I SA/Gl 690/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 8 maja 2024 r. nr SKO.F/41.4/188/2024/4759 w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2024 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W piśmie z 21 maja 2024 r. M.K. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. W toku postępowania skarżący złożył wniosek z 9 lipca 2024 r. o przyznanie prawa pomocy, który zarejestrowano pod sygn. akt I SPP/Gl 181/24. W ramach tego postępowania Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa. Skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 22 października 2024 r. sygn. akt III FZ 443/24 oddalił zażalenie skarżącego. W związku z powyższym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 5 grudnia 2024 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W terminie na uiszczenie wpisu od skargi złożył zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Postanowieniem z 4 marca 2025 r. sygn. akt III FZ 48/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Po nadesłaniu przez skarżącego urzędowego formularza PPF i jego analizie Sąd uznał, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a ponadto rozłożenia kwoty wpisu od skargi na raty. Postanowieniem z 26 maja 2025 r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 22 października 2024 r. sygn. akt III FZ 318/25 oddalił zażalenie skarżącego. W następstwie powyższego skarżący zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 28 października 2025 r. został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 5 grudnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Za pismem z 3 listopada 2025 r. skarżący wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Korespondencja sądowa zawierająca odpis wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 5 grudnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 6 listopada 2025 r., co wynika z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych. Termin przewidziany na usunięcie braku fiskalnego skargi upłynął skarżącemu 13 listopada 2025 r. Wpis nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 p.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1 są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Równocześnie, zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, § 3 i § 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., do którego odwołuje się § 1 tegoż artykułu przewiduje, iż skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, że skarga złożona przez skarżącego nie została należycie opłacona. Skarżący dwukrotnie ubiegał się o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże odmówiono mu przyznania prawa pomocy. W związku z tym w prawidłowy sposób wezwano skarżącego do usunięcia braku fiskalnego skargi. Skoro w dniu 6 listopada 2025 r. skarżący odebrał wezwanie, to kwotę należną tym tytułem powinien był uregulować najpóźniej w czwartek 13 listopada 2025 r., co wszak nie nastąpiło. W konsekwencji w rozpatrywanym przypadku należało zastosować art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Należy podkreślić, że bez wpływu na prawidłowość tej kwalifikacji pozostawało to, że w dniu 3 listopada 2025 r. skarżący uruchomił postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Nie mogło to bowiem uchronić go przed negatywnymi konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, nawet jeśli powyższy wniosek wpłynął do Sądu jeszcze przed datą odebrania przez skarżącego wezwania. Podstawę dla motywów tej kwalifikacji stanowiło to, że w niniejszej sprawie skarżący uprzednio składał już dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy, a rozpatrując jego żądania Sąd odmówił mu przyznania prawa pomocy, ze względu na zachodzącą oczywistą bezzasadność skargi (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 344/24 oraz postanowienie z 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 181/24). Kwestia zasadności przyznania skarżącemu prawa pomocy stanowiła więc przedmiot orzekania i choć wydane w tym przedmiocie postanowienie nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, gdyż dotyczy rozstrzygnięcia kwestii wpadkowej, a nie istoty sprawy, to jednak posiada w pełni przymiot prawomocności i – w rezultacie – moc wiążącą między innymi wobec Sądu, który je wydał. Biorąc pod uwagę powyższe, należy wskazać, że dalsze procedowanie złożonego przez skarżącego wniosku stawałoby na drodze do wydania w niniejszej sprawie orzeczenia kończącego sprawę. Przyjęcie odmiennej koncepcji mogłaby bowiem pozwolić skarżącemu na nieograniczone przewlekanie postępowania sądowoadministracyjnego poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy (por. np. następujące postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt III FZ 733/21, z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OZ 252/21, z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt I FSK 1439/15, z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 764/14, z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 564/14, z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3379/13 czy z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 60/09). Końcowo należy podkreślić, że skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. W zakreślonym terminie wpis sądowy nie został jednak uiszczony, a zatem skarga obarczona jest brakiem fiskalnym, który uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. W związku z powyższym na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.