II SA/Wr 478/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2015r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Wojewody D. z dnia ... w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją organ powołując art. 35 i art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015 r., poz. 388) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał w mocy decyzję orzekającą o wymeldowaniu jej wraz z małoletnim synem z miejsca pobytu stałego. Jak podał w uzasadnieniu, postępowanie w sprawie wymeldowania wszczęte zostało w dniu 7 listopada 2014 r. na wniosek męża skarżącej. Oboje małżonkowie są najemcami przedmiotowego lokalu. Skarżąca oświadczyła do protokołu, że mieszka obecnie w innej miejscowości, gdzie centralizuje swoje życie, zaś syn chodzi do szkoły. Bywa w miejscu zameldowania, jednak nie ma kluczy od mieszkania, gdyż mąż zmienił zamki. Nie podjęła kroków prawnych w celu ponownego zamieszkania w tym lokalu. Obecnie mieszkanie zajmuje mąż z konkubiną, co wyklucza zamieszkanie tam skarżącej wraz z synem. Organ gminy podjął bezskuteczną próbę dokonania oględzin mieszkania. W piśmie do tego organu skarżąca wyjaśniła ponadto, że w listopadzie 2009 r. podjęła działalność gospodarczą w innej miejscowości, w której przebywała wówczas z mężem, zaś dni wolne spędzali w miejscu zameldowania. W miejscu tym pozostały niektóre rzeczy osobiste jej i syna. Dopiero w 2011 r., gdy mąż zmienił zamki, zaczął urządzać libacje alkoholowe i sprowadzać kobiety, została zmuszona do zcentralizowania życia w innej miejscowości. Nie opuściła lokalu dobrowolnie i nie wyraża zgody na wymeldowanie. Przesłuchana w charakterze świadka konkubina zeznała, że skarżąca od 4 lat z synem nie mieszka w miejscu zameldowania, nie ma tam również jej rzeczy. Obecnie toczy się sprawa rozwodowa między stronami. Organ gminy orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która obowiązywała do dnia 28 lutego 2015 r. Jak wskazał, skarżąca z synem nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, nie podjęła środków prawnych w celu powrotu do mieszkania, zaś sam jej zamiar tego powrotu w przyszłości nie uzasadnia utrzymywania zameldowania. W odwołaniu skarżąca podtrzymała dotychczasowe twierdzenia, świadczące jej zdaniem, że nie opuściła mieszkania trwale ani dobrowolnie. Obecnie przebywa u rodziców, ale nie ma prawa do innego lokalu. Organ na wstępie wyjaśnił obecny stan prawny, powołując ponadto art. 33 ust. 1 i art. 24 ust. 3 poprzedniej ustawy. Uznał, że została spełniona przesłanka wymeldowania w postaci opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, które ma charakter trwały i dobrowolny. Skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych w celu powrotu do lokalu. Faktycznie mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Pozostawienie niektórych rzeczy osobistych w lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu w nim spraw życiowych. Organ omówił oświadczenia stron i dokumenty z których wynika, że skarżąca nie uczestniczy w opłacaniu czynszu od 2011 r., zaś w lipcu 2012 r. odebrała z lokalu rzeczy własne i syna. Skoro w lokalu tym skarżąca nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych, to utrzymywanie w ewidencji dotychczasowego zapisu byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Organ wskazał tutaj na znaczenie zameldowania zgodnie z art. 28 ust. 4 dotychczasowej ustawy. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca kwestionowała ustalenia i oceny organu, że nastąpiło dobrowolne opuszczenie przez nią lokalu o charakterze trwałym. Zeznania świadka są niezgodne z prawdą, gdyż z treści pozwu rozwodowego wynika, że poznał męża skarżącej w lipcu 2014 r. Lokal będący przedmiotem najmu stron został uzyskany staraniem skarżącej, która zajmowała się remontem i adaptacją strychu na cele mieszkalne, zaś w tym czasie jej mąż przebywał za granicą. Mąż wyraził zgodę na założenie przez nią działalności gospodarczej w innej miejscowości. Jednak skarżąca z synem przebywała w lokalu do 2011 r., kiedy to mąż uniemożliwił jej korzystanie z lokalu wymieniając zamki. Skarżąca podtrzymała wszystkie dotychczasowe twierdzenia. Okoliczności przytoczone w skardze udokumentowała. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak stanowią przepisy art. 92 i 93 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. Nr 167, poz. 1131) z dniem wejścia tej ustawy czyli dniem 1 marca 2015 r. uchyla się ustawę z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). Zgodnie natomiast z ustawą z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015 r., poz. 388) ewidencję ludności prowadzi się w rejestrze PESEL, co oznaczać będzie zniesienie rejestracji miejsca zamieszkania jako odrębnej instytucji prawa, według aktualnego brzmienia art. 74 ust. 1 tej ustawy od dnia 1 stycznia 2016 r. (patrz również art. 75, art. 76 i art. 78 tej ustawy). W tym okresie przejściowym, po dniu wejścia w życie tej ustawy (1 marca 2015 r., art. 80) zgodnie z art. 69 postępowanie wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. i niezakończone (decyzją ostateczną) przed tym dniem w sprawie o wymeldowanie prowadzi się na podstawie nowej ustawy (ustawy z dnia 24 września 2010 r.). Trafnie zatem organ w podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 35 nowej ustawy. Przepis ten przewiduje wydanie decyzji w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Takie same przesłanki wymeldowania ustanawiał art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r., co pozwala na wykorzystanie obecnie ich wykładni przy stosowaniu nowego przepisu. Jak wiadomo, pobytem stałym jest zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Ustalenie braku tego zamiaru następuje w oparciu o kryteria zobiektywizowane, uzasadniające wniosek o braku woli skoncentrowania swoich spraw w danym miejscu, kiedy okoliczności świadczą o zaprzestaniu realizacji w nim podstawowych funkcji życiowych (patrz wyroki II FSK 896/08, I SA/Bk 270/10, VII SA/Wa 738/08 i art. 25 ust. 1 ustawy z 24.09.2010 r.). W nin. sprawie organ i skarżąca trafnie wskazały na potrzebę ustalenia cech trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu, jako uzasadniających wydanie decyzji o wymeldowaniu. Przytoczone przez skarżącą okoliczności faktyczne, świadczące o bezsporności ustaleń organu lub ich zgodności z zebranym materiałem procesowym, nie podważały ocen organu o zaistnieniu tych cech. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się jako typowy i z reguły uzasadniający ocenę o nastąpieniu przesłanek ustawowych decyzji o wymeldowaniu. Skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu wraz z synem od 2009 r., zaś w 2011 r. utraciła również możliwość dostępu do lokalu. W tym czasie przeprowadziła się do innej miejscowości, gdzie podjęła działalność gospodarczą. W żaden sposób nie przejawiła woli powrotu do lokalu. Przyczyny tego stanu rzeczy, nawet zawinione przez współmałżonka, nie miały znaczenia dla oceny trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu (por. wyroki II SA/Rz 384/14, II SA/Bd 299/14, II SA/Gl 346/14, III SA/Gd 152/14, III SA/Łd 1217/13, II OSK 2283/12, II OSK 1938/11, II OSK 1478/10, II OSK 894/10, II OSK 739/07). Może się wydawać, że skarżąca pomija czysto ewidencyjne znaczenie zameldowania, nie wpływające na istnienie jej prawa do lokalu. W przypadku uzyskania w wyroku rozwodowym bądź późniejszym wyroku sądu powszechnego skutecznego wobec wnioskodawcy nakazu dopuszczenia skarżącej do mieszkania lub wydania określonego pomieszczenia oraz w następstwie wykonania takiego wyroku, powstanie obowiązek i uprawnienie skarżącej do zameldowania w lokalu. Obecnie, gdy skarżąca opuściła lokal, nie było podstaw do utrzymywania zameldowania tworzącego pewną fikcję, jak to zasadnie przyjął organ. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.