VII SA/Wa 1211/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-04
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Tomasz Janeczko, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który twierdzi, że planowana inwestycja budowlana może wpływać na jego nieruchomość (np. poprzez zalewanie działki wodami opadowymi) i naruszać zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie ograniczyły się do analizy definicji obszaru oddziaływania inwestycji wynikającej z przepisów techniczno-budowlanych, pomijając inne przepisy odrębne, takie jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego czy prawo wodne. Właściciel nieruchomości sąsiedniej, który podnosi argumenty dotyczące potencjalnego negatywnego wpływu inwestycji na jego nieruchomość (np. zalewanie, naruszenie planu miejscowego), posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie wykazano jeszcze naruszenia jego praw. Potencjalna możliwość szkodliwego oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości jest wystarczającą przesłanką do uzyskania statusu strony.Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla sąsiedniej inwestycji. Wojewoda oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) umorzyli postępowanie, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, ponieważ jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący twierdził, że inwestycja narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, prowadzi do zalewania jego działki i niszczenia nasadzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy błędnie oceniły interes prawny skarżącego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. P. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D P na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D P kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania D. P. od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę – utrzymał w mocy ww. decyzję organu wojewódzkiego.
Do wydania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: "organ II instancji" bądź "GINB"), doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organy.
Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla H. G., obejmującego budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych z garażami w bryle budynku w zabudowie bliźniaczej na terenie działek nr ew. [...] obręb [...] w [...].
W dniu 3 listopada 2020 r. do Wojewody [...] (dalej jako: "organ I instancji" lub "Wojewoda") wpłynął wniosek D. P. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Starosty [...].
Następnie Wojewoda [...] w dniu 17 listopada 2020 r. zwrócił się do organu powiatowego o przesłanie akt sprawy, w tym zatwierdzonego projektu budowlanego, a Starosta [...] pismem z 24 listopada 2020 r. przesłał do Wojewody [...] akta sprawy, które wpłynęły do organu wojewódzkiego w dniu 30 listopada 2020 r.
W dniu 1 grudnia 2020 r. do Wojewody wpłynęło pismo D. P. przesyłające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej "PINB"), którym nałożono na inwestora – H. G. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonywanych robót budowlanych, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia.
Pismem z 11 grudnia 2020 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania nieważnościowego, a następnie wezwał D. P. do wykazania interesu prawnego w tym postępowaniu administracyjnym.
W dniu 28 grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęła odpowiedź D. P.
Decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...] Wojewoda [...] umorzył, wszczęte na wniosek D. P., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. G. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych z garażami w bryle budynku w zabudowie bliźniaczej na działkach nr ewid. [...] i [...] obręb [...] w [...]. Organ I instancji uznał bowiem, że wnioskodawca nie wykazał indywidualnego interesu prawnego w sprawie, a tym samym nie przysługiwał mu przymiot strony postępowania.
Od powyższej decyzji Wojewody, D. P. w ustawowym terminie złożył odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Po rozpatrzeniu odwołania i przeanalizowaniu akt sprawy, organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.
D. P. wywodził swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020r., nr [...] z tytułu prawa własności działki nr ewid. [...] położonej w [...]. Powyższe potwierdza treść Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych.
Z projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] wynikało, że przedmiotem spornej inwestycji była budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami w bryle budynku na działkach nr ewid. [...] i [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...].
Z projektu zagospodarowania terenu wynikało, że działka nr ewid. [...] (należąca do D. P.) graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi nr ewid. [...], [...]. Działka nr ewid. [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym.
Organ II instancji uznał, że pomimo, iż działka skarżącego znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji nie przesądzało to o posiadaniu przez skarżącego - D. P. - przymiotu strony w kwestionowaniu ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.
Analiza projektu budowlanego przez GINB wykazała, że sporne budynki mieszkalne w zabudowie bliźniaczej o wysokości 10,82 m w kalenicy zostały usytuowane w odległości 9,51 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz w odległości 14,47 m od budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...] (proj. bud. projekt zagospodarowania terenu, str. 4; Przekrój A-A, rys. nr 7, str. 14).
Ponadto, w ramach ww. inwestycji zaplanowano dwa skupiska miejsc postojowych oraz dwie wiaty śmietnikowe. Oba skupiska miejsc postojowych liczące po dwa miejsca postojowe zostały usytuowane w odległości 4,51 m od granicy działki nr ewid. [...]. Jedna z projektowanych wiat śmietnikowych została zaplanowana w odległości ok. 4,5 m od granicy z działką nr ewid. [...], natomiast druga wiata śmietnikowa zaplanowana została w granicy z działką nr ewid. [...].
Mając na uwadze wskazane wyżej usytuowanie wymienionych elementów projektowanej inwestycji, GINB uznał, że działka należąca do D. P. nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji objętej ww. decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., nr [...]. Sporne przedsięwzięcie nie powodowało bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zabudowy działki należącej do skarżącego. Innymi słowy, D. P. mógł bez przeszkód zabudować działkę będącą jego własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływało na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnej zabudowy.
Działka należąca do skarżącego nie znajdowała się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.), dotyczącego sytuowania budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną, § 13 ww. rozporządzenia (dotyczący przesłaniania obiektów budowlanych), § 19 ww. rozporządzenia (dotyczący sytuowania miejsc postojowych), § 23 ww. rozporządzenia (dotyczący sytuowania zbiorników gromadzenia odpadów).
Z uwagi na powyższe GINB decyzją z [...] kwietnia 2021 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się D. P. (dalej także "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W swojej skardze z 19 maja 2021 r., uzupełnionej pismem z dnia
20 października 2021 r. zarzuca: naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 k.p.a., w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm., dalej także "Pr.bud."), poprzez zaniechanie oceny interesu prawnego skarżącego z pespektywy naruszeń: 1) zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że interes prawny można wywodzić z przepisów regulujących zagospodarowanie przestrzenne, z uwagi na odesłanie zawarte w art. 3 pkt 20 Pr.bud. do przepisów odrębnych; 2) zapisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 624 z późn. zm.), a w szczególności art. 234 tejże ustawy, który zakazuje zmiany kierunku wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 3) § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.), który zakazuje zmiany naturalnego spływu wód opadowych, podczas gdy skarżący w toku postępowania podnosił, iż na skutek błędów w zatwierdzonym projekcie budowlanym decyzją o pozwoleniu na budowę dochodzi do zalewania jego działki i niszczenia znajdujących się tam nasadzeń, co uznać należy, jako naruszenie jego prawa własności, w zw. czym winien mu przysługiwać status strony;
2. art. 80 k.p.a. poprzez wyciągniecie wniosków sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, jakoby do zalewania działki skarżącego nie doszło na skutek realizacji spornej inwestycji, podczas gdy skarżący przedstawił zdjęcia obrazujące istniejące zalania przy granicy z działką inwestycyjną; nadto organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego dostrzegł problem nakładając właśnie na inwestora spornej inwestycji, obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej analizującej stosunki wodne na gruncie, która to ekspertyza ukazała, iż nie zachowano w projekcie budowlanym minimalnej powierzchni biologicznie czynnej, przekroczono dopuszczalną powierzchnię zabudowy działek, przez co wbrew wskazaniom w projekcie, teren własny działek inwestycyjnych nie jest w stanie przyjąć wód opadowych; błędnie obliczono ilość wód opadowych rozprowadzonych na teren zielony działki, przez co obecnie dochodzi do zalewania działki skarżącego; skutkiem tego naruszenia była odmowa przyznania skarżącemu statusu strony i umożliwienia mu ochrony jego własności;
3. art. 15 k.p.a. w związku z 3 pkt 20 Prawa budowlanego, poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez dwie instancje, w oparciu o te same normy prawne, co przejawiło się w ocenie zakresu oddziaływania spornej inwestycji na działkę skarżącego w oparciu o dwie różne definicje obszaru oddziaływania inwestycji (Wojewoda [...] oceniał zakres odziaływania inwestycji w oparciu o brzmienie art. 3 pkt. 20 ustawy - Prawo budowlane sprzed nowelizacji owego przepisu ustawą nowelizującą z dnia 13 lutego 2020 r., zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wziął za podstawę swoich rozważań art. 3 pkt 20 Pr.bud. w brzmieniu po nowelizacji, które to zapisy dość istotnie się różnią).
W związku z powyższym skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2021 r., a także o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że skarżący w postępowaniu przed organami obu instancji, w licznych pismach, wykazywał swój interes prawny, wskazując w nich m.in. na niezgodność projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenu miasta [...] Jednostka D, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. (dalej także: "Plan" lub "mpzp"), tj. § 23 pkt 6 lit. h) w zw. z § 5 ust. 2 pkt 16 mpzp, ponieważ zaprojektowana inwestycja przekracza dopuszczalny w ww. Planie wskaźnik wysokości ściany elewacji o 2,6 m; § 23 pkt 3 lit. a mpzp, z uwagi na przekroczenie wymaganej na danym terenie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej działki, co obecnie zapewne przyczynia się do zalewania nieruchomości skarżącego, bowiem działki inwestycyjne nie są w stanie wchłonąć wód opadowych. Ponadto, przekroczona została dopuszczalna w mpzp powierzchnia zabudowy działek, niezgodności są także w zapewnieniu obsługi komunikacyjnej inwestycji, która ma zaprojektowany jeden zjazd, co pozostaje w sprzeczności z wymogami § 11 pkt. 2 mpzp. Jak wskazał skarżący, na potwierdzenie ww. okoliczności przedstawił m.in. zdjęcia obrazujące zalania jego działki od strony spornej inwestycji oraz ekspertyzę, która potwierdza fakt braku zachowania przez sporną inwestycję minimalnej powierzchni biologicznie czynnej wymaganej na danym terenie przez mpzp, tj. 50 %. Ekspertyza ta zatem dowodzi, iż do zalania działki skarżącego doszło na skutek realizacji spornej inwestycji, która w wyniku błędów popełnionych już w projekcie budowlanym zmieniła stan wód na gruncie, powodując zalewania działki skarżącego. Kwestia niezgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z zapisami mpzp, została szczegółowo opisana i udokumentowana przez skarżącego w toku postępowania. Decyzja pozwolenia na budowę, która zatwierdziła wadliwy projekt budowlany, ingeruje w sposób niedozwolony w prawo własności do działki nr ew. [...] skarżącego, poprzez zmianę kierunku spływu wód opadowych na teren jego działki, w związku z czym winien mieć on prawo do ochrony swego mienia.
Skarżący wskazuje, iż podnoszona przez niego argumentacja, w zakresie istnienia jego interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności (znajdująca potwierdzenie w załączonych do akt sprawy dokumentach), w tym wywody skarżącego w zakresie naruszenia przez sporną inwestycję przepisów mpzp, przemawia za uznaniem, iż przysługuje mu interes prawny we wnioskowanym postępowaniu. Analiza projektu budowlanego spornej inwestycji, pozwala uznać, że rozwiązania projektowe obrane w zatwierdzonym projekcie budowlanym, przy pozornej formalnej zgodności z tymi przepisami, w istocie mogły stanowić próbę obejścia tych przepisów i zmierzać do realizacji zabudowy, która nie odpowiada zapisom mpzp i warunkom technicznym.
Skarżący wskazuje ponadto, że przysługiwać mu powinien status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę, bowiem jego interes prawny wynika z naruszenia prawa własności, poprzez niedozwoloną ingerencję i przekierowanie wód opadowych z działki inwestycyjnej na jego nieruchomość, co nastąpiło na skutek błędów w projekcie budowlanym, który zatwierdził Starosta [...] decyzją pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz otrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organ II instancji w pełni podzielił stanowisko Wojewody [...], wedle którego, skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony, a tym samym i prawo domagania się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami w bryle budynku na działkach nr ewid. [...] i [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...].
Podstawą rozważań w przedmiotowym postępowaniu, powinna być więc ocena i w następnej kolejności ustalenie, czy skarżący D. P. posiada interes prawny w zainicjowaniu postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] oraz czy GINB prawidłowo utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie nadzwyczajne.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w ocenie Sądu, organ II instancji badając interes prawny skarżącego błędnie ograniczył się li tylko do definicji obszaru oddziaływania inwestycji, wynikającej z brzmienia art. 3 pkt 20 Pr.bud. nadanego ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Istotnie, przepis przejściowy art. 25 ww. ustawy nowelizujące stanowi, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (Pr.bud.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jednakże - zdaniem tutejszego Sądu - przywołana regulacja nie przesądza o tym, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z 3 listopada 2020 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 2020 r., obszar oddziaływania zatwierdzonego przedsięwzięcia powinien być ustalany wyłącznie w oparciu o nową jego definicję z art. 3 pkt 20 Pr.bud. Organy odwoławczy, jak się zdaje inaczej niż Wojewoda [...], nie uwzględnił faktu, że w ustawie nowelizującej z dnia 13 lutego 2020 r. zawarte zostały także inne regulacje przejściowe, w tym m.in. art. 27. Stosownie do treści pkt 2 ust. 1 tego artykułu, do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W uzasadnieniu projektu ww. ustawy (zob. druk sejmowy nr IX.121) wyraźnie podkreślono, że w świetle wprowadzonych przepisów regulujących stosowanie nowych i starych unormowań, przepisy dotychczasowe będą stosowane w przypadku:
1) spraw wszczętych i niezakończonych;
2) gdy zamierzenie budowlane realizowane jest na podstawie decyzji pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia, wydanych przed wejściem w życie projektowanej ustawy;
3) gdy inwestor wystąpi w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy z wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na budowę, zatwierdzenie projektu budowlanego albo dokona zgłoszenia, dołączając do wniosku projekt budowlany sporządzony na zasadach dotychczasowych.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że w dniu wpływu wniosku skarżącego do organu o stwierdzenie nieważności ostatecznego pozwolenia na budowę – wydanego przed wejściem w życie ww. nowelizacji – objęte nim zamierzenie budowlane było jeszcze realizowane. Także obszar odziaływania inwestycji przy jej projektowaniu oraz w toku postępowania zakończonego tą decyzją musiał być wyznaczany w oparciu o dotychczasowe brzmienie art. 3 pkt 20 Pr.bud.
Poza tym Sąd uznał, że ocena interesu prawnego skarżącego, nawet przy uwzględnieniu aktualnej definicji obszaru oddziaływania, zawężającej rozumienie tego pojęcia jedynie do ograniczeń w możliwości zabudowy innych nieruchomości, w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy pozwala na stwierdzenie, że należąca do D. P. działka znajduje się w tak pojmowanym obszarze oddziaływania spornej inwestycji, o czym będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
Przechodząc do merytorycznej kontroli skarżonych decyzji zauważyć należy, że przepis art. 28 ust. 2 Pr.bud., zgodnie z którym, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu, stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że przepis art. 28 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Oznacza to jedynie, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę interes prawny lub obowiązek, o którym mowa w art. 28 k.p.a., jest wyprowadzany przede wszystkim z art. 28 ust. 2 Pr.bud. Tak więc, w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, zarówno w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony w takim samym stanie faktycznym powinien być ustalony identycznie, z uwzględnieniem przepisu art. 28 ust. 2 Pr.bud. (zob. A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. IV, Opublikowano: WKP 2021), choć w judykaturze niekiedy wyrażany jest pogląd, wedle którego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ze względu na odrębny charakter tych postępowań, legitymację do żądania wszczęcia takiego postępowania należy przede wszystkim oceniać na podstawie art. 28 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I OSK 958/13, LEX nr 1598468).
Niemniej, uwzględniając pierwsze z przywołanych stanowisk, wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Pr.bud. (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej z dniem 19 września 2020 r.), przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m.in. szczegółowe wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud., należą m. in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne oraz - w szczególnych przypadkach - także przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 1488/19, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Odrębnymi przepisami w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud. mogą też być ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest - jak stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.1945 - aktualnie t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 293) - aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że organ winien zbadać wszelkie okoliczności sprawy, z uwzględnieniem przepisów odrębnych, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane.
Zatem, przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 Pr.bud. oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 tej ustawy - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych (...), zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich - art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Wskazać należy, iż uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud., a które powinny być uwzględnione w procesie budowlanym, muszą występować na obszarze oddziaływania obiektu zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 tej ustawy. Taki sposób interpretacji przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 2063/15, CBOSA) - uznając, że przy wykładni art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - przepis ten należy rozpatrywać łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem mogą być zatem również przepisy prawa cywilnego, które w powiązaniu z przepisami ustaw szczególnych gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem, a zatem w granicach społeczno-gospodarczego przeznaczenia swego prawa, jak to wynika z art. 140 ustawy 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 - zwanej dalej "k.c.").
Jak wskazuje się w orzecznictwie wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 508/11, CBOSA). To zaś oznacza, że na potrzeby konkretnej inwestycji organ winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu - wykorzystaniu danego terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. W sytuacji, gdy z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie i korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] wynika, że przedmiotem spornej inwestycji była budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami w bryle budynku na działkach nr ewid. [...] i [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...].
Z kolei według projektu zagospodarowania terenu, działka nr ewid. [...] (należąca do D. P.) graniczy bezpośrednio z działkami inwestycyjnymi nr ewid. [...], [...]. Działka nr ewid. [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym.
Organy administracji publicznej dokonując oceny oddziaływania inwestycji na teren działki skarżącego, ograniczyły się w zasadzie do samej tylko analizy ww. projektu budowlanego pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wskazując, że sporne budynki mieszkalne w zabudowie bliźniaczej o wysokości 10,82 m w kalenicy zostały usytuowane w odległości 9,51 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz w odległości 14,47 m od budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...] (proj. bud. projekt zagospodarowania terenu, str. 4; Przekrój A-A, rys. nr 7, str. 14).
Ponadto organy zauważyły, że w ramach ww. inwestycji zaplanowano dwa skupiska miejsc postojowych oraz dwie wiaty śmietnikowe. Oba skupiska miejsc postojowych liczące po dwa miejsca postojowe zostały usytuowane w odległości 4,51 m od granicy działki nr ewid. [...]. Jedna z projektowanych wiat śmietnikowych została zaplanowana w odległości ok. 4,5 m od granicy z działką nr ewid. [...], natomiast druga wiata śmietnikowa zaplanowana została w granicy z działką nr ewid. [...].
Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowym postępowaniu uznał, że
z uwagi na brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym pominięcia rozważań na temat całokształtu okoliczności podnoszonych w toku postępowania przez skarżącego (zwłaszcza w kontekście niezgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z obowiązującym na danym terenie mpzp oraz przepisami Prawa wodnego i wywodzone z tego faktu przyczyny zalewania działki skarżącego) decyzje, zarówno organu I, jak i II instancji, winny zostać usunięte z obrotu prawnego.
W pismach skierowanych do organów administracji publicznej, tj. zarówno do Wojewody [...], jak i do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także w samej skardze do Sądu, skarżący wskazywał m.in. na: niezgodność projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenu miasta [...] Jednostka D, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., tj. § 23 pkt 6 lit. h) w zw. z § 5 ust. 2 pkt 16, ponieważ zaprojektowana inwestycja przekracza dopuszczalny w mpzp wskaźnik wysokości ściany elewacji o 2,6 m; § 23 pkt 3 lit. a mpzp z uwagi na przekroczenie wymaganej na danym terenie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej działki, co mogło przyczynić się do zalewania nieruchomości skarżącego, bowiem działki inwestycyjne nie były w stanie wchłonąć wód opadowych. Ponadto, zdaniem skarżącego, przekroczona została dopuszczalna w mpzp powierzchnia zabudowy działek, niezgodności występowały także w zapewnieniu obsługi komunikacyjnej inwestycji, która miała zaprojektowany jeden zjazd, co pozostawało w sprzeczności z wymogami § 11 pkt 2 mpzp.
W kontekście tych ustaleń należy powołać się na stanowisko piśmiennictwa w przedmiotowym zakresie, które zakłada, że nawet, gdy obiekt zachowuje odległości przewidziane w przepisach technicznych nie zawsze przesądza to o tym, że skutki istnienia i funkcjonowania tego obiektu ograniczą się do obszaru nieruchomości, na której będzie realizowany, a nie będą miały negatywnego wpływu na istnienie obiektów na nieruchomościach sąsiednich (zob. W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Gliniecki, teza 19 do art. 28 Prawa budowlanego). W tym miejscu należy ponownie zaznaczyć, że jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie sądowym, do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud. nie należą jedynie przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Regulacjami odrębnymi są przykładowo także przepisy ustawy o ochronie środowiska, ustawy o drogach publicznych, prawa wodnego, czy ustawy - Prawo lotnicze (zob.: Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, opubl.: WK 2016; tak też Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3089/13, LEX nr 1796281, z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1494/11, LEX nr 1367300). Nie należy zatem ograniczać rozumienia art. 3 pkt 20 Pr.bud. jedynie do zachowania norm określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, przesądzając a priori, że ich zachowanie uniemożliwia objęcie obszarem oddziaływania obiektu sąsiedniej nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., II OSK 283/11, LEX nr 1081772).
Rację ma także w niniejszej sprawie skarżący, że nie chodzi o to, czy planowana inwestycja narusza przepisy prawa materialnego, ale o samo potencjalne oddziaływanie na tę nieruchomość, mieszczące się nawet w granicach norm prawa. Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. W tym tonie wypowiadają się sądy administracyjne podkreślając, że w procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie chodzi o to, aby zaistniał negatywny wpływ inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu (nie chodzi zatem o wykazanie naruszenia interesu prawnego), lecz należy badać czy istnieje możliwość wywołania przez ten obiekt szkodliwego oddziaływania na teren otaczający działkę inwestora. Inaczej rzecz ujmując należy stwierdzić, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" powinny być uznane za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę (zob. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 496/11 oraz z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 546/12, LEX nr 1326963; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1018/11; a także wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10; z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2619/14; z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2114/16, CBOSA).
W konsekwencji powyższego należy przyjąć, że kategoria interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy - Prawo budowlane i przepisów odrębnych. Niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, czy też od naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Stroną takiego postępowania powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, ale też takie, na których nieruchomości planowane roboty budowlane mogą potencjalnie oddziaływać (wyrok WSA w Krakowie z 28 października 2016 r., sygn. II SA/Kr 876/16, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Gd 825/14, publ. CBOSA).
Zdaniem Sądu, powyższe reguły nie zostały uwzględnione w niniejszej sprawie przy ocenie legitymacji procesowej skarżącego, jako podmiotu wnioskującego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...], co stanowiło naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Potwierdzeniem tych okoliczności, są nie tyle przedstawione organom zdjęcia obrazujące zalania działki skarżącego od strony spornej inwestycji, ale przede wszystkim ekspertyza techniczna sporządzona w dniu 5 grudnia 2020 r. przez mgr. inż. R. K. na zlecenie organów nadzoru budowlanego (k. 8 i 9 załączników do odwołania z dnia 20 lutego 2021 r. - akta postępowania przed organem II instancji), która potwierdza fakt braku zachowania przez sporną inwestycję minimalnej powierzchni biologicznie czynnej wymaganej na danym terenie przez mpzp, tj. 50%, a tym samym przekroczenia dopuszczalnego wedle zapisów Planu dla danego terenu - wskaźnika powierzchni zabudowy. Autor rzeczonej ekspertyzy wskazał ponadto, że "Obliczenie ilości wód opadowych rozprowadzonych po terenie zielonym działki nie spełnia warunku wsiąkania wody na tereny zielone działki nr nr ew. [...] i [...] w przypadku opadów o natężeniu deszczu miarodajnego (...)". We wnioskach ekspertyzy uznano w konsekwencji za konieczne wybudowanie zbiorników chłonnych. Powołana ekspertyza dowodzi zatem, że do zalań działki skarżącego mogło dojść z powodu nieprawidłowej realizacji spornej inwestycji, która jednak spowodowana jest błędnymi rozwiązaniami przyjętymi już w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., nr [...]. Wskutek powyższego, może dochodzić do zmiany stanu wód na gruncie, powodującej zalewanie działki skarżącego. Kwestia niezgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z zapisami mpzp, została szczegółowo opisana i udokumentowana przez skarżącego w toku postępowania.
Właściciel nieruchomości znajdującej się w bezpośrednim lub bliskim sąsiedztwie inwestycji powinien mieć zapewnioną możliwość brania udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, służącą sprawdzeniu m.in. tego, czy obowiązujące wymogi związane z zagospodarowaniem i zabudową nieruchomości sąsiedniej zostaną zachowane w sposób gwarantujący ochronę przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA z dnia: 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10; 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 282/12; 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2508/11; 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2569/14 wszystkie na: CBOSA, a także wyrok NSA z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1537/17, LEX nr 2718418). Powyższe dotyczy również zagwarantowaniu właścicielowi nieruchomości sąsiedniej udziału w postępowaniu, które dotyczy oceny tego, czy projekt budowlany dotyczący zabudowy położonej w sąsiedztwie nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przecież jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) i stanowi akt prawa powszechnie obowiązującego na obszarze nim objętym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Wyjaśnić bowiem trzeba, że przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą wprowadzać ograniczenia w sposobie wykonywania prawa własności. Poza tym pozostaje zwrócić uwagę, że tak ustalony ład przestrzenny jest istotnym elementem obrotu gospodarczego (nieruchomości), ponieważ winien dawać gwarancje, że na danym terenie powstaną tylko takie obiekty, i tylko w takim kształcie, w jakim dopuszcza to miejscowy plan zagospodarowania terenu. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2017 r. (sygn. akt II OSK 2461/15, CBOSA) realizacja postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w procesie inwestycyjnym stanowi z jednej strony obowiązek dla inwestora, z drugiej zaś daje gwarancję zrealizowania każdego zamierzenia, które jest zgodne z planem. Stanowi to również gwarancję dla właścicieli innych nieruchomości objętych planem, że nie powstanie zabudowa niezgodna z tym planem, a tylko taka, na którą społeczność lokalna wyraziła zgodę w procedurze uchwalania planu miejscowego. Poza tym, budowa na działce sąsiedniej, niezgodna z zapisami planu miejscowego, może utrudniać lub nawet uniemożliwiać właścicielowi danej nieruchomości jej zabudowę odpowiadającą wymogom prawa.
Tak wyłożony tok rozumowania prowadzi do wniosku, że nieruchomość skarżącego w okolicznościach faktycznych badanej sprawy znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym także w aktualnym brzmieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud. Norma ta stanowi bowiem, że obszar oddziaływania należy rozumieć, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W przywołanym już wcześniej uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. (druk sejmowy nr IX.121) wskazano, że przedmiotowe ograniczenia (powstałe na skutek zawężenia definicji obszaru oddziaływania) odnoszą się do możliwości zabudowy danej działki bądź nieruchomości zarówno budynkami, jak również innymi obiektami budowlanymi. Autorzy projektu wyjaśnili też, że ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy (a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości).
W analizowanej sprawie, niewątpliwie problematyka rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym, np. w sytuacji ustalenia ich niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bądź przepisami ustawy - Prawo wodne, może skutkować powstaniem ograniczeń w ewentualnej zabudowie działki skarżącego, innymi nawet niż mieszkalne, obiektami budowlanymi. Z tych powodów Sąd uznał, że skarżący ma przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym, dotyczącym wydanego pozwolenia na budowę na sąsiedniej nieruchomości.
W świetle przedstawionej argumentacji decyzje organów w przedmiocie umorzenia postępowania, które zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę spornego obiektu, w ocenie Sądu naruszają przepisy art. 28 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ organy administracji nie wykazały w dostateczny sposób, w uzasadnieniu swoich decyzji, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania realizowanych obiektów budowlanych. Z tych względów zastosowanie w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. było nieuprawnione.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy związane oceną prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, zobowiązane będą do przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego i dokonania oceny decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], pod kątem zaistnienia kwalifikowanych przesłanek nieważności, określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie
z zasadą zwrotu skarżącemu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw
i celowej obrony, ustalając je na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. (wpis od skargi - 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło