I SA/Sz 1124/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu 26 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], [...] w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...]. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], [...]. "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. (dalej: "Skarżąca"), pismem z dnia [...] wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...]. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zamieściła wniosek o wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wykonania zaskarżonej decyzji w całości wobec niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazała także, że postępowanie egzekucyjne prowadzone dotychczas przeciwko Skarżącej, dotyczące kwoty podatku podlegającego zapłacie, wykazanej w złożonej deklaracji dowodzi, że organ podatkowy również co do obowiązków określonych w decyzji ostatecznej stosować będzie wszelkie środki, niezależnie od tego jaki jest ich wpływ na Skarżącą, z pominięciem podstawowej zasady postępowania egzekucyjnego, tj. stosowania środków najmniej uciążliwych. Natomiast w otwartym terminie do uiszczenia wpisu Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, a następnie w dniach [...] i [...] uzupełniła go poprzez złożenie formularza PPPr, a w dniu [...] poprzez nadesłanie dodatkowych dokumentów. Dokumenty te obejmowały: kopię bilansu oraz rachunku zysku i strat za okres [...] [...], kopię bilansu oraz rachunku zysku i strat za okres od [...] – [...], kopię bilansu oraz rachunku zysku i strat za okres [...] – [...] (ze względu na rok podatkowy Spółki rozpoczynający się [...] i kończący się [...]), zestawienia sald i obrotów za okres sprawozdawczy od [...] do [...] oraz od [...] do [...], oświadczenie głównej księgowej Spółki z dnia [...] o braku środków pieniężnych Spółki na dzień [...] oraz w okresie trzech miesięcy poprzedzających dzień tego oświadczenia, ani w kasie, ani na rachunkach bankowych; o braku rachunków bankowych Spółki; o nieodnotowaniu w [...] i [...] żadnych obrotów; wskazała również, że nie odnotowano zmian w aktywach i pasywach Spółki; kopię deklaracji VAT-7K Spółki za [...], [...], [...] kwartał [...] z zadeklarowanymi odpowiednio: nabyciem towarów na kwotę [...]; nabyciem towarów za [...]; nabyciem towarów za [...]; kopię zeznania podatkowego Spółki CIT-8 za okres od [...] do [...] z zadeklarowanym przychodem [...], kosztami uzyskania przychodu [...], stratą [...]; kopię postanowienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego egzekucji kwoty [...] z powodu bezskuteczności egzekucji – organ wyegzekwował jedynie kwotę [...] i wskazał w uzasadnieniu, że jedyny majątek dłużnika to obligacje N. Sp. z o.o., a zobowiązana Spółka nie wydała organowi egzekucyjnemu przedmiotowych obligacji, kopię tytułu wykonawczego z dnia [...] na kwotę [...], wraz z odsetkami w wysokości [...] i zawiadomieniami z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy, a Sąd - po rozpoznaniu sprzeciwu - postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie starszego referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samem sprawy. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, a użycie przez ustawodawcę zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09; z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 536/10; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 17/11, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Wobec tego, iż Skarżąca uzasadniając swój wniosek powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków oraz na potencjalne skutki ewentualnej egzekucji, Sąd podkreśla, iż nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same przedstawione przez Skarżącą trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stoi na stanowisku, że badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się tylko do oceny kondycji finansowej Skarżącej. Nawiązując natomiast do zamieszczonego w skardze wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych: formularza i dodatkowych dokumentów, ocena nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o wstrzymanie. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że jej sytuacja materialna jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jej sferze majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 651/15, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje również, iż nie jest wystarczające wykazanie, że na skutek wykonania tego aktu dojdzie do egzekucji kwoty zobowiązania, czy też wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla Skarżącej konsekwencje. W celu ustalenia, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do wyrządzenia szkody majątkowej i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca jedynie ogólnikowo stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie istnieje wysokie ryzyko wystąpienia przesłanek ustawowych z zakresu instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku rozpoznawania przez Sąd wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że kapitał zakładowy Skarżącej wynosi [...], kapitał zapasowy [...], wartość środków trwałych [...], wartość środków finansowych [...], a wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu [...]. Z danych zamieszczonych w analizowanych dokumentach wynika, że sytuacja finansowa Skarżącej w okresie od [...] (tj. od dnia, w którym uchwałą nr [...] z dnia [...] Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy T. Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna dokonało zmiany statutu; zmiana ta obejmowała firmę pod jaką działa spółka, jej siedzibę, zakres działalności, poprzez dodanie kodów PKD: 41.10.Z, 41.20.Z, 68.20.Z i 68.10.Z.; ponadto zmieniła się osoba wspólnika odpowiadającego za zobowiązania spółki bez ograniczeń (komplementariusza) na spółkę pod firmą "A." Sp. z o.o. z siedzibą w N.) do dnia złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tym samym i do dnia złożenia skargi nie ulegała znaczącej zmianie. Z bilansu oraz rachunku zysku i strat wynika, że Skarżącą obciąża zobowiązanie krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek w kwocie [...] (na dzień [...]), [...] (na dzień [...]) i [...] (na dzień [...]). Zmianie natomiast podlegała wartość kosztów ogólnego zarządu od kwoty [...] (wg stanu na dzień [...]), poprzez [...] (wg stanu na dzień [...]), do kwoty [...] (wg stanu na [...]). Ponadto Skarżąca zbyła udział w nieruchomości zabudowanej zlokalizowanej w S. (ul. U.) obejmującej działkę gruntu nr [...] o pow. [...], na której wybudowane zostały budynki mieszkalno-apartamentowe, składające się z trzech połączonych segmentów A, B, C, w których znajduje się [...] lokali mieszkalnych i [...] lokale użytkowe. Ustalono, iż nabywca przedmiotowej nieruchomości dokonał emisji [...] obligacji imiennych na łączną wartość [...], które w dniu [...] zostały przyjęte przez prezesa zarządu Skarżącej. W tym samym dniu Skarżąca oraz spółka nabywająca przedmiotowy udział w nieruchomości zawarły porozumienie w zakresie potrącenia wzajemnych wierzytelności na kwotę [...]. Zgodnie z powyższym Skarżąca posiada roszczenie do nabywcy o wykup wyemitowanych przez niego obligacji (termin wykupu został ustalony na rok [...]). Według sądu, konieczność poniesienia ciężaru finansowego wynikającego z zaskarżonej decyzji nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji mimo, iż kwota podatku do zapłaty w niniejszej sprawie to [...]. Każda decyzja podatkowa zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość powodującą określony skutek finansowy. Warto wskazać, iż w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych podnosi się, iż rodzaj nałożonego obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalne. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca nie wykazała, że ewentualna szkoda wywołana wykonaniem decyzji, nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanych kwot pieniężnych oraz nie poparła swoich twierdzeń dokumentami źródłowymi. Materiał dowodowy bowiem stanowiły dokumenty zgromadzone przez Sąd w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Podsumowując, Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 455/12 (orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl)., zgodnie z którym, postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił jak w sentencji.