I SA/Wa 795/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] o uznaniu A. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W skardze A. K. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek podniósł, że podejmuje starania, aby dług z tytułu zobowiązań alimentacyjnych był przez niego możliwy do spłacenia. W bieżącym roku odzyskał prawo jazdy, co znacząco zwiększa jego szanse na znalezienie pracy. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym we wniosku, zatrzymanie prawa jazdy nie pozwoli na podjęcie przez skarżącego zatrudnienia w jego zawodzie jako mechanik samochodowy. Skarżący, powołując się na swoje wykształcenie oraz stan zdrowia, wskazał, że niemożliwe jest wykonywanie przez niego ciężkich prac. Ponadto, ze względu na toczące się obecnie postępowanie apelacyjne od wyroku sądu karnego w sprawie wyłudzenia i sprzeniewierzenia, skarżący podniósł, że skazanie go za uchylanie się od zobowiązań alimentacyjnych może spowodować wydłużenie kary pozbawienia wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; przy czym chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. Badając całokształt okoliczności sprawy uznać należało, że składając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił istnienie przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Podniesione przez stronę skarżącą okoliczności są zasadne. Uzyskanie przez zaskarżoną decyzję przymiotu ostateczności, zgodnie z art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz.U z 2017 r. poz. 489 ze zm.), upoważnia organ właściwy dłużnika m.in. do skierowania do starosty wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Analiza art. 5 ust. 5 ww. ustawy prowadzi ponadto do konkluzji, że w przypadku wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, starosta jest następczo zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący wykazał, w jaki sposób zatrzymanie prawa jazdy może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Bez prawa jazdy zatrudnienie na stanowisku mechanika samochodowego, czyli w zawodzie, w którym skarżący ma doświadczenie i kwalifikacje, może być znacznie utrudnione, natomiast przywołane okoliczności związane ze stanem zdrowia i wykształceniem skarżącego mogą mieć wpływ na trudności ze znalezieniem jakiejkolwiek innej pracy, co w konsekwencji może pozbawić skarżącego możliwości zdobycia środków na zaspokojenie długów alimentacyjnych. Kolejnym skutkiem, z jakim ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wiąże ostateczną decyzję o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jest obowiązek organu właściwego złożenia wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 Kodeksu karnego. Skarżący podniósł w uzasadnieniu swojego wniosku możliwość wpływu takiego postępowania karnego na inne postępowanie karne toczące się przeciwko niemu, poprzez ewentualnie zwiększenie wymiaru kary pozbawienia wolności. W orzecznictwie wskazuje się ogólną zależność, że skutkiem wydania decyzji o uznaniu za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest wszczęcie postępowania karnego, co może w negatywny sposób wpływać na sytuację strony i jako takie uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1805/15, z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt I OZ 116/14 oraz z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt I OZ 784/13). Wypełnienie przez organ dyspozycji art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w reakcji na wykonalną decyzję o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, może prowadzić do istotnej zmiany w sytuacji faktycznej i prawnej skarżącego, co może spowodować, że odwrócenie skutków działań organu będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione (negatywny wpływ wniosku o ściganie na toczące się już postępowanie karne). Powołane zatem we wniosku okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. Podkreślenia jednakże wymaga, iż wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej, na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje bowiem oceny zasadności skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.