III SA/Wa 1571/18
WyrokWSA w Warszawie2019-06-13
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Matylda Arnold-Rogiewicz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fundusz inwestycyjny z siedzibą w Luksemburgu, który powierzył zarządzanie swoimi subfunduszami zewnętrznym podmiotom, ale zachował istotne funkcje zarządcze dla swojego zarządu, spełnia warunek bycia "zarządzanym przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę" w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) ustawy o CIT, co jest warunkiem zwolnienia z opodatkowania dywidend i odsetek wypłacanych w Polsce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fundusz inwestycyjny, który powierzył zarządzanie aktywami i funkcje administracyjne zewnętrznym podmiotom, ale zachował kluczowe funkcje zarządcze (tworzenie subfunduszy, określanie polityki inwestycyjnej, kontrola nad inwestycjami, likwidacja i połączenie subfunduszy) dla swojego zarządu, nie jest "zarządzany" w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) ustawy o CIT. Oznacza to, że nie spełnia on wszystkich warunków do zwolnienia z opodatkowania, a tym samym jego dochody podlegają opodatkowaniu w Polsce. Sąd podkreślił, że zarządzanie musi być samodzielne i niepodporządkowane wytycznym zarządu funduszu, a w analizowanym przypadku fundusz był współzarządzany.Stan faktyczny
Fundusz inwestycyjny z siedzibą w Luksemburgu wystąpił o stwierdzenie nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od dywidend i odsetek od obligacji skarbowych wypłaconych w 2012 r. przez polskich płatników. Fundusz argumentował, że jego dochody powinny być zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT, powołując się na zasadę swobody przepływu kapitału i zakaz dyskryminacji. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że fundusz nie spełniał warunku bycia zarządzanym przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie, ponieważ jego zarząd zachował istotne funkcje zarządcze, a jedynie część kompetencji powierzono zewnętrznym podmiotom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funduszu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w Luksemburgu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych oddala skargę
Wnioskiem z dnia 5 marca 2014 r. F. z siedzibą w Luksemburgu (dalej "Skarżący", "Strona", "Podatnik", "Fundusz", "Spółka") wystąpił do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego (dalej "organ I instancji", "Naczelnik [...]US") w W. o stwierdzenie nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w łącznej kwocie 496.568,27 zł, pobranego od dywidend oraz od odsetek od obligacji skarbowych wypłaconych w 2012 r. przez polskich płatników oraz o jej zwrot na rachunek bankowy.
Z uzasadnienia wniosku wynikało, że Strona jest funduszem inwestycyjnym zarejestrowanym w Luksemburgu zajmującym się m.in. inwestowaniem w polskie papiery wartościowe. W 2012 r. z tytułu ww. udziałów na rzecz Funduszu wypłacone zostały dywidendy i odsetki, od których polskie spółki, działające jako płatnicy, pobrały zryczałtowany podatek dochodowy od osób prawnych.
Zdaniem Strony, dochody z dywidend i odsetek uzyskane przez Spółkę w 2012 r. powinny zostać zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 865, dalej "u.p.d.o.p."). Spółka spełniała bowiem wszystkie ze wskazanych w tym przepisie warunki zwolnienia z opodatkowania.
Podatnik wskazał także, iż niezależnie od spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., przepis ten, pomimo intencji jego wprowadzenia (dostosowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do wymogów prawa wspólnotowego w zakresie swobody przepływu kapitału zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej), nadal prowadzi do dyskryminacji nierezydentów w porównaniu do funduszy krajowych.
W opinii Spółki obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidend i odsetek wypłacanych zagranicznym funduszom inwestycyjnym jest niezgodny z zasadą swobody przepływu kapitału wyrażoną w art. 63 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE seria C z 2011 r., nr 260, poz.1555 ze zm.) - zwany dalej "TFUE" (poprzednio art. 56 Traktatu z dnia 25 marca 1957 r. ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., nr 90, poz. 864/2, ze zm.) - dalej zwany "TWE".
Zdaniem Strony, zwolnienie z opodatkowania funduszy krajowych jest bezwarunkowe, bowiem każdy fundusz inwestycyjny w Polsce korzysta ze zwolnienia podmiotowego w podatku dochodowym od osób prawnych od momentu jego utworzenia zgodnie z przepisami krajowymi. Natomiast zwolnienie przyznane nierezydentom uzależnione jest od spełnienia szeregu drobiazgowo określonych przesłanek. W opinii Spółki, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązujące od 1 stycznia 2011 r. nadal utrzymują dyskryminacyjne traktowanie zagranicznych funduszy inwestycyjnych, nakładając na nie obowiązek spełnienia określonych warunków w celu przyznania zwolnienia z opodatkowania w Polsce, podczas gdy fundusze krajowe są bezwarunkowo zwolnione z opodatkowania.
W związku z powyższym, w opinii Funduszu, brak było podstaw prawnych do poboru przez płatników, będących polskimi spółkami, zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od dokonywanych wypłat.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] września 2014 r. stwierdził nadpłatę zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie 6.035,00 zł, pobranego od dywidendy wypłaconej w dniu 27 czerwca 2012 r. przez płatnika [...] S.A. oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w łącznej kwocie 490.533,27 zł, w zakresie podatku pobranego od dywidend oraz od odsetek od obligacji skarbowych wypłaconych w 2012 r. przez polskich płatników.
Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał na wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. kryteria zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym instytucji wspólnego inwestowania z siedzibą w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Organ I instancji podkreślił, iż ustawodawca uzależnił prawo do zwolnienia z opodatkowania m. in. unijnych funduszy inwestycyjnych od łącznego spełnienia przez te fundusze wszystkich warunków wymienionych w tym przepisie. Niespełnienie któregokolwiek z ww. warunków oznacza, że zwolnienie z podatku nie będzie miało zastosowania.
Naczelnik stwierdził, że Fundusz nie spełnia wymogu bycia zarządzanym przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.
Strona nie zgadzając się z ww. decyzją w części odmowy stwierdzenia nadpłaty, wniosła pismem z dnia 14 października 2014 r. odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Skarbowej w W. - dalej "DIS" (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. - dalej "DIAS", "organ II instancji") decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy wyżej opisaną decyzję organu I instancji.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję DIS z dnia [...] grudnia 2015 r., wnosząc o uchylenie jej w całości.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) updop w zw. z art. 18 i art. 63 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz.Urz. UE nr C 326 z 26 października 2012 r., dalej: "TFUE") poprzez sprzeczną z celem ww. regulacji wspólnotowych interpretację przepisów krajowych, prowadzącą do faktycznego utrzymania dyskryminacyjnego opodatkowania w Polsce funduszy inwestycyjnych z siedzibą w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej;
2) wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 120 O.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego oraz ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym, a także oparcie decyzji na wymogach, które nie zostały zapisane w ustawie podatkowej;
- art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 O.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób nie spełniający ustawowych wymogów, polegające na niepełnym i niezrozumiałym wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji, nie odnoszącym się do całości argumentacji Spółki, uzasadniającej swoje stanowisko w oparciu o przepisy prawa wspólnotowego oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: "ETS", obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej: "TSUE") i sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2620/15, uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd wskazał, że przesłanki zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy oceniać poprzez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
W ocenie Sądu organ dokonał błędnej interpretacji art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., utożsamiając warunki uprawniające do zwolnienia z posiadaniem przez zagraniczne fundusze inwestycyjne cech identycznych, zamiast porównywalnych do cech polskich funduszy inwestycyjnych. Sąd wskazał, że "oczywistym było, że wszystkie fundusze działające w ramach Dyrektywy UCITS muszą być uznane za porównywalne, odmienna interpretacja byłaby bowiem sprzeczna zarówno z celem, jak i całokształtem ustawodawstwa unijnego i w konsekwencji, należałoby stwierdzić, że rozszerzenie swobody przepływu kapitału na fundusze z państw trzecich jest iluzoryczne. Z powyższych względów warunku posiadania spółki zarządzającej nie można uznać za dominującą i niezbędną cechę świadczącą o porównywalności funduszy inwestycyjnych z różnych państw." W ocenie Sądu rolą organu było precyzyjne wykazanie, dlaczego DIS odmówił uznania, że funkcje spółek zarządzających w przypadku Skarżącego obejmują daleko mniejszy zakres spraw niż przewidziany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych i Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), opublikowanej w Dz. Urz. UE.L z 2009 r., nr 302, str. 32 (dalej "Dyrektywa UCITS"). WSA wskazał, że "organ powinien precyzyjnie wykazać jak należy rozumieć pojęcie zarządzanie w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) updop w brzmieniu obowiązującym od 4 grudnia 2011 r. tj. nie jest zarządzania przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę, a sytuacją Funduszu, który zawarł umowy z zewnętrznymi podmiotami zarządzającymi, jednakże na podstawie zawartych umów upoważniła te podmioty, świadczące usługi zarządzania portfelem na rzecz osób trzecich, do zarządzania aktywami poszczególnych Subfunduszy wyodrębnionych w ramach Spółki".
Sąd wskazał również, że w zaskarżonej decyzji brak jest ponadto ustosunkowania się do przepisów prawa wspólnotowego i powołanego przez Spółkę we wniosku orzecznictwa sądów europejskich.
Dotychczasowe stanowisko DIS Sąd uznał za niewystarczające i niespełniające kryteriów właściwego uzasadnienia decyzji z przepisu art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, dalej "O.p.), wskazując, iż uniemożliwia to Sądowi wykonanie funkcji kontrolnej. Wobec wadliwości uzasadnienia, jak również niejasnego wskazania podstawy prawnej decyzji, Sąd nie jest w stanie poznać motywów, jakie doprowadziły do uznania wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za niezasadny. DIS jedynie w sposób wybiórczy odniósł się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu Skarżącego oraz w jego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, czego nie można uznać za pozostające w zgodzie z zasadą zaufania. W ocenie Sądu z uzasadnienia decyzji wynika, że rozstrzygnięcie DIS zostało oparte na sprzecznej z prawem wspólnotowym wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, która jednocześnie narusza zasadę praworządności działania organów podatkowych.
Na zakończenie Sąd wskazał, że jakkolwiek kwestia czy warunek bycia zarządzanym przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym organy te maja siedzibę, jest zgodny z zasadami swobody przepływu kapitału i zakazu dyskryminacji jest niewątpliwie istotna, to kierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE jest w ocenie Sądu przedwczesne, dopóki organ w sposób zupełny i klarowny nie wyjaśni swojego stanowiska w tej kwestii. Być może ponowne rozpatrzenie sprawy, z powodu uchylenia jej na skutek niewłaściwego uzasadnienia, wraz z dogłębną analizą jej aspektów, doprowadzi DIS do wniosków odmiennych niż w zaskarżonej decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., utrzymał decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] września 2014 r.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że Strona nie podlega Dyrektywie UCITS, w związku z czym, zdaniem Dyrektora, zgodzić należy się z organem I instancji, iż w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p.
Podstawą do przeprowadzenia oceny spełnienia przesłanek zwolnienia, jak słusznie wskazał organ I instancji, mógł być przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., dodany na mocy ustawy z dnia 25 listopada 2010 r. (Dz.U. z 2010 r., Nr 226, poz. 1478) i zmieniony ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 234, poz. 1389), zgodnie z którym zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie warunki w nim wymienione.
Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nastąpiła w wyniku interwencji Komisji Europejskiej (w sprawie usunięcia naruszenia nr 2006/4093). W nowym przepisie unormowano kryteria pozwalające na porównanie, by ze zwolnienia korzystały podmioty porównywalne zwolnionym z opodatkowania podmiotom krajowym. Wprowadzone uregulowanie - zgodnie z zaleceniami Komisji - zwalnia z podatku dochodowego instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie wymienione w tych przepisach warunki. Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym os osób prawnych poprzez dodanie pkt 10a w art. 6 ust. 1 nie miała na celu wyrugowania przepisu sprzecznego z prawem wspólnotowym, a wyłącznie wprowadzała kryteria do porównania funduszy krajowych z funduszami zagranicznymi, które do tej pory wynikały wyłącznie z ustawy o funduszach inwestycyjnych czy przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
Jak wynika z informacji umieszczonej na stronie internetowej Komisji Europejskiej postępowanie nr 2006/4093 zostało zakończone w dniu 24 stycznia 2013 r. (Polska zmieniła swoje ustawodawstwo).
DIAS nie zgadza się zatem ze stanowiskiem Funduszu prezentowanym zarówno we wniosku (str. 4), jak i w odwołaniu (str. 11), że przesłanki przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. nadal prowadzą do dyskryminacji nierezydentów w porównaniu do funduszy krajowych. Należy zdaniem Dyrektora podkreślić, że Komisja Europejska zakończyła ww. postępowanie, uznając tym samym, że po nowelizacji przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczące funduszy inwestycyjnych są zgodne z prawem unijnym.
DIAS wskazał, ze WSA w wyroku, który zapadł w przedmiotowej sprawie, uznał, że przesłanki zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy oceniać przez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dyrektor IAS podziela to stanowisko Sądu, a także to, że nie należy wymagać, by zagraniczne fundusze inwestycyjne działały na identycznych zasadach jak polskie fundusze inwestycyjne (warunki winny być porównywalne). Zdaniem organu II instancji należy, za stanowiskiem WSA, zaznaczyć, że brak jest podstaw do różnicowania sytuacji tych funduszy z uwagi na nazwę, sposób wyznaczania czy powoływania podmiotu, który zarządza funduszem inwestycyjnym. Dla organu II instancji nie ulega wątpliwości, że wszyscy podatnicy korzystający z ulgi podatkowej powinni być traktowani w sposób niedyskryminacyjny.
DIAS wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, że Fundusz w 2012 r. spełniał wymogi określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a)-e) u.p.d.o.p. Sporne jest natomiast spełnienie wymogu uregulowanego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., tj. bycia zarządzanym przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.
W wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r. WSA stwierdził, że organ powinien precyzyjnie wykazać, jak należy rozumieć pojęcie "zarządzanie" w kontekście art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., które należy porównać z pojęciem "zarządzania przez podmioty zewnętrzne aktywami".
DIAS zauważył, że określenie "zarządzane" użyte w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. nie zostało wyjaśnione w ustawie. Zgodnie natomiast z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN pojęcie "zarządzać" oznacza "sprawować nad czymś zarząd". Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiują ani pojęcia spółki zarządzającej, ani tym bardziej nie wskazują zakresu funkcji wchodzących w skład działalności tego rodzaju podmiotów. Należy jednak zauważyć, że pojęcie "spółki zarządzającej" nie zostało użyte w ustawie.
W świetle wskazań WSA, istotne jest, zdaniem DIAS, przedstawienie stanowiska innych sądów administracyjnych w kwestii rozumienia pojęcia zarządzanie w kontekście art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p.
NSA w wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 417/14 zauważając okoliczność wielokrotnego występowania w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych słowa "zarządzanie" i słów od niego pochodnych oraz braku ich zdefiniowania wskazał, że "z kontekstu w jakich są one użyte wynika, że chodzi o zarządzanie w znaczeniu przyjętym w słowniku języka polskiego, tj. kierowanie, decydowanie o instytucji, organizacji, majątku, wydawanie poleceń, wykonywanie czynności administracyjnych".
Takie samo stanowisko zostało przedstawione w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2803/15.
NSA w wyroku z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1777/15 zgodził się ze stwierdzeniem sądu pierwszej instancji, że "zarządzanie", o jakim mowa w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. musi być rozumiane szeroko. "Generalnie rzecz ujmując, "zarządzanie" oznacza prowadzenie spraw określonego podmiotu, polegające na administrowaniu jego majątkiem i kierowaniu jego bieżącą działalnością. W wypadku zarządzania funduszami inwestycyjnymi pojęcie to ulega modyfikacji, obejmując nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa, ale także całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie danego funduszu zasadami polityki inwestycyjnej. Na szerszy zakres zarządzania wskazuje również treść załącznika nr 11 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), opublikowanej w Dz. Urz. UE.L z 2009 r., nr 302, str. 32, gdzie w ramach funkcji zarządzania wyodrębnia się zarządzanie inwestycjami oraz działalność administracyjną polegającą na wykonywaniu czynności takich, jak obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów, wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłata zysków, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg, wprowadzanie do obrotu" (podobnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 853/14).
Porównując pojęcie "zarządzania" z pojęciem "zarządzania przez podmioty zewnętrzne aktywami" DIAS wskazał, że pierwsze z wymienionych jest znacznie szersze od drugiego. Z treści załącznika nr 11 Dyrektywy UCITS wynika, że zarządzanie inwestycjami zawiera się wraz z działalnością administracyjną w funkcji zarządzania.
W stanie faktycznym sprawy, zdaniem DIAS zauważyć należy, iż z akt sprawy wynika, że w konstrukcji Funduszu funkcjonuje Zarząd, który przekazał zarządzanie każdego subfunduszu spółkom zewnętrznym, co potwierdza pismo Strony z dnia 25 lutego 2014 r. (karta nr 442-443), w którym wyjaśniono, iż Fundusz nie wyznaczył jednego podmiotu zarządzającego, ale przekazał funkcje zarządzania poszczególnymi subfunduszami Spółki podmiotom zarządzającym, które zostały wykazane w prospekcie z 2012 r.
Skarżący przedłożył również do akt sprawy uwierzytelnione kopie umów - "Pełnomocnictw do zarządzania portfelem" wybranych subfunduszy - na rzecz których wypłacono przedmiotowe dywidendy i odsetki od obligacji skarbowych. Zdaniem DIAS analiza treści umów wskazuje, że zarządzający są przedsiębiorstwami inwestycyjnymi, które świadczą usługi zarządzania portfelem na rzecz osób trzecich. Przedmiotem pełnomocnictw do zarządzania portfelem jest określenie warunków, zgodnie z którymi zarządzający zapewnią zarządzanie aktywami poszczególnych subfunduszy. W dokumentach zapisano, iż Fundusz powołuje zarządzających w celu zarządzania Portfelem, w imieniu i na rzecz Funduszu, ze swojej własnej inicjatywy i na swoją własną odpowiedzialność, zgodnie z treścią i warunkami pełnomocnictw. W powyższych umowach zdefiniowano portfel jako wszelkie aktywa powierzone zarządzającemu przez Fundusz na rzecz subfunduszy w ramach jego zadania zarządzania oraz wszelkie udziały, dywidendy lub inne produkty zawiązane z aktywami. Te produkty i przychody będą zarządzane przez zarządzającego na Koncie Zarządzania Finansowego zgodnie z treścią pełnomocnictwa.
Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że funkcje zarządzania Funduszu sprawowane są przez Zarząd, zarządców i administratora funduszu [...].
W świetle powyższego DIAS stwierdził, że Fundusz nie spełnia zatem wymogu wprowadzonego dla instytucji wspólnego inwestowania zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 4 grudnia 2011 r., tj. nie jest zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Fundusz zawarł umowy z zewnętrznymi podmiotami zarządzającymi i z administratorem Funduszu przekazując im ściśle określone funkcje zarządzania. Fakt powierzenia podmiotom zewnętrznym zadań z zakresu zarządzania aktywami (portfelem inwestycyjnym) i wykonywania funkcji administracyjnych nie jest równoznaczny z faktem "bycia zarządzanym przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę". DIAS podkreślił, że Zarząd Spółki zachował dla siebie bardzo istotne funkcje zarządzania. To Zarząd m.in. tworzy nowe subfundusze, przekazuje zarządzanie subfunduszem zarządcy, sprawuje nad nimi kontrolę, ma szczególne uprawnienia związane z likwidacją i połączeniem subfunduszy. Należy zatem uznać, że Spółka była współzarządzana przez Zarząd, Zarządców i administratora funduszu [...].
W ocenie DIAS o powierzeniu innemu podmiotowi zarządzania instytucją wspólnego inwestowania można mówić tylko wówczas, gdy podmiot wykonujący taki powierzony zarząd czyni to samodzielnie - nie będąc poddany obowiązkowi wykonywania zadań wskazanych w umowie, wytycznych, polityki inwestycyjnej Zarządu Spółki.
W konstrukcji Funduszu nie ma bezwzględnego obowiązku zarządzania przez spółkę zarządzającą, a przekazane administratorowi funduszu i zarządzającym (zarządcom) poszczególnymi subfunduszami pełnomocnictwa nie stanowią, iż całość funkcji zarządczych przekazano na zewnątrz Funduszu.
W opinii DIAS odmienna interpretacja pojęcia "zarządzanie" prowadziłaby do sytuacji, w której warunek art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. byłby nieefektywny i sprzeczny z istotą wprowadzonej nowelizacji, gdyż w przypadku zawarcia jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej na zarządzanie nawet w bardzo wąskim wycinku działalności danego podmiotu z podmiotem posiadającym stosowne zezwolenie na zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, analizowany warunek zwolnienia należałoby uznać za spełniony (zgodnie z taką nieuprawnioną wykładnią).
W przedmiotowej sprawie tylko część kompetencji zarządczych została powierzona przez Zarząd Funduszu spółkom zewnętrznym, zaś zasadnicze czynności zarządcze pozostały w kompetencji Zarządu Funduszu.
Dodatkowo DIAS wskazał, że w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. użyto sformułowania "zarządzane są", a nie np. "których zarządzanie powierzono" itp. Biorąc pod uwagę użycie takiego a nie innego sformułowania przez prawodawcę oraz ww. kierunek, kontekst interpretacji przepisów, sformułowanie "zarządza nimi" należy rozumieć "jako zarządza nimi z mocy prawa państwa, w którym podmioty te mają siedzibę". Zgodnie natomiast ze stanowiskiem przedstawionym przez Stronę prawo luksemburskie nie nakłada obowiązku ustawowego, aby fundusz był zarządzany przez spółkę zarządzającą. Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, że przy założeniu poprawności rozumowania Strony należałoby uznać, że Fundusz może nawet wielokrotnie w ciągu roku podatkowego tracić i zyskiwać prawo do analizowanego zwolnienia podmiotowego w związku np. z rozwiązaniem umowy ze spółką zarządzającą i zawarciem, po jakimś czasie, umowy z inną spółką zarządzającą (pomiędzy datą rozwiązania jednej umowy a rozpoczęciem świadczenia usług zarządzania przez inną spółkę zarządzaniem musi zajmować się Zarząd). Należy uznać, że tego typu sytuacja rozmija się całkowicie z zamiarem ustawodawcy, w związku z czym ww. okoliczność, zdaniem organu II instancji, stanowi jeszcze jeden argument za poprawnością wykładni analizowanych przepisów zaprezentowanej przez organ.
Odnosząc się do powołanych przez Stronę wyroków ETS Denkavit sygn. akt C-170/05 oraz Aberdeen sygn. akt C-303/07 organ II instancji podkreślił, iż warunek dotyczący zarządzania przez podmiot zewnętrzny dotyczy zarówno rezydentów jak i niebędących rezydentami. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przewidują możliwość zwolnienia z opodatkowania nie tylko w stosunku do rezydentów, ale również na podstawie przepisu art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p (którego niezgodność z prawem unijnym nie zakwestionowała Komisja Europejska) mogą skorzystać ze zwolnienia podmioty mające siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej. Cechy rezydentów i nierezydentów winny być porównywalne.
W ocenie DIAS, przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na porównywalnych zasadach, jakie obowiązują fundusze inwestycyjne działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych - zgodnej z Dyrektywą UCITS. Zdaniem organu II instancji nie doszło zatem do naruszenia wskazanych przez Spółkę przepisów TFUE. W konsekwencji nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 120 O.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym.
W świetle powyższego zdaniem DIAS nie sposób zgodzić się z argumentacją Strony, iż organ I instancji w niniejszej sprawie dokonał zawężającej, a wręcz pozornej interpretacji warunków uprawniających fundusz do zwolnienia przewidzianego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., poprzez ich rozumienie w świetle wymogów stawianym polskim funduszom wynikających z ustawy o funduszach inwestycyjnych, której w żadnej mierze nie można uznać za akt z zakresu prawa podatkowego.
Jednocześnie w opinii Strony zwolnienie z podatku w stosunku do polskich rezydentów jest bezwarunkowe, zależy jedynie od bycia legalnie działającym funduszem inwestycyjnym, natomiast nakładane na zagraniczne fundusze szczegółowe warunki przyznania zwolnienia z opodatkowania nadal prowadzi do utrzymania ich dyskryminacji.
W kontekście powyższego DIAS stwierdził, że warunki zwolnienia wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. zostały tak określone, że ze zwolnienia od podatku korzystają te zagraniczne fundusze inwestycyjne, które spełniają takie same warunki formalnoprawne, jakie wymagane są od zwolnionych krajowych podmiotów inwestycyjnych. Fakt, iż w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych ustawodawca nie zawarł wprost warunków, jakie musi spełnić polski fundusz inwestycyjny chcący skorzystać ze zwolnienia od podatku, nie oznacza bezwarunkowego zwolnienia z tego podatku.
Odnosząc się natomiast do wyroków sądów administracyjnych, na które powołuje się w odwołaniu Strona jako wydane w analogicznych sprawach, wskazując m.in. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1702/12, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podkreślił, że orzeczenie to zostało wydane zgodnie z obowiązującymi w 2009 r. przepisami prawa, czyli przed wprowadzeniem kluczowego dla niniejszej sprawy przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Jednakże, zdaniem DIAS, zaskarżona decyzja organu I instancji nie zaprzecza wskazanej przez Sąd interpretacji przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., a wręcz przeciwnie, jest z nią zgodna. W sprawie bowiem wskazano, iż Fundusz w okresie którego dotyczy wniosek, nie działał na analogicznych zasadach jak polskie fundusze inwestycyjne, gdyż odmienny był sposób jego zarządzania.
Powołane w odwołaniu wyroki WSA w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 3011/12 i III SA/Wa 2810/12 zostały wydane w sprawie interpretacji wydanych przez Ministerstwo Finansów. DIAS zgadza się ze stanowiskiem WSA, że zasady funkcjonowania zagranicznych i polskich funduszy nie muszą być identyczne. Zasady te winny być porównywalne, a w rozpatrywanej sprawie nie można tego stwierdzić.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie zgodził się również z twierdzeniem odwołania, iż skarżona decyzja narusza zasadę praworządności wyrażoną w art. 120 O.p. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie pominął wpływu przepisów prawa wspólnotowego na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Skarżona decyzja wydana została na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Naczelnik [...]US wziął pod uwagę postanowienia art. 63 TFUE (poprzednio art. 56 TWE) i art. 18 TFUE (poprzednio art. 12 TWE). Kierując się ww. przepisami organ I instancji dokonał porównania, czy Fundusz prowadził swą działalność analogicznie jak polskie fundusze inwestycyjne, wskazując na ich odmienność. Skoro zostało również szeroko wywiedzione, że Fundusz nie podlega wprost dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., zaś wywiedziono brak porównywalności Funduszu do polskich funduszy, to nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. oraz art. 18 i art. 63 TFUE. Ponadto wbrew twierdzeniu Strony wyroki sądów administracyjnych, na które Strona powołała się we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, nie mogły stanowić podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż orzeczenia sądów nie stanowią przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej skarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, co oznacza że niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym również art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 O.p. Zdaniem DIAS, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dokonał prawidłowej oceny zakresu przedmiotu prowadzonego postępowania i wywiódł przejrzystą argumentację w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu faktycznym wskazał na fakty, które przemawiały za przyjętym przez niego rozstrzygnięciem oraz odniósł się do wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Fakt, że nie są one przekonywujące dla Strony, która w tej kwestii ma pogląd odmienny, nie może przesądzać o wadliwości dokonanych ustaleń.
Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i w dniu 24 maja 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie:
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2620/15 (dalej: "wyrok WSA z dnia 19 stycznia 2017 r."), polegające na nieuwzględnieniu prawa wspólnotowego przy interpretacji warunków zwolnienia oraz na nieuwzględnieniu specyfiki systemów prawnych państw ich siedziby, w tym w szczególności różnic w instytucjonalnym ukształtowaniu zasad działalności funduszy inwestycyjnych, a przez to wymaganiu de facto od zagranicznych funduszy inwestycyjnych działania na zasadach identycznych jak fundusze polskie, jak również na nieuwzględnieniu oceny, że posiadanie spółki zarządzającej nie jest dominującą oraz niezbędną cechą świadczącą o porównywalności funduszy inwestycyjnych, co doprowadziło do błędnego uznania, iż Spółka nie spełnia jednego z wymogów zwolnienia podmiotowego dla instytucji wspólnego inwestowania, tj. warunku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., dotyczącego bycia zarządzaną przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę;
- art. 120 O.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego oraz ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym, a także oparcie decyzji na wymogach, które nie zostały zapisane w ustawie podatkowej;
- art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 O.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niespełniający ustawowych wymogów, polegające na niepełnym i niezrozumiałym wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji, nieodnoszącym się do całości argumentacji Spółki, uzasadniającej swoje stanowisko w oparciu o przepisy prawa wspólnotowego oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej "ETS", obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej "TSUE") i sądów administracyjnych, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich konsekwencji Dyrektor odmówił stwierdzenia nadpłaty w przedmiotowej sprawie;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. w zw. z art. 18 i art. 63 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE nr C 326 z 26 października 2012 r., dalej: "TFUE") poprzez sprzeczną z celem ww. regulacji wspólnotowych interpretację przepisów krajowych, tj. dokonaną z pominięciem specyfiki systemów prawnych państw ich siedziby, w tym w szczególności różnic w instytucjonalnym ukształtowaniu zasad działalności funduszy inwestycyjnych, która doprowadziła do faktycznego utrzymania dyskryminacyjnego opodatkowania w Polsce Spółki jako funduszu inwestycyjnego z siedzibą w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora w całości, zobowiązanie Dyrektora na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w całości i orzekającej co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nadpłaty na rzecz Spółki w kwocie 496.568,27 zł w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Skarżący wskazał, że skarżona decyzja odbiega w sposób rażący od oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w wyroku WSA z dnia 19 stycznia 2017 r. Ponownie rozpatrując sprawę, Dyrektor przede wszystkim nie zastosował się do sformułowanej w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej w zakresie jakim był zobowiązany do uwzględnienia specyfiki systemów prawnych państw ich siedziby w tym w szczególności różnic w instytucjonalnym ukształtowaniu zasad działalności funduszy inwestycyjnych, a także do wskazania, iż posiadanie spółki zarządzającej nie jest dominującą oraz niezbędną cechą świadczącą o porównywalności funduszy inwestycyjnych mających siedzibę w różnych państwach, a także dokonał diametralnie odmiennej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w stosunku do oceny prawnej sformułowanej przez Sąd, a w konsekwencji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 18 grudnia 2014 r., uznane wyrokiem WSA za błędne i ponownie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika z dnia 25 września 2014 r., uznając że Spółka nie spełnia warunku zarządzania.
W świetle powyższego, zdaniem Strony, Dyrektor - pomimo, że we wstępie uzasadnienia swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. powołał się wprost na art. 153 P.p.s.a. - w sposób nieuprawniony odstąpił od oceny prawnej sformułowanej w wyroku z WSA z dnia 19 stycznia 2017 r. W ocenie Spółki, treść skarżonej decyzji Dyrektora stoi w rażącej sprzeczności z tezami zaprezentowanymi w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r., a tym samym rażąco narusza art. 153 P.p.s.a.
Spółka wskazała, że Dyrektor winien zastosować się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu tego wyroku, nawet mimo ewentualnych odmiennych zapatrywań w linii orzeczniczej w podobnych sprawach.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego Spółka podniosła, że nie zgadza się z oceną Dyrektora, iż nie spełnia warunku zwolnienia przewidzianego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., bowiem w jej ocenie warunek zarządzania został w przedmiotowej sprawie spełniony, co jasno wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżący podkreślił, iż w toku postępowania wykazał, że Zarząd Spółki powierzył funkcje zarządzania poszczególnymi subfunduszami spółki wyspecjalizowanym podmiotom zarządzającym, wymienionym na stronie 16 decyzji oraz wskazanym w dokumencie emisyjnym Spółki z 2012 r., które pełnią rolę analogiczną do spółek zarządzających oraz są podmiotami, które otrzymały zezwolenie (zostały upoważnione do działania) na działalność od odpowiednich organów nadzoru sektora finansowego państwa siedziby. Pomimo to Dyrektor uznał, iż Spółka nie spełnia warunku zarządzania, dokonując wykładni tego warunku w sposób zawężający i restrykcyjny, prowadzący w konsekwencji do sytuacji, w której duża grupa zagranicznych funduszy inwestycyjnych z siedzibą w innym państwie członkowskim - takich jak Spółka - znajduje się poza zakresem zwolnienia, co jest sprzeczne z intencją wprowadzenia zwolnienia z opodatkowania dla funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Unii Europejskiej. Spółka nie może zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora, że sposób zarządzania Spółką oparty na zarządzających oznacza, że Spółka nie była zarządzana przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru na rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.
Spółka wskazuje, że zakres usług świadczonych przez zarządzających na rzecz Spółki (zakres usług wynika szczegółowo z umów z zarządzającymi przedłożonych do akt sprawy) swoją istotą odpowiada zarządzaniu inwestycjami, jak i części usług z zakresu administracji w rozumieniu załącznika II do Dyrektywy UCITS. W efekcie, zakres usług zarządzających jest analogiczny do zakresu usług związanych z zarządzaniem UCITS w znaczeniu nadanym przez art. 6 pkt 2 in fine Dyrektywy UCITS.
Zdaniem Skarżącego, Dyrektor bezpodstawnie wywiódł z polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych dodatkowe warunki zwolnienia, niezapisane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. obowiązek, by podmiot zarządzający zagranicznym funduszem inwestycyjnym wykonywał funkcje identyczne, jak te przewidziane w polskiej ustawie o funduszach inwestycyjnych dla towarzystwa funduszy inwestycyjnych zarządzającego krajowym funduszem. Ponadto, zdaniem Skarżącego, Dyrektor bezpodstawnie nałożył na Spółkę dodatkowy wymóg, by obowiązek wyznaczenia zewnętrznego podmiotu urzędującego wynikał z ustawodawstwa państwa jej siedziby. Dyrektor wskazał bowiem, że "sformułowanie "zarządza nim" należy rozumieć "jako zarządza nim z mocy prawa" państwa, w którym podmioty te mają siedzibę. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem przedstawionym przez Stronę prawo luksemburskie nie nakłada obowiązku ustawowego, aby fundusz był zarządzany przez spółkę zarządzającą". Taka interpretacja art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. nie ma jednak żadnego uzasadnienia, a interpretacja Dyrektora ma w tym zakresie charakter prawotwórczy.
Spółka wskazuje, iż warunek, o którym mowa w ww. przepisie, sformułowany jest na tyle ogólnie, iż nie uprawnia do arbitralnego zawężenia jego zakresu, w sposób jaki dokonał tego Dyrektor, tj. tak, by w konsekwencji duża grupa zagranicznych funduszy inwestycyjnych znalazła się poza zakresem zwolnienia z opodatkowania przychodów uzyskanych w Polsce. W szczególności, w przepisie nie ma mowy o "spółce zarządzającej", a raczej o "podmiocie", który zarządza funduszem inwestycyjnym, co przemawia za tym, iż celem ustawodawcy było uwzględnienie odmienności wynikających z wielości systemów prawnych regulujących zasady działania funduszy inwestycyjnych w Unii Europejskiej. Powyższemu nie przeczy też uzasadnienie do projektu ustawy, powołane w uzasadnieniu decyzji Dyrektora, w którym również jest mowa o podmiocie zarządzającym, a nie o spółce zarządzającej.
Zdaniem Spółki, nawet jeśli w ocenie Dyrektora literalna wykładnia warunków zwolnienia budziła wątpliwości co do właściwego rozumienia pojęcia "podmiotu, który zarządza zagranicznym funduszem", to Dyrektor kierując się "prowspólnotową" wykładnią prawa krajowego (uwzględniająca różnice w specyfice funkcjonowania funduszy inwestycyjnych w zależności od sytemu prawnego danego państwa członkowskiego), tj. warunku zarządzania, powinien był dojść do wniosku, że Spółka jest zarządzana przez podmioty działające na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru państwa siedziby, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tymczasem Dyrektor w swoim toku wykładni relewantnych przepisów krajowych doszedł do wniosku o braku spełnienia warunku zarządzania przez Spółkę, czym w sposób rażący naruszył zasadę swobody przepływ kapitału (art. 63 TFUE) oraz zasadę zakazu dyskryminacji (art. 18 TFUE).
Spółka nie zgadza się z zawężającą wykładnią warunku zarządzania, która w konsekwencji doprowadziła Dyrektora do nałożenia na zagraniczne fundusze inwestycyjne wymogu działania na identycznych zasadach jak polskie fundusze inwestycyjne.
Zdaniem Skarżącego, Dyrektor przeprowadził pozorną próbę zastosowania do sprawy Spółki zwolnienia z art 6 ust. pkt 10a u.p.d.o.p., bowiem dokonał analizy spełnienia przez Spółkę warunków przedmiotowego zwolnienia, która w ocenie Spółki stanowi jedynie pozorną próbę przyznania Spółce równych uprawnień w zakresie opodatkowania. Zastosowanie wobec Spółki tak zawężającej wykładni wspomnianego przepisu, jaką zastosował Dyrektor w niniejszej sprawie, w rzeczywistość stanowi ukryte ograniczenie, oparte wyłącznie na czynniku rezydencji podatkowej i całkowicie ignoruje fakt bezwarunkowości zwolnienia wszystkich krajowych funduszy inwestycyjnych. Z orzecznictwa TSUE wynika tymczasem, że zasady równego traktowania zakazują nie tylko jawnej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej, ale również wszelkich ukrytych form dyskryminacji, które przy zastosowaniu innych kryteriów rozróżnienia prowadzą w rzeczywistości do tego samego skutku (wyrok z 13 lipca 1993 r. w sprawie C-330/91 Commerzbank § 14, wyrok z 12 kwietnia 1994 r. w sprawie C-1/93 Halliburton Services, § 15).
Spółka wskazuje, że w jej ocenie przesłanki przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. - mimo że celem wprowadzenia ww. przepisu było dostosowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do wymogów prawa wspólnotowego w zakresie swobody przepływu kapitału, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej (na marginesie Spółka chce podkreślić, że zgodnie z treścią korespondencji między Komisją Europejską a polskim rządem w zamkniętej już sprawie naruszenia nr 2006/4093, Komisja nie badała w tym postępowaniu warunku zarządzania) - nadal prowadzą do dyskryminacji nierezydentów w porównaniu do funduszy krajowych. Spółka podnosi, że opodatkowanie funduszy krajowych jest bezwarunkowe, podczas gdy zwolnienie przyznane nierezydentom uzależnione jest od spełnienia szeregu drobiazgowo określonych przesłanek. W ocenie Spółki, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym od 2011 roku nadal utrzymują dyskryminacyjne traktowanie zagranicznych funduszy inwestycyjnych, nakładając na nie obowiązek spełnienia określonych warunków w celu przyznania zwolnienia z opodatkowania w Polsce. Zatem w przypadku, gdy dany fundusz inwestycyjny nie spełnia warunków zwolnienia przewidzianych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., to kierując się zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego należy, zdaniem Strony, przyznać mu zwolnienie z opodatkowania wprost na podstawie art. 63 TFUE w zw. z art. 18 TFUE.
W ocenie Skarżącego nie ma podstaw do nakładania na zagraniczne fundusze inwestycyjne szczegółowych warunków przyznania zwolnienia z opodatkowania, o których mowa w art 6 ust 1 pkt 10a u.p.d.o.p., jeśli ich zastosowanie prowadzi w efekcie do dalszego utrzymania dyskryminacyjnego (bo niezgodnego z art. 63 i art. 18 TFUE) opodatkowania podmiotów zagranicznych, bowiem w świetle bezwarunkowości zwolnienia z opodatkowania krajowych funduszy inwestycyjnych takie działanie stanowi przejaw ukrytej dyskryminacji ze względu na miejsce jego siedziby.
Skarżący wskazał również, że Dyrektor naruszył zasadę praworządności działania organów podatkowych wyrażoną w art. 120 O.p. poprzez interpretację warunków zwolnienia, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., w sposób sprzeczny z ich literalnym brzmieniem oraz nadrzędnymi zasadami prawa wspólnotowego. W konsekwencji dokonana przez Dyrektora wykładnia art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., w szczególności warunku zarządzania, spowodowała odmowę przyznania Spółce korzyści podatkowych w postaci zwolnienia. Ponadto, Spółka wskazuje, iż Dyrektor naruszył art. 120 O.p. również poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego oraz ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym.
Narzucając na Spółkę konieczność wykazania, że podmioty nią zarządzające spełniają identyczne funkcje jak towarzystwo funduszy inwestycyjnych prawa polskiego, Dyrektor nie tylko odszedł od literalnej wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., a wręcz stworzył dodatkowe, nieprzewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych warunki zwolnienia dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych. Co ważniejsze, tylko i wyłącznie na podstawie tych dodatkowych, pozaustawowych warunków, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika odmawiającej Spółce stwierdzenia nadpłaty. W związku z powyższym działanie Dyrektora należy uznać za naruszenie obowiązku organów podatkowych działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.
W ocenie Skarżącego decyzja Dyrektora zasługuje na uchylenie również z powodu jej wadliwości formalnoprawnej, w szczególności z uwagi na fakt, że jej uzasadnienie nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisach art. 210 § 4 O.p. Spółka wskazuje na brak ustosunkowania się Dyrektora do przepisów prawa wspólnotowego, powołanego przez Spółkę we wniosku orzecznictwa sądów europejskich, a przede wszystkim do wydanego w sprawie wyroku WSA z dnia 19 stycznia 2017 r. Brak odniesienia się przez Dyrektora w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji przedstawionej we wniosku oraz wiążącego w sprawie orzeczenia WSA, jak również niespójność wywodów Dyrektora narusza jednocześnie zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zasadę informowania (art. 121 § 1 oraz art. 124 O.p.).
Wobec wadliwości uzasadnienia, jak również niejasnego wskazania podstawy prawnej decyzji oraz niespójności wywodów Dyrektora, Spółka nie jest w stanie poznać motywów, jakie doprowadziły Dyrektora do utrzymania decyzji Naczelnika w mocy i w efekcie uznania wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za niezasadny. Zdaniem Skarżącego, Dyrektor jedynie w sposób wybiórczy odniósł się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu oraz w jego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a w szczególności do wiążącego Dyrektora wyroku WSA z dnia 19 stycznia 2017 r., czego nie można uznać za pozostające w zgodzie z zasadą zaufania. W ocenie Spółki, z uzasadnienia decyzji wynika, że rozstrzygnięcie Dyrektora zostało oparte na sprzecznej z prawem wspólnotowym wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, która jednocześnie narusza zasadę praworządności działania organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 P.p.s.a., zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zgodnie natomiast z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna.
Z uwagi na fakt, że sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2620/15), w wyniku czego została uchylona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" - stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej - dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwagi 2, 4 i 9 do art. 153).
Artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby, obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por.: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493; z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010; z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604; wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2620/15 tutejszy Sąd wskazał, że wobec wadliwości uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., jak również niejasnego wskazania podstawy prawnej decyzji, nie jest w stanie poznać motywów, jakie doprowadziły do uznania wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za niezasadny.
W powołanym wyroku Sąd wskazał, że organ, kierując się prowspólnotową wykładnią prawa krajowego i zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego, powinien uznać, że w przypadku funduszy inwestycyjnych z państw trzecich, przy ocenie kryteriów ich porównywalności do polskich funduszy inwestycyjnych, należy uwzględnić specyfikę systemów prawnych państw ich siedziby, w tym w szczególności różnice w instytucjonalnym ukształtowaniu zasad działalności funduszy inwestycyjnych. W ocenie Sądu rolą organu w tej sprawie było precyzyjne wykazanie, dlaczego Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uznania, że funkcje spółek Zarządzających w przypadku Skarżącej obejmują daleko mniejszy zakres spraw niż przewidziany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych i Dyrektywie UCITS, nie wypełniają w dostateczny sposób pojęcia "zarządzać". Dalej Sąd stwierdził, że "organ powinien precyzyjnie wykazać jak należy rozumieć pojęcie zarządzanie w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10 a lit f) updop w brzmieniu obowiązującym od 4 grudnia 2011 r. tj. nie jest zarządzania przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę, a sytuacją Funduszu, który zawarł umowy z zewnętrznymi podmiotami zarządzającymi, jednakże na podstawie zawartych umów upoważniła te podmioty, świadczące usługi zarządzania portfelem na rzecz osób trzecich, do zarządzania aktywami poszczególnych Subfunduszy wyodrębnionych w ramach Spółki". Dalej Sąd wskazał, że organ stwierdza, że fakt powierzenia podmiotom zewnętrznym zadań z zakresu zarządzania aktywami (portfelem inwestycyjnym) nie jest równoznaczny z faktem "bycia zarządzanym przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę". Tymczasem takie stwierdzenie jest możliwe, dopiero po sprecyzowaniu, analizie i porównaniu obu pojęć "zarządzania" i "zarządzania przez podmioty zewnętrzne aktywami". W ocenie Sądu stwierdzenie organu, że w przedmiotowej sprawie tylko część kompetencji zarządczych została powierzona przez Zarząd Funduszu spółkom zewnętrznym, zaś czynności do których Zarządzający nie zostali upoważnienie pozostały jednak w rękach Zarządu Funduszu, nie jest wystarczające i nie spełnia kryteriów właściwego uzasadnienia decyzji z przepisu art. 210 § 4 O.p. Dodatkowo Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji brak ponadto ustosunkowania się Dyrektora do przepisów prawa wspólnotowego i powołanego przez Spółkę we wniosku orzecznictwa sądów europejskich. Podkreślił też, że z uwagi na zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych obowiązkiem Dyrektora Izby Skarbowej w W. było szczegółowo odnieść się w uzasadnieniu decyzji do tez powoływanych wyroków i przedstawić argumenty przemawiające za odmową zastosowania zaprezentowanej w nich wykładni.
Ponadto tutejszy Sąd w wyroku, który zapadł w przedmiotowej sprawie dnia 19 stycznia 2017 r. uznał, że przestanki zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy oceniać przez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także, że nie należy wymagać by zagraniczne fundusze inwestycyjne działały na identycznych zasadach jak polskie fundusze inwestycyjne (warunki winny być porównywalne). W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podzielił to stanowisko Sądu, zaznaczając, że brak jest podstaw do różnicowania sytuacji tych funduszy z uwagi na nazwę, sposób wyznaczania czy powoływania podmiotu, który zarządza funduszem inwestycyjnym oraz że wszyscy podatnicy korzystający z ulgi podatkowej powinni być traktowani w sposób niedyskryminacyjny.
Jednocześnie - w ocenie składu rozpoznającego obecnie przedmiotową sprawę - powołany wyrok z dnia 19 stycznia 2017 r. nie przesądza sposobu załatwienia (rozstrzygnięcia) przez organ podatkowy sprawy, co wynika jednoznacznie z ostatniego zdania przedostatniego akapitu uzasadnienia. Daje jedynie wskazówki, co - rozstrzygając ponownie sprawę - organ miał wziąć pod uwagę. Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. te wskazania Sądu wykonał. Tym samym podniesiony przez Skarżącego zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. nie jest zasadny.
Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego należy przypomnieć, że przedmiotem postępowania w sprawie było rozstrzygnięcie sporu, czy dochody osiągnięte przez Fundusz z tytułu dywidend i odsetek wypłaconych w 2012 r. przez polskich płatników powinny być zwolnione od podatku dochodowego zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.
Zdaniem organów podatkowych Stronie nie przysługiwało zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych, ponieważ Fundusz nie spełniał warunku dotyczącego zarządzania przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.
Natomiast w opinii Funduszu, w 2012 r. spełniał on wszystkie przesłanki przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., a odmowa stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych stanowiła przejaw dyskryminacji nierezydentów i naruszenie zasady swobody przepływu kapitału.
W ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie uznały, że w 2012 r. w odniesieniu do Skarżącego nie zostały spełnione łącznie warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. (w brzmieniu obowiązującym w tamtym roku). Zgodnie z treścią tego przepisu zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki:
a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,
b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,
c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy:
– prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz
– zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro,
d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę,
e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,
f) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.
Podkreślić należy, że z treści powyższego przepisu wprost wynika, że dla skorzystania ze zwolnienia od podatku przewidzianego w tym przepisie konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wymienionych w nim przesłanek. W sytuacji, gdy dany podmiot nie spełni chociaż jednej z nich, nie ma prawa do zwolnienia od podatku przewidzianego w tym przepisie.
Przedmiotem sporu między stronami niniejszego postępowania jest spełnienie ostatniej z tych przesłanek, to jest to, czy w 2012 r. Fundusz był zarządzany przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.
W ocenie Sądu, przesłanki zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy oceniać poprzez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Do tych bowiem zasad odwoływali się autorzy nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadzając przedmiotowe zwolnienie. To z kolei narzuca kierunek interpretacji spornych przepisów.
Zgodnie z przyjętym przez polskiego prawodawcę modelem, fundusze inwestycyjne zarządzane są przez odrębną od nich osobę prawną, tj. towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Konstrukcja zakłada więc, że organem jednej osoby prawnej jest inna osoba prawna. Rozwiązanie to jest zgodne z przepisami Dyrektywy UCITS, tj. z jej art. 6, które przewidują możliwość utworzenia przedsiębiorstwa zarządzającego (management company).
Jest to o tyle istotna kwestia, że podział funduszy inwestycyjnych można oprzeć na kryterium odwołującym się właśnie do powyższej okoliczności, mianowicie do stosunku prawnego zachodzącego pomiędzy inwestorem funduszu a spółką zarządzającą. I zgodnie z tym kryterium można wyodrębnić: 1) fundusze statutowe, w których brak jest rozdziału pomiędzy majątkiem spółki zarządzającej a majątkiem funduszu, 2) fundusze umowne, w których majątek jest oddzielony od majątku spółki zarządzającej (por. D. Krupa, Zamknięte fundusze inwestycyjne, Warszawa 2008).
W funduszu statutowym uczestnik funduszu inwestycyjnego jest jednocześnie inwestorem i udziałowcem spółki, więc łączą go z funduszem relacje o charakterze korporacyjnym i majątkowym. Wynika z tego, że uczestnicy takiego funduszu nabywają prawa typowe dla współwłaścicieli spółek prawa handlowego i wpływają na decyzje w sprawach personalnych i gospodarczych funduszu. W sensie prawnym fundusz jest własnością spółki, a papiery własnościowe, w które inwestuje fundusz, stają się jednocześnie składnikiem majątku spółki. W funduszu statutowym brak jest specjalnej ochrony majątku inwestorów lokowanego przez fundusz, gdyż z punktu widzenia prawa uczestnicy takiego funduszu traktowani są jak zwykli akcjonariusze. Ta forma uczestnictwa w funduszu pociąga za sobą również niekorzystne konsekwencje prawne związane z pozycją wspólnika spółki handlowej, jak np. obciążenie inwestora ryzykiem zadłużenia lub upadłości spółki.
W przypadku funduszy umownych stosunek prawny między uczestnikami a spółką zarządzającą nie ma charakteru korporacyjnego. Ten model funduszu charakteryzuje się oddzieleniem majątku inwestorów od majątku spółki zarządzającej funduszem. Uczestnicy funduszy umownych podlegają ochronie prawnoadministracyjnej.
Jak wskazał pełnomocnik Skarżącego w piśmie z dnia 9 marca 2018 r. (k. 630-629 akt administracyjnych) "Podział funduszy inwestycyjnych o których mowa w wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r. (na statutowe i umowne) wynika jedynie z doktrynalnych / teoretycznych opracowań i w żaden sposób nie wynika z prawa polskiego, jak również nie jest unormowany przez przepisy luksemburskie. Niemniej jednak, odnosząc się do powyższych cech Spółki (działalność w formie spółki prawa handlowego, bycie odrębnym podmiotem praw i obowiązków itp.) Spółka wskazuje, że powinna być zakwalifikowana jako "fundusz statutowy" (a nie - "umowny")."
Oddzielenie aktywów funduszu inwestycyjnego od aktywów organu zarządzającego przekłada się na rozdzielenie ryzyka inwestycyjnego i ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi. Dzięki temu, środki gromadzone przez fundusz inwestycyjny pozostają oddzielną masą majątkową, co oznacza, iż w przypadku pogorszenia sytuacji finansowej podmiotu zarządzającego środki zgromadzone w funduszu inwestycyjnym pozostają bezpieczne i nie wchodzą do masy upadłościowej spółki zarządzającej. Jest to więc istotny element konstrukcji funduszy inwestycyjnych, bo współtworzy system gwarantujący określony poziom bezpieczeństwa działalności funduszy inwestycyjnych. Innymi elementami tego systemu jest nadzór nad funduszami sprawowany przez uprawniony organ, ustanowienie limitów inwestycyjnych oraz obowiązków w zakresie publikowania informacji o działalności i sytuacji finansowej funduszu. Tym samym, ustawodawca określając przesłanki korzystania przez instytucje wspólnego inwestowania ze zwolnienia podmiotowego miał prawo oczekiwać od nich bycia zarządzanymi przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.
Pojęcie "zarządzanie", o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., musi być rozumiane szeroko. Generalnie rzecz ujmując, "zarządzanie" oznacza prowadzenie spraw określonego podmiotu, polegające na administrowaniu jego majątkiem i kierowaniu jego bieżącą działalnością. W wypadku zarządzania funduszami inwestycyjnymi pojęcie to ulega modyfikacji, obejmując nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa, ale także całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie danego funduszu zasadami polityki inwestycyjnej. Na szerszy zakres zarządzania wskazuje również treść załącznika nr II Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), opublikowanej w Dz.Urz.UE.L z 2009 r. Nr 302, str. 32, gdzie w ramach funkcji zarządzania wyodrębnia się zarządzanie inwestycjami oraz działalność administracyjną polegającą na wykonywaniu czynności takich, jak obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów; wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłata zysków, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg, wprowadzanie do obrotu.
W skarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie stwierdza, że Fundusz nie spełnia wymogu wprowadzonego dla instytucji wspólnego inwestowania zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. w stanie prawnym obowiązującym w 2012 r., tj. nie jest zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Dyrektor prawidłowo, w ocenie Sądu, wskazał, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, że wymóg zarządzania przez podmiot zewnętrzny nie jest spełniony, gdy podmiot ten zarządza tylko portfelem inwestycyjnym (por. dla przykładu: wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1455/13, wyrok NSA z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 417/14, wyrok NSA z 21 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1777/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2803/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 4063/14, wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 497/17, wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 728/17).
Wskazać w tym miejscu należy, że tylko wówczas, gdy zagraniczna instytucja zbiorowego inwestowania spełnia wszystkie wyszczególnione w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. wymogi, objęta jest podmiotowym zwolnieniem od polskiego podatku dochodowego od osób prawnych i to niezależnie od tego, czy poza tym odpowiada, czy też nie odpowiada warunkom stawianym polskim funduszom inwestycyjnym przez ustawę o funduszach inwestycyjnych. Takie stanowcze twierdzenie można sformułować w oparciu o literalne brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., gdyż z jego treści wynika brak normatywnych podstaw do poszukiwania jeszcze innych, niż w nim wymienione, przesłanek zastosowania zwolnienia. Jeżeli instytucja wspólnego inwestowania będzie jedynie współzarządzana przez podmiot spełniający warunek przewidziany w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., to wobec pokrywania się kompetencji spółki zarządzającej działalnością inwestycyjną oraz kompetencji przysługujących zarządowi spółki - instytucji zbiorowego inwestowania jako organowi uprawnionemu do prowadzenia spraw spółki oraz reprezentowania jej na zewnątrz przesłanka z tego przepisu nie zostanie spełniona (wyrok NSA z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 417/14).
Z akt sprawy wynika, że w Funduszu funkcjonuje Zarząd, który przekazał zarządzanie każdego Subfunduszu spółkom zewnętrznym.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wymienionego szczegółowo na stronach 16-17 zaskarżonej decyzji, wynika, że Zarządzający są przedsiębiorstwami inwestycyjnymi, które świadczą usługi zarządzania portfelem na rzecz osób trzecich (lit. D wstępnych ustaleń zawartych w poszczególnych umowach - pełnomocnictwach do zarządzania portfelem). Przedmiotem poszczególnych pełnomocnictw jest określenie warunków, zgodnie z którymi Zarządzający zapewnią zarządzanie aktywami Subfunduszy, które są im powierzone (lit. E wstępnych ustaleń zawartych ww. umowach).
Poszczególni Zarządzający zostali powołani celem zarządzania Portfelem (definiowanym jako wszelkie aktywa powierzone Zarządzającemu przez Fundusz na rzecz Subfunduszu w ramach jego zarządzania oraz wszelkie udziały, dywidendy, lub inne produkty związane z tymi aktywami) w imieniu i na rzecz Funduszu, ze swojej własnej inicjatywy i na swoją własną odpowiedzialność, zgodnie z treścią i warunkami pełnomocnictw.
Tym samym zakres działań poszczególnych Zarządzających nie wykraczał poza samo zarządzanie inwestycjami subfunduszy. Skarżący zarzuca organowi odwoławczemu, że naruszył przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. uznając, że w spornym okresie Fundusz nie był zarządzany przez podmiot wskazany w tym przepisie. Zdaniem Sądu zarządzanie w zakresie działalności inwestycyjnej jest jednak zarządzaniem w węższym zakresie niż zarządzanie podmiotem jako całością.
W piśmie z dnia 9 marca 2018 r. (k. 630-629 akt administracyjnych) pełnomocnik Funduszu wskazał, że Spółka jest zarządzana przez zarząd Spółki, który oddelegował funkcje zarządzania inwestycjami oraz funkcje administracyjne do podmiotów zewnętrznych. Funkcje administracyjne, w tym obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów, wycena i ustalanie cen, monitorowanie przestrzegania przepisów, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, podział dochodu, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie kontraktów, a także prowadzenie rejestrów prowadzone są przez depozytariusza i administratora funduszu [...]. Potwierdza to załączone do pisma dodatkowe wyjaśnienie Spółki z dnia 21 lutego 2018 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski (k. 623 akt administracyjnych).
Do ww. pisma z dnia 9 marca 2018 r. zostało dołączone tłumaczenie przysięgłe na język polski fragmentów prospektu Spółki wydanego w 2012 r. (k. 628-624 akt administracyjnych), dotyczących kwestii zarządzania i obowiązków Zarządu Spółki oraz wyznaczonych przez Zarząd zewnętrznych podmiotów. Z dokumentu tego wynikają następujące uprawnienia Zarządu funduszu:
1) Zarząd będzie mógł, w dowolnym momencie utworzyć nowe subfundusze,
2) Zarząd przekazuje zarządzanie każdym subfunduszem jednemu zarządcy,
3) Zarząd ma prawo do określenia polityki SICAV i polityki inwestycyjnej związanej z każdym subfunduszem, oraz prowadzenia zarządzania i spraw SICAV,
4) Zarząd powołuje depozytariusza,
5) Zarząd powołuje głównego administratora,
6) Zarząd ma ogólną kontrolę nad inwestycjami Zarządcy,
7) Zarząd ma szczególne uprawnienia związane z likwidacją i połączeniem subfunduszy,
8) Zarząd prowadzi w przypadku każdego Subfunduszu oddzielną masę aktywów, która zostanie zainwestowana wyłącznie na rzecz danego subfunduszu.
Z powołanych dokumentów wynika, że funkcje zarządzania Funduszu sprawowane są przez Zarząd, Zarządców i administratora funduszu [...]. W świetle powyższego należy stwierdzić, że Fundusz nie spełnia wymogu wprowadzonego dla instytucji wspólnego inwestowania zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.do.p. w brzmieniu obowiązującym od 4 grudnia 2011 r., tj. nie jest zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Fundusz zawarł umowy z zewnętrznymi podmiotami zarządzającymi i z administratorem Funduszu, przekazując im ściśle określone funkcje zarządzania. Fakt powierzenia podmiotom zewnętrznym zadań z zakresu zarządzania aktywami (portfelem inwestycyjnym) i wykonywania funkcji administracyjnych nie jest równoznaczny z faktem "bycia zarządzanym przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę". Zarząd Spółki zachował dla siebie bardzo istotne, wyżej wskazane, funkcje zarządzania. Tym samym Spółka była współzarządzana przez Zarząd, Zarządców i administratora funduszu [...].
Zasadnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przyjął, że o powierzeniu innemu podmiotowi zarządzania instytucją wspólnego inwestowania można mówić tylko wówczas, gdy podmiot wykonujący taki powierzony zarząd czyni to samodzielnie - nie będąc poddany obowiązkowi wykonywania zadań wskazanych w umowie, wytycznych, polityki inwestycyjnej Zarządu Spółki. Tymczasem bez wątpliwości Zarządzający nie sprawowali w spornym okresie wobec Skarżącego czynności zarządczych o charakterze administracyjnym i nie podejmowali działań wskazujących na zarządzanie Skarżącym w każdym aspekcie jego funkcjonowania.
W okolicznościach niniejszej sprawy, w okresie będącym przedmiotem wniosku o stwierdzenie nadpłaty, obowiązywał powołany wyżej przepis określający ścisłe warunki, jakie instytucja wspólnego inwestowania posiadająca siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego winna spełnić, aby skorzystać ze zwolnienia od podatku. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 14 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 140/16 oceniał prawidłowość stosowania art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Wskazał, że ustawodawca mógł (...) jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego, wprowadzić określone przesłanki - wymogi, nie odbiegające od tych, które dotyczą podmiotów polskich. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje ten pogląd za własny. Zatem jako niezasadny należy uznać zarzut Skarżącego wskazujący na naruszenie przepisów unijnych poprzez sprzeczną z celem ww. regulacji wspólnotowych interpretację przepisów krajowych, tj. dokonaną z pominięciem specyfiki systemów prawnych państw ich siedziby, w tym w szczególności różnic w instytucjonalnym ukształtowaniu zasad działalności funduszy inwestycyjnych, która doprowadziła do faktycznego utrzymania dyskryminacyjnego opodatkowania w Polsce Spółki jako funduszu inwestycyjnego z siedzibą w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. W ocenie Sądu nie może być bowiem w niniejszej sprawie mowy o dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, skoro warunki skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidziane w art. 6 ust. pkt 10a u.p.d.o.p. są takie same zarówno dla podmiotów prawa polskiego, jak i posiadających siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Oceniając rozwiązania przyjęte w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. pod kątem ich zgodności z zasadą swobody przepływu kapitału (art. 63 TFUE), wskazać także należy, że w odróżnieniu od podatków pośrednich, podatki dochodowe zostały zharmonizowane w ramach UE jedynie w ograniczonym zakresie. Oczywistym jest, iż pomimo że opodatkowanie bezpośrednie należy do kompetencji państw członkowskich, to muszą one wykonywać je z poszanowaniem prawa wspólnotowego i powstrzymywać się od wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej. Odmienne traktowanie nie stanowi samo w sobie dyskryminacji. Dyskryminacja może polegać tylko na stosowaniu różnych zasad do porównywalnych sytuacji lub też na stosowaniu tej samej zasady do różnych sytuacji.
Interpretacja norm krajowych w kontekście zasady swobody przepływu kapitału winna dotyczyć warunków tworzenia i działania funduszy, z uwzględnieniem w szczególności przedmiotu ich działania, ich obowiązków oraz stosowanych wobec nich środków kontroli. Fundusze zagraniczne nie mają zatem być identyczne z funduszami polskimi, ale ich charakter musi być porównywalny z polskimi, prowadzona przez nie działalność winna odbywać się w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych.
Warunek zarządzania przez podmiot zewnętrzny dotyczy wszystkich funduszy oraz instytucji wspólnego inwestowania, które chcą skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych, z tym, że w przypadku funduszy prawa polskiego przyjęcie innego modelu zarządzania wprost uniemożliwia ustawa o funduszach inwestycyjnych.
Okoliczność, że Skarżący nie może skorzystać ze zwolnienia nie wynika z faktu, iż jest podmiotem prawa luksemburskiego, działającym w określonej przez to prawo formie prawnej, odmiennej niż ta, w jakiej działała niż fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawodawca mógł jednak jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego wprowadzić określony sposób zarządzania funduszem inwestycyjnym oraz jednostką wspólnego inwestowania, jako element ograniczenia ryzyka inwestycyjnego.
Bezpieczeństwo inwestycji gwarantowane jest bowiem na poziomie instytucjonalnym, majątkowym oraz regulacyjnym. Bezpieczeństwo instytucjonalne wiąże się z przyznaniem funduszowi inwestycyjnemu osobowości prawnej i powierzenie zarządzania nim odrębnemu podmiotowi, a także przekazanie obowiązków związanych z przechowywaniem aktywów kolejnemu podmiotowi zaangażowanemu w proces zbiorowego inwestowania, tj. depozytariuszowi. W ten sposób zostało oddzielone ryzyko inwestycyjne związane z działalnością lokacyjną funduszu, od ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi, czy przechowywaniu jego aktywów. Bezpieczeństwo majątkowe wynika z przyjętych rozwiązań w zakresie konstrukcji prawnej funduszu, które przekładają się na rozdział majątku funduszu od majątku towarzystwa i majątku depozytariusza. Dzięki temu rozwiązaniu upadłość spółki zarządzającej lub depozytariusza nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla powierzonych funduszowi środków. Bezpieczeństwo regulacyjne powiązane jest z poddaniem funduszy inwestycyjnych rygorystycznej regulacji prawnej, a ich działalność nadzorowi państwowemu.
Uprawniony jest więc wniosek, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na analogicznych zasadach, jakie obowiązują fundusze inwestycyjne działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. W tym właśnie miejscu zasadne jest odwołanie się do okoliczności, że formułując warunki zwolnienia w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. ustawodawca wziął pod uwagę cechy charakteryzujące fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Tym samym nastąpiło zrównanie w zakresie opodatkowania w Polsce funduszy zarówno polskich, jak i zagranicznych, działających na analogicznych zasadach.
Odnosząc się do podniesionego rzez Skarżącego postulatu dokonywania prowspólnotowej wykładni prawa podkreślić należy, że w judykatura przyjmuje, iż jednym z kryteriów, które pozwalają (a zarazem nakazują) sięgać do wykładni zgodnej z prawem unijnym jest brak unormowania danej sprawy w prawie polskim (tak w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt I PZP 4/10, OSNP 2011/1-2/1). Sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie, gdyż przesłanki zastosowania zwolnienia podmiotowego uregulowane są w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.
Jak wskazuje W. Rowiński, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 2006 r. w sprawie C-212/-4, Konstantinos Adeneler i inni v. Ellinikos Organismos Galaktos (ELOG), "Obowiązek dokonywania przez sądy krajowe wykładni prounijnej nie ma charakteru bezwzględnego. Trybunał Sprawiedliwości wskazując, że zasada zgodnej wykładni wymaga, by sądy krajowe czyniły wszystko, co leży w zakresie ich kompetencji, by zapewnić pełną skuteczność rozpatrywanej dyrektywy i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z realizowanymi przez nią celami, zastrzegł, że należy uwzględniać przepisy prawa krajowego i stosować uznane w porządku krajowym metody wykładni (W Rowiński, Wykładnia prounijna w orzecznictwie naczelnych organów władzy sądowniczej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2019). Judykaty, w których stwierdzono, że jednoznaczne wyniki wykładni językowej przepisu krajowego uniemożliwiają przeprowadzenie wykładni prounijnej, a więc granicą wykładni prounijnej jest językowe znaczenie przepisu krajowego, to m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2007 r., sygn. akt I FPS 5/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1512/13, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 54/13 i I FSK 55/13 i wyrok Sądu najwyższego z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I PK 120/14, LEX nr 1628903.
Sądy krajowe mają obowiązek dokonywać wykładni przepisów krajowych metodami dozwolonymi przez prawo krajowe sposób zgodny z treścią i celami prawa wspólnotowego i w oparciu o wynik tej wykładni najbardziej zbliżony do treści i celów określonych w normach wspólnotowych, wydać przewidziane przepisami prawa orzeczenie. Wykładnia prowspólnotowa nie może jednak prowadzić do skutków contra legem. W tej sytuacji Skarżący, jako niespełniający warunku przewidzianego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.do.p., nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego przewidzianego w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a tej ustawy.
Powyższe okoliczności wskazują, że wbrew zarzutom skargi organy podatkowe nie naruszyły przepisów art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w zw. z art. 18 i art. 63 TFUE. W konsekwencji jako niezasadny należy również ocenić zarzut naruszenia art. 120 O.p.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 212 § 1 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, którym dał wiarę. Organ szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji, szeroko odnosząc się do wszystkich kwestii wskazanych z uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2620/15, do orzecznictwa TSUE oraz sądów administracyjnych oraz do argumentacji Skarżącego.
Zdaniem Sądu postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu. Strona na każdym etapie postępowania była informowana zarówno o treści materiału dowodowego, jak i możliwości zgłaszania uwagi i zastrzeżeń co do jego treści. Odmienna ocena stanu faktycznego nie dowodzi, że naruszono zasadę określoną w art. 121 § 1 O.p. wskazanej ustawy, bowiem z regulacji tej nie wynika, że organy podatkowe obowiązane są interpretować fakty jedynie w sposób zadowalający dla podatnika, a więc w sposób zbieżny z jego stanowiskiem. Okoliczność, iż Strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania (art. 124 O.p.). Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Fakt, iż Skarżący nie jest zadowolony z rezultatu wykładni i subsumpcji prawa dokonanej przez organ nie powoduje wadliwości decyzji ani jej uzasadnienia.
W związku z powyższym za niezasadne uznać należało zarzuty podniesione w skardze. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w konsekwencji oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło