IV SA/Wa 1135/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-05
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która opuściła miejsce stałego pobytu, ale pozostawiła w nim swoje rzeczy i deklaruje zamiar powrotu, może zostać wymeldowana, jeśli opuszczenie to było wynikiem konfliktu rodzinnego?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca stałego pobytu, nawet jeśli było wynikiem konfliktu rodzinnego i osoba pozostawiła w nim swoje rzeczy, może stanowić podstawę do wymeldowania, jeśli miało charakter trwały i dobrowolny. Kluczowe jest ustalenie, czy osoba faktycznie skoncentrowała centrum swoich spraw życiowych w innym miejscu i nie podjęła działań prawnych umożliwiających powrót do poprzedniego lokalu. Okazjonalne przebywanie w miejscu zameldowania nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu T. W. z pobytu stałego. Postępowanie wszczęto na wniosek byłej żony, która twierdziła, że T. W. wyprowadził się dwa lata wcześniej i nie mieszka pod adresem zameldowania. Organ I instancji uznał zameldowanie za fikcyjne. Organ II instancji podtrzymał to stanowisko, opierając się na zeznaniach świadków i stron, które wskazywały na trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu we wrześniu 2011 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2014 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
IV SA/Wa 1135/14
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Wojewoda [..]. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...].01.2014 r., nr [..] orzekającą o wymeldowaniu T. W. z pobytu stałego z budynku położonego przy ul. [...] w W.
Postępowanie to toczyło się na wniosek M. W. (obecnie B.). Wnioskodawczyni wskazała, że były mąż dwa lata temu wyprowadził się z miejsca pobytu stałego i zapewne kupił własne mieszkanie. Najprawdopodobniej pod jej nieobecność przychodzi do budynku położonego przy ul. [...] w W. i wynosi rzeczy stanowiące ich majątek wspólny.
Organ I instancji stanął na stanowisku, że zameldowanie wymienionego ma charakter fikcyjny, bowiem nie zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości, a stan ten cechuje trwałość i dobrowolność.
We wniesionym odwołaniu pełnomocnik T. W. zarzuciła naruszenie przez organ I instancji przepisów proceduralnych poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zgromadzonych materiałów dowodowych i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności).
Organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonego postępowania podzielił stanowisko Prezydenta W.
Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę w jej całokształcie ustalił co następuje:
- M. B. oświadczyła do protokołu, że T. W. wyprowadził się z budynku położnego przy ul. [...] w W. dobrowolnie we wrześniu 2011 r., podczas jej nieobecności, zabierając część mebli, sprzętów, obrazów i swoich rzeczy. Stwierdziła, że mąż nadal posiada klucze do domu, nie zna jednak jego obecnego miejsca pobytu. Wnioskodawczyni podała także, że jest w trakcie rozwodu z T. W., który oskarża ją o molestowanie (k: 9-10);
- w dniu [...] września 2013 r. T. W. oznajmił, że nie opuścił miejsca pobytu stałego trwale, ponieważ bywa w nim - ostatnio pod koniec lipca 2013 r. oraz posiada swoje rzeczy (obrazy, książki, ubrania, segregatory firmy). Nie może jednak stale przebywać w budynku mieszczącym się przy ul. [...] w W. ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą oraz molestowanie psychiczne przez byłą żonę (z tej przyczyny z jego inicjatywy miały miejsce interwencje Policji). Stara się przychodzić do miejsca zameldowania przynajmniej 1 raz w miesiącu, w czasie nieobecności byłej żony. Wówczas nocuje i stołuje się. W 2013 r. był kilkakrotnie w miejscu pobytu stałego. W pozostałym czasie przebywa w domu rodziców lub na służbowych wyjazdach (k: 15-16). Do akt postępowania złożył także postanowienie KP B. z dnia [...] listopada 2012 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia przeciwko byłej żonie w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się nad nim w okresie od stycznia 2011 r. do [...] października 2012 r. w Warszawie przy ul. [....] (art. 207 § 1 k.k.). Z treści postanowienia, jak zauważył Wojewoda wynika, że pomiędzy byłymi małżonkami istnieje bardzo poważny konflikt na tle finansowym, który stanowi przyczynę kierowania wzajemnych oskarżeń i składania zawiadomień do organów ścigania;
- pełnomocnik T. W., dołączyła do akt wydruki smsów i nagranie dźwiękowe na płycie CD mające dowodzić faktu zmuszania jej mocodawcy przez M. B. do opuszczenia domu. Dowody te potwierdzają istnienie głębokiego konfliktu pomiędzy stronami;
- dnia [...] października 2013 r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków.
Świadek A. B. (matka M. B., zam. w pobliżu nieruchomości położonej ul. [...] w W.) potwierdziła, że zięć T. W. wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania we wrześniu 2011 r., o czym telefonicznie powiadomiła ją córka, po powrocie ze wspólnego urlopu. Świadek bywa bardzo często u córki, dlatego orientuje się, co znajduje się w przedmiotowym budynku. Po wyprowadzce zięcia zauważyła brak jego rzeczy, foteli, przedmiotów związanych z prowadzeniem przez niego firmy. Na pytanie pełnomocnika T. W. doprecyzowała, że zięć zabrał rzeczy z kuchni, ubrania z garderoby, kanapę ze swojego pokoju. W miejscu jego zameldowania nie pozostało nic, co mogłoby świadczyć o jego zamieszkiwaniu. Zeznała również, że jeszcze przed urlopem, tj. na początku lipca 2011 r., zięć tylko pomieszkiwał w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. (po kłótni z córką spakował walizkę i wyprowadził się). Wyjaśniła również, że przed tą datą wyjazdy zięcia w celach zawodowych trwały krótko, np. 1 dzień. Od września 2011 r. ani razu nie spotkała go w omawianym budynku.
Przesłuchany w charakterze świadka B. R. (szwagier T. W., zam. w W. w Dzielnicy O.) zeznał, że rzadko bywa w budynku przy ul. [...] w W., a ostatnio był ok. [...] lipca 2013 r., kiedy przywiózł do niego T. W.. Potwierdził fakt częstych wyjazdów szwagra w delegacje oraz istnienie od jesieni 2011 r. konfliktu pomiędzy T. W. a jego byłą żoną M. B..
M. W. (syn stron postępowania, zam. przy ul. [...] w W. naprzeciwko ul. [...]) zeznał, że bywa w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. kilka razy w tygodniu i że mieszkają w nim tylko mama i siostra, ponieważ ojciec wyprowadził się we wrześniu 2011 r. Już w lipcu 2011 r. T. W. zabrał z zajmowanych przez siebie pokoi rzeczy, a w okresie lipca - września 2011 r. tylko przychodził do omawianego budynku. Świadek doglądał domu w czasie urlopu M. B. (II połowa lipca 2013 r.), czasem w nim nocował, ale nie widział się wtedy z ojcem.
A. W. (matka T. W., zam. w P.) przesłuchana w charakterze świadka stwierdziła, że syn mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały. Odwiedziła go tam, ostatnio ok. [...] lipca 2013 r., gdy dowiedziała się, że jest w domu. Zeznała także, że T. W. przebywa u niej tylko czasami w weekendy i gdy nie podróżuje służbowo, co potwierdził wymieniony. Oświadczył on przy tym, że centrum spraw życiowych nadal posiada w miejscu stałego zameldowania. A. W. dodała, że syn po rozwodzie chce mieszkać w budynku przy ul. [...] w W.. Natomiast M. B. przedłożyła do akt postępowania protokół z jej rozprawy rozwodowej, w czasie której jej teściowa zeznała, że T. W. od września 2011 r. mieszka u niej, a czasami nocuje u siostry (k:59).
Zeznania jako świadek złożyła również A. W. (córka stron postępowania, stale zamieszkująca w budynku przy ul. [...] w W.). Potwierdziła, że ojciec nie mieszka pod adresem zameldowania od września 2011 r. oraz potwierdziła okoliczności jego wyprowadzki (zabrał należące do niego rzeczy podczas nieobecności pozostałych domowników). T. W. zakwestionował to mówiąc, że w przedmiotowym budynku pozostały jeszcze jego rzeczy, a ostatnio spędził w nim noc, z czym z kolei nie zgodziła się świadek (była w domu przez cały październik, a ojca wtedy nie było) oraz zakwestionowała to twierdzenie M. B. (k: 78-80). A. W. zaprzeczyła także, że ojciec był w miejscu pobytu stałego w czasie ferii zimowych, bowiem w tym czasie uczyła się w domu do sesji (k: 84). T. W. nadmienił, że w sierpniu 2011 r. z powodu awantury, z jego zgłoszenia, raz interweniowała policja, ale organy ścigania ani sądy powszechne nie prowadziły na jego wniosek postępowań przeciwko byłej żonie (k: 85-86);
- na żądanie stron postępowania przesłuchano kolejnych świadków.
Sąsiadka T. O. zeznała, że w budynku przy ul. [...] w W. mieszkają M. B. i jej córka A. W.. Natomiast T. W. nie widuje od ok. 2 lat; mniej więcej w tym samym czasie przestał zajmować się sprawami mieszkańców osiedla. Sąsiadka E. R. wskazała tylko, że od 1,5 roku nie widuje wymienionego na terenie osiedla, ale nie może stwierdzić, czy nocuje on w tym budynku. M. W. (przyjaciółka M. B.) potwierdziła fakt opuszczenia przez zainteresowanego miejsca pobytu stałego. Dodała, że z powodu wypadku jesienią pomieszkiwała w domu przyjaciółki i nie zauważyła żadnych rzeczy, które należałyby do T. W. Świadek S. M. wskazał jedynie, że wg niego przy ul. [...] w W. mieszkają państwo W. z dziećmi.
J. M. (znajomy T. W.) zeznał, że był 1 raz w domu przy ul. [...] w W. i poznał wtedy jego córkę. Stwierdził, że T. W. mieszka w przedmiotowym budynku, ponieważ wszedł razem z nim na posesję celem zabrania kilku obrazów. O tej "wizycie" opowiedziała M. B. do protokołu z dnia [...] listopada 2013 r., określając ją jako "najście" (k: 107-110).
- dodatkowo do akt sprawy M. B. przedłożyła kopie wniosków o zawarcie wyłącznie na jej nazwisko umów z dostawcami mediów (energii elektrycznej, gazu) i potwierdzenie spłaty długów zaciągniętych przez byłego męża (jesień 2012 r.).
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że wymieniony nie mieszka w przedmiotowym budynku od września 2011 r., kiedy to zabrał potrzebne mu rzeczy i wyprowadził się. Fakt ten wynika z wyjaśnień obu stron postępowania, a także z zeznań świadków w szczególności M. W., A. W. i A. B., które organ II instancji uznał za wiarygodne. Ponadto z wyjaśnień sąsiadek T. O. i E. R. wynika, że wymieniony nie jest przez nie widywany w miejscu stałego zameldowania od ok. 1,5 roku, co zbiega się w czasie z zaprzestaniem prowadzenia przez niego spraw osiedlowych. Do czasu wyprowadzki. T. W. był uprzednio widywany i spotykany przez sąsiadów regularnie, np. na spacerze z psem i aktywnie uczestniczył w życiu lokalnej społeczności. Argument o wykonywaniu wolnego zawodu nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia dla powyższego zaniechania, gdyż zainteresowany na długo przed opuszczeniem miejsca pobytu stałego prowadził równocześnie własną działalność gospodarczą. Jednocześnie organ odwoławczy odmówił wiary zeznaniom A. W., które są sprzeczne z jej zeznaniami złożonymi na rozprawie rozwodowej M. B. i T. W. (protokół z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...]), a także nie uwzględnił zeznań S. M. jako niezgodnych z pozostałym materiałem dowodowym oraz zeznań J. M.. M. B. dokładnie bowiem opisała zajście z jego udziałem, które miało miejsce [...] listopada 2013 r. do protokołu sporządzonego dnia następnego.
Z akt postępowania – w ocenie Wojewody - wynika, że pomiędzy T. W. i M. B. istnieje bardzo głęboki konflikt, który w ocenie wymienionego uniemożliwia mu stałe zamieszkiwanie w budynku przy ul. [...] w W. Opuszczenie lokalu nie traci natomiast cechy dobrowolności także wówczas, gdy jest wynikiem nieporozumień lub kłótni z pozostałymi osobami zamieszkującymi lokal, pomimo że w sposób oczywisty stan taki utrudnia korzystanie z lokalu. Pozbawienie możliwości zamieszkiwania musi mieć charakter zobiektywizowany. Nawet zatem wówczas, gdy subiektywnie mieszkaniec lokalu odczuwa - ze strony mieszkającej z nim osoby - liczne werbalne i pozawerbalne zachęty, aby się wyprowadził i pozostaje w związku z tym pod silną presją oraz w dyskomforcie psychicznym, trudno jest mówić, że mamy do czynienia z obiektywnie istniejącym przymusem, wyłączającym swobodną wolę i determinującym poczynania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W konsekwencji nawet wrażliwa i psychicznie krucha osoba, jak wskazał Wojewoda, dla potrzeb postępowania o wymeldowanie nie może się skutecznie powoływać np. na krytykę, jako czynnik, który sprawił, że w sposób bezwolny przeprowadziła się ona do innego lokalu.
Przedłożone przez odwołującego w toku postępowania dowody w postaci nagrań dźwiękowych, wydrukowanych smsów, a także zeznania m. in. B. R. potwierdzają istnienie napiętych, konfliktowych stosunków pomiędzy nim a M. B., co jest jednak zrozumiałe w występującej w niniejszej sprawie sytuacji rozwodu. Fakt braku znamion czynu zabronionego w zachowaniu wymienionej wobec byłego męża dodatkowo potwierdza postanowienie KP B. z dnia [...] listopada 2012 r. odmawiające wszczęcia dochodzenia w powyższej sprawie oraz niepodejmowanie przez zainteresowanego innych działań prawnych. O niedobrowolnym opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania można byłoby mówić tylko wówczas, gdyby T. W. został usunięty wbrew swojej woli. W sytuacji jednak gdy - jak wynika z akt sprawy - sam opuścił budynek przy ul. [...] w W. uznając, że ze względu na różne okoliczności, w tym złe, konfliktowe stosunki w rodzinie, powinien zmienić miejsce zamieszkania, nie można mówić o niedobrowolnym opuszczeniu miejsca zamieszkania (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt IIOSK 401/06).
Wojewoda zauważył, że pełnomocnik odwołującego podkreślała, iż jej mocodawca pozostawił wiele ważnych dla niego rzeczy i przedmiotów, szczegółowo wymienionych w odwołaniu. Zdaniem organu II instancji okoliczność ta nie wpływała na zaistnienie przesłanek wymeldowania, określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W utrwalonym orzecznictwie administracyjnym funkcjonuje bowiem pogląd, który Wojewoda [...] w pełni podzielił, że sam fakt pozostawienia rzeczy i przedmiotów, nawet codziennego użytku w określonym lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych osoby zameldowanej i nie dowodzi stałego przebywania w nim właściciela tych rzeczy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1478/10; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 360/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 139/09). Wskazane w odwołaniu nieruchomości niewątpliwie mają znaczenie dla ich właściciela, ale samo ich przechowywanie w miejscu zameldowania nie dowodzi automatycznie zamieszkiwania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 136/09). T. W. wyjaśniał bowiem, że od września 2011 r. przebywa w budynku położonym przy ul. [...] w W. sporadycznie, tylko pod nieobecność byłej żony. Okazjonalne, sporadyczne przebywanie w budynku, w orzecznictwie administracyjnym, postrzegane jest natomiast jako niewystarczająca przesłanka do uznania takiego pobytu za pobyt z zamiarem stałego zamieszkiwania. Z kolei sam zamiar powrotu, jak zauważył Wojewoda nie może przesądzać o odmowie wymeldowania, musi bowiem być połączony ze stałym zamieszkiwaniem. T. W. nie spełnia żadnego ze wskazanych warunków, a organy administracji nie mogą wyprowadzać odmowy wymeldowania jedynie w oparciu o werbalne deklaracje strony, dodatkowo uzależniającej swój powrót do lokalu od zdarzeń przyszłych i niepewnych (tj. od przyznania T. W. przez sąd przedmiotowego budynku w postępowaniu o podział majątku wspólnego byłych małżonków). Ustalony w przedmiotowej sprawie okres ponad 2 lat jego przebywania poza miejscem zameldowania jest wystarczająco długi dla stwierdzenia trwałości stanu opuszczenia tego budynku.
W tym stanie rzeczy, jak podkreślił Wojewoda, sformułowane w odwołaniu zarzuty naruszenia przez organ I instancji art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. są w sposób oczywisty pozbawione podstaw prawnych i faktycznych. Wszystkie ważne okoliczności sprawy zostały wystarczająco wyjaśnione i prawidłowo ocenione przez Prezydenta W., w związku z czym zasadnie orzekł on o wymeldowaniu T. W. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Opuścił on bowiem nieruchomość przy ul. [...] w W. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Z tych samych względów zarzut naruszenia art. 78 § 1 i 2 K.p.a. poprzez zaniechanie wystąpienia do Policji i przeprowadzenia oględzin jest nieuzasadniony. Dokonanie tych czynności dowodowych potwierdziłoby tylko istnienie konfliktu pomiędzy stronami postępowania oraz przetrzymywanie przez odwołującego pewnych ruchomości w omawianym budynku, co zostało już ustalone na podstawie innych dowodów. Przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów przyczyniłoby się jedynie do bezpodstawnej przewlekłości w prowadzonym przez organ administracyjny postępowaniu wyjaśniającym, co doprowadziłoby do naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania.
Wojewoda dostrzegł wprawdzie, że organ I instancji uchybił art. 101 § 1 i 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku pełnomocnika T. W. o zawieszenie przedmiotowego postępowania, złożonego do protokołu w dniu [...] grudnia 2013 r. (k: 145). Przepis ten stanowi, że każdy wniosek o zawieszenie, bez względu na jego zasadność, organ administracji musi rozpatrzeć w formie postanowienia. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wydaną decyzję, albowiem zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., przyczyną zawieszenia może być tylko taka kwestia prawna, wynikła w toku postępowania administracyjnego, którą ze względu na przedmiot, może rozstrzygnąć jedynie inny organ lub sąd. Ponadto nierozstrzygnięcie tej kwestii uniemożliwia załatwienie sprawy administracyjnej i wydanie końcowego rozstrzygnięcia W postępowaniu o wymeldowanie przedmiotem badania są wyłącznie okoliczności faktyczne, tj. organ ustala, czy osoba trwale i dobrowolnie opuściła miejsce zameldowania, bez dochowania obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Sprawa o podział majątku w żaden sposób nie wpływa na wystąpienie ustawowych przesłanek wymeldowania.
Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało w ocenie Wojewody, że dalsze utrzymywanie zameldowania T. W. w budynku, w którym faktycznie nie przebywa, stanowiłoby fikcję meldunkową, niedopuszczalną z punktu widzenia przepisów ustawy o ewidencji ludności, dlatego też decyzję orzekającą o jego wymeldowaniu należało utrzymać w mocy.
We wniesionej skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił:
naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności, który to przepis stanowi , iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, zaś zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych o zaktualizowaniu się przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych można jedynie mówić w sytuacji kiedy opuszczenie budynku miało charakter trwały i do którego doszło na skutek dobrowolnych działań;
naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 , art. 77 K.p.a. na skutek braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, czego skutkiem było, że organ administracji poczynił w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolne i nieuprawnione ustalenia faktyczne oraz zinterpretował ujawnione wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść T. W., jednostronnie dokonując tym samym subsumpcji ustaleń faktycznych na korzyść byłej małżonki skarżącego;
naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad wynikających z art. 80 K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, podczas gdy organ nie wyjaśnił wątpliwości co do wpływu konfliktu stron na powstanie okoliczności przesłanki braku dobrowolności w chwilowym opuszczeniu budynku przez skarżącego, organ nie wyjaśnił okoliczności czy fakt powrotów do lokalu, na co wskazywały dowody złożone przez skarżącego potwierdzały jego dążenie do zaznaczenia, iż nie opuścił lokalu, a także nie wyjaśnił jak na stan sprawy wpływa ta okoliczność, iż skarżący prowadzi nadal, bez przerwy działalność gospodarczą pod tym adresem i rozlicza w dzielnicy podatki dochodowe;
naruszenie art. 78 § 2 K.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i w ocenie tego organu miał uzasadniać oddalenie wniosków dowodowych skarżącego. Zgodnie z tym powołanym przepisem, organ administracji publicznej może jedynie nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że nie mają one znaczenia dla sprawy. Przepis ten odnosi się zatem do sytuacji, gdy dana okoliczność została już potwierdzona określonymi dowodami i jej dalsze dowodzenie byłoby zbyteczne z punktu widzenia ekonomiki procesowej. Taki przypadek, w ocenie pełnomocnika skarżącego, nie zachodzi w rozważanej sprawie. Nadto organ tym samym przyznał, że skarżący posiada rzeczy osobiste w lokalu, a więc nie może zachodzić w takiej sytuacji przesłanka do ustalenia, że nie mieszka w tym budynku;
naruszenie przepisów postępowania administracyjnego które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, oddziaływania organów państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli polegającej na prowadzeniu przez organ pierwszej instancji postępowania w sposób faworyzujący w nim jedną ze stron, odmawiając z góry wiarygodności wnioskom dowodowym drugiej strony oraz przez brak zebrania wszystkich dowodów niezbędnych dla ustalenia okoliczności faktycznych w sprawie, tj. dowodów poświadczających fakt zamieszkiwania skarżącego w budynku przy ul. [...] w W., a co najmniej z ostrożności procesowej brak dobrowolności i brak zamiaru oraz trwałości opuszczenia przez skarżącego lokalu,
naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu do zarzutów skarżącego (odwołującego) w przedmiocie braku trwałego opuszczenia lokalu i braku dobrowolności jego opuszczenia oraz faktu utrzymywania więzi z lokalem wyrażającym się w woli przebywania w budynku oraz prowadzenia działalności gospodarczej i płacenia podatków dochodowych przez skarżącego.
Konkludując pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o dopuszczenie przez Sąd na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) uzupełniającego dowodu z dokumentu, co jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania, poprzez dopuszczenie następujących dokumentów:
1. wydruku przelewu zapłaty podatku dochodowego z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej z siedzibą w W. przy ul. [...] na rachunek Urzędu Skarbowego W.,
2. wydruku z ceidg dotyczącej działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego pod nazwą T. W. C.
oba dowody na okoliczność, iż centrum życiowym T. W. pozostaje dom przy ul. [...] w W.,
3. z nagrania zarejestrowanego w domu byłych małżonków W. przedstawiającego przebieg wszczętej przez byłą małżonkę skarżącego awantury na okoliczność, iż opuszczenie lokalu i budynku przez T. W. nie było trwałe, dobrowolne i skarżący nie miał zamiaru jego opuszczenia (dowód w aktach sprawy administracyjnej),
4. z dokumentów zgromadzonych przez Policję, w tym celu wnoszę by Sąd zwrócił się na zasadzie art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 248 § 1 k.p.c. do Komisariatu Policji W. , adres : ul. [...], [...], o przesłanie notatek policyjnych, protokołów w sprawach interwencji w lokalu, w budynku przy ul. [...] w W. (m. in. sprawa [...] oraz inne z udziałem stron),
5. z dokumentów zgromadzonych przez Prokuraturę Rejonową W., w tym celu wnoszę by Sąd zwrócił się na zasadzie art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 248 § 1 k.p.c. do Prokuratury Rejonowej W. adres: ul. [...] o przesłanie akt sprawy p 6 Ds. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową W. w sprawach interwencji w lokalu, w budynku przy ul. [...] w W., w sprawie m. im. psychicznego i fizycznego znęcania się nad T. W. przez byłą małżonkę wnioskodawczynię w sprawie o wymeldowanie – M. B. (poprzednio W.) oraz innych spraw z udziałem stron,
na okoliczność iż centrum życiowym T. W. pozostaje dom przy ul. [...] w W. oraz, że opuszczenie tymczasowe lokalu nie miało i nie ma charakteru trwałego i nie było dobrowolne.
W uzasadnieniu skargi podano, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez miejsce stałego pobytu rozumie się takie miejsce, w którym dana osoba przebywa (corpus) z zamiarem skoncentrowania tam centrum swoich spraw życiowych (animus). Obydwa elementy muszą wystąpić zatem łącznie, przy czym ocena zamiaru przejawianego przez podmiot dokonywana jest wedle kryteriów obiektywnych lub zobiektywizowanych, a nie jedynie subiektywnych.
Tym samym aby orzec o wymeldowaniu niezbędne jest wykazanie łącznie, że dana osoba (1) nie przebywa istotnie we wskazanym miejscu i (2) nie wiąże z nim swoich istotnych interesów życiowych. Przemijające, jak i niedobrowolne opuszczenie lokalu nie stanowi natomiast podstawy do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, które i tu należy przypomnieć, przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych (...), jak słusznie wskazał w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 533/07 - dostępne na http//orzeczenia.nsa.gov.pl) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne.
Utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego opiera się na poglądzie, że opuszczenie miejsca stałego pobytu musi mieć charakter dobrowolny w tym znaczeniu, że nie może być wynikiem działania osób trzecich (przykładowo wyrok NSA z 13.08.2010 r. II OSK 1455/09 pub. wyrok NSA z 27.03.2007 r. sygn. akt. II OSK 521/06 LEX nr 338851).
Mimo powyższego, skarżący prowadzi działalność gospodarczą w tym lokalu, płaci podatki w miejscu zamieszkania, ma wolę i zamiar pozostać w budynku. Z racji nadal istotnego charakteru meldunku w polskim systemie prawnym, organy nie powinny pochopnie podejmować decyzji o wymeldowaniu osoby. Zwłaszcza gdy dokonują tego na wniosek osoby pozostającej w konflikcie z osobą której decyzja o wymeldowaniu dotyczy. Strony w trakcie postępowania administracyjnego były stronami w sprawie rozwodowej, zakończonej w październiku 2013 roku (sprawa sygn. akt [...] Sądu Okręgowego W. w W., wyrok z dnia [...].10.2013 r. prawomocny). Nadto zawisła sprawa o podział majątku wspólnego stron przed Sądem Rejonowym dla W. w W..
Z tego też powodu postępowanie prowadzone przez organy administracji razi swoją stronniczością, jak podał pełnomocnik, której wyrazem było niedopuszczenie wniosków dowodowych strony odwołującej, brakiem zawieszenia postępowania, ustaleniem okoliczności faktycznych poprzez uwzględnienie wyłącznie dowodu z zeznań świadków zgłoszonych przez byłą małżonkę skarżącego, nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin budynku.
Pełnomocnik T. W., dołączyła do akt wydruki smsów i nagranie dźwiękowe na płycie CD, mające dowodzić faktu zmuszania jej mocodawcy przez M. B. do opuszczenia domu. Dowody te potwierdzają istnienie głębokiego konfliktu pomiędzy stronami. Organ znał okoliczności konfliktu, ale nie uwzględnił tego przy wydawaniu decyzji.
Pełnomocnik skarżącego nie zgodziła się także ze stwierdzeniem organu, że argument o wykonywaniu wolnego zawodu nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia dla nieprzebywania w miejscu zameldowania.
Za przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ administracji pełnomocnik uznał wnioski zawarte w szczególności w tej części uzasadnienia (str. 4):
"Jednocześnie organ odwoławczy odmówił wiary zeznaniom A. W. , które są sprzeczne z jej zeznaniami na rozprawie rozwodowej M. B. i T. W. (protokół z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...]).
Jest to o tyle niedopuszczalne przekroczenie granic oceny dowodów, iż organ nie znał akt sprawy rozwodowej, nie znał treści uzasadnienia wyroku rozwodowego, w którym to uzasadnieniu to Sąd właściwy orzekający w sprawie o rozwód mógł ocenić zeznania tego świadka, tylko sąd cywilny mógł uznać czy zeznania te są wiarygodne czy nie. Tu organ, w ocenie pełnomocnika, przekroczył swoje kompetencje, działając niezgodnie z prawem, jednostronnie oceniając materiał dowodowy.
Za błędne ustalenia faktów pełnomocnik uznał także wyrażone na str. 5 uzasadnienia stwierdzenie, że " W sytuacji jednak gdy - jak wynika z akt sprawy - sam opuścił budynek przy ul. [...] w W. uznając, że ze względu na różne okoliczności, w tym złe, konfliktowe stosunki w rodzinie, powinien zmienić miejsce zamieszkania, w ogóle nie można mówić o niedobrowolnym opuszczenia miejsca zamieszkania".
Po pierwsze nie wynika tak z akt sprawy, po drugie: jest to błędna subsumpcja stanu faktycznego.
Za nieuprawnione w całości uznał zatem uzasadnienie organu, mające tłumaczyć dlaczego organ podjął tej treści decyzję.
Stwierdził, że stan faktyczny sprawy niezbadany przez organ zgodnie z dyspozycjami wskazanych w zarzutach przepisów pozwala na uznanie, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Podsumowując swą argumentację pełnomocnik zarzucił, że materiał dowodowy w sprawie nie został zebrany w sposób rzetelny i w związku z tym organ podjął decyzję niezgodną z prawem. Przede wszystkim organ naruszył art. 7 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej stoją w toku postępowania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia i sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W konsekwencji organ uchybił również art. 77 § 1 K.p.a., wedle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 K.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Z tej perspektywy za błędne, wg pełnomocnika skarżącego, należy również uznać powołanie się przez organ II instancji na art. 78 § 2 K.p.a., który w ocenie tego organu miał uzasadniać oddalenie wniosków dowodowych skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy nadmienić, że funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym. Nie przesądza zatem o uprawnieniach do danego lokalu. W rozpatrywanej sprawie podstawę materialnoprawną wymeldowania skarżącego z przedmiotowego budynku stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 cyt. ustawy). Należy raz jeszcze podkreślić, że organ meldunkowy nie rejestruje co do zasady uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu danej osoby. Ewidencja ludności służy więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołało ten skutek, iż brak jest podstaw do uwzględniania przesłanki związanej z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu. W związku z tym, w ramach postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania nie mieści się badanie cywilnoprawnych uprawnień do lokalu, a więc tytułu prawnego do lokalu osoby meldowanej lub wymeldowywanej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. W sytuacji gdy opuszczenie lokalu mogło nastąpić na skutek stawianych przeszkód w dalszym zamieszkiwaniu, o opuszczeniu lokalu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. m. in. wyrok NSA z dnia 12.04.2001 r., sygn. akt V SA 3078/00). Przyjmuje się, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyroki NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1369/11 i z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 771/11). Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym miejscu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu, daje też wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu (postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 966/12; wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2122/11).
Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skarżący nie skorzystał bowiem z możliwości wniesienia powództwa posesoryjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że nosił się z takim zamiarem. Jednakże żadnego rozstrzygnięcia sądowego w tym przedmiocie nie przedłożył. Nadmienić nadto należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, który wskazywał byłą żonę jako winną rozpadu ich związku i podkreślał fakt psychicznego znęcania się nad nim, co miało być przyczyną opuszczenia przez niego wspólnego domu – Sąd orzekł rozwód bez orzekania o winie byłych małżonków, nie ustalił też zasad korzystania przez nich z przedmiotowego budynku. Wyrok rozwodowy stał się prawomocny, a żadna ze stron nie zażądała sporządzenia jego uzasadnienia w celu jego zaskarżenia. Z tego względu należy stwierdzić, że organ, wobec braku sformułowanych na piśmie przez Sąd udzielający rozwodu ustaleń, miał podstawy do analizy treści zeznań świadków i stron tamtego postępowania rozwodowego, w tym zeznań matki skarżącego, co do miejsca jego zamieszkiwania w badanym okresie i zestawienia ich z zeznaniami złożonymi w tej samej kwestii w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie. Istotnie treść tych zeznań jest sprzeczna i dawała podstawę do odmowy dania wiary zeznaniom A. W. (por. protokół z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...]). Okoliczności te nie pozwalały zatem na stwierdzenie, że skarżący po wrześniu 2011 r. nadal zamieszkiwał pod adresem ul. [...] w W.. Organ był przy tym uprawniony do nieuwzględnienia zeznań S. M. oraz zeznań J. M., jako niezgodnych z pozostałym materiałem dowodowym, co w zaskarżonej decyzji zostało wyczerpująco wyjaśnione. Zeznania pozostałych świadków są spójne i jak szczegółowo oraz trafnie wywiódł Wojewoda, potwierdziły fakt dobrowolnego opuszczenia przedmiotowego budynku przez skarżącego we wrześniu 2011 r. Zamieszkanie w lokalu winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu (z przeniesieniem do tego lokalu) centrum życiowego danej osoby. Zatem miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym stale realizuje ona swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Wobec dokonanych przez organ ustaleń trafny jest wywód Wojewody co do zbędności czynienia ustaleń zamieszkiwania skarżącego przez Policję, zwłaszcza wobec umorzenia postępowania z zarzutu skarżącego psychicznego znęcania się nad nim przez byłą żonę (brak znamion czynu zabronionego w zachowaniu wymienionej wobec byłego męża potwierdza postanowienie KP B. z dnia [...] listopada 2012 r. odmawiające wszczęcia dochodzenia w tej sprawie oraz niepodejmowanie przez zainteresowanego innych działań prawnych). Wobec tego należy także stwierdzić, iż nie był uprawniony wniosek pełnomocnika skarżącego zobowiązujący Sąd do poszukiwania dokumentów z akt sprawy p 6 Ds. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową W. w sprawach interwencji w budynku przy ul. [...] w W., w sprawie m. im. psychicznego i fizycznego znęcania się nad T. W. przez byłą małżonkę oraz z interwencji Policji w budynku przy ul. [...] w W. Należy mieć na względzie, iż co do zasady Sąd orzeka mając na względzie materiał dowodowy zgromadzony przez strony postępowania. W tym względzie dostrzec trzeba zasadniczą różnice w stosunku do postępowania administracyjnego i reguł nim rządzących. Przepis art. 106 P.p.s.a. daje podstawę do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z pisemnych dokumentów przedkładanych przez stronę, na uzasadnienie wskazanych przez nią okoliczności. Nie zobowiązuje natomiast Sądu do poszukiwania dokumentów sugerowanych przez stronę w sytuacji, gdy z urzędu Sąd stwierdzi ich zbędność, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Postępowanie o znęcanie się nad skarżącym zostało wszak umorzone. Co do zasady dowody z dokumentów w postępowaniu sądowym przedkłada strona lub jej pełnomocnik. Niewątpliwie zebrany przez organy administracji materiał dowodowy wskazywał na istnienie poważnego konfliktu pomiędzy byłymi małżonkami, który doprowadził ostatecznie do rozwodu i fakt ten nie wymagał dalszego dowodzenia. Zbędne stało się także przeprowadzenie wizji lokalnej w przedmiotowym budynku, który to zarzut jako zaniechanie organu podniesiono w skardze. Wnioskodawczyni potwierdziła bowiem, że część rzeczy używanych przez byłego męża znajduje się w przedmiotowym budynku. Stanowią ich majątek wspólny. Dużą też ilość przedmiotów, również stanowiących ich majątek wspólny, były mąż już wyniósł i pod jej nieobecność nadal stara się wynosić z ich domu. Trafnie zauważył więc Wojewoda, że sam fakt pozostawienia rzeczy i przedmiotów, nawet codziennego użytku, w określonym lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych osoby zameldowanej i nie dowodzi stałego przebywania w nim właściciela tych rzeczy. Okazjonalne, sporadyczne przebywanie w budynku postrzegane jest natomiast jako niewystarczająca przesłanka do uznania takiego pobytu za pobyt z zamiarem stałego zamieszkiwania. Ustalony w przedmiotowej sprawie okres ponad 2 lat przebywania skarżącego poza miejscem zameldowania jest wystarczająco długi dla stwierdzenia trwałości stanu opuszczenia przedmiotowego budynku.
Celnie dostrzegł też Wojewoda, że organ I instancji uchybił art. 101 § 1 i 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku pełnomocnika T. W. o zawieszenie przedmiotowego postępowania, złożonego do protokołu w dniu [...] grudnia 2013 r. (k: 145). Każdy wniosek o zawieszenie, bez względu na jego zasadność, organ administracji zobowiązany jest rozpatrzeć w formie postanowienia. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wydaną decyzję, albowiem zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., przyczyną zawieszenia może być tylko taka kwestia prawna, wynikła w toku postępowania administracyjnego, którą ze względu na przedmiot, może rozstrzygnąć jedynie inny organ lub sąd. Ponadto nierozstrzygnięcie tej kwestii winno uniemożliwiać załatwienie sprawy administracyjnej i wydanie końcowego rozstrzygnięcia. W postępowaniu o wymeldowanie przedmiotem badania są wyłącznie okoliczności faktyczne. Organ ustala, czy dana osoba trwale i dobrowolnie opuściła miejsce zameldowania, bez dochowania obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Sprawa o podział majątku w żaden więc sposób nie wpływa na wystąpienie ustawowych przesłanek wymeldowania.
Podkreślenia wymaga także, iż jakkolwiek wnioskodawczyni nie potrafiła w postępowaniu administracyjnym podać aktualnego adresu zamieszkania byłego męża, uczyniła to na rozprawie przed sądem administracyjnym, wnosząc o włączenie do akt sprawy w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów tyczących postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w P. III Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...] z przesłuchania w charakterze świadka jej byłego męża, na okoliczność sytuacji opiekuńczo-wychowawczej małoletnich dzieci jego obecnej partnerki. Z dokumentów tych wynika, że jej były mąż aktualnie zamieszkuje ze swą partnerką oraz jej młodszymi synami w J. przy ul. [...]. Na ten też adres otrzymał wezwanie do złożenia zeznań. Składając zeznania jako świadek w tamtym postępowaniu sądowym oświadczył, że jest partnerem matki małoletnich i zamieszkuje z nią od końca 2013 r. Oświadczył też, że mają wspaniałe warunki mieszkaniowe. Zatem w czasie rozstrzygania przez organy obu instancji jego centrum życiowe nie znajdowało się już w dotychczasowym domu położonym przy ul. [...] w W. Bez znaczenia pozostaje zatem adres podawany przez niego w składanych zeznaniach podatkowych, czy też w innych dokumentach oraz wskazany przez niego jako adres prowadzonej działalności gospodarczej. Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym miejscu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu, daje też wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 966/12; wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2122/1). Reasumując stwierdzić więc należy, że zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków potwierdziły, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym budynku i nie sytuuje tam swego centrum życiowego. Skarżący natomiast nie wykazał aby było inaczej. W sprawie został zebrany pełen konieczny materiał dowodowy i poddany prawidłowej ocenie. Wyciągnięto z niego trafne wnioski, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada przepisom K.p.a. Strony miały zapewniony udział w każdy stadium postępowania administracyjnego, były zawiadamiane o przesłuchaniach świadków oraz możliwości uczestniczenia w tych czynnościach organu, z czego czynnie skorzystały. W ocenie Sądu ,w rozpatrywanej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do wymeldowania T. W., wobec tego wymeldowanie go spod wskazanego adresu, jak trafnie przyjęły organy obu instancji, było uzasadnione.
Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się zaś innych naruszeń procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło