VII SA/Wa 1251/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. S. i R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. S. S. i R. S. wraz ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z treści wniosku wynika, iż skarżący posiadają dwa domy - o powierzchni 94 m2 i o powierzchni 110 m2. Jak wynika z wniosku, S. S. otrzymuje emeryturę w kwocie 1760 zł, natomiast R. S. uzyskuje z tytułu zatrudnienia dochody w wysokości 2400 zł miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazali: kredyt hipoteczny – 1050 zł, kredyt gotówkowy – 465 zł, opłaty za media - 600 zł, wydatki na leczenie – 500 zł, ubezpieczenie domów – 130 zł i 280 zł. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy winna zatem w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a tylko wówczas, gdy zgromadzenie w ten sposób środków na koszty postępowania byłoby niemożliwe, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona musi zatem wykazać, że pomimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie kosztów postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011 r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego przez S. S. i R. S. wniosku stwierdzić trzeba, iż brak jest uzasadnienia dla jego uwzględnienia, ponieważ skarżący nie wykazali, aby znajdowali się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Jak wynika z wniosku, S. S. otrzymuje emeryturę w kwocie 1760 zł, natomiast R. S. uzyskuje z tytułu umowy o pracę dochody w wysokości 2400 zł miesięcznie. Wobec powołania się przez skarżących na konieczność spłacania kredytów w kwocie ok. 1500 zł miesięcznie wskazać trzeba, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II GZ 96/14 LEX nr 1450831, z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II OZ 919/12 LEX nr 1270362, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OZ 752/12 LEX nr 1327948). Pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym mają jedynie wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny, a więc koszty zakupu żywności, odzieży, leków, wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. Przy dokonywaniu oceny złożonego przez skarżących wniosku nie można też pominąć faktu, że skarżący posiadają dwa domy - o powierzchni 94 m2 i o powierzchni 110 m2, jeden z nich może bowiem stanowić dodatkowe źródło dochodu. W przypadku, gdy w skład majątku wnioskodawcy wchodzi więcej niż jedna nieruchomość, wniosek o przyznanie prawa pomocy co do zasady nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest podstaw do przerzucenia na współobywateli w ramach instytucji prawa pomocy kosztów uczestniczenia strony w postępowaniu, jeżeli ma ona możliwość uzyskiwania dochodu ze składników własnego majątku. Posiadany majątek, zwłaszcza obejmujący kilka nieruchomości, może bowiem przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 24 października 2005 r. II SA/Gl 496/05, niepubl., postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2013 r. II FZ 158/13 LEX nr 1310045, z dnia 2 października 2014 r. II OZ 1012/14 LEX nr 1530778, z dnia 5 kwietnia 2013 r. II OZ 222/13 LEX nr 1296872). Mając powyższe okoliczności na uwadze uznano, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego S. S. i R. S. nie wykazali, aby pozyskanie przez nich środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika było obiektywnie niemożliwe. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.