I SA/Wa 586/15

WyrokWSA w Warszawie2015-09-25

Skład orzekający: Wojciech Szmydt, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, wydana w 1977 r. przez organ niewłaściwy, może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa, ale bez stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ 10-letniego terminu?
Ratio decidendi
Decyzja z 1977 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ organem właściwym do jej wydania był wojewoda, a nie naczelnik zarządu gospodarki terenami. Jednakże, z uwagi na upływ 10-letniego terminu od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji, stwierdzenie jej nieważności nie było możliwe. W związku z tym, organ nadzoru prawidłowo stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale bez stwierdzenia jej nieważności, zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji z 1977 r. o przejściu na własność Skarbu Państwa nieruchomości, która została wydana przez organ niewłaściwy. Po latach, wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji doprowadził do wydania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale bez stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ 10-letniego terminu. Skargi na decyzję Ministra wniosły Skarb Państwa – Prezydent K., Gmina Miejska K. oraz M. Sp. z o.o. w W., kwestionując prawidłowość ustaleń organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skarg Skarbu Państwa - Prezydenta K., Gminy Miejskiej K. i M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargi. Minister Infrastruktury i Rozwoju, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] stwierdzającą, że decyzja [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K. z dnia [...] sierpnia 1977 r., nr [...] o przejściu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą [...] gm. kat. [...], oznaczonej [...] o pow. [...] m2 została wydana z naruszeniem prawa, jednakże bez stwierdzenia jej nieważności z uwagi na wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 156 § 2 kpa. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] Zarząd Gospodarki Terenami [...] w K., decyzją z dnia [...] sierpnia 1977 r., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37), orzekł o przejęciu od Spółki Akcyjnej D. w K., na własność Państwa, opisaną wyżej nieruchomość. Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2008 r. D. S.A. w likwidacji wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, wskazując na rażące naruszenie art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. poprzez przejęcie nieruchomości, która nie pozostawała pod przymusowym zarządem Państwowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] maja 2009 r, stwierdziło wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. z naruszeniem przepisów o właściwości i odmówiło stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ 10 letniego terminu od daty doręczenia decyzji stronom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1255/09 stwierdził nieważność powyższych decyzji SKO wskazując, że organem właściwym do oceny legalności decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. jest właściwy minister jako organ wyższego stopnia nad wojewodą, który był organem właściwym do wydania ww. decyzji nacjonalizacyjnej. Pismem z dnia 16 kwietnia 2010 r. przekazano wniosek D. S.A. w likwidacji wraz z aktami sprawy do Ministra Infrastruktury, jako organu właściwego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. stwierdził, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1977 r. o przejściu na własność Skarbu Państwa ww. nieruchomości została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie było możliwe stwierdzenie jej nieważności z uwagi na wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 156 § 2 kpa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją złożył Prezydent Miasta K. - wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej oraz D. S.A. w likwidacji z siedzibą w K. W dniu 14 sierpnia 2014 r. do organu wpłynęło pismo M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wraz z załączoną stosowną umową sprzedaży, informujące o wstąpieniu Spółki do niniejszego postępowania w miejsce D. S.A. w likwidacji. Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ nadzoru przytoczył stosowne przepisy kpa (art. 16, art. 156 § 1 i § 2 kpa) oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji i podkreślił, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma ustalenie, czy decyzja z dnia [...] sierpnia 1977 r. dotknięta jest którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że z akt sprawy wynika, iż kwestionowana decyzja została podpisania przez Kierownika [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K. Stosownie do treści § 1 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974 r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia (Dz. U. Nr 22, poz. 131) do właściwości wojewodów przeszły m.in. sprawy z ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym dotyczące: a) wydawania orzeczeń stwierdzających przejście przedsiębiorstwa na własność Państwa (art. 9 ust. 2), b) wydawania orzeczeń o przejściu na rzecz Państwa innego mienia, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostaje w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych (art. 17 pkt 2 lit. b), c) ustalania odszkodowania za ruchomości (art. 19 ust. 2). Właściwym do wydania decyzji nacjonalizacyjnej w stosunku do przedmiotowego gruntu był organ szczebla wojewódzkiego. W myśl zaś art. 49 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r., Nr 26, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 91), terenowym organem stopnia wojewódzkiego na obszarze województwa miejskiego [...] był Prezydent Miasta K. Tym samym - zdaniem organu nadzoru - nie można podzielić stanowiska Prezydenta Miasta K., że właściwość Naczelnika [...] w K. (i działającego w jego imieniu Kierownika [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K.) mogła wynikać z art. 49 ustawy o radach narodowych. Również art. 62 tej ustawy nie wskazywał na właściwość naczelnika [...] w sprawach nacjonalizacyjnych rozstrzyganych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Powyższy art. 62 ust. 1 ustawy stanowił bowiem, że decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej wydają w I instancji: 1) naczelnik gminy (miasta i gminy) - na terenie gminy (miasta i gminy), 2) prezydent lub naczelnik miasta - na terenie miasta niepodzielonego na dzielnice, a na terenie dzielnicy naczelnik dzielnicy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takimi przepisami szczególnymi były art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. w związku z § 1 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974 r. Również art. 37 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, nie przewidywał właściwości naczelnika dzielnicy w sprawach nacjonalizacyjnych rozstrzyganych w oparciu o przepisy o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Minister zaznaczył, że powyższe stanowisko potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1194/05 (publ. CBOSA), w którym wskazano, że "rozporządzenie to na podstawie § 1 pkt 11 lit. b spowodowało przejście kompetencji do orzekania w sprawach regulacji stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym z ministrów na terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego o właściwości ogólnej", a także powołany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1255/09, którego ocena prawna w zakresie właściwości organu do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wiąże organ naczelny. W powyższym wyroku Sąd bezpośrednio wskazał, że "nie ulega zatem wątpliwości, iż w dniu [...] sierpnia 1977 r. organem właściwym do wydania decyzji o przejęciu od S.A. D. w K. na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] gm. kat. [...], oznaczonej [...] o pow. [...] m2 był wojewoda. Nie jest trafny pogląd przedstawiony w piśmie Prezydenta Miasta K. z dnia 17 września 2009 r., że w niniejszym przypadku o właściwości organów rozstrzygał art. 62 ust. 1 ustawy o radach narodowych, zgodnie z którym decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej na terenie miasta podzielonego na dzielnice wydawał w I instancji naczelnik dzielnicy. Ten przepis wyraźnie ma charakter przepisu ogólnego (nie określa rodzaju spraw) i sam wyłącza swoje zastosowanie w przypadku istnienia przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest niewątpliwie art. 9 ust. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, który odczytywany wraz z § 1 pkt 11 w/w rozporządzenia z dnia 27 maja 1974 r. ustanawiał właściwość wojewody w kwestii orzekania na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej". Tym samym, zdaniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju, decyzja [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K. z dnia [...] sierpnia 1977 r. została wydana przez organ niewłaściwy, a zatem z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Dokonując oceny przedmiotowej decyzji pod kątem zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ nadzoru powołując stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne zaznaczył, że o rażącym naruszeniu prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Za rażące naruszenie prawa może być uznane tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., wskazanego w treści decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r., przedsiębiorstwa, które pozostawały w dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 8 marca 1958 r., pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67 ze zm.) przechodziły z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpił ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie. Akta przedmiotowej sprawy nie potwierdzają jednak, aby na nieruchomości położnej przy ul. [...] w K. był ustanowiony przymusowy zarząd państwowy w rozumieniu ww. art. 2 (por. orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] lutego 1948 r.). Powyższe nie przesądza jednak, aby kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej. Samo wskazanie w treści decyzji wadliwej podstawy prawnej orzekania nie wypełnia bowiem przesłanki rażącego naruszenia prawa, o ile treść rozstrzygnięcia odpowiadała niepowołanemu w treści decyzji, ale obowiązującemu w obrocie prawnym przepisowi prawa powszechnie obowiązującego. Organ zaznaczył, że taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż zgodnie z art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. przejęciu w trybie ustawy podlegało także mienie, w odniesieniu do którego osoby uprawnione utraciły władanie w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opierało się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych. Z akt sprawy wynika natomiast, że nieruchomość położna w K. przy ul. [...] pozostawała w faktycznym władaniu [...] Zakładów "[...]" w K. co najmniej od kwietnia 1945 r. (por. pismo [...] Zakładów "[...]" z dnia 26 lipca 1977 r., protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] grudnia 1951 r.). Minister podkreślił ponadto, że treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. wskazuje, iż celem organu orzekającego było oparcie rozstrzygnięcia właśnie o przepis art. 17 pkt 2 lit. b, skoro [...] Zarząd Gospodarki Terenami [...] w K. wyraźnie wskazał na administrowanie i użytkowanie ww. nieruchomości przez [...] Zakłady "[...]" w Krakowie, a nie na przymusowy zarząd państwowy. Odnosząc się do podnoszonych przez D. S.A. w likwidacji zarzutów Minister, powołując stosowne orzecznictwo zaznaczył, że przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa w postaci wydania decyzji bez podstawy prawnej, zachodzi wówczas, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Skoro zaś w obrocie prawnym w dacie wydania kwestionowanej decyzji obowiązywał powołany art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., to nie można przyjąć, iż rozstrzygnięcie [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K. zostało podjęte bez podstawy prawnej. Organ nie podzielił również twierdzeń zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. nie umożliwiały przejmowania na własność Skarbu Państwa nieruchomości, które znalazły się we władaniu państwowych jednostek organizacyjnych bez tytułu prawnego. Z samej treści powołanego art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. wynika, że dotyczyć on miał innego mienia, nad którym władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostawały w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych. Regulacji art. 17 nie podlegało jedynie mienie pozostające we władaniu opartym na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych aniżeli dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju przytoczył, odnoszące się do powyższych kwestii orzeczenia z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 185/11, z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 119/06, z dnia 19 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 483/04 oraz z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 40/07, podkreślając, że wskazane wyżej stanowisko dotyczące rozumienia art. 17 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów dotyczących kwestii skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. organ podkreślił, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego z chwilą jej doręczenia stronie. Jak wynika z uzyskanych akt kwestionowana decyzja została doręczona bezpośrednio do [...] Zakładów "[...]" w K. (które odebrały decyzję w dniu [...] września 1977 r. - zwrotne potwierdzenie odbioru). Nawet więc przy uznaniu, że doręczenie ww. decyzji w drodze obwieszczenia (decyzję wywieszono na tablicy ogłoszeń w dniach [...] sierpnia 1977 r. – [...] września 1977 r.) nie mogło być skuteczne, upływ 10- letniego terminu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, który w świetle art. 156 § 2 kpa uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji dotkniętych m.in. wadą z art. 156 § pkt 1 kpa, należałoby liczyć od dnia [...] września 1977 r. Zasadnie zatem w decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. wskazano, że z powodu upływu dziesięcioletniego okresu określonego w art. 156 § 2 kpa organ obowiązany był stwierdzić, iż ww. decyzja [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K. została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie organ nie stwierdził, aby oceniana decyzja wypełniała którąkolwiek z pozostałych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Skarb Państwa – Prezydent Miasta K., Gmina Miejska K. oraz M. Sp. z o.o. w W. Skarb Państwa – Prezydent Miasta K. oraz Gmina Miejska K. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 8 pkt 9a i art. 8 pkt 19 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych - poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że organem właściwym do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. był Prezydent Miasta K.; - art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym w związku z § 1 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974 r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia - poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że do niniejszego stanu prawnego zastosowanie miał przepis szczególny; - art. 156 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i błędną interpretację. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów podkreślając, że stanowisko Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest wadliwe. Zdaniem skarżących organ nieprawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie właściwym do wydania decyzji nacjonalizacyjnej w stosunku do przedmiotowego gruntu był organ szczebla wojewódzkiego, czyli na obszarze województwa miejskiego [...] Prezydent Miasta, a nie Naczelnik [...] K., w którego imieniu działał Kierownik [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K. Skarżący podkreślili, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1977 r. została wydana na podstawie w/w ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Zgodnie z art. 9 ust. 2 tej ustawy podstawą do ujawnienia w księgach wieczystych i innych rejestrach publicznych przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa oraz praw rzeczowych, stanowiących składnik majątkowy przejętego przedsiębiorstwa, jest orzeczenie ministra. Przy czym określone w tym przepisie kompetencje dla ministra obowiązywały do dnia 30 września 1974 r. W dniu 1 października 1974 r. weszło bowiem w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974 r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia, wydane na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych. Rozporządzenie to w § 1 pkt 11 przekazało do właściwości wojewodów kompetencje wynikające między innymi z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Następnie przeprowadzona została tzw. reforma administracji, której podstawą była ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 czerwca 1975 r. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ww. ustawy jednostkami podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego są województwa, miasto stołeczne Warszawa, miasto Kraków, miasto Łódź i miasto Wrocław. Skarżący wskazali, że organ w swym uzasadnieniu nie podzielił stanowiska Prezydenta Miasta K. o właściwości Naczelnika [...] w K. ( i działającego w jego imieniu Kierownika [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K.) wynikającej z treści art. 49 ustawy o radach narodowych, jak również z treści art. 62 ww. ustawy o radach narodowych - zmienionych ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Minister dokonał bowiem wyłączenia zastosowania ww. przepisów, w szczególności treści przepisu art. 62 ust. 1 ze względu na jego treść, a w szczególności odesłania do przepisów szczególnych, a to art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. w związku z § 1 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974 r. Zdaniem skarżących natomiast powołana ustawa z dnia 28 maja 1975 r. ma istotne znaczenie dla oceny prawidłowości określenia kompetencji organów do wydania m.in. decyzji wynikających z ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Nie powinno bowiem umknąć uwadze, że ww. ustawa zmieniła przepis art. 49 ustawy o radach narodowych wskazując, iż terenowymi organami administracji państwowej są: 1) w województwie - wojewoda, 2) w województwie stołecznym i miejskim - prezydent miasta, 3) w województwie wrocławskim i mieście Wrocławiu - wojewoda, 4) w mieście liczącym powyżej 50 tys. mieszkańców oraz w mieście będącym siedzibą wojewódzkiej rady narodowej - prezydent miasta, a w mieście do 50 tys. mieszkańców - naczelnik miasta, 5) w dzielnicy miasta - naczelnik dzielnicy, 6) w gminie - naczelnik gminy, 7) w mieście i gminie, w których działa wspólna rada narodowa- naczelnik miasta i gminy. Ustawa ta zmieniła również art. 62, który otrzymał brzmienie: "art. 62.1 Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej wydają w pierwszej instancji: 1) naczelnik gminy (miasta i gminy)- na terenie gminy (miasta i gminy), 2) prezydent lub naczelnik miasta - na terenie miasta nie podzielonego na dzielnice, a na terenie dzielnicy naczelnik dzielnicy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. 2. Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej wydawane przez wojewodę oraz prezydentów miasta stołecznego Warszawy, miasta Krakowa i miasta Łodzi są ostateczne." W ocenie skarżących powyższe przepisy jednoznacznie zatem wskazują, że organem administracji publicznej szczebla wojewódzkiego w województwie miejskim jest prezydent miasta. Przy czym w miastach podzielonych na dzielnice (takim miastem był K.) kompetencje do wydania decyzji w pierwszej instancji posiada nie prezydent miasta, a naczelnik dzielnicy. W tym wypadku prezydent miasta stanowił zgodnie z art. 13 kpa organ wyższego stopnia w stosunku do naczelnika dzielnicy. Tym samym Naczelnik [...] w K. był uprawniony do wydania decyzji wynikającej z ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. M. Sp. z o.o. w W. w złożonej skardze zarzuciła natomiast zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. - art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, co jest wynikiem błędnie dokonanej przez organ wykładani zakresu regulacji ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., która prawidłowo dokonana wskazuje, iż zakres ten nie dotyczył sprawy objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r.; - art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 i art. 25 kpa i art. 31 kpa w brzmieniu z dnia [...] sierpnia 1977 r., poprzez niedostrzeżenie, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1977 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem strona – D. S.A nie brała udziału w postępowaniu oraz nie doręczono jej decyzji, a nawet nie zapewniono udziału przedstawiciela w trybie ówczesnego art. 31 kpa. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] kwietnia 2012 r. W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie podnoszonych zarzutów podkreślając, że organ prawidłowo uznał, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 1977 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości przez organ niewłaściwy. Błędne jest jednakże stanowisko dotyczące braku możliwości stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji wobec faktu, że od dnia jej wydania lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat. Błędnie też przyjęto, że nie zaistniały kolejne podstawy stwierdzenia nieważności, tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a także z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podkreślił, że organy nie dostrzegły, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 1977r. w ogóle nie został doręczona stronie – D. S.A., która w rzeczywistości nie brała udziału w postępowania. Organy nie zadbały też o zapewnienie udziału przedstawiciela w trybie ówczesnego art. 31 kpa. Nie można bowiem uznać, że doręczenie decyzji i zapewnienie czynnego działania w postępowaniu [...] Zakładom "[...]" sanuje brak udziału w sprawie i brak doręczenia decyzji spółce D. S.A. Bez znaczenia - zdaniem skarżącego - pozostaje okoliczność, że w/w Spółka rzekomo pozostawała pod zarządem państwowym. Nieobecności w postępowaniu nie sanuje również dokonanie ogłoszenia, gdyż to nastąpiło bez podstawy prawnej. Skarżący zaznaczył ponadto, że w jego ocenie decyzja z dnia [...] sierpnia 1977 r. została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, w ogóle nie obejmowała swoim przedmiotowym zakresem regulacji stanu faktycznego i prawnego dotyczącego nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. Zdaniem skarżącego pomimo, że przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. należy zakwestionować zasadność zastosowania art. 17 tej ustawy. Przepis ten nie mógł stanowić podstawy wydanej decyzji, gdyż nieruchomość przy ul. [...] nie pozostawała w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 8 marca 1958 r.) pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. Wskazana ustawa swoim zakresem obejmuje natomiast wyłącznie mienie, które było objęte regulacją dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego oraz dotyczy zakładów energetycznych. Do takiego wniosku – zdaniem skarżącego - prowadzi prawidłowa wykładnia zarówno tekstu całej ustawy, jak i treści art. 17 pkt 2. Na poparcie twierdzeń skarżący przedstawił obszerne rozważania dotyczące zakresu zastosowania powołanego przepisu oraz stosowne orzecznictwo dotyczące jego interpretacji podkreślając, że zakres regulacji ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. nie dotyczy sprawy objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. Zdaniem skarżącego całe postępowanie dotyczące kamienicy przy ul. [...] było oparte na ustawie nacjonalizacyjnej i wszelkie decyzje, postanowienia, zarządzenia, objęcia i przejęcia wynikały z tej ustawy. Nawet jeżeli przejęcie przez państwową jednostkę organizacyjną miało miejsce to nie jest to władanie na podstawie dekretu z 1918 r. i odbyło się na podstawie "innych szczegółowych przepisów", co wyłącza stosowanie art. 17 pkt 2 ustawy z 25 lutego 1958 r. W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Oceniając skargi zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami należało przyjąć, że podlegały one oddaleniu w całości. Odnosząc się do zarzutów Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta K. i Gminy Miejskiej [...] oraz Gminy Miejskiej K. naruszenia art. 8 pkt 9a i art. 8 pkt 19 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych - poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że organem właściwym do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. był Prezydent Miasta K., art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym w związku z § 1 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974 r. w sprawie przekazania niektórych spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia - poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że do niniejszego stanu prawnego zastosowanie miał przepis szczególny oraz art. 156 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i błędną interpretację należy wskazać, że: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] maja 2009 r, stwierdziło wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. z naruszeniem przepisów o właściwości i odmówiło stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ 10 letniego terminu od daty doręczenia decyzji stronom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1255/09 stwierdził nieważność powyższych decyzji SKO wskazując, że organem właściwym do oceny legalności decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r. jest właściwy minister jako organ wyższego stopnia nad wojewodą, który był organem właściwym do wydania ww. decyzji nacjonalizacyjnej. Należy przypomnieć w tym miejscu, że z racji rozwiązania prawnego, przyjętego w art. 153 p.p.s.a., strona nie może już na dalszych etapach postępowania skutecznie zakwestionować przesądzonych już wcześniej przez sąd kwestii. Nie chodzi przy tym o to, czy formułowane zarzuty są zasadne, czy też nie, lecz o to, że na danym etapie postępowania nie mogą już być skutecznie podnoszone. Uregulowania zawarte w art.153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r., sygn. II FSK 2541/12). Podnieść należy, że również Sąd rozpoznający niniejsze skargi jest, stosownie do zacytowanego wyżej art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 1276/12). Przy czym pojęcie "ten sąd" nie oznacza tylko WSA w Krakowie, lecz każdy Wojewódzki Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., utrzymująca w mocy decyzję Kolegium, którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K. z dnia [...] sierpnia 1977r. i równocześnie stwierdziło, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Sąd dla zbadania zarówno właściwości organu, jak i zgodności z prawem decyzji Kolegium ustalił stan prawny obowiązujący w dacie wydawania decyzji z dnia [...] sierpnia 1977r. Jak wynika z sentencji ww. decyzji, została ona wydana na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37), zwanej dalej "ustawą nacjonalizacyjną". Sąd wskazał, że stosownie do art. 9 ust. 2 tej ustawy stwierdzanie przejścia przedsiębiorstwa oraz innego mienia na własność Państwa należało do właściwości ministra. Jednakże w dacie [...] sierpnia 1977r. należało wziąć pod uwagę również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974r. w sprawie przekazania spraw z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów administracji państwowej niższego stopnia (Dz. U. Nr 22, poz. 131). Rozporządzenie to, wydane na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1958r. o radach narodowych (Dz. U. z 1973 r. Nr 47, poz. 277), zmieniało właściwość organów w zakresie orzekania o przejściu na rzecz Państwa przedsiębiorstw, a także innego mienia na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej. Zgodnie z § 1 pkt 11 orzekanie w tego rodzaju sprawach zostało przekazane do właściwości wojewodów. W ocenie WSA w Krakowie nie ulegało zatem wątpliwości, że w dniu [...] sierpnia 1977r. organem właściwym do wydania decyzji o przejęciu od S.A. "D." w K. na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] gm. kat. [...], oznaczonej [...] o powierzchni [...] m był wojewoda. Artykuł 62 ust. 1 ustawy o radach narodowych zgodnie, z którym decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej na terenie miasta podzielonego na dzielnice wydawał w I instancji naczelnik dzielnicy, w przedstawionym stanie faktycznym nie rozstrzygał o właściwości organów. Przepis ten wyraźnie ma charakter przepisu ogólnego (nie określa rodzaju spraw) i sam wyłącza swoje zastosowanie w przypadku istnienia przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest natomiast art. 9 ust. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, który odczytywany wraz z § 1 pkt 11 w/w rozporządzenia z dnia 27 maja 1974r. ustanawiał właściwość wojewody w kwestii orzekania na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że przejmowanie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa należy obecnie do właściwości organów administracji rządowej i pomimo licznych zmian w strukturze administracji w okresie od wydania decyzji z [...] sierpnia 1977r. nigdy organy samorządowe nie były wyposażone w kompetencje w zakresie orzekania o przejmowania własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Ponieważ Naczelnik [...] w K. nie był organem właściwym do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1977r., gdyż była to kompetencja wojewody, a była to decyzja z zakresu kompetencji należących do organów administracji rządowej, to stosownie do art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 2 kpa organem właściwym do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. jest właściwy minister, a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są z urzędu do przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, a więc obowiązek ten ciążył także w przedmiotowej sprawie na Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. Sąd wskazał, że skoro Kolegium w sposób nieprawidłowy ustaliło swoją właściwość i błędnie uznało się za właściwe do orzekania o stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji, to zarówno decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2009r., jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2008r. należało uznać za wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Wykładnia przedstawiona przez WSA w Krakowie jest jasna i klarowna a ponadto w sprawie występuje związanie Sądu w rozumieniu art.153 ppsa. Warto przy tym wskazać, że Sąd procedujący w niniejszym składzie podziela wyżej zaprezentowaną wykładnię przepisów. Zarzuty Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta K. i Gminy Miejskiej K. należało zatem uznać za bezpodstawne. M. Sp. z o.o. w W. w złożonej skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, co jest wynikiem błędnie dokonanej przez organ wykładani zakresu regulacji ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., która prawidłowo dokonana wskazuje, iż zakres ten nie dotyczył sprawy objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1977 r.; Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego M. Spółka z o.o. zarzutów, Sąd podzielił stanowisko organu, iż przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, w postaci wydania decyzji bez podstawy prawnej, zachodzi wówczas, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Skoro zaś w obrocie prawnym w dacie wydania kwestionowanej decyzji obowiązywał powołany art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., to nie można przyjąć, iż rozstrzygnięcie [...] Zarządu Gospodarki Terenami [...] w K. zostało podjęte bez podstawy prawnej. Należy przy tym wskazać, że orzecznictwo sądowoadministracyjne w odróżnieniu od orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie stosowania przepisu art. 17 pkt 2 ustawy z 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37 z późn. zm.) cechuje niejednolitość. Przepis powołanego art. 17 pkt 2 ww. ustawy z 25 lutego 1958 r. stanowi, że postanowienia tej ustawy stosuje się również do: a) przedsiębiorstw, b) innego mienia, których władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do 31 grudnia 1954 r. i które pozostają w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli wymienione w art. 1 lub pkt 1 niniejszego artykułu. Analiza wzmiankowanego przepisu dokonana w związku z art. 18 i art. 19 cyt. ustawy z 25 lutego 1958 r. wskazuje, że przepisy tej ustawy, dotyczące generalnie uregulowania stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, mają także zastosowanie do przedsiębiorstw i innego mienia, które nie znajdowały się pod zarządem państwowym, a zostały przed 31 grudnia 1954 r. objęte bez podstawy prawnej w faktyczne władanie państwowych jednostek organizacyjnych i pozostawały w tym władaniu w dniu wejścia w życie omawianej ustawy. Stanowisko to znajduje wsparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, w orzeczeniu z 2 lutego 1960 r., sygn. akt IV CR 1031/59 (OSNC 1962/1/9) w odniesieniu do omawianego przepisu wyraził pogląd, że: "Według prawidłowej wykładni art. 17 pkt 2 ustawy z 25 lutego 1958 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 37) przepis ten ma zastosowanie tylko do tych przedsiębiorstw i innego mienia, które w okresie do 31 grudnia 1954 r. zostały objęte bez tytułu prawnego przez państwowe jednostki organizacyjne i od chwili objęcia przez te jednostki pozostały w ich władaniu bez żadnego tytułu prawnego aż do dnia wejścia w życie ustawy". Stanowisko to Sąd Najwyższy konsekwentnie kontynuował w swym późniejszym orzecznictwie (np. w orzeczeniu SN z 9 lutego 1961 r., I CR 578/59, OSNC 1963/1/9, uchwale z 12 września 1973 r., III CZP 46/73, OSNC 1974/3/48, uchwale z 8 grudnia 1987 r., III CZP 47/87, OSNC 1988/7-8/91). Tak więc Sąd Najwyższy uważał, że przejście na własność Państwa przedsiębiorstw lub innego mienia, stosownie do art. 17 pkt 2 ustawy z 25 lutego 1958 r., o której wyżej mowa, ma miejsce w stosunku do takich przedsiębiorstw lub innego mienia, niewymienionych w art. 1 lub art. 17 pkt 1 tej ustawy - niepozostających pod zarządem państwowym, które w okresie do 31 grudnia 1954 r. zostały objęte przez państwowe jednostki organizacyjne bez tytułu prawnego i pozostawały we władaniu nie opartym na prawie w dniu wejścia w życie ustawy. Stanowisko WSA w Warszawie, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, jest zbieżne z poglądami Sądu Najwyższego zaprezentowanymi w powołanych wyżej orzeczeniach. Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1304/05. Podzielić zatem należy wykładnię, że nie można uznać za uzasadniony pogląd, wyrażony w niektórych orzeczeniach sądowoadministracyjnych, iż art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, dotyczy wyłączenie "innego mienia", które objęte zostało przymusowym zarządem państwowym ustanowionym w trybie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego bądź zarządem ustanowionym na podstawie art.6 i 7 ustawy z 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, a wskazuje na to treść art. 17 pkt 2 ustawy z 25 lutego 1958 r. - że postanowienia art. 17 pkt 2 odnoszą się do przedsiębiorstw i innego mienia, które zostały objęte we władanie przez państwowe jednostki organizacyjne bez tytułu prawnego. Natomiast władanie związane z zarządem ustanowionym w trybie dekretu z 16 grudnia 1918 r. czy ustawy z 4 lipca 1947 r. jest władaniem opartym na tytule prawnym, a tego rodzaju mienie podlega uregulowaniu art. 2 oraz art. 17 pkt 1 omawianej ustawy. Skoro stosownie do art. 17 postanowienia ustawy stosuje się również i do "innego mienia", o którym mowa w pkt 2 lit. b art. 17, to mają tu zastosowanie także przepisy wskazujące organy właściwe do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia przejścia mienia na własność Państwa (NSA w wyroku z dnia 8 maja 2007r., I OSK 40/07). Skarżąca M. Spółka z o.o. wskazywała na naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 i art. 25 kpa i art. 31 kpa w brzmieniu z dnia [...] sierpnia 1977 r., poprzez niedostrzeżenie, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1977 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem strona – D. S.A nie brała udziału w postępowaniu oraz nie doręczono jej decyzji, a nawet nie zapewniono udziału przedstawiciela w trybie ówczesnego art. 31 kpa. Odpowiadając na te zarzuty należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Brak udziału strony w takim postępowaniu nie jest natomiast przesłanką wskazującą na rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Brzmienie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jest zbieżne z treścią art.127 § 1 pkt 4 Kodeksu postepowania administracyjnego obowiązującego w dacie [...] sierpnia 1977r. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że organ w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w 7 i 77 § 1 k.p.a., szczegółowo zbadał i rozważył argumenty przedstawione przez strony, jak również podjął wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W toku postępowania przez organem dokonano wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło