IV SA/Po 456/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-07-20
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Ewa Kręcichwost - Durchowska, Izabela Bąk - Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, może odstąpić od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, jeśli stwierdzi, że wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem i nie wymagają dodatkowych działań?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeśli ustali, że roboty te zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i ze sztuką budowlaną, i nie wymagają żadnych dodatkowych działań. W takiej sytuacji brak jest podstaw do kontynuowania postępowania naprawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku mieszkalnego wybudowanego w latach 1983-1986 na podstawie pozwolenia na budowę z 1983 r., które zostało następnie uchylone w 2014 r. Po zakończeniu budowy i zgłoszeniu jej do użytkowania, organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie naprawcze w celu legalizacji obiektu. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku legalnej dokumentacji i wadliwości procedury naprawczej. Ostatecznie organy uznały, że budynek spełnia wymogi techniczno-budowlane i przepisy o planowaniu przestrzennym, co skutkowało odstąpieniem od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych czynności lub robót budowlanych oddala skargę
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 lutego 2017 r. , Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. orzekł o braku podstaw do nałożenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na wybudowaniu budynku mieszkalnego, przy ul. [...], dz. nr [...] w K. na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. Nr [...] z dnia 2 maja 1983 r., następnie uchylonej przez Wojewodę W. decyzją, znak: [...] z dnia 25.07.2014 r., do stanu zgodnego z prawem.
Powyższe rozstrzygniecie wydano w oparciu o następujące okoliczności sprawy. W dniu 06.03.2014r. do PINB w K. wpłynęło podanie W. B.-P. zatytułowane "żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego. przy ul Kołłątaja 2a w K. de facto bez pozwolenia na budowę". W uzasadnieniu wskazano, że "po rozpatrzeniu wniosku R. P. z dnia 26.04.1983r. decyzją Nr [...] z dnia 2 maja 1983 r. udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce położonej w K., przy ul. [...]. Warunkiem przystąpienia do robót było rozebranie budynku zaznaczonego na planie sytuacyjnym (usytuowanego w podwórzu). Warunek ten nie został spełniony. A zatem pozwolenie na budowę wygasło z mocy ex tunc. (...) ".
PINB w K. pismem z dnia 23.02.2015 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności usytuowania na dz. nr [...], przy ul. [...] w K. budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia 02 maja 1983r. Nr [...] uchylonej przez Wojewodę W. decyzją, znak: [...] 18.20*12.2 z dnia 25.07.2014r.
PINB w K. pismem z dnia 18.03.2015r. wezwał ówczesnych współwłaścicieli budynku do dostarczenia do organu dokumentów dotyczących wybudowanego budynku mieszkalnego na dz. nr [...] przy ul. [...] w K., tj. projektu technicznego wraz z decyzją Nr [...] z dnia 2 maja 1983r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego.
K. M. w dniu 22.03.2015r, oświadczyła do protokołu, że nie posiada projektu budowlanego na budynek mieszkalny, przedłożyła jedynie operat szacunkowy określający wartość nieruchomości przy ul. [...], opracowany w 1992 r.
Organ I instancji w dniu 30.04.2015 r. przeprowadził kontrolę na nieruchomości, przy ul. [...] na dz. nr [...] dotyczącą budynku mieszkalnego (piętrówki). W wyniku tej kontroli ustalono, że budynek jest użytkowany jako mieszkalny jednorodzinny, wolnostojący, trzykondygnacyjny. Do budynku od strony podwórza dobudowany jest posiadający pozwolenie na budowę obiekt budowlany - wiata z budynkiem gospodarczym. Budynek mieszkalny usytuowany jest na rzucie prostokąta w granicy z dz.nr [...]. Budynek posiada wymiary w rzucie ok. 9,30m x 9,40m, odsunięty jest od ulicy [...], mierząc od ogrodzenia ok. 5m. Ściany murowane, dach jednospadowy konstrukcji drewnianej, pokryty papą. Budynek wyposażony w instalacje: elektryczną, wod.-kan, gazową. W wyniku oględzin budynku nie stwierdzono uszkodzeń i nieprawidłowości, nie zaobserwowano rys ani pęknięć. Brak zawilgoceń i zagrzybień. Stwierdzono, że budynek jest w dobrym stanie technicznym. Elementy konstrukcyjne nie wykazują uszkodzeń i odkształceń. W toku postępowania K. M. dostarczyła kopię aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia 16.04.2015r. o zmianie stanu prawnego nieruchomości, przy ul. [...], dz.nr [...] w K.. Z przedłożonego aktu notarialnego wynika, że powyższa nieruchomość w całości należy do K. M..
Urząd Miejski w K. pismem z dnia 27.04.2015r. poinformował, że w obowiązującym w 1983 r. miejscowym planie ogólnym zagospodarowana przestrzennego dz.nr [...] znajdowała się w obszarze oznaczonym symbolem G9MN stanowiącym tereny zabudowy mieszkaniowej niskiej jednorodzinnej, a obecnie działka nie jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
PINB w K. w dniu 25.05.2015r. wydał decyzję orzekającą o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. w stosunku do budynku mieszkalnego przy ul. [...]. WWINB w P. decyzją z dnia 07.08.2015r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
PINB w K. ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia 15.09.2015 r. nałożył na K. M. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30.12.2015 r. ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jako dokumentu niezbędnego do przeprowadzenia legalizacji. Wezwano Ją też do dostarczenia w terminie do dnia 30.12.2015 r. wydanej przez Burmistrza K. decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego na dz.nr [...].
W dniu 25.11.2015 r. K. M. wniosła do organu wniosek o zawieszenie postępowania w związku z zaistnieniem zagadnienia wstępnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Wniosek został uzasadniony złożeniem do Sądu Rejonowego w K. przez K. M. wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności części nieruchomości objętej księgą wieczysta nr [...] [...] (dz. nr geod. [...]) w K., na której częściowo posadowiony jest budynek mieszkalny, w przedmiocie którego PINB w K. prowadzi odrębne postępowanie legalizacyjne, znak: [...] PINB w K. postanowieniem z dnia 04.12.2015r. zawiesił postępowanie administracyjne. W wyniku złożonego zażalenia WINB w P. postanowieniem, z dnia 18.01.2016r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał, że postępowanie niniejsze było prowadzone w oparciu o niewłaściwe przepisy prawa materialnego. Przeprowadzenie postępowania naprawczego winno się odbyć w trybie art. 51 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane.
W dniu 12.02.2016r. K. M. przedłożyła opracowanie techniczne zatytułowane "inwentaryzacja, ekspertyza techniczna budynek mieszkalny z częścią gospodarczą" w K. przy ul. [...] dz.nr [...]. Powyższe opracowanie zostało uzupełnione w dniu 15.03.2016r.
Decyzją z dnia 21.03.2016r. PINB orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego, przy ul. [...]. dz. nr [...] w K., do stanu zgodnego z prawem.
Na skutek odwołania W. B.-P. WINB w P. decyzją, z dnia 24.06.2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że do wyjaśnienia pozostał znaczny zakres sprawy, m.in. zbadanie obowiązującego w dacie wydawania pozwolenia na budowę w 1983r. "obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego" oraz twierdzenie W. B.-P., że dla przedmiotowej inwestycji wydano "oddzielną decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki".
Ponownie rozpatrując sprawę organ wezwał W. B.-P. do złożenia wyjaśnień na piśmie w sprawie twierdzeń dotyczących faktu, że w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego wydano cyt. "oddzielną decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji łub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki". W odpowiedzi na wezwanie wyjaśniono, że przed udzieleniem pozwolenia na budowę musiała zostać rozstrzygnięta kwestia warunków zabudowy "w drodze wydania oddzielnej decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki", bowiem wynika to wprost z zapisów wówczas obowiązującego § 45 i 46 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Oświadczono, że W. P. nie posiada decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki dla przedmiotowego budynku.
Zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania wniosła W. B.-P. w dniu 04.08.2016r. Postanowieniem z dnia 05.09.2016r. WINB w P. uznał zażalenie W. B.-P. za nieuzasadnione.
WSA w Poznaniu wyrokiem o sygn. akt IV SAB/Po [...] z dnia 14.12.2016r. stwierdził że PINB w K. dopuścił się przewlekłości jednocześnie wyznaczył PINB w K. termin na załatwienie sprawy. Sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał m.in. że organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, który to przepis nie nakłada obowiązku przedstawienia przez stronę decyzji o warunkach zabudowy. Wykładnia treści art. 51 ust. 1 pkt 3 prowadzi do wniosku, że w toku legalizacji należy zbadać zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednak brak jest podstaw do tego, aby w postępowaniu na podstawie art. 51, ocenę zgodności z przepisami planistycznymi uzależniać od przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dla danej inwestycji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ dokonał analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz analizy stanu faktycznego, a także spełnienia warunków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jednolity Dz. U. z 2016r. poz. 778) oraz spełnienia wymagań rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ).
Dokonując analizy określono rodzaj inwestycji i sposób użytkowania obiektu. Ustalono że na przedmiotowym terenie obecnie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan obowiązywał w dacie wydania pozwolenia na budowę w 1983r.s zatwierdzony został Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w K. z dnia 29.01.1980r. Nr [...] Inwestycja zlokalizowana jest na terenie o funkcji mieszkaniowej oznaczonej w dacie budowy [...] W obrębie analizowanego terenu występuje zabudowa usługowa, oświaty i wychowania, zabudowa usługowo-handIowa, administracyjna, zabudowa mieszkaniowa i gospodarczo- garażowa jako uzupełnienie. Gabaryty i formy istniejących obiektów architektonicznie są zróżnicowane, na terenie działki zlokalizowany jest przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny, drugi budynek mieszkalny jednorodzinny w podwórzu i budynek gospodarczy.
Określono warunki ogólne wynikające z przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a mianowicie. Przedmiotowa inwestycja powstała w ramach zabudowy mieszkaniowej, działka ma dostęp do drogi publicznej ul. [...], uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, teren objęty inwestycja zgodnie z załącznikiem graficznym nr [...] do analizy nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
Określono warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. Inwestycja obejmuje jeden budynek mieszkalny jednorodzinny wysokość do 3 kondygnacji (przyziemie, I piętro i U piętro), dach budynku jest płaski, kąt nachylenia 4,6°, kryty blachą, wysokość elewacji do okapu wynosi 8,55m, wysokość budynku mierzona od średniego poziomu terenu przy wejściu głównym do budynku wynosi 9,38m, szerokość elewacji frontowej wynosi 9,18m, kierunek głównej kalenicy do frontu działki jest prostopadły, powierzchnia zabudowy budynku wynosi 9l,40nr, udział powierzchni biologicznie czynnej wynosi powyżej 25% powierzchni działki, linia zabudowy budynku zaprojektowana została w odległości 3,5m od krawędzi jezdni, która jest zgodna z wymaganiami art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 2i marca 1985r. o drogach publicznych oraz nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 3,5m od granicy działki oznaczoną na załączniku graficznym do analizy literami AB.
W zakresie warunku ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury inwestycja nie ma negatywnego wpływu na stan ochrony środowiska i nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Teren inwestycji nie jest położony na obszarach objętych formami ochrony. Teren inwestycji nie narusza wymagań ustawy o ochronie środowiska. Ewentualne uciążliwości inwestycji zawierają się w granicach nieruchomości. Teren inwestycji zlokalizowany jest w obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta K. wpisanego do rejestru zabytków Nr [...] decyzją z dnia 14.08.2008r. Przeanalizowano warunki w zakresie infrastruktury technicznej. Dojazd na posesję istniejący (zjazd z drogi publicznej ul. [...]), zaopatrzenie w wodę z istniejącego przyłącza z sieci wodociągowej na warunkach określonych przez dysponenta sieci, odprowadzenie ścieków przez istniejące przyłącze do sieci kanalizacji sanitarnej na warunkach określonych przez dysponenta sieci, zaopatrzenie w energię elektryczną z istniejącego przyłącza energetycznego na warunkach określonych przez dysponenta sieci, zaopatrzenie w gaz przez istniejące przyłącze z sieci gazowej na warunkach określonych przez dysponenta sieci, zaopatrzenie w ciepło z indywidualnej kotłowni, sposób gospodarowania odpadami na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą posiadającym stosowne zezwolenie do odbierania odpadów komunalnych - zgodnie z warunkami określonymi w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach, odprowadzanie wód opadowych - powierzchniowo na teren własnej działki.
Przeanalizowano wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, do których mają zastosowań, wymogi określone w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, w szczególności dotyczące ochrony przed hałasem i zapewnieniu dostępu do drogi publicznej. Stwierdzono, że inwestycja odpowiada warunkom technicznym określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, i jest zgodna z opracowaną oceną techniczną przez mgr inż. arch. J. O.-K.. Inwestycja jest zlokalizowana w granicy z dz. nr [...].
Nieżyjący inwestor R. P. uzyskał pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego decyzją Nr [...] z dnia 02.05.1983r. udzieloną przez Naczelnika Miasta i Gminy w K.. Budynek mieszkalny został wybudowany w latach 1983-1986. W rejestrach prowadzonych przez organ architektoniczno-budowlany w dniu 12.11.1986r. zostało skutecznie przyjęte zgłoszenie zakończenia budowy budynku mieszkalnego, co było równoznaczne ze zgłoszeniem budynku do użytkowania. Budynek posiadał legalne pozwolenie na budowę, a w takim razie i projekt budowlany, tzn. też że budowa musiała być prowadzona pod nadzorem uprawnionego kierownika budowy. Formalnie zakończono budowę w dnu 12.11.1986r.
Linie rozgraniczające teren zrealizowanej inwestycji przedstawione są w części graficznej wykonanej analizy na kopii mapy zasadniczej (załącznik Nr [...]). Wyniki analizy wykonanej na podstawie przepisów § 3.1. Rozporządzenia wykazały zgodność inwestycji z warunkami określonymi w art. 61 ust, 1-5 u.p.z.p.
PINB w K. w dalszej kolejności dokonał analizy zarzutów W. B.-P., poddającej w wątpliwości, że przed udzieleniem pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w 1983r. musiała zostać rozstrzygnięta kwestia warunków zabudowy cyt. "w drodze wydania oddzielnej decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki", co miałoby wynikać wprost z zapisów wówczas obowiązującego § 45 i 46 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. Przepis § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, że. "na wniosek inwestora właściwy organ jest zobowiązany przed udzieleniem pozwolenia na budowę rozstrzygnąć podstawowe problemy urbanistyczne i architektoniczne oraz ochrony środowiska zamierzonej inwestycji budowlanej, w drodze wydania oddzielnej decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki". Z kolei treść art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974r. wskazuje że. "pozwolenie na budowę uprawnia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych. W razie potrzeby w pozwoleniu określa się warunki i wymagania, które powinny być zachowane przy prowadzeniu robót". Zgodnie z ust. 2 "W pozwoleniu na budowę mogą być jednocześnie rozstrzygnięte sprawy urbanistycznego i architektonicznego zagospodarowania terenu inwestycji lub działki budowlanej. W tych wypadkach nie obowiązuje oddzielne uzyskanie rozstrzygnięć i zatwierdzeń, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 21 ust. 3".
Z powyższego wynika, że na wniosek inwestora organ mógł wydać odrębną decyzją rozstrzygnięcie o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki. W treści odpisu decyzji o pozwoleniu na budowę brak jest informacji, że inwestor wystąpił z odrębnym wnioskiem o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki. Skoro w Urzędzie Miejskim w K. brak jest takiego dokumentu (pomimo jego bezskutecznego poszukiwania) wnioskować można, że taka decyzja nigdy nie została wydana. W podstawie prawnej odpisu decyzji o pozwoleniu na budowę przywołany jest obowiązujący wówczas "Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzony Uchwalą Rady N. Miasta i Gminy w K. z dnia 29.01.1980r. Nr [...]
Organ nie zgodził się więc ze stwierdzeniem W. P., że dla przedmiotowej inwestycji powinna być wydana "oddzielna decyzja o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji (...)".
Organ wskazał, że w myśl art. 51 ust. 1 pr.bud.: przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Art. 51 ust. 7 brzmi natomiast : "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane. w przypadkach innych niż określone w art, 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa vi! art. 50 ust. 1".
Ponieważ roboty budowlane związane z budową budynku mieszkalnego, zostały zakończone, co zostało odnotowane w rejestrach zakończenia budów i co ustalono w trakcie kontroli, organ nadzoru pierwszej instancji nie był zobowiązany do wydania postanowienia o wstrzymaniu, jedynie do zbadania czy wykonane roboty są zgodne z prawem. W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że wybudowany budynek mieszkalny spełniał wymagania techniczno-budowlane oraz przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie istnieją więc podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku dokonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby wybudowany budynek powodował zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2), jak również, aby był niezgodnie wybudowany z obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4). Ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego nie potwierdzają też, aby w przedmiotowej sprawie występowały uzasadnione wątpliwości co do jakości użytych materiałów budowlanych lub wykonanych robót.
W sytuacji gdy wykonane roboty są zgodne ze standardami i nie wymagają żadnych czynności ani robót, to art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwala wydać decyzję merytoryczną o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Prawidłowość takiego rozstrzygnięcia w omawianej sytuacji - orzeczenie co do istoty sprawy, potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn.akt II OSK 1012/09).
Odwołanie od decyzji PINB z dnia 24 lutego 2017 r. wniosła W. P.. W ocenie odwołującej zaskarżone orzeczenie jest wadliwe, gdyż organ nie przeprowadził procedury naprawczej w zgodzie z przepisami prawa. W sytuacji, gdy uchylona została decyzja o pozwoleniu na budowę powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że "decyzja orzekająca o odstąpieniu od nałożenia obowiązku (...)" nie jest i nie może być decyzją legalizującą przedmiotowy budynek mieszkalny.
Decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 04 kwietnia 2017 r. Nr [...] utrzymano zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia 25.07.2014r. (znak [...] Wojewoda W. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 03.03.2014 r. i orzekł o uchyleniu decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia 2 maja 1983 r. nr GT [...]/83 udzielającą R. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce położonej w K., przy ul. [...]. W ocenie organu II instancji dla rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie najistotniejsze znaczenie należy zatem przypisać uchyleniu pozwolenia na budowę w trybie art. 162 § 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Przy czym podkreślić należy, że inwestor R. P. realizując budowę budynku mieszkalnego posiadał decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia 02.05.1983 r., znak Nr [...], a dniu 12.11.1986 r. zostało skutecznie przyjęte zawiadomienie o zakończeniu budowy.
Gdy zakończona już inwestycja nie posiada wymaganego pozwolenia na budowę w wyniku jego uchylenia (inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy albo złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie) w celu doprowadzenia zakończonej budowy do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego przeprowadza postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Zatem PINB w K. prowadził postępowanie administracyjne w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego.
Przy czym tylko inwestycja nie naruszająca prawa, może być zalegalizowana przez wykonanie określonych czynności i dalsze działania wynikające z przepisu art. 51 Prawo budowlane, i nieuzasadniony jest zarzut odwołania, że "wykonane roboty nie maja oparcia w legalnie istniejącej (zatwierdzonej) dokumentacji". Zalegalizowanie inwestycji nie jest możliwe bez wcześniejszego dostosowania budowy do przepisów prawa regulujących możliwość posadowienia inwestycji i warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ prowadząc postępowanie naprawcze bierze też pod uwagę przyczyny z powodu których uchylona została decyzja o pozwoleniu na budowę.
Przez stan zgodny z prawem rozumieć należy oczywiście stan zgodny w powszechnie obowiązującymi przepisami, przy czym przez takie rozumieć należy przepisy obowiązujące w dniu orzekania przez organ nadzoru budowlanego. Skoro bowiem legalizacja skutków samowoli budowlanej ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem to uwzględniając cel tego postępowania oczywistym jest, że chodzi o stan prawny obowiązujący w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego (szerzej uchwała NSA z dnia 16.12.2013r. sygn. akt II OPS 2/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 04.02.2016 r. sygn. akt IV SA/Po 602/15 http://orzcczenia.nsa.gov.pi). Do tak rozumianego stanu zgodnego z prawem zaliczyć należy bez wątpienia zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro ten zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi akt prawa miejscowego. Z kolei takowe zaliczane są zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że roboty budowlane wykonane są prawidłowo, co potwierdza ocena techniczna sporządzona przez mgr inż. J. O. - K. i mgr inż. arch. P. P.. Przedłożona dokumentacja nie stanowi jedynego materiału dowodowego w postępowaniu w związku z czym oceniając jego przydatność PINB w K. prawidłowo ocenił, że zawarte w niej twierdzenia korespondują z pozostałymi w sprawie dowodami i nie zachodzi potrzeba dokonywania zmian.
Odnosząc się zaś do kwestii oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zauważyć należy, że PINB w K. przeprowadził szerokie postępowanie wyjaśniające związane z poszukiwaniem dokumentów dotyczących budowy budynku, w wyniku którego pozyskano jedynie szczątkowe informacje. Jak wynika z materiałów zgromadzonych przez PINB w K., w roku wydania wyeliminowanego pozwolenia na budowę (1983) obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady N. Miasta i Gminy K. z dnia 29.01.1980 r. Nr [...] i zgodnie z ustaleniami planu działka znajdowała się na terenie o funkcji mieszkaniowej G9MN (tj. teren zabudowy mieszkaniowej niskiej jednorodzinnej). Nie sposób również ustalić, że dla inwestycji wydana została odrębna decyzja o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, bowiem brak o tym informacji w odpisie decyzji oraz w dokumentach Urzędu Miejskiego w K., a w treści decyzji (co wynika z odpisu) przywołano jedynie w/w plan ogólny. Aktualnie na terenie obejmującym przedmiotową działkę nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 pr.bud. nie ocenia natomiast spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem to leży w kompetencji organu właściwego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. PINB w K. w całkowicie nieuprawniony sposób samodzielnie dokonał oceny spełnienia tych przesłanek i z naruszeniem przysługujących mu kompetencji wskazał, że przedmiotowa inwestycja stanowi kontynuację funkcji, gabarytów i formy architektonicznej oraz wskaźników kształtowania zabudowy. W niniejszym postępowaniu obowiązkiem PINB w K. było dokonanie oceny zgodności realizacji inwestycji z w/w planem ogólnym. Budynek mieszkalny jednorodzinny niski nie narusza zapisu planu obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na jego budowę.
Z akt sprawy wynika, że K. M. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla legalizacji m.in. budynku mieszkalnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania, Burmistrz K. decyzją z dnia 08.04.2016 r. (znak [...]) ustalił warunki zabudowy dla dwóch budynków mieszkalnych na działce przy [...] w K., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 09.06.2016 r. (znak [...] uchyliło decyzję Burmistrza K. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Aktualnie sprawa jest procedowana przez Burmistrza K.. Niemniej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w toku postępowania naprawczego należy zbadać zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak jest jednak podstaw do tego, aby w tym postępowaniu powyższą ocenę uzależniać od przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dla danej inwestycji.
Na marginesie WWINB wskazał, że PINB w K. prowadzi odrębne postępowanie administracyjne (znak [...]) w sprawie legalności budynku znajdującego się w połowie na działce nr [...] i dz. nr [...], przy ul. [...] w K. (budynek w podwórzu), który miał podlegać rozbiórce w świetle zapisów decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia 02.05.1983 r., Nr [...]
Skargę na powyższą decyzję wywiodła W. P. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Skarżącej utrzymana w mocy decyzja PINB w K. z dnia 24 lutego 2017 r. jest taka sama, co do istoty, jak uprzednio uchylona decyzja z dnia 21 marca 2016 r. WWINB w żaden sposób nie wyjaśnił zmiany swego stanowiska. Naruszenie art. 8 kpa jest ewidentne.
We wszystkich odwołaniach skarżąca konsekwentnie podnosiła zarzut braku legalnej dokumentacji: "W sytuacji, gdy uchylona została decyzja o pozwoleniu na budowę powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Stwierdzenie WWINB, że ów zarzut jest nieuzasadniony nie został należycie wyjaśniony.
Skarżąca wskazała, że projekt budowlany, po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, w oparciu o który była wykonana budowa, zachowuje swoją wartość, ale tylko jako akt techniczny, a nie prawny. Ponadto brak jest jakichkolwiek informacji, czy właściciel jest w posiadaniu tego projektu (czy fizycznie nadal on istnieje).
Z decyzji tej w żaden sposób nie wynika, iż przedmiotowy budynek mieszkalny (objęty postępowaniem) jest takim samym budynkiem, o którym mowa jest w uchylonym pozwoleniu na budowę. Przez 30 lat swego istnienia mógł on bowiem ulec przebudowie, rozbudowie lub nadbudowie.
Sprawa przechowywania dokumentów w czasie budowy budynku mieszkalnego, czyli w okresie obowiązywania starego Prawa budowlanego z 1974 r., jak i obecnie, jest precyzyjnie uregulowana i jednoznacznie wskazuje na obowiązek posiadania tych dokumentów przez właściciela obiektu. Między innymi na podstawie art. 57 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane zostało wydane Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Na podstawie § 34 ust. 2 w związku z § 55 w/w rozporządzenia "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych." W obecnie obowiązującej ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane powyższa sprawa została uregulowana podobnie w art. 63 ust. 1: "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania.
Zdaniem Skarżącej wyeliminowanie pozwolenia na budowę po zakończeniu inwestycji, której ono dotyczyło powoduje, że z obrotu prawnego znika podstawa prawna potwierdzająca stan legalnego istnienia określonej inwestycji. Również projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją przestaje istnieć w obrocie prawnym, co nie pozbawia go, jak to zostało już wyżej powiedziane, wartości jako akt techniczny. Organ nadzoru nie wydaje ponownie pozwolenia na budowę, gdyż inwestycja została zakończona. Organ nadzoru prowadzi natomiast postępowanie zmierzające do ustalenia czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami. Jest oczywistym, że organ ocenia stan robót budowlanych według aktualnie obowiązujących przepisów, a nie przepisów poprzednich. O zgodności wykonanych robót z tymi poprzednimi przepisami przesądziła decyzja o pozwoleniu na budowę, która jednak została uchylona. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę doprowadziło to do stanu takiego, że inwestor nie posiada tytułu do wykonanych robót budowlanych. Wobec powyższego nie tylko zasadnym, ale koniecznym jest prowadzenie postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane jako przypadek inny niż określony w art. 48 albo w art. 49b. W postępowaniu takim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przy wykorzystaniu instytucji, o której mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, o ile nie zachodzą przyczyny uzasadniające zastosowanie jednego ze środków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, organ winien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Podstawę do wydania takiej decyzji stwarza przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W praktyce nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności w rozumieniu ostatnio powołanego przepisu oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (art. 3 pkt 14 ustawy Prawo budowlane). Organ prowadzący postępowanie naprawcze by wydać stosowne orzeczenie (zatwierdzić projekt budowlany zamienny) ma ustalić poprawność wykonanych robót budowlanych z przepisami obecnie obowiązującymi. Dopiero ustalenie takiej zgodności powoduje stan określany przez ustawodawcę "zgodnym z prawem".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o je oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.")
Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył bowiem przepisów prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, orzekającą o braku podstaw do nałożenia na K. M. obowiązku, opartego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud., mającego na celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na wybudowaniu budynku mieszkalnego, przy ul. [...], dz. nr [...] w K. na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. Nr [...] z dnia 2 maja 1983 r., następnie uchylonej przez Wojewodę W. decyzją z dnia 25.07.2014 r., do stanu zgodnego z prawem.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej jako "pr.bud.").
Stosownie do treści przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud. jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, to właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Należy wyjaśnić, iż przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 pr.bud. dotyczą obiektu budowalnego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub też pomimo sprzeciwu właściwego organu. Z kolei przepis art. 50 ust. 1 pr.bud. odnosi się do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 48 ust. 1
i art. 49 b ust. 1, ale zostały wykonane:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Istota decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud. polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę albo zgodność z dokonanym zgłoszeniem. Mówiąc w tym przypadku o zgodności z prawem, jako że pozwolenie na budowę, zatwierdzenie projektu budowlanego oraz zgłoszenie wykonywania robót budowlanych są instytucjami prawa budowlanego, należy mieć na uwadze doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego, a nie innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego. Takie zawężenie rozumienia zwrotu "do stanu zgodnego z prawem" użytego w art. 51 ust. 1 pkt 2 co prawda nie wynika z jego literalnego brzmienia, jednak nie można przyjąć, aby w drodze decyzji administracyjnej nakładać na stronę postępowania administracyjnego obowiązki dotyczące innych gałęzi prawa, np. prawa cywilnego, czy też wynikające z nich (wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2003 r., IV SA 523/01, ONSA 2004, nr 2, poz. 54; wyroki NSA: z dnia 13 marca 2008 r., II OSK 228/07, LEX nr 468751; z dnia 9 kwietnia 2009 r., II OSK 532/08, Palestra 2011, nr 1–2, s. 128; z dnia 26 stycznia 2012 r., II OSK 2140/10, LEX nr 1138086; z dnia 16 maja 2014 r., II OSK 2981/12, LEX nr 1575638).
Niewątpliwie do stanu zgodności z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego – prawa budowlanego należy zaliczyć zgodność wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodność z postanowieniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z powyższym nie można wykluczyć, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 organ nadzoru budowlanego może oceniać wykonane roboty budowlane pod kątem zgodności z miejscowym planem lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, chociaż brak tu podobnych przepisów jak w art. 48 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i art. 49b ust. 2 (wyroki NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., II OSK 534/08, LEX nr 542223, oraz z dnia 6 marca 2012 r., II OSK 2477/10, LEX nr 1138166).
W wyroku NSA z dnia 27 września 2012 r., II OSK 1009/11, LEX nr 1971092, wyrażono pogląd, że w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nie można żądać przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stosując przez analogię przepisy art. 48 ust. 2 (podobnie w wyroku NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1451/09, LEX nr 746551, oraz wyroku WSA w Lublinie z dnia 3 grudnia 2012 r., II SA/Lu 716/12, LEX nr 1234366).
Nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy bezspornym jest, że wykonane roboty nie spełniają wymogów przewidzianych prawem. Natomiast ustalenie, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego.
Jeżeli nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ również na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 pr.bud. wydaje decyzję o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. (stwierdzającą brak konieczności nałożenia takich obowiązków). Uprawnienie organów do zakończenia postępowania orzeczeniem o takiej treści potwierdza stanowisko sądów administracyjnych wyrażone m.in. w wyrokach NSA: z 15 listopada 2006 r. II OSK 1344/05, z 15 czerwca 2010 r. II OSK 1012/09, z 30 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 519/15, oraz wyrokach: WSA w Gdańsku z 18.11.2015 r., sygn. akt II SA/Gd 424/15, WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2007 r. II SA/Gl 684/07 - orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczneia.nsa.gov.pl). Ustalenie, czy zachodzą przesłanki do kontynuowania postępowania naprawczego, czy też do jego zakończenia, może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu, zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, okoliczności faktycznych sprawy co do zakresu robót, ich kwalifikacji, jak i ich jakości i poprawności technicznej.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że z ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego bezspornie wynika, iż inwestor R. P. uzyskał pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego decyzją Nr [...] z dnia 02.05.1983r. udzieloną przez Naczelnika Miasta i Gminy w K.. Budynek mieszkalny został wybudowany w latach 1983-1986. W rejestrach prowadzonych przez organ architektoniczno-budowlany w dniu 12.11.1986r. zostało skutecznie przyjęte zgłoszenie zakończenia budowy budynku mieszkalnego, co było równoznaczne ze zgłoszeniem budynku do użytkowania. Decyzja z dnia 02.05.1983r. została następnie uchylona decyzją Wojewody W. z dnia 25.07.2014r.
Gdy zakończona już inwestycja nie posiada wymaganego pozwolenia na budowę w wyniku jego uchylenia w celu doprowadzenia zakończonej budowy do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego przeprowadza postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 ustawy - Prawo budowlane.
W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie przeprowadziły wyczerpujące postępowanie w celu ustalenia, czy wybudowanie budynku mieszkalnego, przy ul. [...], dz. nr [...] w K. zostało wykonane zgodnie z prawem budowlanym.
W tym celu organ I instancji, przeprowadził czynności kontrolne. Ustalono że na przedmiotowym terenie obecnie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan obowiązywał w dacie wydania pozwolenia na budowę w 1983 r. zatwierdzony został Uchwałą Rady N. Miasta i Gminy w K. z dnia 29.01.1980r. Nr [...] Inwestycja zlokalizowana jest na terenie o funkcji mieszkaniowej oznaczonej w dacie budowy G9MN. W treści odpisu decyzji o pozwoleniu na budowę brak jest informacji, że inwestor wystąpił z odrębnym wnioskiem o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki. Skoro w Urzędzie Miejskim w K. brak jest takiego dokumentu, to nie ma pewności, że taka decyzja nigdy nie została wydana.
Organ przeprowadził kontrolę na przedmiotowej nieruchomości. W jej wyniku ustalono, że budynek jest użytkowany jako mieszkalny jednorodzinny, wolnostojący, trzykondygnacyjny. Do budynku od strony podwórza dobudowany jest posiadający pozwolenie na budowę obiekt budowlany - wiata z budynkiem gospodarczym. W wyniku oględzin budynku nie stwierdzono uszkodzeń i nieprawidłowości, nie zaobserwowano rys ani pęknięć. Brak zawilgoceń i zagrzybień. Stwierdzono, że budynek jest w dobrym stanie technicznym. Elementy konstrukcyjne nie wykazują uszkodzeń i odkształceń.
W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że wybudowany budynek mieszkalny spełniał wymagania techniczno-budowlane oraz przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby wybudowany budynek powodował zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2), jak również, aby był niezgodnie wybudowany z obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4). Ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego nie potwierdzają też, aby w przedmiotowej sprawie występowały uzasadnione wątpliwości co do jakości użytych materiałów budowlanych lub wykonanych robót.
W toku postępowania w sprawie została przedłożona przez inwestora ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr inż. J. O. - K. i mgr inż. arch. P. P..
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organy orzekające zgromadziły materiał dowodowy wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, który następnie został przeanalizowany i w sposób prawidłowy oceniony, zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na tej podstawie prawidłowo uznano, że ustalone i uwzględnione okoliczności, mają wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Ustalenia poczynione w przedmiotowej sprawie podczas przeprowadzonych oględzin, zgodność z obowiązującymi przepisami, zgromadzone w sprawie opinie i ekspertyzy techniczne, a także zgodność z ówczesnym planem miejscowym skłoniły organy obu instancji do stwierdzenia, że roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi, ze sztuką budowlaną bez przekroczenia obowiązujących norm.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie tezy o istnieniu "oddzielnej decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki". Sąd nie jest w stanie zweryfikować tych twierdzeń.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 pr.bud. W orzecznictwie utrwalone zostało, że obowiązki wynikające z przepisu art. 63 ust. 1 p.b. - obowiązek posiadania dokumentacji budowlanej przez cały okres istnienia obiektu budowlanego - nie mogą odnosić się zarówno do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie komentowanej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., jak i do robót budowlanych wykonanych przed tą datą. Oznacza to, że nie ma obowiązku posiadania dokumentacji budowy oraz dokumentacji powykonawczej dla obiektów budowlanych wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. Nieprzedłożenie więc przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się, o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej. Okoliczność ta powinna być ustalona w sposób niewątpliwy, na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Skoro pr.bud. z 1974 r. nie zawierało odpowiednika art. 63, to obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego nie odnosi się do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie pr.bud. jako do robót budowlanych przed tą data. (por. wyroki NSA: z dnia 02 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 1886/14, Lex nr 2083411 oraz z dnia 23 lutego 2016 r. II OSK 1524/14, Lex nr 2037394).
Nie jest też prawdą, że ostatnia decyzja wydana w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji jest tożsama z decyzją z dnia 21.03.2016 r. uchyloną przez SKO. Organ ponownie rozpoznając sprawę zastosował się do wytycznych organu odwoławczego, który wskazał, że do wyjaśnienia pozostał znaczny zakres sprawy, m.in. zbadanie obowiązującego w dacie wydawania pozwolenia na budowę w 1983r. "miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego" . Organ ponownie rozpoznając sprawę zbadał obowiązujący w dacie wydania decyzji pozwolenia na budowę plan miejscowy oraz wezwał Skarżącą do złożenia wyjaśnień w sprawie "oddzielnej decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki".
W konsekwencji ustalenia poczynione w przedmiotowej sprawie podczas przeprowadzonych oględzin, zgromadzone w sprawie opinie techniczne i ekspertyzy, dokumentacja fotograficzna i wyjaśnienia inwestora skłoniły organy obu instancji do stwierdzenia, że roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z prawem, przepisami techniczno - budowlanymi, ze sztuką budowlaną bez przekroczenia obowiązujących norm.
Celem postepowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 pr.bud. jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji zatem ustalenia przez organ, iż nie zachodzi konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem z tego względu, że roboty te zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i z tzw. "sztuką budowlaną", organ nie ma podstaw do nałożenia obowiązku wykonania wskazanych czynności. Wówczas w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wydaje decyzję stwierdzającą brak takiej konieczności. Wydanie przez organ decyzji o odstąpieniu od nałożenia na inwestora samowolnie wykonanych robót obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych kończy postępowanie naprawcze.
Reasumując Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie organy w sposób szczegółowy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wydały rozstrzygnięcie w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny, prawidłowo stosując obowiązujące przepisy prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło