko zgodne z tym, które wyraził Wojewoda w zaskarżonej decyzji z dna [...] maja 2014 r. (k. 537). W piśmie tym pełnomocnik kwestionował także legitymację procesową skarżących, jak również podniósł, że z informacji Spółki wynika, iż już po wszczęciu postępowania sądowego jeden z uczestników postępowania zmarł, co stanowi podstawę do zawieszenia niniejszego postępowania.
Procedując w sprawie pod nową sygn. akt II SA/Po [...], Sąd postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 553) odroczył rozprawę z uwagi na powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do utraty przez J. C. statusu uczestnika postępowania wskutek domniemanej śmierci (okoliczność podniesiona przez pełnomocnika spółki [...] sp. z o.o. w likwidacji), a następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Po [...] (k. 568) tutejszy Sąd ponownie zawiesił postępowanie z uwagi na potwierdzony urzędowo fakt śmierci tego uczestnika postępowania w dniu [...] maja 2015 r. Wobec ustalenia następców prawnych po zmarłym uczestniku postępowania, Sąd postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. podjął przedmiotowe postępowanie.
Prowadząc dalej podjęte postępowanie, Sąd ustalił, że:
- w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymało decyzję własną z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], w której
stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-biurowo-handlowego o powierzchni sprzedaży poniżej 2 000 m.kw. z dwiema podziemnymi kondygnacjami, w tym parkingiem podziemnym, przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...], ark. [...] obręb [...], położonych z [...], przy ul. [...]
- wyrokiem z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt II OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestora od wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Po [...], którym została oddalona skarga inwestora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...], znak [...] o warunkach zabudowy, na podstawie której wydano pierwotną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu spółce [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę;
- Wojewoda – prowadząc ponownie postępowanie odwoławcze w sprawie, w której wyrokował już tutejszy Sąd w dniu [...] grudnia 2015 r. pod sygn. akt II SA/Po [...] – decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu spółce [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla wyżej opisanej inwestycji (pierwotnego pozwolenia na budowę);
- następnie Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...], wydaną w trybie tzw. autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zweryfikował własne rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2018 r. w ten sposób, że zmienił je tak, iż uchylił to rozstrzygnięcie i zarazem odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę;
- na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] skargi wnieśli W. K. i M. D., a w ramach postępowania wywołanego ich skargami – następnie połączonymi i rozpatrywanymi pod wspólną sygn. akt II SA/Po [...] – podjęto decyzję autokontrolną z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...], zaś tutejszy Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. sygn. akt II SA/Po [...], zgodnie z wolą skarżących, umorzył zainicjowane nimi postępowanie sądowoadministracyjne;
- decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] została skontrolowana przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Po [...] (wcześniej postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Po [...] i II SA/Po [...]), który nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję (autokontrolną) Wojewody oraz wcześniejszą decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], a także poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] – i umorzył postępowania administracyjne.
Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2019 r. strony (skarżący i obecni uczestnicy postępowania – ich pełnomocnicy), które stawiły się na rozprawie, oświadczyły, że nie zgłaszają żadnych przeszkód formalnych do prowadzenia postępowania sądowego. Pełnomocnik reprezentujący spółkę [...] Sp. z o.o. oraz spółkę [...] sp. z o.o. podtrzymał wniosek z dnia [...] maja 2018 r. (k. 466) o dopuszczenie spółki [...] do udziału w sprawie. Ponadto pełnomocnik spółki [...] Sp. z o.o. oraz spółki [...] sp. z o.o. wniósł o zawieszenie postępowania zgodnie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r. (k. 976). W stosunku do wniosku o zawieszenie postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego W. K. wniósł o oddalenie wniosku, podobnie wniosła skarżąca M. D..
W tych warunkach Sąd wydał postanowienie o dopuszczeniu spółki [...] sp. z o.o. do udziału w postępowaniu sądowym jako uczestnika postępowania – a to z uwagi na wykazane w przedmiotowym wniosku prawo własności do terenu, na którym zlokalizowana została inwestycja objęta kwestionowaną decyzją o zmianie pozwolenia na budowę (działki nr [...] i [...], ark. [...] obręb [...] w tym zakresie Sąd procedował na podstawie art. 162 p.p.s.a. [aktualnie: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.] oraz art. 33 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r., a to z uwagi na zastosowanie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658).
Sąd nie uwzględnił wniosku uczestnika postępowania [...] sp. z o.o. w likwidacji z dnia [...] kwietnia 2019 r. o zawieszenie postępowania, gdyż okoliczności sprawy – według stanu na dzień rozprawy – w pełni pozwalały na jej samodzielne rozstrzygnięcie, bez oczekiwanie na prawomocne rozstrzygnięcie połączonych spraw o sygn. akt II SA/Po [...] i II SA/Po [...], prowadzonych pod sygn. II SA/Po [...]; w tym względzie Sąd procedował na podstawie art. 162 i art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a..
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych na kartach 520-521, 525-528, 960-968, 971-973, 978-982, 988-990, 1004-1036 – w celu ustalenia stanu sprawy niezbędnego dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia; przeprowadzenie tego dowodu było też zgodne z wnioskami skarżących (ich poprzedniego pełnomocnika – wnioski r.pr. K. F. z dnia [...] czerwca 2018 r. - k. 517 i [...] kwietnia 2019 r. - k. 970) i pełnomocnika spółki [...] (inwestora – pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r. - k. 976); fakt wydania wyroku przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Po [...] Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, uwzględnił jako okoliczność znaną z urzędu; okoliczność ta była również w sposób oczywisty znana pełnomocnikom stron postępowania – a świadczy o tym również treść wniosku zawartego w piśmie nowego pełnomocnika W. K. (k. 1203) – i organowi, jakkolwiek fakt wydania decyzji, które skontrolował tutejszy Sąd w sprawie pod sygn. II SA/Po [...], jak i sam fakt prowadzenia takiego postępowania został objęty dowodem z kart 987-993 akt sądowych.
Podczas rozprawy pełnomocnik skarżącego W. K. podtrzymał wnioski i argumentację przedstawioną w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r., prostując, że w zakresie żądania uchylenia decyzji organu I instancji chodzi o decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2014 r.; ponadto podtrzymał argumentację poprzedniego pełnomocnika skarżącego W. K. przedstawioną w toku sprawy. Ponadto pełnomocnik ten wniósł o "zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej [...]". Skarżący podzielił stanowisko swojego pełnomocnika. Natomiast M. D. podtrzymała dotychczasowe swoje stanowisko zajęte w sprawie [wyrażone w skardze i dalszych pismach procesowych], dodając zarazem, że obok kwestii umorzenia postępowania administracyjnego, chciała zwrócić uwagę na skutki, jakie zaistniały w postaci pękających ścian oraz agresywnego oświetlenia inwestycji. Z kolei pełnomocnik inwestora oraz spółki [...] sp. z o.o. podtrzymał swoje stanowisko i wnioski wyrażone w pismach procesowych złożonych w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargi okazały się zasadne.
Przedstawienie powodów, dla których tutejszy Sąd uwzględnił skargi i wyeliminował zaskarżoną decyzję (i decyzję ją poprzedzającą) z obrotu prawnego – i jednocześnie umorzył postępowanie administracyjne – należało poprzedzić wyjaśnieniem, że Sąd stwierdził po stronie M. D. i W. K. istnienie legitymacji skargowej w niniejszej sprawie (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie znalazł powodów dla których miałby wbrew stanowisku tutejszego Sądu i Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego we wcześniej wydanych orzeczeniach dotyczących decyzji wydanych w procesie budowlanym (inwestycyjnym) dla przedmiotowego przedsięwzięcia uznać, że M. D. i W. K. nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], którą została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak [...] W sprawie sądowej dotyczącej zbadania legalności decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] (znak [...]) o pozwoleniu na budowę i decyzji Wojewody z dnia [...] września 2013 r. znak [...] utrzymującej w mocy tę decyzję ani Sąd I instancji, ani też Naczelny Sąd Administracyjny nie zakwestionowały legitymacji procesowej skarżącej M. D.. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2018 r. sygn. akt II OSK [...] i wyrok tutejszego Sądu z dnia [...] grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po [...] mają moc wiążącą zgodnie z art. 170 i art. 171 p.p.s.a., która obejmuje również przesądzenie kwestii legitymacji skargowej M. D.. W sprawie tej były rozważane zagadnienia dotyczące odległości projektowanej zabudowy względem budynku przy ul. [...] od strony ul. [...], w tym zagadnienia dotyczące nasłonecznienia (zacieniania). Ponadto w istocie również nie został zakwestionowany status W. K. jako strony postępowania administracyjnego, jakkolwiek jego skarga na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2013 r. została oddalona z uwagi na braki fiskalne. Sam W. K. podnosił m.in. argumenty dotyczące czasu nasłonecznienia mieszkania przy ul. [...]. Dodać jeszcze należy, że również w sprawie o sygn. akt II SA/Po [...] nie została zakwestionowana legitymacja procesowa obojga skarżących. Co więcej, w przywołanym już wcześniej prawomocnym postanowieniu z dnia [...] maja 2019 r. sygn. akt II SA/Po [...] tutejszy Sąd stwierdził, że "umarzając postępowanie w sprawie II SA/Po [...], Sąd z góry niejako założył, że M. D. jak i W. K. zachowają pełne prawa procesowe także w sprawach ze skarg na decyzję autokontrolną z dnia [...] lutego 2019 r., [...] (występują oni w nich odpowiednio jako uczestnik postępowania i jako skarżący). Będą więc mogli prezentować swoje stanowisko i przedstawiać żądania, gdy chodzi o całość sprawy administracyjnej, w której wydano tak decyzję z dnia [...] lutego 2019 r., jak i wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r., [...]". W sposób oczywisty wynika z tego, że legitymacja procesowa skarżących nie została w wyżej przedstawionych postępowaniach sądowych zakwestionowana, a wręcz przeciwnie – została potwierdzona.
W ocenie tutejszego Sądu – mając na uwadze charakter decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie i jej powiązanie z decyzja pierwotną, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia – należało uznać, że M. D., jak i W. K. (który podnosił m.in. argumenty dotyczące czasu nasłonecznienia mieszkania przy ul. [...]) mają interes prawny w zaskarżeniu decyzji wydanej na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, zatwierdzającej projekt budowlany zamienny obejmujący wskazane w nim zmiany w konstrukcji budynku, skoro byli stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Sam inwestor w przywołanym wcześniej piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2018 r. zresztą przyznał, że powodem wystąpienia o zmianę decyzji pierwotnej o pozwoleniu na budowę – "bardzo znaczących zmian w architekturze planowanego obiektu (zmniejszającego wpływ nowej zabudowy na sąsiadujące budynki)" – było "wyjście naprzeciw oczekiwaniom sąsiadów" (stron postępowania), w celu "uniknięcia sporu z właścicielami nieruchomości znajdującymi się w obszarze oddziaływania inwestycji". Zdaniem Sądu, podnoszone kwestie wpływu odległości projektowanego obiektu od sąsiednich budynków, w tym budynku przy ul. [...] od strony ul. [...], jak i przy ul. [...], nadal uzasadniają przypisanie obydwu skarżącym legitymacji procesowej w niniejszej sprawie. Poza tym kształt, rozmiar i charakter zrealizowanego przedsięwzięcia – obejmujący zmianę wielkości obiektu, którą pełnomocnik inwestora określił jako uczynioną "głownie poprzez »wycofanie« lica kondygnacji od poziomu +2, od strony ul. [...]" – i tak powoduje znaczne oddziaływanie na najbliższe sąsiedztwo, w tym wpływa na sposób przyszłego zagospodarowania i zabudowy nieruchomości przy ul. [...] i ul. [...], które znajdują się na obszarze oddziaływania projektowanego obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Dodać należy, że w łącznie czytanych skargach podnoszono również istnienie innego rodzaju oddziaływania planowanego obiektu na sąsiedztwo, jak chociażby immisje z wentylacji (spalin z garażu zlokalizowanego w tym budynku) czy hałasu [do kwestii tych częściowo odniósł się organ I instancji, a szerzej organ odwoławczy]. Nawet domniemane ustanowienie wspólnoty mieszkaniowej w budynku przy ul. [...] nie wyłącza uprawnienia M. D. do obrony swojego indywidualnego interesu, jako współwłaścicielki tej nieruchomości – lokalu przy ul. [...], w tym w zakresie dotyczącym nasłonecznienia pomieszczeń lokalu. To zaś, że – jak podnosił pełnomocnik inwestora w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2019 r. (k. 976) – w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ architektoniczno-budowlany ustalił [stanowisko wyrażone w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]] na podstawie odpowiedniej analizy, że czas nasłonecznienia dla lokali mieszkalnych położnych w budynkach przy ul. [...] czy [...] jest zgodny z obowiązującymi przepisami nie pozbawia właścicieli tych lokali prawa ochrony swojego interesu w postępowaniu administracyjnym, pozwalając chociażby na weryfikację stanowiska organu w tej kwestii.
W świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w związku z art. 28 k.p.a., posiadanie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie jest uzależnione od naruszenia przez projektowany obiekt budowlany przepisów odrębnych. Skoro w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego posłużono się określeniem o wprowadzeniu, na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu, wynikających z przepisów odrębnych ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym ograniczeń w zabudowie, to dla stwierdzenia interesu prawnego nie można posługiwać się kryterium naruszenia tychże przepisów. Wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego, ograniczeń w zabudowie, nawet zgodnych z przepisami odrębnymi, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu. Podstawą dla wyznaczenia kręgu stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę jest ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji – i to nie tylko pod względem techniczno-budowlanym, ale również co od tego, czy przyszła inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej na podstawie innych przepisów, a także, czy nie utrudni dotychczasowego korzystania z tych nieruchomości. Przy ustaleniu zakresu przepisów odrębnych należy uwzględnić cały system przepisów powszechnie obowiązujących, które przesądzają o wpływie budowy obiektu na zabudowę nieruchomości sąsiedniej, przy czym nie można również pominąć przepisów prawa cywilnego, regulujących granice ochrony prawa własności przed ingerencją innych podmiotów i gwarantujących właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (por. np. wyroki NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1509/17 i 28 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 2592/17 – orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy też pamiętać, że w procesie ustalania obszaru oddziaływania nie chodzi o wykazanie (przesądzenie) negatywnego wpływu projektowanego obiektu na znajdujące się w otoczeniu nieruchomości, w tym obiekty budowlane na tych nieruchomościach, ale o realną możliwość spowodowania oddziaływania inwestycji na otoczenie. Do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 tej ustawy nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości. Tym samym niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich czy też od naruszenia ich interesu prawnego. Dlatego też, o ile występuje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu, jak i zagospodarowanie terenu otaczającego działkę inwestora, podmiot legitymujący się tytułem prawnym do nieruchomości (działki, lokalu) położonej na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu jest stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia: 24 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 514/17, 15 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 760/17, 21 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 848/17 i 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2034/18 – orzeczenia dostępne jw.).
Przechodząc do merytorycznych podstaw, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w pkt I i II sentencji wyroku, Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że w stosunku do zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, wydanych na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co jednak ostatecznie nie stanowiło podstawy do wyeliminowania tychże zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, co też zostanie wyjaśnione w dalszej części uzasadnienia.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W ocenie Sądu, w sposób oczywisty zaskarżona decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] i utrzymana w mocy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] zostały wydane "w oparciu o inną decyzję" w rozumieniu wyżej przywołanych przepisów. Decyzje te zostały bowiem wydane na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego w przedmiocie zmiany pierwotnej decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. (znak [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu spółce [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji zlokalizowanej na działkach nr [...], [...], [...], arkusz mapy [...], obręb [...], a polegającej na budowie budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] oraz dwóch zjazdów z ul. [...] – przy czym decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...], wydaną w postępowaniu odwoławczym, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję pierwotną organu I instancji.
W tym miejscu należało zatem wyjaśnić wzajemne relacje pomiędzy decyzją o pozwoleniu na budowę a decyzją zmieniającą pozwolenie na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego. Otóż decyzja o pozwoleniu na budowę oraz decyzja zmieniająca to pozwolenie na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowalnego stanowią formalnie dwie odrębne decyzje, wydawane w odrębnych postępowaniach, jednak – ze względu na przedmiot – są one ze sobą ściśle funkcjonalnie i materialnie powiązane. Od daty wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, zatwierdzającego projekt zamienny ("pozwolenia zamiennego") inwestor nie może samodzielnie, bez uzyskania nowej decyzji w trybie art. 36a, powrócić do poprzedniego projektu budowlanego, zawartego w pierwotnym pozwoleniu na budowę. Decyzja z art. 36a Prawa budowlanego nie zapewnia bowiem rozwiązania alternatywnego do przewidzianego w pierwotnym pozwoleniu na budowę, ale trwale zmienia pozwolenie na budowę w zakresie zatwierdzonego projektu budowlanego. Wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 1 może spowodować, że decyzja o pozwoleniu na budowę (pierwotna) przestanie obowiązywać w części (chociaż formalnie nie zostanie uchylona), a w tej części w jej miejsce wejdzie, tj. zacznie obowiązywać, nowa decyzja (zmieniająca), która w zależności od zakresu wnioskowanych przez inwestora zmian skonsumuje (wchłonie) postanowienia decyzji pierwotnej bądź całkowicie je zmieni lub też, uwzględniając postanowienia decyzji pierwotnej, rozszerzy je o inne nowe elementy bądź w przypadku zmniejszenia zamierzenia inwestycyjnego nawet je unieważni (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 461/07, przywołany w: Plucińska-Filipowicz A. [red.], Wierzbowski M. [red.], Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019 – komentarz do art. 36a). Dla zniweczenia skutków decyzji wydanej w trybie art. 36a Prawa budowlanego konieczna byłaby zmiana decyzji przy zastosowaniu tej samej procedury (por. stanowisko wyrażone w komentarzu do art. 36a Prawa budowlanego [w:] A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III WK 2016).
Z uwagi na szczególną więź przedmiotową pomiędzy tymi dwiema decyzjami, ustanie bytu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę (decyzji pierwotnej) wpływa na byt prawny decyzji zmieniającej (pozwolenia zamiennego). Uchylenie pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją zmieniającą to pozwolenie, określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Wprawdzie samo wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie skutkuje wznowieniem postępowania w sprawie zakończonej decyzją zmieniającą to pozwolenie, jednak jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie uchylona, zaistnieje podstawa do wznowienia postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Natomiast w przypadku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o zmianie pozwolenia na budowę nie dojdzie do wzruszenia pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę – nawet w sytuacji, gdy na skutek wznowienia postępowania decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę zostanie uchylona. W wypadku uchylenia decyzji o zmianie pozwolenia na budowę na skutek wznowienia postępowania możliwe jest tylko przywrócenie pierwotnej wersji pozwolenia na budowę (por. stanowisko J. Wszołka, E. Deszczyka [w:] Decyzja o zmianie pozwolenia na budowę – charakter prawny i wybrane zagadnienia praktyczne, M. Praw. 2016, nr 1, s. 25, przywołane w komentarzu A. Glinieckiego do art. 36a Prawa budowlanego).
Wobec tego podkreślić należy, że decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] zostały wydane w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę udzielonego decyzją organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] września 2013 r. znak [...], dotyczącą budowy budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] (dz. nr [...], [...], [...], ark. [...] obr. [...]). Decyzja Wojewody z dnia [...] września 2013 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] (znak [...]), została najpierw uchylona prawomocnym (od dnia [...] lutego 2018 r.) wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po [...] (datą prawomocności jest data wydania wyroku NSA w sprawie o sygn. akt II OSK [...]). Finalnie zaś Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...], wydaną w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] (wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym) i uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu spółce [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla wyżej opisanej inwestycji (pierwotnego pozwolenia na budowę). Decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] została wprawdzie uchylona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Po [...], jednakże wyrok ten jest nieprawomocny. Na dzień orzekania w niniejszej sprawie ostateczna decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r. pozostaje zatem w obrocie prawnym (art. 16 § 1 k.p.a.).
W tych warunkach, Sąd w niniejszej sprawie stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Ustanie bytu prawnego pierwotnego pozwolenia na budowę (decyzji o zatwierdzeniu projektu budowanego i udzieleniu pozwolenia na budowę) z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] stanowi bowiem przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w stosunku do decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak [...], utrzymanej w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], a wydanej w przedmiocie zmiany pierwotnej decyzji dotyczącej budowy budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] (dz. nr [...], [...], [...], ark. [...], obr. [...]). Niemniej jednak z uwagi na treść art. 146 § 1 k.p.a., który wprowadza pięcioletni okres przedawnienia możliwości uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a., Sąd nie mógł zastosować przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W takim wypadku sąd administracyjny uprawniony jest do stwierdzania, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, jak to wynika z art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mimo to, Sąd podkreśla, że w sprawie nadal zachodziły podstawy od zastosowania dalej idącego środka prawnego i wyeliminowania z obrotu prawnego obydwu decyzji wydanych w przedmiocie zmiany pierwotnego pozwolenia na budowę. Z uwagi na treść art. 135 p.p.s.a. tutejszy Sąd zastosował przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co było niezbędne dla prawidłowego końcowego załatwienia sprawy.
Uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej było skutkiem stwierdzenia wad procesowych w postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ I instancji w lakonicznym uzasadnieniu decyzji zmieniającej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] wskazanej powyżej kwestii nie poświęcił żadnej uwagi. Co więcej, ani w osnowie, ani też w uzasadnieniu w ogóle nie scharakteryzował zakresu zmian wynikających z wniosku inwestora z dnia [...] listopada 2013 r. ani z projektu budowlanego zamiennego. W osnowie decyzji organ I instancji ogólnie odwołał się jedynie do zakresu zmian wynikających z przedłożonej przez inwestora "dokumentacji projektowej ze zmianami", które obejmowały "charakterystyczne parametry obiektu budowlanego jako budynku usługowo-handlowego z dwoma zjazdami (zmiana liczby kondygnacji, kubatury, powierzchni całkowitej, powierzchni użytkowej, wysokości budynku, powierzchni zabudowy, ilości miejsc parkingowych – projekt zagospodarowania terenu nie ulega zmianie)". W uzasadnieniu stwierdził zaś, że "projekt budowlany ze zmianami będącymi istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę jest zgodny z ustaleniami (...) decyzji o warunkach zabudowy [tj. z "nową" ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2011 r. nr [...] (znak [...])] oraz wymaganiami ochrony środowiska".
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości stanowisko, że sentencja (osnowa) decyzji powinna być sformułowana jasno i precyzyjnie, a rozstrzygnięcie zamieszczone w decyzji, stanowiąc wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa administracyjnego, powinno być na tyle zrozumiałe dla stron, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy i jakie konkretne obowiązki zostały na stronę nałożone. W osnowie decyzji powinno być zatem wprost wyrażone rozstrzygnięcie, którego nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych, immanentnych składników decyzji (postanowienia) i nie jest możliwe jego zastąpienie uzasadnieniem decyzji. Wynika to z władczego charakteru aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi w związku z tym być jednoznaczny i precyzyjny. Obowiązek taki wynika z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), jak i wymogu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Co więcej, uzasadnienie decyzji nie może zastąpić rozstrzygnięcia, a w razie rozbieżności pomiędzy osnową decyzji a jej uzasadnieniem – o sposobie rozstrzygnięcia sprawy decyduje sentencja (por. stanowisko NSA wyrażone w wyrokach z dnia: 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 910/15, 2 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 873/18 i 22 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2095/16 – orzeczenia dostępne jw.).
W świetle takiej wykładni prawa, decyzja organu I instancji zawierała zatem istotne braki w zakresie spełnienia wymogów z art. 107 § 1 pkt 5 i 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w istocie w ogóle nie naświetlała kwestii spełnienia warunków do zastosowania art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego i zmiany decyzji pierwotnej o pozwoleniu na budowę. Tymczasem ze względu na znaczenie decyzji zmieniającej pozwolenie budowlane na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowalnego, a w szczególności skutek w postaci spowodowania, że pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę przestanie obowiązywać w tej części, w jakiej w jej miejsce wejdzie nowa decyzja (zmieniająca) – tj. trwałej zmiany pozwolenie na budowę w zakresie zatwierdzonego projektu budowlanego – prawidłowe sformułowanie osnowy (i uzasadnienia) decyzji ma znaczenie fundamentalne tak dla inwestora, jak i organów architektoniczno-budowlanych oraz nadzoru budowlanego, pozwalając nie tylko na skontrolowanie decyzji w kolejnych fazach procesu inwestycyjnego, lecz przede wszystkim na prawidłowe wykonanie procesu budowlanego (realizację i zakończenie budowy).
Dopiero organ odwoławczy – w odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniach – podjął próbę bliższego scharakteryzowania zmian objętych przedmiotową decyzją wydaną na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, jako dotyczących wysokości budynku, liczby zaprojektowanych kondygnacji i powierzchni użytkowej, przy czym zmiana tych parametrów nie dotyczy poziomów oznaczonych jako -1, 0, +1 i +2, gdyż w części tych kondygnacji nastąpi jedynie zmiana w zakresie technologii i przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych (bez zmian w zakresie miejsca usytuowania ścian), a zaprojektowane zmiany spowodują odsunięcie górnych kondygnacji od ul. [...]. Działanie takie nie mogło jednakże stanowić skutecznego usunięcia wad osnowy i uzasadnienia decyzji organu I instancji, ani też w istocie nie stanowiło wyczerpującej charakterystyki zmian przewidzianych w projekcie budowlanym zamiennym w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę. Dla usunięcia stwierdzonych uchybień decyzji organu I instancji należało zastosować art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 k.p.a. i uchylić zaskarżoną decyzję, a następnie orzec co do istoty sprawy. Wobec tego wydanie rozstrzygnięcia w instancji odwoławczej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. było nieprawidłowe (stanowiło nieprawidłową realizację zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a.). Stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., determinując treść rozstrzygnięcia administracyjnego. Ponadto Wojewoda stwierdził zgodność projektowanej inwestycji według zamiennych projektów budowlanych wyłącznie z przedłożoną "nową" decyzją o warunkach zabudowy, natomiast kwestii wcześniejszej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2004 r. znak [...] w ogóle nie poruszył. Brak jest zatem stanowiska organów architektoniczno-budowlanych co do tego, czy ze względu na zakres zmian (istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego pierwotną decyzją o pozwoleniu na budowę) zatwierdzonych decyzją wydaną na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, należy przyjąć, że przedmiotowa inwestycja w swoim zmienionym kształcie została oparta nie tylko na "nowej" ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2011 r. nr [...] (znak [...]) ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-handlowego w graniach nieruchomości przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...], ark. [...], obr. [...], lecz także na wcześniejszej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2004 r. znak [...] Część zarzutów sformułowanych przez skarżących dotyczyła właśnie tejże kwestii, była przy tym przedmiotem chociażby wniosku ich ówczesnego wspólnego pełnomocnika (pismo procesowe z dnia [...] czerwca 2018 r. – k. 517).
Stwierdzając zatem wystąpienie dwóch podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2014 r., tj. jednej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, z drugiej zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd przypisał organom odpowiednio naruszenie przepisów art. 6-8 oraz art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 5 i 6 oraz art. 107 § k.p.a., a w stosunku do decyzji odwoławczej również art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 15 k.p.a. Wobec tego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w pkt I sentencji wyroku orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2014 r.
Zarazem Sąd stwierdził zaistnienie podstaw do zastosowania art. 145 § 3 p.p.s.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W aktualnym stanie sprawy administracyjnej nie byłoby bowiem dopuszczalne ponowne rozstrzyganie w przedmiocie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę ani też o zmianie pierwotnego pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego. Zamierzenie budowlane, którego dotyczy niniejsze postępowanie, zostało już ukończone, a co więcej – wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Faktem niekwestionowanym w sprawie jest to, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] udzielił inwestorowi – spółce [...] sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] (decyzja nr [...], znak [...]). Inwestor realizował do tego czasu inwestycję legalnie (patrz: dziennik budowy – w aktach sprawy), gdyż wtedy pozwolenia na budowę skutecznie nie wyeliminowano. Nastąpiło to dopiero z datą uprawomocnienia się wyroku II SA/Po [...], to jest w dniu [...] lutego 2018 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku w s prawi o sygn. akt II OSK [...]. Natomiast sama decyzja pierwotna o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] obecnie nie funkcjonuje w obrocie prawnym, gdyż ustał jej byt prawny w wyniku wydania decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...]
Powyższe oznacza, że gdyby aktualnie sprawa "powróciła" do etapu rozpatrywania w trybie zwykłym kwestii zmiany pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...], nie byłoby możliwe procedowanie w przedmie zmiany takiej decyzji, która nie istnieje w obrocie prawnym. Tym bardziej w sytuacji, gdy inwestycja, której "pozwolenie zamienne" miałoby dotyczyć, została już zakończona, a co więcej – objęta została ostatecznym pozwoleniem na użytkowanie. Są to nowe, istotne uwarunkowania, których organ architektoniczno-budowlany nie mógłby pominąć przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego.
W tym miejscu warto przypomnieć, że zgodnie z art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie mowa jest o pozwoleniu na budowę "należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego". Z kolei art. 28 ust. 1 tej ustawy stanowi, że "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Wnioski interpretacyjne jakie płyną z tych przepisów zostaną dopełnione, gdy uwzględni się także art. 37 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku "stwierdzenia nieważności albo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę - rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1". Pozwolenie na budowę może być zatem wyjątkowo wydane dla inwestycji w toku, a wówczas jego rolą jest dopuszczenie wznowienia budowy jeszcze niezakończonego zamierzeniem, a taka sytuacja nie występuje w przedmiotowej sprawie. W konwekcji wykluczone merytoryczne orzekanie w stosunku do inwestycji zakończonej, a zwłaszcza objętej pozwoleniem na użytkowanie, chociażby ta ostatnia była nawet zrealizowana legalnie na podstawie pozostającego jeszcze w obrocie, a później dopiero wyeliminowanego, pozwolenia na budowę (wniosek a contrario art. 37 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego). W doktrynie i orzecznictwie w zasadzie konsekwentnie przyjmuje się, że zrealizowanie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. Z kolei bezprzedmiotowość postępowania wywołanego wnioskiem o pozwolenie na budowę stanowi przesłankę do umorzenia tego postępowania stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. Nie jest bowiem celem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji ani też dokonanie oceny wykonanych robót (zob. J. Dessoulay-Śliwiński [w:] Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2018, wyd.el., komentarz do art. 28, pkt I.13 i do art. 32, pkt 13; por. też powołane tam wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 285/05 i II OSK 286/05 oraz II OSK 910/05, a także nowsze orzecznictwo, jak np. wyrok z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 289/17 – orzeczenia dostępne jw.). Powyższe uwagi w pełni odnoszą się do decyzji wydanej na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego.
Podsumowując tę część rozważań, Sąd stwierdza, że skoro w stosunku do inwestycji obejmującej budowę budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2015 r. ostateczne pozwolenie na użytkowanie nr [...], znak [...], a decyzja pierwotna o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, to nie ma już podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto w stosunku do inwestycji spółki [...] z innego jeszcze powodu nie powinno się rozważać stosowania art. 37 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Mianowicie z uwagi na fakt, że przedmiotem kontroli jest postępowanie wszczęte w 2013 r. (a co do decyzji pierwotnej – w 2011 r.), zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443) do takiego postępowania znajdzie zastosowanie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego w poprzednim brzmieniu, który – w sytuacji uchylenia dotychczasowego pozwolenia na budowę – przewidywał możliwość wydania nowego tylko, gdy robót nie rozpoczęto. W innych przypadkach znajdował zastosowanie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2018 r. sygn. akt II OSK 77/18, dostępny jw.).
Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 145 § 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. rozstrzygnął, jak w pkt II sentencji.
Wyjaśnienia wymagała jeszcze podnoszona przez skarżących kwestia wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy, która stanowiła podstawę wydania pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczność ta została przywołana przez Wojewodę w przywołanej decyzji autokontrolnej z dnia [...] lutego 2019 r. Faktem jest stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...], znak [...] o warunkach zabudowy. Decyzja z 2004 r. ustalała warunki zabudowy dla inwestycji w pierwotnym kształcie, dla której wydano decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt II OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestora od wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Po [...], którym została oddalona skarga inwestora na decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2016 r.
Sąd, odnotowując ten fakt, nie znalazł zarazem dostatecznych podstaw do przyjęcia, że stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] września 2004 r. o warunkach zabudowy (znak [...]), na podstawie której wydano pierwotną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], znak [...] determinuje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Po pierwsze, przywołana okoliczność, związana ewentualnym istnieniem określonych wad pierwotnego pozwolenia na budowę, nie mogła zostać w prosty sposób rozciągnięta na decyzję pochodną (pozwolenie zamienne) i prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak [...], wydanej w przedmiocie zmiany decyzji pierwotnej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-biurowo-handlowego przy [...] w [...]. Po drugie, dla inwestycji objętej pozwoleniem zmiennym wydano także inną decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2011 r. nr [...], na której oparto decyzję o zmianie pierwotnego pozwolenia na budowę. Po trzecie zaś, obiektywnie nie zostało wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej z dnia [...] lipca 2013 r. z uwagi na nieważność decyzji z dnia [...] września 2004 r. o warunkach zabudowy. W ocenie tutejszego Sądu, tylko w tym ostatnim przypadku fakt stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2004 r. o warunkach zabudowy mógłby powodować obowiązek rozważenia tej okoliczności na płaszczyźnie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z tezą uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12 (orzeczenie dostępne jw.). Należało również mieć na uwadze, że sama "nowa" ostateczna decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2011 r. nr [...] istnieje w obrocie i wywołuje skutki prawne, gdyż tutejszy Sąd wyrokiem z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po [...] oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], którą została utrzymana w mocy wydana przez Prezydenta Miasta [...] decyzję nr [...] z dnia [...] września 2011 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-handlowego, przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...], przy ul. [...] w [...]. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK [...] oddalił wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną W. K.. W tych warunkach okoliczności sprawy nie pozawalały na wyprowadzenie wniosku o kwalifikowanej wadliwości decyzji wydanej w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę.
Dla porządku wspomnieć jeszcze trzeba, że w ocenie Sądu podnoszona przez pełnomocnika inwestora kwestia uchwalenia planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w rejonie ulic [...] w [...] (Dz.Urz. Woj. Wlkp. poz. 932) nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wpływ takiej okoliczności na byt "nowej" decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2011 r. reguluje przepis art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.p.z.p. [aktualnie: Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.]. Poza tym powyższe okoliczności co do zasady mogłyby mieć istotne znaczenie dla toku postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji, jednakże wobec zrealizowania zamierzenia objętego zmienionym pozwoleniem na budowę i udzielenia inwestorowi ostatecznego pozwolenia na użytkowanie – kwestie te powinny podlegać zbadaniu w postępowaniu naprawczym. Ubocznie – i wyłącznie w celu przedstawienia szerszego kontekstu prawnego – Sąd wyjaśnia, że w stosunku do obiektów całkowicie zrealizowanych, później wtórnie pozbawionych pozwolenia na budowę (takie okoliczności zachodzą w stosunku do budynku handlowo-biurowo-usługowego przy ul. [...]) zasadniczo przyjmuje się, iż istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego. Postepowanie tego rodzaju prowadzą zaś organy nadzoru budowlanego (por. np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 294/09, dostępny jw.). Jak już wspomniano, doniosłe znaczenie ma z tego punktu widzenia kwestia istnienia w obrocie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2777/16, dostępny jw.). Zagadnienia te pozostają jednak poza granicami niniejszej sprawy, zostały zatem tylko zasygnalizowane.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku, przy czym w stosunku do W. K. na zasądzone koszty złożyły się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł (k. 3 akt o sygn. II SA/Po [...]) oraz [...] zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego – tu: adwokata ostatnio występującego w sprawie – a w stosunku do M. D. uiszczony (zgodnie z wezwaniem sądowym) wpis od skargi w kwocie [...]zł (k. 24 akt o sygn. II SA/Po [...] – następnie II SA/Po [...]) oraz [...] zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego – radcy prawnego. Ponadto zwrot kosztów postępowania obejmował udokumentowane opłaty skarbowe za złożenie pełnomocnictwa w przypadku obojga skarżących reprezentowanych wcześniej przez tego samego pełnomocnika r.pr. K. F. – po [...] zł w stosunku do każdego ze skarżących (opłata za pełnomocnictwo W. K. – k. 22 i 23 akt II SA/Po [...]; opłata za pełnomocnictwo M. D. – k. 518 i 519 akt o sygn. II SA/Po [...]).
Sąd wyjaśnia, że z uwagi na datę wszczęcia przedmiotowej sprawy sądowej (połączonych spraw ze skarg M. D. i W. K.) i brzmienie odpowiednich przepisów przejściowych, tj. § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) i § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), kwestię wysokości zwrotu kosztów z tytułu zastępstwa procesowego rozstrzygnął na podstawie przepisów obowiązujących przed [...] stycznia 2016 r. I tak, w stosunku do W. K. Sąd zastosował § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), a w stosunku do M. D. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Z kolei rozstrzygnięcie w przedmiocie ściągnięcia od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa kwoty [...]zł tytułem nieuiszczonej przez M. D. części wpisu znajdowało swoje umocowanie w treści art. 223 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji). M. D. ostatecznie nie uiściła części należnej opłaty sądowej, tj. kwoty [...]zł z należnego wpisu w wysokości [...] zł, wymaganego zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Została bowiem wezwana sądownie (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lipca 2014 r. – k. 3 akt o sygn. II SA/Po [...]) do uiszczenia wpisu stałego w wysokości [...] zł, tj. wpisu w wysokości określonej w § 2 ust. 5 powołanego rozporządzenia (wpis w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy), podczas gdy powinna uiścić wpis stały w sprawach skarg z zakresu budownictwa i architektury, który wynosi [...] zł. Zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a Prawa budowlanego (zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego) nie jest sprawą o zmianę decyzji w trybie nadzwyczajnym, objętym dyspozycją § 2 ust. 5 przywołanego rozporządzenia. Wobec stwierdzenia, że z orzeczenia kończącego sprawę wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez inną stronę, niż zobowiązana do uiszczenia przedmiotowej opłaty, Sąd postanowił ściągnąć brakującą część wpisu od organu odwoławczego, jako strony przegrywającej spór sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło