I SA/Wa 3139/13

WyrokWSA w Warszawie2014-10-27

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe P. posiadało tytuł prawny do nieruchomości, który wyłączałby jej komunalizację z mocy prawa na rzecz gminy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorstwo państwowe P. nie wykazało posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, który wyłączałby jej komunalizację. Brak formalnego tytułu prawnego, takiego jak decyzja o oddaniu gruntu w zarząd lub umowa, uniemożliwia wykazanie prawa do nieruchomości w sposób wymagany przez przepisy. W związku z tym, nieruchomość mogła zostać nabyta przez gminę z mocy prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu nabycia przez Gminę K. z mocy prawa własności nieruchomości państwowej. Skarżąca spółka P. S.A. kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że posiadała tytuł prawny do nieruchomości, który wyłączałby jej komunalizację. Organy administracji obu instancji uznały, że spółka nie wykazała posiadania takiego tytułu, a nieruchomość podlegała komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę spółki na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę. Decyzją z [...] grudnia 2011 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 17 a ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32 poz. 191 ze zm., dalej "ustawa"), w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy Wojewoda [...] (dalej : "Wojewoda") stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej położonej w graniach administracyjnych miasta K., w obrębie ewidencyjnym B. Z. na karcie mapy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów działką nr [...] o powierzchni [...] m2, ujawnionej w księdze wieczystej [...] , prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K[...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zawiadomieniem z 6 października 2009 r. wszczął z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił, że sporządzony został spis inwentaryzacyjny mienia ogólnonarodowego obejmujący nieruchomość opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], który wyłożony został do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Miasta w K. od dnia 24 kwietnia do 26 maja 2008 r., przy czym zastrzeżeń i uwag do tegoż spisu nie stwierdzono. Organ wyjaśnił następnie, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa i taką stanowi aktualnie, co potwierdza treść księgi wieczystej [...] oraz wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 27 maja 1990 r. oraz na dzień 6 maja 2008 r. Zgodnie z treścią odpisu z księgi wieczystej K. Tom [...] WL [...], którą uprzednio objęta była przedmiotowa nieruchomość prawo własności do niej przysługiwało Skarbowi Państwa P. Z. K. na podstawie Traktatu Wersalskiego z dnia 29 czerwca 1919 r. oraz zgłoszenia zmian przez Zarząd Katastralny w K. (wpis z 24 lutego 1927 r.) Wojewoda wyjaśnił następnie, że według odbitki mapy sytuacyjno-ewidencyjnej , przedmiotowa nieruchomość zajęta jest częścią pasa drogowego ul. [...] w K. zaś wydruk z ortofotomapy z nakładką ewidencyjną wskazuje, że działka znajduje się na odcinku ulicy nad którym w części przebiega wiadukt z torami kolejowymi. Z uchwały nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] lutego 1998 r. ul. [...] miała uprzednio nazwę [...] i zaliczona została do dróg publicznych – lokalnych miejskich na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] marca 1987 r. i ujęta jest w załączniku nr 2 do uchwały pod pozycją [...]. Oznacza to, że ulica ta w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła publiczną drogę miejską, którą na mocy art. 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 14 poz. 60) zarządzał terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Wojewoda wyjaśnił następnie, że w toku postępowania ustalono, iż w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości P. SA (Skarżąca) złożyły wniosek w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji P. (Dz. U. nr 84, poz. 948 ze zm, dalej ustawa o komercjalizacji P.) wskazując jako dowód świadczący o przysługującym tytule prawnym księgę wieczystą K. Tom [...] WL [...]. Organ zwrócił się do Skarżącej o nadesłanie informacji czy posiada dokument świadczący o przysługiwaniu jej tytułu prawnego do nieruchomości lub też czy władała nieruchomością bez tytułu prawnego. Skarżąca wyjaśniła w odpowiedzi, że nieruchomość zajęta jest pod infrastrukturę kolejową oraz że właścicielem działki zgodnie z zapisami powołanej wyżej księgi wieczystej jest Skarb Państwa Z. K.. Wojewoda ustalił następnie na podstawie pisma Sekretarza Sądowego Wydziału XI Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego K. w K., że ostatnie wpisy w dziale drugim powołanej księdze wieczystej dokonane zostały w 1948 r. dotyczyły wykreślenia wpisów dokonanych w trakcie drugiej wojny światowej w języku niemieckim, księga ta została zamknięta w dniu [...] czerwca 2009 r. a działka nr [...] objęta została księgą wieczystą [...]. Organ wskazał, że z pisma Prezydenta miasta K. z 24 maja 2011 r. wynika, iż w operacie ewidencyjnym gruntów i budynków na dzień 27 maja 1990 r. wpisany był w stosunku do przedmiotowej nieruchomości Skarb Państwa, a nieruchomość pozostawała we władaniu Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów jak również, że nie była w tej dacie obciążona prawem zarządu lub użytkowania. Organ wskazał, że zarówno treść przepisów ustawy o komercjalizacji P. jak również powyższe ustalenia faktyczne jednoznacznie wskazują, że P. w dniu 27 maja 1990 r. nie posiadało tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Podsumowując, organ wyjaśnił, że komunalizacji podlegały m.in. te nieruchomości, które nie zostały oddane w zarząd przedsiębiorstw państwowych i nie zostały wyłączone z komunalizacji na podstawie art. 11 i 12 ustawy. Wojewoda podkreślił, że z art. 34 kodeksu cywilnego w brzmieniu wówczas obowiązującym w powiązaniu z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30 poz. 127, dalej u.g.g.) wynika, że mieniem należącym do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się pod zarządem innych niż Państwo państwowych osób prawnych. Skarżąca złożyła od powyższej decyzji odwołanie podnosząc, że oparta została ona na faktach niezgodnych ze stanem rzeczywistym, a w szczególności z ustaleniem, że w księdze wieczystej tom [...]WL [...] na dzień 27 maja 1990 r. działka nie była w zarządzie P., jakkolwiek odpis księgi wieczystej z dnia 27 maja 2005 r. zapis taki zawierał. Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Decyzją z [...] października 2013 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej "Komisja") po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Komisja wskazała, że Skarżącej nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości. Podkreśliła, że w okresie władania przedmiotową nieruchomością przez P. obowiązywały procedury nabywania prawa użytkowania czy zarządu przez państwowe jednostki organizacyjne. Skarżąca zaś, jak wynika z odwołania, nie widzi potrzeby legitymowania się zindywidualizowanym tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości, a taka indywidualizacja jest niezbędna przy ocenie tytułu prawnorzeczowego. Komisja wskazała następnie, że skoro Skarżącej nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości, to nieruchomość ta należała w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Organ odwoławczy wskazał następnie, że przepisy konstytuujące przedsiębiorstwo państwowe P., jak również żadne inne przepisy powojenne nie mogły tworzyć po stronie Skarżącej konkretnie sformułowanego, w stosunku do geodezyjnie wyodrębnionej nieruchomości, ograniczonego prawa rzeczowego w postaci prawa użytkowania czy prawa zarządu a tylko tak sformułowane prawo mogło wyłączać komunalizację z mocy prawa. Komisja podkreśliła, że faktyczne objęcie i władanie nieruchomością nie tworzy formalnoprawnego zarządzania. Wskazała także, że okoliczność, iż na nieruchomości funkcjonuje linia kolejowa nie wyłącza sama z siebie powołanej nieruchomości z komunalizacji. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego sądu Skargę zarzucając decyzji : 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., pomimo tego, że powyższa decyzja winna zostać uchylona, 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 7, art. 8 art. 80 oraz art. 107 3 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz brak wyjaśnienia z jakiego powodu organ odmówił mocy dowodowej dokumentom, znajdującym się w aktach sprawy, 3. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest art. 5 ust. 1 w związku z art. 11 ustawy poprzez uznanie, że z powyższych przepisów wynika, że do wydania decyzji komunalizacyjnej wystarczające jest ustalenie, że dana nieruchomość nie była objęta prawem zarządu państwowej jednostki organizacyjnej, podczas gdy w rzeczywistości przepis ten warunkuje wydanie decyzji komunaliyaczjnej ustaleniem, że dana nieruchomość należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 4. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest art. 5 ust. 1 w związku z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 201, poz. 651, dalej "u.g.n.") oraz art. 206 tej ustawy w związku z 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzenie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23 poz. 120, dalej Rozporządzenie) poprzez uznanie, że prawo zarządu nieruchomością można wykazać wyłącznie decyzją o ustanowieniu takiego prawa zaś inne dokumenty zgromadzone w sprawie nie mogą stanowić dowodu powstania takiego prawa, nawet jeśli z ich treści wynika, że władającym nieruchomością była P. SA, 5. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 80 u.g.g. poprzez nieuwzględnianie, że grunty , które w dniu wejścia w życie u.g.g. znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego P. przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa, 6. naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym P. (Dz. U. Nr 26 poz. 138, dalej ustawa o PP P.), w związku z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 września 181 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 981 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym i nabytym mieniem zapewniało jego ochronę oraz że z przepisów prawa wynika, że przedsiębiorstwo państwowe P. gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa jak również, że mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji P. w dniu wejścia w życie ustawy o PP P. oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe P. w toku jego dalszej działalności, 7. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji P. (Dz. U. nr 84, poz. 948 ze zm., dalej ustawa o komercjalizacji P.) poprzez nieuwzględnienie, że grunty będące własnością Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dni wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie tej ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. oraz że grunty takie są wyłączone spod komunalizacji. Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła i uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygniecie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Komisji utrzymująca w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez Gminę K. z mocy prawa własności nieruchomości. w trybie art. 5 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu jej wejścia w życie z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że mienie ogólnonarodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli należy do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnonarodowym, a zatem, jeżeli przedsiębiorstwo państwowe posiadało tytuł prawny, komunalizacja nie następuje. Skarżąca podkreślała w skardze, że Gmina nie dysponowała żadnymi dokumentami potwierdzającymi fakt należenia do niej przedmiotowej nieruchomości zaś organ dokonał wadliwej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy uznając, że skoro w odniesieniu do danej nieruchomości brak jest decyzji ustanawiającej prawo zarządu na rzecz Skarżącej należy przyjąć, że nieruchomość ta należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej. Sąd powyższy zarzut uznaje za nieuzasadniony. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 listopada 2013 r., sygn. akt 1091/12 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wobec treści art.6 u.g.g., w brzmieniu obowiązującym w dacie 27 maja 1990 r., organy administracji nie mają obowiązku badania, czy gminie przysługiwał tytuł prawny do gruntu w sytuacji, gdy inny podmiot nie legitymował się takim tytułem. Uprawnienia gminy do mienia, do którego nie wykazały tytułu prawnego inne podmioty potwierdził Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r., sygn. W 13/91 (publ. OTK 1992, nr 2, poz. 37). Zgodnie z wymienioną uchwałą - termin normatywny "należące do" użyty w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), w odniesieniu do nieruchomości stanowiących mienie ogólnonarodowe (państwowe) będących w dyspozycji przedsiębiorstw państwowych oznacza w tym przepisie, iż przedsiębiorstwa te wykonywały w stosunku do tych nieruchomości różnego rodzaju uprawnienia o charakterze cywilnoprawnym, co nie wyłącza, że grunty będące w zarządzie przedsiębiorstw państwowych (nie stanowiące ich własności) z punktu widzenia uprawnień administracyjnych o charakterze władczym "należały do" terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, które wykonywały uprawnienia władcze w stosunku do wymienionych wyżej gruntów. Sąd rozpoznający sprawę powyższy pogląd w pełni podziela i przyjmuje za własny. Jednocześnie, z przyczyn, które wyjaśnione zostaną w dalszej części uzasadnienia, sąd rozpoznający sprawę uznaje, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że Skarżącej nie przysługuje tytuł prawny do spornej nieruchomości. Sąd wskazuje dodatkowo, że organ pierwszej instancji szczegółowo opisał i wyjaśnił, na podstawie jakich dowodów przyjął, że nieruchomość spełniała przesłanki pozwalającej na stwierdzenie nabycia jej z mocy prawa przez gminę w trybie art. 5 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego, w ocenie sądu uwzględniając treść art. 6 ust.1 u.g.g. w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r., poczynione przez organy ustalenia faktyczne pozwalały w pełni na przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość podlegała komunalizacji na rzecz Gminy K.. W tym więc zakresie zarzuty naruszenia prawa materialnego to jest art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ustawy, oraz powiązane z nimi zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy sąd uznaje za nieuzasadnione. Sąd wskazuje w tym miejscu, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania także art. 11 ust.1 pkt. 2 ustawy. Otóż po pierwsze, określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym - to jest posiadanie określonego tytułu prawnego (którego P. do przedmiotowej nieruchomości nie miało), a po drugie przedsiębiorstwo takie winno być umieszczone w wykazie określonym przez Radę Ministrów zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy. Skarżąca podnosiła, że przysługiwał jej tytuł prawny do nieruchomości, którego istnienie wywodziła z zapisów zawartych w Księdze wieczystej K. Tom [...] WL [...] oraz z ogólnie obowiązujących przepisów prawa. Sąd powyższego poglądu Skarżącej nie podziela za następujących przyczyn : Obowiązująca w dniu 27 maja 1990 r. u.g.g. przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 powołanej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu gruntu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem organu administracji umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź 3) umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie z art. 87 ust. 2 u.g.g. z 1985 r. (przywoływanym w skardze jako art. 80 tejże ustawy), zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do posiadanego gruntu. Oznacza to, że takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać z sposób dorozumiany. Stosownie do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, którą zastąpiła ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami, państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskać tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania na podstawie decyzji administracyjnej. Użytkowanie to z dniem wejścia w życie ustawy z 1985 r. - w myśl art. 87 ust. 1 - przekształcało się w prawo zarządu. Sam fakt posiadania nieruchomości nie decydował o powstaniu tego prawa. Grunty takie mogły być użytkowane przez określone podmioty bez tytułu prawnego, lecz ich prawnym dysponentem był, według ustawy, terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Tak więc brak jest podstaw do przyjęcia, jak twierdzi skarżąca, że przedmiotowa nieruchomość, z uwagi na treść art. 87 u.g.g. przeszła z mocy prawa w zarząd tegoż przedsiębiorstwa, co oznacza, że zarzut objęty punktem 5 skargi również uznać należy za nieuzasadniony. Strona skarżąca wywodziła również prawnorzeczowy tytuł do spornej nieruchomości z powszechnie obowiązujących aktów normatywnych, w tym na art. 16 ustawy o PP P. oraz na art. 34 i 34a ustawy o P., powołując się w tym zakresie na poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnych z 6 września 2010 r. I OSK 1401/09 i z 8 listopada 2010 r I OSK 1956//10. Odnosząc się do powyższego argumentu sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że poglądy wyrażone w powyższych wyrokach mają charakter jednostkowy, zaś linia orzecznicza dotycząca interpretacji art. 34 i art. 34a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji P. jest jednoznaczna (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1711/12; z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/12, sygn. akt I OSK 1211/12, sygn. akt I OSK 1255/12, I OSK 1370/12; z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1091/12; z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 822/12 i I OSK 823/12; z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I OSK 748/12, I OSK 727/12; z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1716/12; z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1697/11, I OSK 1687/11, I OSK 1696/11, I OSK 1698/11; z dnia 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1476/11, I OSK 1503/11, I OSK 1475/11, z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 45/12; z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1941/11 i sygn. akt I OSK 1830/11; z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt. I OSK 282/11). Następnie wskazać należy, że przywoływane przez Skarżącą przepisy, jako normy powszechnie obowiązującego prawa, mają charakter abstrakcyjny i nie odnoszą się do konkretnie oznaczonej nieruchomości. Z tych ogólnych norm ustawowych nie można wyprowadzić prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, że nieruchomość ta stanowiła składnik wydzielonej części mienia ogólnonarodowego nabyty przez przedsiębiorstwo P. w toku jego działalności. Określone prawo do nieruchomości państwowej takie jak zarząd, użytkowanie, czy użytkowanie wieczyste w myśl przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. kreowane było w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji), bądź cywilnoprawnego (umowy). Sąd podkreśla w tym miejscu, że w orzecznictwie sadowym utrwalony jest pogląd, że użyty przez ustawodawcę w art. 5 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające zwrot "należące do" oznacza przynależność mienia ogólnonarodowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, nie zaś faktycznym. Władanie mieniem przez inny podmiot bez tytułu prawnego nie stanowi zaś negatywnej przesłanki umożliwiającej komunalizację (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05 – Lex nr 194864, z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 583/05 – Lex nr 198195). O tytule prawnym do konkretnej nieruchomości nie mogą stanowić akty normatywne regulujące status przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, aby zostały wydane decyzje uprawnionych organów państwowych o przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie przedsiębiorstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1019/07 – http: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego nie można było uznać za zasadne stanowiska Skarżącej, która z treści art. 16 ustawy o PP P. wywodziła fakt przysługiwania jej tytułu prawnego do spornej nieruchomości . Odnosząc się do argumentów dotyczących naruszenia art. 34 i 34a ustawy o komercjalizacji P. wskazać należy co następuje : Art. 34 a ustawy o komercjalizacji P. dotyczy gruntów, o których mowa w art. 34 tej ustawy, tj. gruntów będących własnością Skarbu Państwa (gruntów, które na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy), a znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których przedsiębiorstwo to nie legitymowało się dokumentami o ich przekazaniu w formie prawem przewidzianym i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Jak już zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1441/07 i z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1348/08 – http: orzeczenia.nsa.gov.pl) chodzi w tym wypadku o grunty państwowe, co do których gminy nie uzyskały prawa własności i innych praw majątkowych na mocy decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 5 ust. 3 i 4 ustawy. Nie sposób wreszcie nie zauważyć, że dla sposobu wykładni art. 34 a ustawy o komercjalizacji P. istotne znaczenie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 (OTK-A 2005, z. 4, poz. 35), w świetle którego przepis art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. nowelizującej ustawę o komercjalizacji (Dz. U. Nr 80, poz. 720) odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie na podstawie regulacji wynikającej z art. 5 ust. 3 i 4 ustawy – Przepisy wprowadzające. Ustawa o komercjalizacji w tym zakresie nie wprowadza wyłączenia komunalizacji mienia analogicznego jak wyłączenie przewidziane regulacją art. 11 ust. 1 ustawy. Ubocznie jedynie należy zauważyć, że w wydanym w wykonaniu delegacji zawartej w art. 11 ust. 2 ustawy –rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz.301) przedsiębiorstwo państwowe P. nie zostało wymienione. Tak więc również zarzuty objęte punktem 6 i 7 skargi uznać należy za niezasadne. Za niezasadny należało również uznać zarzut objęty punktem 4 skargi. Przywołany przez Skarżącą art. 200 u.g.n. dotyczył państwowych i komunalnych osób prawnych, które w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadały grunty w zarządzie i regulował kwestie związane z uwłaszczeniem a nie komunalizacją. Odnosząc się do informacji o treści księgi wieczystej K. tom [...] WL [...] wyjaśnić należy, że od samego początku swego istnienia P. miało obowiązek ewidencjonowania wydzielonych temu przedsiębiorstwu ściśle oznaczonych nieruchomości, w trybie określonym w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 września 1932 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości będących w zarządzie P. (Dz. U. Nr 81, poz. 714). Analogiczną także regulację przewidywał art. 6 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. Udokumentowanie dopełnienia tych obowiązków należało do Skarżącej, która w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dokumentów inwentaryzacyjnych sporządzonych w trybie przywołanych przepisów. W konsekwencji, za niezasadne należy uznać również zarzut Skarżącej objęty punktem 2 skargi a dotyczący wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego, organ drugiej instancji postąpił prawidłowo utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie naruszając art. 138 par. 1 pkt 1) i 2) k.p.a. Sąd wskazuje końcowo, że Komisja nie odniosła się w treści uzasadnienia decyzji do przywołanego wyżej dokumentu w postaci odpisu z księgo wieczystej tom [...] WL [...]. Jednak w ocenie sądu uchybienie to nie może być uznane za mające istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem wyrażony w uzasadnieniu decyzji Komisji pogląd, iż Skarżąca nie wykazała przysługiwania jej tytułu prawnego do nieruchomości winien być uznany za prawidłowy. Z uwagi na powyższe, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło