III SA/Wa 3541/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego do kwietnia 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca W. S.A. (zwana dalej: "Spółką") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego do kwietnia 2013 r. W skardze Spółka zawarła wniosek o "wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości". Skarżąca wskazała, że nie posiada środków pieniężnych, ani łatwo zbywalnego majątku, zaś przymusowa egzekucja spowoduje "paraliż bieżącej działalności Spółki oraz jej współpracowników, zatrudniających ok 4 tysiące osób, a w dalszej kolejności stan niewypłacalności". W uzupełnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania Skarżąca, w piśmie z 28 listopada 2016 r., wskazała, że wymierzenie podatku i egzekucja są przedwczesne, ponieważ Skarżąca dochowała staranności w doborze kontrahentów i nie zajmowała się "oszustwami podatkowymi". Świadczyć ma o tym renoma Skarżącej, działającej od 1990 r., której wyrazem są załączone do pisma z 28 ;listopada 2016 r. certyfikaty, referencje, rekomendacje i wyróżnienia. Spółka wspiera organizacje pożytku publicznego, w szczególności stwarza możliwości rozwoju dzieciom z niezamożnych domów. Również prezes Spółki jest zaangażowany w propagowanie etycznego postępowania, działalność charytatywną i działalność publiczną: w szczególności walczy o poprawę bezpieczeństwa i warunków pracy pracowników tymczasowych. Zdaniem Skarżącej, podjęte czynności egzekucyjne nie doprowadzą do zaspokojenia istniejących zaległości, lecz spowodują, że Spółka utraci zdolność do generowania przychodów. Spółka działa w oparciu o środki kredytowe, zatem zajęcie rachunków bankowych nie doprowadzi do wyegzekwowania należności, lecz sparaliżuje działalność Skarżącej. Zajęcie rachunku w [...] spowodowało wstrzymanie przez ten podmiot usług factoringu, co paraliżuje możliwość kontynuowania działalności gospodarczej. Nadto, zajęcie rachunków bankowych będzie przyczyną niemożności wypełnienia przez Skarżącą zobowiązań wobec jej kooperantów, którzy zatrudniają ponad 3 tys. pracowników. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o usługi "master vendoringu", co oznacza, ze Skarżąca jest odpowiedzialna za zapewnienie środków na wypłaty i inne należności dla ponad 3 tysięcy pracowników, którzy wykonują dla niej zlecenia. Skarżąca załączyła dokumenty, m.in., referencje, rekomendacje, aneks do umowy o limit wierzytelności, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej, udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718; zwanej dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. może na wniosek Skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd ocenia, czy w sprawie zaszły przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nieodzowne jest wykazanie w ramach wniosku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia, gdyż Skarżąca ograniczyła się jedynie do przedstawienia własnych poglądów nt. wykonania decyzji podatkowej, niemalże bez próby uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., uniemożliwiając Sądowi wydanie postanowienia w zakresie zastosowania ochrony tymczasowej. Natomiast trafność skargi (ewentualna) nie jest decydująca dla sposobu rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd zauważa, że przedmiotem sporu w sprawie jest należność pieniężna (wartość przedmiotu sporu – 1511305 zł), a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie przez Sąd uchybień dotyczących zaskarżonej decyzji oraz ewentualne jej uchylenie, wobec niewskazania przez Skarżącą we wniosku przesłanek służących zastosowaniu ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a., może w przyszłości uchronić Skarżącą od negatywnych konsekwencji wyegzekwowania należności. Sąd jednak nie jest władny dokonać oceny legalności wydanych w sprawie decyzji w ramach wstrzymania wykonania decyzji i uczyni to we właściwym trybie. Powyższe oznacza, że Skarżąca występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek, wymienionych w przywołanym przepisie, popierających to żądanie (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z dnia 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z dnia 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z dnia 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z dnia 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z dnia 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z dnia 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13, CBOSA ale też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Skarżąca, wykazując, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia ww. negatywnych dla niego okoliczności (skutków), powinna również wykazać adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 r., I FSK 1778/14, CBOSA). Twierdzenia wnioskodawcy powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2010 r. II FZ 417/10). Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnikowym wskazaniu zaistnienia zagrożenia szkody uniemożliwia sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W ocenie Sądu, sama egzekucja należności pieniężnych, na którą powołuje się Skarżąca (s. 9 i 10 pisma z 28 listopada 2016 r., k 153 i 154 akt sądowych), nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków – zwłaszcza w sytuacji kiedy Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą generującą przychody umożliwiające pokrywanie wynagrodzeń dla kilku tysięcy pracowników. W tym względzie należy podzielić pogląd wyrażany przez Naczelny Sąd Administracyjny, z którego wynika, że egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji (29 października 2010 r. (sygn. akt I FZ 317/10, CBOSA). Sąd wskazuje, że wstrzymanie wykonania decyzji nie ma na celu ochrony strony przed finansowymi skutkami przymusowego wykonania decyzji (która zazwyczaj jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej skarżącego), ale ma ją zabezpieczyć przed takimi skutkami egzekucji, których w razie wygrania sprawy nie można by było odwrócić. W ocenie Sądu, Skarżąca nie złożyła, oprócz przywołanych powyżej referencji i opinii o sposobie prowadzenia działalności oraz aneksu do umowy o limit wierzytelności, żadnych dokumentów, z których wynikałaby jej aktualna sytuacja finansowa czy zdolność do pokrywania obciążeń. Tym samym nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości nie tylko, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale nawet swojej sytuacji finansowej. Wskazany przez nią model prowadzenia działalności gospodarczej, tj. w oparciu o usługi "master vendoringu", nie zwalnia jej od obowiązku regulowania należności podatkowych, nawet takich, które są przedmiotem sporu. Co więcej, z treści złożonego "uzupełnienia wniosku...." z 28 listopada 2016 r. wynika, że Skarżąca jest w stanie wygospodarować środki na ponoszenie dodatkowych kosztów wynikających z zaangażowania w działalność publiczną, zatrudnia – bezpośrednio lub pośrednio – wielu pracowników oraz uzyskuje znaczące przychody – choć bez oznaczenia rozmiaru tych przychodów. Nie wykazała zarazem, by przywołane wydatki wynikające z zaangażowania w działalność pozabiznesową należało zaspokoić przed ciążącymi na Skarżącej obowiązkami publicznoprawnymi. W świetle powyższych danych, nie sposób uznać, że przywoływane przez Skarżącą okoliczności uprawdopodobniają wyrządzenie jej znacznej szkody lub grożą wystąpieniem nieodwracalnych skutków. Racjonalnie przy tym oczekiwać należało przedstawienia przez Skarżącą danych na temat aktualnej sytuacji finansowej, a nie – jak uczyniła – danych na temat pozagospodarczej działalności – jej i członków zarządu. Dokumenty na które powołała się Strona w niniejszym postępowaniu dotyczące sfery "pozagospodarczej" jej działalności, nie są wyrazem uprawdopodobnienia jej aktualnej sytuacji finansowej i możliwości wystąpienia skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast przedłożone przez nią rekomendacje i referencje, jeśli wierzyć ich treści, są gwarancją dobrowolnego spełnienia ciążących na Skarżącej obowiązków. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji