IV SA/Po 382/19
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-05-21
Skład orzekający: sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowych, wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać uwzględniony, jeśli skarżący podnosi jedynie ogólnikowe twierdzenia o ryzyku znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, niepoparte dowodami?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja skarżących była ogólnikowa i nie została poparta dowodami, a potencjalna szkoda majątkowa może zostać zrekompensowana odszkodowaniem. Ponadto, wstrzymanie wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości na cele publiczne byłoby sprzeczne z celem ustawodawcy.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowych, domagając się wstrzymania jej wykonania. Argumentowali, że wykonanie decyzji może spowodować znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, takie jak posadowienie urządzeń przesyłowych i wjazd ciężkiego sprzętu na ich działki. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi D. Ż., P. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r., NR [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Pismem z dnia 03 kwietnia 2019 r. D. Ż. i P. Ż. wnieśli skargę na decyzję Wojewody z dnia 27 lutego 2019 r., Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowych. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci posadowienia na nieruchomości urządzeń przesyłowych. W ocenie Skarżących wiązać się to może z wjazdem ciężkiego sprzętu, powodującym znaczne zniszczenia. Zdaniem Skarżących poprowadzenie przewodów przez ich działki, w sytuacji gdy będą one elementem całej sieci energetycznej będzie sytuacją nieodwracalną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w związku z faktem, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 121) dalej: u.g.n., ewentualne wstrzymanie jej wykonania może mieć miejsce wyłącznie w oparciu o zasady ogólne, zawarte w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) dalej: p.p.s.a.
Co do zasady zatem warunkiem pozytywnego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest wskazanie na okoliczności uprawdopodabniające zaistnienie niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania decyzji, przy czym pamiętać należy o tym, że skutki te należy wiązać z sytuacją, w której w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostałaby uchylona. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została zatem powołana do ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod względem legalności.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 zd. 1 ustawy p.p.s.a.).
Ocena, czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki, to z kolei takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Dlatego zawarta we wniosku argumentacja powinna być poparta faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II OZ 186/14 Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Do takich zaś twierdzeń w istocie sprowadza się uzasadnienie przedmiotowego wniosku. Skarżący twierdzą bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudne do odwrócenia skutki. Wniosek taki wywiedli natomiast z tego, że przebudowa linii energetycznej może się wiązać z wjazdem na nieruchomości ciężkiego sprzętu. Nie powołano jednak jakichkolwiek konkretnych okoliczności, ani dowodów na to, że owo ograniczenie może wywołać skutki, których odwrócenie będzie niemożliwe, albo będzie ono wymagać niewspółmiernego wysiłku. Nie przedstawiono też żadnej argumentacji, która mogłaby świadczyć o wyrządzeniu szkody (majątkowej, bądź niemajątkowej) większych rozmiarów niż zwykle wywołana wykonaniem aktu tego rodzaju, jak zaskarżona decyzja.
Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez NSA w postanowieniu z 18 października 2016 r., sygn. akt: I OZ 1041/16, zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd winien uwzględniać interesy i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), lecz także po stronie innych uczestników postępowania (zob.: postanowienia NSA z dnia: 13 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 410/09, 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 588/08, 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 102/06, 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OZ 407/06, 21 stycznia 2010 r., sygn. II OZ 1200/09, 29 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1406/17, dostępne CBOSA). Wstrzymanie wykonania aktu nie może szkodzić innym, a jego zastosowanie jest co do zasady wyjątkowe.
Sąd w rzeczonej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. I OZ 1047/18, gdzie jak w rozpoznawanej sprawie wskazano, iż materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1a u,g.n., zgodnie z którym, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na tej podstawie, której dodatkowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania, jak też instytucję natychmiastowej wykonalności decyzji. Jak już wskazano, w tego rodzaju sprawach z woli ustawodawcy wyłączony został niejako automatyzm wynikający z powołanego przepisu art. 9 u.g.n. Konieczne jest zatem, oprócz analizy argumentów wnioskodawcy, wyważenie racji subiektywnych i obiektywnych, a więc racji indywidualnych i zbiorowych. Uwzględnienie żądania udzielenia ochrony tymczasowej nie może bowiem niekorzystnie wpływać na realizację celów nadrzędnych, w tym tzw. inwestycji celu publicznego, przy czym oczywiście prowadzić do negacji praw jednostki.
Należy zwrócić uwagę, iż z uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia 27 września 2018 r. wynika, że przedmiotowa inwestycja pod nazwą "Przebudowa Linii 110 kV relacji K. Wschód - W. polega na przeciągnięciu przewodów skojarzonych ze światłowodem na części nieruchomości stanowiących własność skarżących. Inwestycja ma za zadanie zwiększenie pewności zasilania istniejących odbiorców oraz zmniejszyć zagrożenie przeciążeniami linii mogącymi powodować braki w dostarczaniu energii elektrycznej. Przebudowa linii poprawi także niezawodność sieci przesyłowej oraz ułatwi przeciwdziałanie skutkom poważnych awarii systemowych, które mogą być następstwem zdarzeń losowych. Niezwłoczne wdrożenie w życie decyzji jest niezbędne w celu ochrony interesu społecznego- korzyści mieszkańców Powiatu Kępińskiego i Wieruszowskiego powstałe na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji w terminie.
W tym miejscu wskazać należy na interes gospodarczy istniejący niewątpliwie po stronie uczestnika postępowania oraz interes społeczny w postaci konieczności natychmiastowej realizacji inwestycji z uwagi na możliwość niebezpieczeństwa, tak dla życia i zdrowia ludzi, jak i zabezpieczenia stałych i niezakłóconych dostaw energii elektrycznej. Jednocześnie nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że skarżący może uzyskać odszkodowanie od uczestnika na zasadach ogólnych, zatem nie ma mowy o nieodwracalnych skutkach.
Z akt sprawy wynika również, że zaskarżone rozstrzygnięcie za swej istoty ma charakter tymczasowy. Celem jego wydania jest natomiast umożliwienie przebudowy istniejącej linii 110 kV relacji K. Wschód - W..
Oczywistym zatem pozostaje w ocenie Sądu, że w rzeczonej sprawie nie zachodzą okoliczności, ani niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ani też spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenie, że przebudowa linii energetycznej wiązać się może z wjazdem ciężkiego sprzętu, powodującym znaczne zniszczenia pozostaje gołosłowne. Nadto w każdym takim przypadku właściciel nieruchomości będzie miał możliwość uzyskania odszkodowania.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło