I SA/Wa 2295/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] umarzającą postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. K. i B. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Wnioskiem z dnia 10 grudnia 1991 r. W. K. wniósł do Urzędu Rejonowego w W. o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. przekazał ten wniosek zgodnie z właściwością Wojewodzie [...]. Wojewoda [...] pismem z 11 lutego 2008 r. wezwał M. K. do uzupełnienia złożonego wniosku o dokumenty wymienione w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), w terminie 6 miesięcy od doręczenia wezwania, w tym postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po L. i A. K. W dniu 21 września 2010 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], w której odmówił M. K. i M. G. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. K. i B. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 2011 r. uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. Wojewoda [...] w dniu [...] lipca 2011 r. zobowiązał M. K. i M. H. do uzupełnienia wniosku w terminie 6 miesięcy oraz poinformował strony o prawie do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania do czasu uzupełnienia akt sprawy. M. K. i M. G. pismem z 24 listopada 2011 r. wystąpiły do organu z wnioskiem o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. zawiesił postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty i poinformował stronę, że jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 K.p.a.). Pismem z dnia 23 marca 2015 r. M. K. i M. G. wniosły o wznowienie zawieszonego postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r. umorzył przedmiotowe postępowanie wskazując, że strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróciły się o jego podjęcie. W związku z upływem 3 lat od dnia zawieszenia postępowania, postępowanie należało zatem umorzyć. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżące wskazały na sprawy rodzinne i zdrowotne jako powody niezłożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Dodatkowo stwierdziły, że złożyłyby wniosek o podjęcie, gdyby Wojewoda [...] wystosował do stron upomnienie w tej sprawie. Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] listopada 2015 r., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2015 r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że nie ulega wątpliwości, że postępowanie zawieszone zostało w trybie art. 98 § 1 K.p.a. na wyraźny wniosek strony. Przywołując poglądy judykatury organ podał, że moment początkowy biegu terminu 3-letniego do wystąpienia o podjęcie postępowania, wyznacza data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, w niniejszej sprawie dzień 5 grudnia 2011 r. Strona nie wystąpiła jednak z takim wnioskiem do 5 grudnia 2014 r. Zgodnie natomiast z orzecznictwem sądowym, termin określony w art. 98 § 2 K.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. W tej sytuacji organ I instancji nie mógł wydać w sprawie innego rozstrzygnięcia, jak tylko decyzję o umorzeniu przedmiotowego postępowania. W końcowej części uzasadnienia stwierdził także, że argumenty wskazane w odwołaniu przemawiające za uchyleniem decyzji Wojewody [...] o umorzeniu postępowania należy uznać za chybione. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, M. G. [...] zarzuciła organowi przede wszystkim błędy proceduralne tj. nie doręczenie jej postanowienia o zawieszeniu oraz brak pouczenia co do możliwości złożenia zażalenia. Nie wie czyj podpis widnieje na zwrotnym poświadczeniu odbioru postanowienia o zawieszeniu, z pewnością nie jest jednak to jej podpis. W dalszej części skargi wskazała na opieszałość w działaniu organu I instancji oraz brak pouczenia jakie skutki prawne pociąga za sobą zawieszenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie bezspornym jest, że postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty zawieszone zostało na wniosek skarżącego postanowieniem Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. W treści postanowienia organ zawarł informację, że jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 K.p.a.). Jeżeli strona w trzyletnim terminie wniosku o podjęcie postępowania nie złoży, to następuje skutek w postaci uznania żądania wszczęcia postępowania za wycofane. W orzecznictwie i literaturze dominuje pogląd, że oznacza to konieczność umorzenia postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2008 r., s. 462 oraz Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 204; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 488 i 489; wyroki NSA: z 14 lipca 2011 r. sygn. I OSK 1180/11, z 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2718/15, z 12 listopada 2015 r. sygn. I OSK 491/14, z 21 listopada 2014 r. sygn. II GSK 1785/13; https://cbois.nsa.gov.pl). Odnośnie zaś do określenia początku biegu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a., w orzecznictwie dominuje stanowisko, że od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania należy liczyć bieg 3-letniego terminu do złożenia wniosku o jego podjęcie (por. wyroki: WSA w Warszawie z 17 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 597/12, WSA w Warszawie z 9 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 147/15, WSA w Warszawie z 15 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1649/15, NSA z 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1041/14; https://cbois.nsa.gov.pl). Stanowisko to podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem w niniejszej sprawie postępowanie zawieszone zostało w dniu [...] grudnia 2011 r., to wniosek o podjęcie tego postępowania winien zostać złożony najpóźniej do 5 grudnia 2014 r. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został złożony przez M. K. i M. G. w dniu 25 marca 2015 r. tj. po upływie wskazanego wyżej terminu. Niezłożenie przez stronę w terminie 3 lat od zawieszenia postępowania wniosku o jego podjęcie, skutkuje uznaniem żądania wszczęcia tego postępowania za wycofane. Termin określony w ww. przepisie ma przy tym charakter prekluzyjny, bowiem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie staje się bezskuteczna (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 56/13, czy wyrok NSA z 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1041/14; https://cbois.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutów skargi to należy je uznać za całkowicie bezzasadne. Skarżąca M. G. fakt braku doręczenia jej postanowienia o zawieszeniu postępowania podniosła dopiero w skardze. Wcześniej tj. we wniosku o wznowienie zawieszonego na jej wniosek postępowania oraz w odwołaniu nie podnosiła. Jej stanowisko zawarte w skardze stoi jednak w sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Z akt administracyjnych tj. zwrotnego odbioru postanowienia ( vide: k. 144 akt) wynika, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wraz z pouczeniem o skutkach nie złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania M. G. odebrała osobiście w dniu 13 grudnia 2011r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Zauważyć należy, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może wprawdzie zostać obalone. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło samo twierdzenie skarżącej, iż przesyłkę doręczono - wbrew temu na co wskazuje pocztowy dowód doręczenia - innej osobie. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia spoczywa na zainteresowanym. Tym samym – wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze – nie można przyjąć, że skarżącej nie doręczono postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r. w dniu 13 grudnia 2011 r. wraz z pouczeniem o skutkach nie złożenia w określonym terminie wniosku o jego podjęcie, a tym samym organ naruszył przepisy procedury. Tożsame stanowisko dotyczące mocy dowodowej zwrotnego poświadczenia odbioru wezwania zawarte zostało w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego II GSK 555/08 i II GSK 554/08 z dnia 12 grudnia 2008 r. (https://cbois.nsa.gov.pl). Pozostałe zarzuty skargi dotyczące wadliwości prowadzonego postępowania administracyjnego również nie mogły odnieść skutku. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja procesowa umarzająca postępowanie administracyjne, ponieważ w terminie 3 lat od daty zawieszenia strona nie złożyła wniosku o jego podjęcie. W tym postępowaniu przedmiotem oceny sądu nie jest zasadność, prawidłowość i terminowość czynności organu przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Zatem wszelkie zarzuty skargi dotyczące tych kwestii nie mogły zostać uwzględnione. Bezzasadne jest również twierdzenie skarżącej, że organ nie wyjaśnił stronie wyczerpujących wyjaśnień, jakie skutki prawne pociąga za sobą zawieszenie postępowania. Otóż postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. na wniosek skarżącej i M. K.. W sprawie nie zapadła przy tym decyzja merytoryczna w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty, a jedynie z przyczyn formalnych umorzono postępowanie. Jak przy tym wskazano powyżej, w postanowieniu z [...] grudnia 2011 r. o zawieszeniu postępowania zawarta była informacja o treści art. 98 § 2 K.p.a., a tym samym organ nie miał obowiązku informowania, że zbliża się upływ 3-letniego terminu, o jakim mowa w art. 98 § 2 K.p.a. Podsumowując stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są zgodne z prawem. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 5