IV SA/Po 955/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-11-16
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy w obrocie prawnym znajdowała się inna, ostateczna decyzja dotycząca tego samego terenu i inwestycji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. W sytuacji, gdy w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja o warunkach zabudowy, nie wyklucza to możliwości wydania kolejnej decyzji dla tego samego terenu, zwłaszcza jeśli dotyczy ona innej inwestycji lub gdy wnioskodawca ponownie ubiega się o decyzję dla tego samego terenu. Kolegium nie zbadało należycie tożsamości stron i ich czynnego udziału w postępowaniach, co skutkowało wadliwością zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Wnioskodawca i uczestnik postępowania złożyli wspólny wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy 22 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na dwóch działkach. Wójt Gminy wydał dwie identyczne decyzje ustalające warunki zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło jedną z tych decyzji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, a następnie uchyliło kolejną decyzję Wójta i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wnioskodawca zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów KPA i wadliwe prowadzenie postępowania przez organy obu instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S., określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] maja [...] r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz J. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Podaniami z dnia [...] lipca 2010 r. J. P. (zwany dalej uczestnikiem postępowania) oraz J. P. (dalej zwany wnioskodawcą, odwołującym albo skarżącym) zwrócili się do Wójta Gminy S. (zwanego dalej Wójtem albo organem I instancji) o ustalenie warunków zabudowy dla 22 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działkach o nr [...] i [...], położonych w L., gmina S.. Budynki miały spełniać funkcję mieszkaniową. Ich gabaryty zostały oznaczone na 10x12 m, dwie kondygnacje, powierzchnia zabudowy 120 m2, wysokość budynku 8 m.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], wnioskodawca oraz uczestnik postępowania wyjaśnili, że dnia [...] lipca 2010 r. przesłali "kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej z naszkicowanymi [...] budynkami z prośbą o wydanie warunków zabudowy oraz załączono dwa wypełnione druki wniosków x 22 (...) Z głównej sentencji naszego pisma wynika, że chodzi o podział działek [...] i [...] na [...] działki budowlane".
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] (dalej decyzja nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r.) Wójt działając na podstawie art. 54 w związku z art. 64 oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm., dalej upzp) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku uczestnika postępowania ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie położonym w L. przy ul. Ś., gmina S., dz. nr [...] i [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że obszar objęty wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast w przedmiotowej sprawie dokonano wszystkich niezbędnych uzgodnień.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] (dalej decyzja nr 2 z dnia [...] grudnia 2010 r.) Wójt działając na podstawie art. 54 w związku z art. 64 oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm., dalej upzp) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) po rozpatrzeniu podania wnioskodawcy ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie położonym w L. przy ul. Ś., gmina S., dz. Nr [...] i [...].
W uzasadnieniu organ I instancji zawarł tożsame motywy jak w uzasadnieniu decyzji nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r.
Odwołanie od decyzji nr 2 z dnia [...] grudnia 2010 r. pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. złożył wnioskodawca, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej obowiązku wytyczenia dróg dojazdowych przez działki nr [...] i [...] zgodnie z dyspozycjami na załączniku graficznym nr 1 do decyzji, a także o jej zmianę w części dotyczącej wytyczenia granic działek budowlanych na załączniku graficznym nr 1.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lutego 2011 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO albo Kolegium) uchyliło zaskarżoną decyzję nr 2 z dnia [...] grudnia 2010 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Kolegium zauważyło, że analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wykazała, że w obszarze analizowanym występują budynki o funkcji mieszkaniowej. Projektowana inwestycja ma dostęp do drogi publicznej i nie wymaga wyznaczenia dróg dojazdowych obsługujących poszczególne działki, które powstaną w przyszłości. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę organ I instancji powinien w drodze rokowań z inwestorem doprowadzić ewentualnie do zmiany przez inwestora koncepcji zagospodarowania terenu w sposób umożliwiający realizację w przyszłości ustaleń wprowadzanych do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. zmian, które będą podstawą uregulowań planu zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] maja 2011 r.) Wójt działając na podstawie art. 54 w związku z art. 64 oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. l upzp oraz art. 104 kpa po rozpatrzeniu podania wnioskodawcy ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie położonym w L. przy ul. Ś., gm. S., dz. nr [...] i [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami dokonano analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Wójt rozpatrzył ponownie cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalił warunki zabudowy z drogami dojazdowymi, ponieważ stwierdził, że w odniesieniu do tego terenu wydano prawomocną decyzję nr 1 z dnia 29.12.2010 r., która jest nadal wiążąca. W decyzji tej ustalono drogi dojazdowe i podział na działki analogicznie, jak w niniejszej decyzji. Zdaniem organu I instancji decyzje te nie mogą być ze sobą sprzeczne.
Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia [...] maja 2011 r. złożył wnioskodawca, wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu odwołujący zauważył, że decyzja z dnia [...] maja 2011 r. jest błędna i nieuzasadniona. Jej treść w całości stanowi powtórzenie treści decyzji uchylonej przez SKO. Wójt nie zrealizował wskazówek SKO co do sposobu załatwienia sprawy przy ponownym jej rozpoznaniu, a powody jej wydania dla odwołującego są niezrozumiałe. Wójt podał bowiem jako jedyne uzasadnienie swojej decyzji, że w odniesieniu do terenu objętego wnioskiem odwołującego o ustalenie warunków zabudowy wydano prawomocną decyzję nr 1 z dnia [...].12.2010 r., która jest wiążąca i w której ustalono drogi dojazdowe oraz podział na działki analogicznie jak zaskarżonej decyzji, a dwie decyzje nie mogą być ze sobą sprzeczne. Odwołujący zauważył, że decyzja nr 1 z dnia [...] grudnia 2011 r. w ogóle nie została jemu doręczona. Wobec tego nie wiadomo, kto jest jej stroną oraz dlaczego tego samego dnia wydane zostały dwie decyzje dotyczące tego samego terenu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lipca 2011 r.), Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2011 r. oraz umorzyło postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium zauważyło, że w toku postępowania okazało się, że dnia [...] grudnia 2010 r. organ I instancji wydał dwie decyzje ustalające warunki zabudowy dla tej samej inwestycji. Odwołujący oraz uczestnik postępowania złożyli jeden wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla tej samej inwestycji, który został rozstrzygnięty dwoma identycznymi decyzjami. W obrocie prawnym znajduje się decyzja nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r., mająca przymiot decyzji ostatecznej i w tej sytuacji bezprzedmiotowe jest wydawanie ponownej decyzji rozstrzygającej kwestie, które unormowano we wcześniejszej decyzji. Skoro przedmiot rozstrzygnięcia oraz strony postępowania są identyczne, należało zaskarżoną decyzję uchylić i postępowanie organu I instancji umorzyć.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. złożył wnioskodawca, zarzucając jej naruszenie kpa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności pogwałcenie art. 62 kpa. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2011 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący zauważył, że w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. wraz z uczestnikiem postępowania złożył wspólny wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych na nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...] położone w L., gm. S., przy ul. Ś.. Przedmiotowy wniosek przewidywał podział działek nr [...] i [...] na [...] działki o obszarze [...] m2 każda, na których mają być pobudowane [...] budynki mieszkalne jednorodzinne, zgodnie z załączoną do wniosku mapką - projektem podziału z dn. [...] czerwca 2009 r. Wójt rozpoznając powyższe podanie ustalił warunki zabudowy niezgodnie z w/w wnioskiem, gdyż przyjął jako jeden z warunków zabudowy konieczność uwzględnienia w projekcie zagospodarowania działek nr [...] i [...] sześciu dróg dojazdowych, prowadzących do pól sąsiadujących z w/w działkami. Sposób rozstrzygnięcia wniosku przez Wójta naruszał interes wnioskodawców oraz obowiązujące przepisy prawa. Jeżeli na sąsiednich polach, do których prowadziłyby wytyczone drogi powstanie około 100 nowych działek, możliwość sprzedaży tych działek jest bardzo mało prawdopodobna, jednocześnie spadnie cena wszystkich działek, co oznacza dla skarżącego konkretne straty.
Zdaniem Skarżącego, skoro w przedmiotowej sprawie został złożony jeden wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, powinna zostać wydana przez organ I instancji jedna decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, a nie dwie decyzje o jednakowej treści. Ponadto należy zważyć, że w tej samej sprawie zostały wydane przez SKO dwa odmienne rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, zaś decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. SKO identyczną decyzję organu I instancji uchyliło i umorzyło postępowanie w sprawie. W obrocie prawnym pozostała natomiast decyzja nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r. o treści identycznej jak wadliwa, uchylona przez SKO decyzja nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r. Zdaniem skarżącego, wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy złożony wspólnie z uczestnikiem postępowania powinien zostać rozstrzygnięty przez Wójta jedną decyzją. Skoro natomiast decyzja wydana w I instancji przez Wójta została skutecznie zakwestionowana przez skarżącego, który składając odwołanie działał również na rzecz i w interesie uczestnika postępowania, nie było podstaw do umorzenia postępowania przed organem I instancji przez SKO (k. 4-6 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie, ugruntowując przedstawioną w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. argumentację (k. 18-19 akt sądowych).
Podczas rozprawy przed WSA w dniu [...] listopada 2011 r. swój udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z uwagi na szereg uchybień proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim nieustaleni, czy decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. dla uczestnika postępowania nosi cechy ostateczności, ponieważ zdaniem Prokuratora organ powinien wyjaśnić, czy odwołanie złożone przez skarżącego dotyczy tylko jednej decyzji, czy też ich obu (k. 48-49 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania Sąd podzielił ustalenia dotyczące następujących po sobie w niniejszym postępowaniu czynności procesowych, począwszy od złożenia przez skarżącego oraz uczestnika postępowania podań o wszczęcie postępowania z dnia [...] lipca 2010 r., przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.
Wydając decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. Kolegium jako procesową jej podstawę wskazało art. 138 § 1 pkt 2 kpa, który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przepis ten wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy przez organ odwoławczy, dozwalając jedynie na ograniczenie rozstrzygnięcia do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze takiego sposobu zakończenia postępowania. Ograniczenie wypływa z kryterium umorzenia postępowania I-instancyjnego. Odnosi się ono do przypadków, gdy to postępowanie było bezprzedmiotowe. Gdy przywołana przesłanka nie wystąpi w postępowaniu I-instancyjnym organ odwoławczy obowiązany jest sprawę rozstrzygnąć merytorycznie, chyba że w sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi, gdy brak było podstaw do prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania prowadzonego przed organem I instancji (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 517, A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009 r., str. 671-672).
Jako przyczynę uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2011 r. oraz umorzenia postępowania przed organem I instancji Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podało, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja "nr [...]" wyposażona w przymiot ostateczności i w tej sytuacji bezprzedmiotowe jest wydawanie ponownej decyzji rozstrzygającej kwestie, które unormowano we wcześniejszej decyzji. Stosownie jednak do art. 63 ust. 1 upzp, w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. W związku z tym dopuszczalne jest toczenie się, nawet równolegle kilku postępowań odnośnie tego samego obszaru, zaś adresat decyzji nie musi się legitymować prawem do nieruchomości. Wygaszenie takiej decyzji następuje tylko jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę bądź dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26.10.2011 r., sygn. akt IV SA/Po 547/11, baza orzeczeń NSA, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22.09.2011 r., sygn. akt II SA/Po 478/11, baza orzeczeń NSA). W orzecznictwie sądowym zauważa się również, że podmiot, któremu wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania danego terenu ma prawo ponownie ubiegać się o wydanie tego rodzaju decyzji w odniesieniu do tego samego terenu, pod warunkiem, że wniosek dotyczyć będzie innej inwestycji. Nie ma też przeszkód, aby wnioskodawca z tego rodzaju wnioskami wystąpił równocześnie i żeby dotyczyły one tego samego terenu, z tym że nie tych samych inwestycji (wyrok NSA z dnia 10.12.2008 r., sygn. akt II OSK 1566/07, lex nr 529537). SKO w rozpoznawanej sprawie wskazując na bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji w ogóle nie odniosło się do wyżej wskazanych problemów prawnych. Przyjmując stanowisko, że w obu decyzjach z dnia [...] grudnia 2010 r. zarówno ich przedmiot, jak i strony były identyczne, Kolegium nie poddało głębszej analizie tożsamości podmiotowej stron obu postępowań, a przede wszystkim tego, czy miały one zapewnione w każdym z tych postępowań czynny udział. Już z tego powodu zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. podlegała uchyleniu, jako nie zawierająca należytego uzasadnienia, a przez to niepełna i niezrozumiała. W sprawie wystąpiły jednak dalsze uchybienia, które skutkowały uchyleniem zarówno decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., jak i decyzji z dnia [...] maja 2011 r.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że co prawda skarżący oraz uczestnik złożyli dwa odrębne podania o ustalenie warunków zabudowy, jednak nie oznacza to, że w sensie materialnym nie dotyczyły one jednej tylko sprawy administracyjnej, która powinna była zakończyć się wydaniem jednej decyzji. Organ I instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku z dnia [...] lipca 2010 r., jednak nie doprowadziło to do nie budzącego wątpliwości rozwiania powstałych niejasności. Już bowiem z odpowiedzi datowanej na [...] sierpnia 2010 r., udzielonej łącznie przez skarżącego i uczestnika postępowania (a nie tylko samego skarżącego) wynika, że wystąpili oni o wydanie warunków zabudowy. Skarżący oraz uczestnik postępowania nie wskazali przy tym, że wystąpili o wydanie dwóch odrębnych decyzji w tym przedmiocie. Tak samo w dalszej części analizowanego pisma wynika, że skarżący formalnie dwa odrębne wnioski traktowali jako jedno pismo wyjaśniając, że "chodzi o podział działek [...] i [...] na [...] działki budowlane". Na tym etapie postępowania nie zostało w związku z tym w sposób jednoznaczny wyjaśnione, czy skarżący oraz uczestnik postępowania złożyli wspólnie jedno podanie, czy też dwa odrębne wnioski i czy dotyczyły one wydania decyzji o warunkach zabudowy, czy też podziału należących do nich działek nr [...] i [...] na [...] działki budowlane. Należy w tym miejscu zauważyć, że z twierdzeń zawartych w skardze wyraźnie wynika, że oba podmioty złożyły jeden wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, który powinien zostać rozstrzygnięty jedną decyzją. Brak wyjaśnienia tych wątpliwości pociągnął za sobą szereg dalszych uchybień, których dopuściły się organy obu instancji, wydając dwie decyzje o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2010 r.
W drugiej kolejności należy zauważyć, że w art. 52 ust. 2 upzp w zw. z art. 64 ust. 1 upzp ustawodawca wskazał na szereg elementów składowych, które powinien zawierać wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Warunków tych nie spełniały oba podania z dnia [...] lipca 2010 r. Organ I instancji powinien był wezwać zarówno skarżącego, jak i uczestnika postępowania do uzupełnienia braków formalnych złożonych podań pod rygorem pozostawienia ich bez rozpoznania. Dysponując natomiast niepełnym materiałem dowodowym Wójt wydał decyzje o warunkach zabudowy z pominięciem wszystkich elementów, które powinny one zawierać.
Pierwszym z elementów jest określenie w decyzji rodzaju planowanego przedsięwzięcia (art. 54 pkt 1 upzp w zw. z art. 64 ust. 1 upzp) przez wskazanie typu zamierzenia inwestycyjnego objętego ustaleniem warunków i zasad zabudowy terenu. Jako drugi rodzaj składników ustawodawca wymienił w art. 54 ust. 2 upzp szczegółowe warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy na potrzeby planowanej inwestycji. Trzecim elementem pozostaje konieczność wyznaczenia w decyzji linii rozgraniczających teren inwestycji na mapie w odpowiedniej skali. Z kolei szczegółowy sposób ustalania w decyzji o warunkach zabudowy wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został określony przez normodawcę w rozporządzeniu z 2003 r. Stosownie do §3 ust. 1-2 rozporządzenia z 2003 r., celem ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu organ administracji powinien wyznaczyć wokół działki budowlanej obszar analizowany, którego granice należy wyznaczyć na kopii mapy zasadniczej o której stanowi art. 52 ust. 2 pkt 1 upzp, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Jak wskazuje się w orzecznictwie, §3 rozporządzenia z 2003 r. określa minimalne granice obszaru analizowanego co oznacza, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy może wyznaczyć większy obszar wokół terenu inwestycji, który będzie tworzył całość urbanistyczną (wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 919/07, lex nr 488144, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 585/08, lex nr 486229). Poza tym, w uzasadnieniu decyzji ustalającej warunki zabudowy należy wskazać nie tylko granice obszaru analizowanego, ale także kryteria, jakimi kierowały się organy administracji wyznaczając te granice (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1872/06, lex nr 467129). Stosownie natomiast do §9 ust. 1 powołanego rozporządzenia, warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy, zawierającej część tekstową i graficzną. Wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy (§ 9 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r.). Decyzja o warunkach zabudowy powinna zatem zawierać dwa integralne załączniki, jeden w postaci analizy, na którą składają się część opisowa i część graficzna, o czym stanowi wprost zacytowany §9 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r., drugi w postaci mapy z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, o czym stanowi art. 54 pkt 3 upzp w zw. z art. 64 ust. 1 upzp (zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.11.2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1601/06, lex nr 424613, wyrok NSA z dnia 19.01.2007 r., sygn. akt II OSK 200/06, lex nr 327707, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 1002/10, baza orzeczeń NSA). Stosownie natomiast do art. 60 ust. 4 upzp, projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powinien zostać sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów.
Przenosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, obie decyzje z dnia [...] grudnia 2010 r. nie zawierają map z wyznaczeniem granic obszaru analizowanego, natomiast ich uzasadnienia nie wyjaśniają, czy zaistniały wszystkie warunki do ich wydania, o których stanowi art. 61 ust. 1 upzp. W aktach sprawy brak również projektów decyzji podpisanych przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Konsekwencją tych uchybień było wadliwe określenie stron toczących się postępowań w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ustalenie stron postępowania w tego rodzaju sprawach sprowadza się do określenia zakresu oddziaływań zamierzenia inwestycyjnego, w wyniku czego dochodzi do wyznaczenia kręgu osób, których prawa do korzystania z nieruchomości mogą zostać naruszone (wyrok NSA z dnia 19.05.2010 r., sygn. akt II OSK 917/09, lex nr 597957). Organ I instancji decydując się na prowadzenie dwóch odrębnych postępowań powinien niewątpliwie przyznać status strony uczestnikowi postępowania w sprawie zainicjowanej podaniem skarżącego i na odwrót, w sprawie zainicjowanej podaniem uczestnika postępowania status strony przysługiwał skarżącemu. Podania złożone przez oba podmioty dotyczyły bowiem także nieruchomości stanowiących własność ich obojga. Tymczasem już z pism składanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, w tym z odwołania z dnia [...] maja 2011 r., wynika, że skarżący w żaden sposób nie został poinformowany o treści decyzji nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r., poddając w wątpliwość samą zasadność wydania tego samego dnia dwóch decyzji dotyczących tożsamego terenu. Dlatego za trafną należało uznać uwagę Prokuratora wypowiedzianą podczas rozprawy dnia [...] listopada 2011 r., że organ administracji powinien wyjaśnić, czy odwołanie złożone przez skarżącego dotyczyło jedynie decyzji nr 2 z dnia [...] grudnia 2010 r., czy także decyzji nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r.
W dalszej kolejności Sąd podzielił zarzuty skarżącego dotyczące braku uwzględnienia przez Wójta przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 2011 r. okoliczności przedstawionych przez SKO w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. W art. 138 § 2 kpa ustawodawca związał organ I instancji okolicznościami na które zwrócił uwagę organ odwoławczy, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Brak uwzględnienia tych okoliczności przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. spowodował wydanie decyzji o tożsamej treści oraz motywach, co decyzja nr 2 z dnia [...] grudnia 2010 r. Spowodowało to słuszne wątpliwości skarżącego odnoszące się do celowości administracyjnego toku instancji, skoro decyzja organu II instancji nie wywarła żadnego wpływu na ponowny przebieg postępowania I-instancyjnego.
Mając na uwadze wszystkie wymienione powyżej uchybienia Sąd w punkcie 1 wyroku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 135 ppsa uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzje z dnia [...] maja 2011 r.
Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ I instancji powinien ustalić, czy obie decyzje z dnia [...] grudnia 2010 r. zostały doręczone skarżącemu oraz uczestnikowi postępowania – każdemu z osobna. Na wypadek uznania, że decyzja nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r. została doręczona jedynie uczestnikowi postępowania, natomiast decyzja nr 2 skarżącemu, Wójt powinien ustalić, czy skarżący składając odwołanie od decyzji nr 2 z dnia [...] grudnia 2010 r. pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. kwestionował jedynie decyzję wydaną na swoją rzecz, czy także na rzecz uczestnika postępowania. Na wypadek wyjaśnienia skarżącego, że kwestionował obie decyzje, odwołanie od decyzji nr 1 z dnia [...] grudnia 2010 r. powinno zostać przekazane do rozpatrzenia przez SKO. Po wyjaśnieniu powyższych zagadnień organ I instancji powinien wydać decyzję o warunkach zabudowy, uprzednio wyjaśniając, czy skarżący oraz uczestnik postępowania złożyli jedno podanie w tym zakresie, czy też dwa oddzielne podania. Organ I instancji powinien nadto mieć na względzie przytoczone w uzasadnieniu wymagania, jakie powinien spełniać wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz sama decyzja, a nadto okoliczności podane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., które powinien uwzględnić przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W pkt 2 wyroku Sąd działając na zasadzie art. 152 ppsa określił, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (wyrok NSA z dnia 29.07.2004 r., sygn. akt OSK 591/04, ONSA i WSA 2004/2/32).
W pkt 3 wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącego kwotę 500 zł, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, którego wysokość została określona w §2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło