III SA/Wa 3340/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-20
Skład orzekający: Artur Kot, Anna Sękowska, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdy strona wskazuje na toczące się inne postępowania sądowe lub administracyjne, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozstrzygnięcia innych postępowań sądowych lub administracyjnych, nawet jeśli mogą mieć wpływ na ustalenia faktyczne w sprawie podatkowej, nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeśli nie ma między nimi bezpośredniego związku uniemożliwiającego merytoryczne orzekanie w sprawie głównej. Postępowania dotyczące różnych okresów rozliczeniowych są odrębne i nie wpływają na siebie w sposób prejudycjalny.Stan faktyczny
Spółka wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r., wskazując na toczące się inne postępowania sądowe dotyczące dostępu do dokumentów z 2009 r. oraz wznowienia postępowań za lata 2007 i 2008. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia, uznając, że wskazane okoliczności nie stanowią zagadnienia wstępnego. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, który oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Postanowieniem [...] września 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (Dyrektor IS) utrzymał w mocy postanowienie z [...] czerwca 2016r. o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z [...] lutego 2016r. określającej P. M. sp. z o.o. z/s w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. w kwocie 435.602,00 zł
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Spółka w piśmie z 12 maja 2016r. stanowiącym wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego w trybie art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p.") zawarła wniosek o zawieszenie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2016r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r.
Jako powód zawieszenia przedmiotowego postępowania Spółka wskazała:
- wniesienie w dniu 23 listopada 2015r. skargi na postanowienie Dyrektora IS z [...] października 2015r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z [...] września 2015r. o odmowie zapoznania z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego;
- złożenie wniosków o wznowienie postępowań za lata 2007 i 2008 (będących na etapie rozpatrywania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pod sygn. akt III SA/Wa 1497/15 [rok 2007] i III SA/Wa 1498/15 [rok 2008]) z uwagi na wyjście na jaw nowych faktów i dowodów, tj. protokołu z rozprawy przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w Środzie Wielkopolskiej, sygn. akt II K 2/14.
Postanowieniem z 20 czerwca 2016r. Dyrektor IS odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego od ww. decyzji Dyrektora UKS w P. z dnia [...] lutego 2016r. określającej Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. Organ stwierdził, że w analizowanym przypadku brak było podstaw do zawieszenia postępowania dotyczącego określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r., gdyż wskazywane przez Spółkę okoliczności nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Wyniki bowiem postępowań sądowoadministracyjnych zarówno w zakresie prawa do wglądu do dokumentów wyłączonych z akt postępowania dotyczącego roku 2009 jak i wznowienia postępowań za lata 2007 i 2008 nie mają żadnego bezpośredniego wpływu na toczące się przed Dyrektorem IS postępowanie dotyczące określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2012, ponieważ każde z tych postępowań jest odrębnym postępowaniem, dotyczącym zamkniętego okresu podatkowego.
Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie:
- art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez brak wskazania w czym organ upatruje odmowy zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie oraz okoliczności, które uzasadniałyby odmowę zrealizowania wniosku zawartego w piśmie z 12 maja 2016r., choć z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy zachodzą podstawy do wstrzymania się z wydaniem rozstrzygnięcia w postępowaniu wymiarowym,
- art. 122 i art. 187 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy organ odwoławczy z urzędu winien był zawiesić postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - tj. z okoliczności wynikających ze spraw zarejestrowanych pod sygn. III SA/Wa 1497/15 (dot. 2008r.) oraz III SA/Wa 1498/15 (dot. 2007r.), w których WSA w Warszawie w wyrokach uznał, iż zachodzą podstawy do wznowienia postępowania podatkowego oraz III SA/Wa 3524/15 (odmowa zapoznania z dokumentami wyłączonymi),
- art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 219 i art. 210 § 4 O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w tym brak należytego uzasadnienia postanowienia, w szczególności w zakresie sposobu w jakim organ argumentuje odmowę zawieszenia postępowania i prawidłowość podjętych działań w przedmiotowej sprawie.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] września 2016r. Dyrektor IS utrzymał w mocy powyższe postanowienie z 20 czerwca 2016r.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, jeżeli wystąpi bezpośredni związek między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem i wydaniem decyzji. Bezpośredni związek to taka zależność, która uniemożliwia prowadzenie postępowania i wydanie decyzji. Nie chodzi tu zatem o przesłankę wydania orzeczenia o określonej treści, lecz przeszkodę do merytorycznego orzekania w ogóle. Powyższe oznacza, że nie wystarczy związek jedynie pośredni, choćby za jego uwzględnieniem przemawiały względy ekonomiki procesowej.
Zdaniem Dyrektora IS, pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Zależność, o której mowa ma charakter związku bezpośredniego, chodzi o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z samej istoty zagadnienia wstępnego wynika też, że musi ono mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Tak zdefiniowane zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej (administracyjnej). Jednocześnie organ podkreślił, że od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Przyczyną zawieszenia postępowania nie może być taka okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest podstawowym obowiązkiem organów, dlatego też organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd. Prejudykat powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne.
Wobec powyższego, zdaniem Dyrektora IS, nie mają charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. ustalenia, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia tej sprawy, ponieważ nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika. Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści.
Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
- art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności stanowiące paradygmat zagadnienia wstępnego;
- art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 O.p. poprzez brak podjęcia przez organ działań zmierzających do wnikliwego zweryfikowania czy w sprawie zachodzą wskazywane przez Spółkę przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania odwoławczego. Ponadto w ocenie Skarżącej pomimo spełnienia przesłanek zawieszenia postępowania na wniosek strony, w treści zaskarżonego postanowienia organ w sposób arbitralny rozstrzygnął, że okoliczności wskazywane przez Spółkę nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., w konsekwencji zaś uznał, że żadna przesłanka zawieszenia postępowania podatkowego, a w szczególności rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ tub sąd;
- art. 120 w zw. z art. 219 i art. 210 § 4 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w szczególności w zakresie sposobu w jakim organ odwoławczy argumentuje odmowę zawieszenia postępowania i prawidłowość podjętych działań w przedmiotowej sprawie, uznając iż w uzasadnieniu organ powołał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym wyjaśnił dlaczego okoliczności podnoszone przez Spółkę nie stanowią przesłanek do zawieszenia postępowania odwoławczego, z czym nie zgadza się strona postępowania uznając iż zaprezentowana przez organ argumentacja nie pozwala na odzwierciedlenie toku rozumowania organu, w jakim ten uzasadnia odmowę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli zaskarżony akt (decyzja/postanowienie) może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.].
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia prejudycjalnego charakteru wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego orzekającego w przedmiocie odmowy zapoznania z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego prowadzonego za rok 2009 przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. oraz prejudycjalnego charakteru decyzji wydanych w wyniku wznowienia postępowań podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2007 i 2008.
Zdaniem Skarżącej powyższe rozstrzygnięcia stanowią zagadnienia wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. dla przedmiotowej sprawy, co oznacza, że postępowanie odwoławcze w przedmiocie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. powinno zostać zawieszone. Dyrektor IS nie uznaje natomiast powołanych przez Skarżącą okoliczności za zagadnienia wstępne i nie widzi podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego.
W ocenie Sądu, w powyższym sporze rację należy przyznać organowi podatkowemu.
Wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z tej przyczyny, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już to zrobiła, jeżeli natomiast strona mimo wyznaczenia terminu takiego wystąpienia nie dokonała, wówczas organ podatkowy z urzędu zwróci się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Stanowi o tym art. 203 O.p. Z kolei art. 205a § 1 pkt 4 tejże ustawy wskazuje, że organ podatkowy podejmuje postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - w dniu powzięcia przez organ podatkowy wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego to postępowanie.
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyroki NSA: z 7 marca 2001r., III SA 32/00; z 18 lutego 2015r., II GSK 2315/13; publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (wyrok NSA z 1 czerwca 1998r., II SA 534/98, niepubl.). Inaczej mówiąc, zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (por. wyrok NSA z 22 lipca 2008r., sygn. akt II FSK 634/08, CBOSA).
Sąd podziela stanowisko utrwalone w linii orzeczniczej NSA, że w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. możliwe jest wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 2011r., II GSK 627/10; z 8 grudnia 2008r., II OSK 1559/07; z 28 maja 2008r., II OSK 1698/07; z 22 grudnia 2011r., II FSK 1891/11; CBOSA).
Rozpatrując kwestię "zagadnienia wstępnego" należy również podkreślić, że pomiędzy tym rozstrzygnięciem a prowadzonym postępowaniem musi zachodzić związek bezpośredni, a więc bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (por. wyroki NSA: z 22 grudnia 2011r., II FSK 1891/11; z 14 czerwca 2011r., II GSK 627/10, CBOSA). Jeżeli zaś powstałe w toku postępowania zagadnienie wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrywaną sprawą, wówczas nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego i jego powstanie nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2003r., I SA/Łd 970/03, niepubl.; z 16 kwietnia 2010r., I FSK 536/09, CBOSA). Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2014r., II FSK 2011/13, CBOSA). Zagadnienie wstępne wiąże się zatem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego.
W kontekście wskazanego charakteru zagadnienia wstępnego, za takie (za kwestię prejudycjalną) nie może być uznana sytuacja wyrażająca się we wpływie na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, ustaleń faktycznych dokonywanych w innym postępowaniu przez inny organ lub sąd. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy bowiem do organu administracji publicznej prowadzącego dane postępowanie (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2008r., II OSK 1559/07, CBOSA).
Podkreślenia wymaga, że organy podatkowe obowiązane są z urzędu ustalić stan faktyczny sprawy, tj. ocenić, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udokumentowania tych faktów są potrzebne. Natomiast zagadnienie wstępne, o którym mowa w powołanym przez Spółkę przepisie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. powstaje wtedy, gdy przeszkodą w załatwieniu sprawy jest uprzednie rozstrzygnięcie jakiejś kwestii materialnej, nie leżącej w kompetencjach organu prowadzącego postępowanie. Z punktu widzenia tej ostatniej uwagi podkreślić należy, że związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania jakiejkolwiek decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czy Skarżącej przysługuje uprawnienie do wglądu do akt wyłączonych z postępowania kontrolnego prowadzonego za rok 2009 oraz wydanie decyzji w wyniku wznowienia postępowań podatkowych w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2007 i 2008 – nie stanowią dla niniejszej sprawy w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r., zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Zważyć bowiem należy, że pomiędzy prowadzonym postępowaniem podatkowym w sprawie opodatkowania Skarżącej podatkiem od osób prawnych za 2012r., a prawomocnym wyrokiem, jaki zapadnie przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz decyzjami organu podatkowego we wskazanych wyżej sprawach nie występuje zależność uniemożliwiająca rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji przez organ drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012r. dotyczy zobowiązania podatkowego za inny okres rozliczeniowy - inny rok podatkowy. Rozstrzygnięcia w sprawach podatku dochodowego od osób prawnych za 2007r., 2008r. i 2009r. nie mają i nie mogą mieć żadnego wpływu na wynik postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012r. Nie występuje bowiem jakakolwiek zależność pomiędzy tymi postępowaniami. Postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012r. jest odrębnym, samodzielnym postępowaniem dotyczącym innego zamkniętego okresu rozliczeniowego oddzielnie rozpoznawanego. Dodać należy, że w każdym z tych odrębnych postępowań organ prowadzi odrębne postępowanie dowodowe i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonuje ustaleń z uwzględnieniem stosownych norm prawa materialnego. Ponadto wykładnia językowa art. 201 § 1 pkt 2 O.p. nie daje podstaw do uznania, że prawomocne rozstrzygnięcie skargi (lub skargi kasacyjnej) przez sąd administracyjny w innej odrębnej sprawie stanowi zagadnienie wstępne (zob. też wyrok WSA w Olsztynie z 11 grudnia 2014r., I SA/Ol 715/14, CBOSA).
Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej (podatkowej) oraz relacji między nimi, nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie danej sprawy administracyjnej (podatkowej) w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2015r. II GSK 397/14 oraz wyrok z 16 kwietnia 2010r., I FSK 536/09, CBOSA). Co do zasady postępowanie podatkowe toczące się w jednej sprawie nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego w drugiej sprawie. W każdej z takich spraw organy zobowiązane są do prowadzenia odrębnego postępowania dowodowego z możliwością wykorzystania materiału dowodowego zgromadzonego w innej sprawie (zob. wyrok WSA w Warszawie z 19 czerwca 2013r., III SA/Wa 3216/12; wyroki WSA w Gdańsku z 15 stycznia 2009r., I SA/Gd 752/08 i z 18 marca 2015r., I SA/Gd 1671/14, CBOSA).
W ocenie Sądu, podnoszone przez Skarżącą kwestie, rozstrzygane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (prawomocnym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016r., III SA/Wa 3524/15, CBOSA) w sprawie odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi w postępowaniu kontrolnym dot. 2009r. oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w sprawach dot. wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007r. i 2008r. (w związku z prawomocnymi wyrokami z 19 maja 2016r., III SA/Wa 1497/15 i III SA/Wa 1498/15, CBOSA), dotyczą ustaleń faktycznych, które jedynie pośrednio mogą dotyczyć sprawy postępowania w przedmiocie określenia Skarżącej zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012r. W tym miejscu należy także zauważyć, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, zagadnienie wstępne nie powstaje w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Dodać należy, że na mocy art. 181 O.p. dowody zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych (kontrolnych) mogą stanowić dowody w postępowaniu podatkowym (kontrolnym) i strona może wnioskować o włączenie takich dowodów w poczet materiału dowodowego danej sprawy podatkowej.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Brak zatem podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na powyższej podstawie prawnej. Oznacza to, że zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. nie jest zasadny.
Dodać należy, że z tych samych względów wskazane przez Skarżącą okoliczności nie zostały uznane za zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2917/16 (dot. podatku dochodowego od osób prawnych za 2011r.) ze skargi Spółki.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 O.p., Sąd uznał, że jest on bezzasadny. W postępowaniu z wniosku strony o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ ma jedynie zbadać czy wskazana przez stronę okoliczność stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie danego postępowania, co też w niniejszej sprawie organ uczynił. Wskazać należy, że organ wskazał powody nieuznania zasadności wniosku Skarżącej o zawieszenie przedmiotowego postępowania odwoławczego.
W ocenie Sądu błędne jest twierdzenie Skarżącej, że organ odwoławczy nie podjął żadnych działań w celu stwierdzenia, czy w sprawie zachodzi przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania, a jego rozstrzygnięcie nosi cechy arbitralności. W uzasadnieniu postanowienia organ rozważył bowiem kwestię zagadnienia wstępnego, a następnie odniósł ją do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, podając motywy swojego rozstrzygnięcia.
Sąd nie podziela również przekonania Skarżącej o naruszeniu przez Dyrektora IS art. 120 w zw. z art. 219 i art. 210 § 4 O.p. Organ działał na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Wskazany przez Skarżącą przepis art. 210 § 4 O.p. nie ma zastosowania do postanowień. Kwestie związane z uzasadnieniem postanowień regulują normy zawarte w art. 217 O.p. Uzasadnienia postanowień wydanych w obu instancjach spełniają wymogi wynikające z art. 217 § 1 i 2 O.p. Organ podał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz w sposób wystarczający przedstawił okoliczności i argumentację, które uzasadniały odmowne załatwienie wniosku Skarżącej. Organ nie miał przy tym obowiązku ustosunkowywania się do wszystkich argumentów podnoszonych przez Skarżącą.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło