II GSK 377/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-16
Skład orzekający: Janusz Drachal, Jan Bała, Rafał Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi, nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie zawiera wskazań co do dalszego postępowania, może stanowić podstawę do uchylenia tego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że jego uzasadnienie naruszało art. 141 § 4 PPSA. Uzasadnienie to nie odnosiło się do wszystkich zarzutów skargi, nie wyjaśniało w sposób zrozumiały podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także nie zawierało obligatoryjnych wskazań co do dalszego postępowania. Te uchybienia, mające wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiły kontrolę instancyjną i skutkowały przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła usług telekomunikacyjnych. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) zobowiązał T. S.A. do przygotowania projektu zmiany oferty ramowej dostępu do lokalnej pętli abonenckiej. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE uchylił swoją poprzednią decyzję w części i orzekł co do istoty sprawy. T. S.A. złożyła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. WSA uwzględnił skargę, uchylając decyzje Prezesa UKE. Na wyrok WSA skargi kasacyjne wnieśli Prezes UKE oraz K. I. G. E. i T.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądził od T. S.A. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 220 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Protokolant Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, K. I. G. E. i T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1507/08 w sprawie ze skargi T. S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie usług telekomunikacyjnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od T. S. A. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1507/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę T. [...] S.A. w W. i uchylił decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], w przedmiocie usług telekomunikacyjnych, a także stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej zwany: Prezes UKE), działając na podstawie art. 43 ust. 2 i art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.; dalej powoływana jako: Prawo telekomunikacyjne z 2004 r. lub Pt) w związku z art. 104 § 1 oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako: k.p.a.), zobowiązał T. [...] S.A. (dalej zwana: [...] S.A. lub skarżąca) do przygotowania projektu zmiany oferty ramowej określającej ramowe warunki dostępu do lokalnej pętli abonenckiej poprzez dostęp do węzłów sieci telekomunikacyjnej na potrzeby szerokopasmowej transmisji danych wprowadzonej decyzją Prezesa UKE z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], zmienioną w części decyzją Prezesa UKE z dnia [...] października 2006 r., nr [...], w szczegółowo wskazanych w decyzji częściach.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Prezes UKE po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 206 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r., uchylił swoją decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. w części punktu 5, 8, 10 i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, zaś w pozostałym zakresie wspomnianą decyzję utrzymał w mocy. W obszernym uzasadnieniu organ stwierdził w szczególności, że decyzja wydana na podstawie art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. w niniejszym postępowaniu jest decyzją, na mocy której organ regulacyjny nakłada na operatora obowiązek zmiany oferty ramowej, nie jest natomiast decyzją ingerującą w samą ofertę ramową. Decyzja ta nie jest decyzją regulacyjną. Artykuł 221 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. zawiera zamknięty katalog przepisów tej ustawy, z których wynikają obowiązki regulacyjne. Natomiast z art. 43 ust. 2 nie wynika obowiązek dla przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, ale uprawnienie dla organu regulacyjnego. Za bezzasadny uznał zarzut zobowiązania T. [...] S.A. do zmiany oferty ramowej, pomimo że została ona wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852; dalej powoływana jako: Prawo telekomunikacyjne z 2000 r.).
Skargę na powyższą decyzję złożyła T. [...] S.A. Skarżąca zarzuciła organowi regulacyjnemu m.in. naruszenie art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskutek wydania decyzji przez osobę nieprawidłowo powołaną na stanowisko Prezesa UKE, a także naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarówno zaskarżona decyzja Prezesa UKE z dnia [...] maja 2008 r., jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2007 r. naruszają prawo i wobec tego podlegają uchyleniu.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie obowiązującego Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. obowiązki regulacyjne, z wyjątkiem obowiązku związanego z zapewnieniem prawa wyboru dostawcy usług, muszą być ustanowione decyzją wydaną po analizie rynku i ustaleniu przedsiębiorcy o pozycji znaczącej. Źródłem obowiązków są zatem akty indywidualne. Artykuł 221 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. przywraca na okres przejściowy mechanizm kreowania obowiązków regulacyjnych aktem normatywnym. Obowiązki przewidziane w art. 221 ust. 1 tej ustawy aktualizują się z chwilą wejścia w życie lub uprawomocnienia się, po tym terminie, decyzji ustalających znaczącą pozycję na jednym z czterech rynków wymienionych w tym przepisie. Z art. 221 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. wynika natomiast, że co do zasady przedsiębiorca o pozycji znaczącej przystępuje do wykonania obowiązku wymienionego w ust. 1 tego artykułu bez oczekiwania na jakiekolwiek indywidualne decyzje Prezesa URTiP konkretyzujące te obowiązki.
Zawarte w art. 221 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. wyliczenie obowiązków regulacyjnych przedsiębiorców o znaczącej pozycji ma charakter zupełny, jest kompletne. Oznacza to, że przedsiębiorca nie ma obowiązków regulacyjnych w innym zakresie.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, który przed dniem wejścia w życie Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. był operatorem o znaczącej pozycji, organ regulacyjny mógł w okresie przejściowym decyzją nakładać obowiązki inne niż te, o których mowa w art. 221 ust. 1 tej ustawy. Dotyczy to w szczególności obowiązku określonego w art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. W trybie omawianego przepisu mogą być zmieniane nie tylko oferty ramowe przyjęte na podstawie nowego Prawa telekomunikacyjnego, lecz również decyzje wydane w okresie przejściowym, na podstawie odpowiednich przepisów przejściowych.
Artykuł 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. nie został wymieniony w ust. 1 art. 221 tej ustawy. Tym samym obowiązek regulacyjny objęty tym przepisem nie został nałożony, w drodze przepisu przejściowego, na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji na mocy aktu normatywnego.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 221 ust. 1 pkt 1 lit. j) Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. przedsiębiorca telekomunikacyjny, który przed dniem wejścia w życie ustawy był operatorem o znaczącej pozycji rynkowej lub w stosunku do którego wydano decyzję ustalającą znaczącą pozycję rynkową, po uprawomocnieniu się tej decyzji, w zakresie świadczenia usług telefonicznych świadczonych w stacjonarnych publicznych sieciach telefonicznych – jest obowiązany do wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy – w zakresie połączeń sieci, usługi dzierżawy łączy, dostępu do budynków i infrastruktury telekomunikacyjnej i dostępu do lokalnej pętli abonenckiej. W ocenie Sądu, obowiązywanie art. 221 ust. 1 pkt 1 lit. j) omawianej ustawy nie pozostaje w żadnej kolizji z treścią art. 43 ust. 2 ustawy, a co więcej – regulowanie obowiązków wynikających z tego ostatniego przepisu w drodze normatywnej nie byłoby celowe.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, z art. 25 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. wynika, że podstawową formą, w jakiej następuje wyznaczenie przedsiębiorcy lub przedsiębiorców o znaczącej pozycji na rynku właściwym lub nałożenie obowiązków regulacyjnych określonych w ustawie, są wydawane przez Prezesa UKE w porozumieniu z Prezesem UOKiK decyzje administracyjne. Zakres obowiązków regulacyjnych został z kolei określony w art. 25 ust. 4 omawianej ustawy, zgodnie z którym w decyzjach, o których mowa w ust. 2, Prezes UKE nakłada, utrzymuje, zmienia lub znosi jeden lub więcej obowiązków regulacyjnych, o których mowa w art. 34, art. 36-40, art. 42, art. 44-47 i art. 72 ust. 3, biorąc pod uwagę adekwatność danego obowiązku do zidentyfikowanego problemu, proporcjonalność oraz cele określone w art. 1 ust. 2, z uwzględnieniem art. 1 ust. 3.
W rezultacie Sąd pierwszej instancji uznał za zasadne przede wszystkim zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, zaś naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadniało to, zdaniem Sądu, uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako: p.p.s.a.).
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli: Prezes UKE oraz uczestnik postępowania – K. I. G. E. i T.
W skardze kasacyjnej Prezes UKE wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi organ wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) nierozpoznanie całości sprawy i jej istoty, a w konsekwencji niewskazanie i niewyjaśnienie pełnego zakresu rozstrzygnięcia i jego podstawy prawnej,
b) niezawarcie w wyroku wytycznych dla organu administracji, pomimo uchylenia zaskarżonej decyzji,
c) niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że doszło do naruszeń przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że doszło do naruszeń przepisów postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 43 ust. 2 i art. 221 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że doszło do naruszeń przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest:
1. art. 43 ust. 2 w związku z art. 221 ust. 1 pkt 1 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. przez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie poprzez przyjęcie, że brak było podstaw do wydania przez Prezesa UKE decyzji zobowiązującej T[...] S.A. do zmiany Oferty Ramowej [...] określającej ramowe warunki dostępu do lokalnej pętli abonenckiej poprzez dostęp do węzłów sieci telekomunikacyjnej na potrzeby szerokopasmowej transmisji danych wprowadzonej decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] zmienionej w części decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...],
2. art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. przez błędną wykładnię, a mianowicie poprzez przyjęcie, że w przepisie tym ustanowiony został obowiązek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego i to obowiązek regulacyjny.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Prezes UKE stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał w zaskarżonym wyroku należytego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego orzeczenia, nie zawarł wytycznych dla organu mimo uchylenia decyzji, nie wskazał, że doszło do naruszeń przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie wskazał, że doszło do naruszeń prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonał samodzielnej oceny i analizy jedynie niektórych zarzutów skargi, ograniczając się wyłącznie do przeprowadzenia szeroko zakrojonych teoretycznych rozważań prawnych dotyczących prawa materialnego, które Sąd w sposób niezrozumiały podsumowuje stwierdzeniem, że doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., co pozostaje bez jakiegokolwiek związku z przeprowadzonymi wcześniej rozważaniami. Sąd pierwszej instancji w jakikolwiek sposób nie wyjaśnił, dlaczego uwzględnił wspomniany zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Rozważania Sądu mogą wskazywać na uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa UKE z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego. Wobec powyższego zasadne jest stanowisko, że zaskarżony wyrok, z uwagi na błędne uzasadnienie, nie pozwala na jego kasacyjną ocenę. Jeśli natomiast przyjąć, że powodem uchylenia decyzji było naruszenie prawa materialnego, to zdaniem organu takie stanowisko Sądu pierwszej instancji jest błędne i wskazuje na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r.
W skardze kasacyjnej K. I. G. E. i T. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uczestnik postępowania zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik postępowania polegające na wadliwym uzasadnieniu wyroku, w taki sposób, że pozbawiono Izbę możliwości oceny trafności rozstrzygnięcia oraz motywów, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji wydając rozstrzygnięcie przez brak jednoznacznych ustaleń, w następującym zakresie:
1) zasadności uwzględnienia zarzutów naruszenia prawa procesowego – art. 7 i art. 77 k.p.a.
2) czy Prezes UKE wydając uchyloną decyzję mógł zastosować art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r.
2. [w przypadku uznania, że Sąd pierwszej instancji przyjął naruszenie art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r.] naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. przez błędną wykładnię, przez przyjęcie, że przepis ten statuuje obowiązek regulacyjny, podczas gdy reguluje one kompetencję Prezesa UKE, a nie obowiązek przedsiębiorcy o znaczącej pozycji rynkowej;
3. [w przypadku uznania, że Sąd pierwszej instancji przyjął naruszenie art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r.] naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. przez błędną wykładnię, przez przyjęcie, że przepis ten nie miał zastosowania w powyższej sprawie, ponieważ wymagał wcześniejszego nałożenia tego obowiązku, zgodnie z art. 25 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r., podczas gdy (nawet przyjęcie poglądu dotyczącego określenia w art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r.) powodowałoby, że Prezes UKE w decyzji (wydawanej w porozumieniu z Prezesem UOKiK) nie mógł nałożyć takiego obowiązku z uwagi na jego brak w katalogu, o którym mowa w art. 25 ust. 4 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. (wymieniono tam jedynie art. 34, art. 36-40, art. 42, art. 44-47 i art. 72 ust. 3 tej ustawy).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej K. I. G. E. i T. podniosła, że wyrok Sądu pierwszej instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Uwzględniając skargę z uwagi na zasadność zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., Sąd w ogóle nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ograniczając uzasadnienie w tym zakresie do dwóch zdań. Sąd pierwszej instancji nie wskazał także w sposób stanowczy, czy uwzględniony został zarzut naruszenia art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r., zaś dokonana przez Sąd wykładnia tego przepisu jest błędna. Wspomniane uchybienia Sądu uniemożliwiają stwierdzenie, jakie są rzeczywiste motywy rozstrzygnięcia.
T. [...] S.A. złożyła odpowiedzi na każdą ze skarg kasacyjnych, wnosząc o oddalenie złożonych środków zaskarżenia oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 28 października 2009 r., zatytułowanym "Odstąpienie od popierania skargi", pełnomocnik T[...] S.A. oświadczył, że cofa skargę i wnosi o umorzenie postępowania, "będąc przy tym świadomym ograniczeń prawnych dotyczących możliwości jednostronnego zakończenia niniejszej sprawy, jakie wiążą skarżącą na obecnym jej etapie".
Pozostali uczestnicy postępowania – P. I. I. i T. oraz P. I. K. E. nie skorzystali z prawa wniesienia odpowiedzi na skargi kasacyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne znajdują uzasadnione podstawy.
Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że dla toku postępowania kasacyjnego nie miała znaczenia okoliczność, że w piśmie z 28 października 2009 r., zatytułowanym "Odstąpienie od popierania skargi", T. [...] S.A. oświadczyła, że cofa skargę. W postępowaniu kasacyjnym cofnięcie skargi nie jest dopuszczalne, a oświadczenie strony w tej mierze nie wywołuje skutku w postaci uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., str. 488).
Chociaż w obydwóch skargach podnoszone są zarzuty składające się na obie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 p.p.s.a., to jest naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i zastosowanie (w przypadku skargi kasacyjnej Prezesa UKE) oraz mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, zarówno Prezes UKE, jak i K. I. G. E. i T. w pierwszym rzędzie zarzucają naruszenie w różnych postaciach art. 141 § 4 p.p.s.a. Podniesionym w tym zakresie zarzutom nie można odmówić słuszności.
Ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku stanowiąc, że "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania".
Aczkolwiek uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu orzeczenia, sporządzenie go z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1868/06, LEX nr 417759). Taka sytuacja występuje przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzone jest w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną, w szczególności skutkiem braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06, LEX nr 487991; z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07, LEX nr 478546; z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08, LEX nr 513308; z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07, LEX nr 399211).
Ustawodawca wymaga, by uzasadnienie orzeczenia zawierało zwięzłe przedstawienie podniesionych w skardze zarzutów. W niniejszej sprawie T. [...] S.A. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zrzuciła: naruszenie prawa materialnego, to jest art. 43 ust. 3 w zw. z art. 39 i art. 40 oraz art. 24 ust. 1 Pt oraz - odrębnie - art. 43 ust. 2 Pt (w pięciu postaciach zarzucanych naruszeń); naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 11 i art. 77 k.p.a. oraz - odrębnie - art. 43 ust. 2 Pt w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przytoczono jedynie zarzuty naruszenia art. 43 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskutek wydania decyzji przez osobę nieprawidłowo powołaną na stanowisko Prezesa UKE oraz naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. Już z tego powodu uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wadliwe.
Pominięcie szeregu podnoszonych w skardze zarzutów traktować należy jako mające wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd pierwszej instancji wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia nie ustosunkował się do szeregu z nich i nie podał dlaczego uznał rozpatrzenie tylko niektórych zarzutów za wystarczające. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przedmiot rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dotyczących głównie wykładni art. 43 ust. 2 i poszczególnych jednostek redakcyjnych art. 221 Pt, nie odpowiada przytoczonym zarzutom. W tej sytuacji pozostaje nieznane stanowisko Sądu w zakresie objętym zarzutami skargi. Godzi się zauważyć, że w skardze wniesionej do sądu administracyjnego T. [...] S.A. ściśle wiąże zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię z zakresem niezbędnych ustaleń faktycznych wyznaczonych właściwym, jej zdaniem, rozumieniem przepisów prawa materialnego. Dotyczy to rozwiniętych zarzutów naruszenia art. 43 ust. 3 w zw. z art. 39 i art. 40 oraz art. 24 ust. 1 Pt, a także art. 43 ust. 2 Pt. Sąd pierwszej instancji praktycznie nie wypowiedział się co do materii wskazywanej w skardze.
Obowiązkiem sądu, co do zasady, jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi. Uchybienie w tym zakresie stanowi naruszenie art.. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 142/07, LEX 462963; z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1990/06, LEX nr 467124; z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 973/07, LEX nr 496220; z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 288/08, LEX nr 511298).
Co do przytoczonej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, w pierwszym rzędzie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przedstawił poddającego się kontroli instancyjnej rozumowania, na podstawie którego możliwe byłoby odtworzenie dlaczego uchylił decyzje Prezesa UKE na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku skonstruowane jest w ten sposób, że w przeważającej części obejmuje rozważania na temat wykładni art. 43 ust. 2 i poszczególnych jednostek redakcyjnych art. 221 Pt, głównie pod kątem dopuszczalności stosowania art. 43 ust. 2 Pt w tak zwanym okresie przejściowym do przedsiębiorców telekomunikacyjnych, którzy przed dniem wejścia w życie tej ustawy byli operatorami o znaczącej pozycji rynkowej lub w stosunku do których wydano decyzję ustalającą znaczącą pozycję rynkową oraz, w mniejszej mierze, zakresu obowiązków regulacyjnych nakładanych na podstawie art. 25 ust. 2 i ust. 4 Pt. Następnie jednak, bez głębszego wyjaśnienia, przedstawione zostaje stwierdzenie, że "w rezultacie" zasadne są zarzuty naruszenia prawa procesowego, to jest art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, zaś naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co miało uzasadniać uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Na podstawie uzasadnienia wyroku nie jest możliwe odtworzenie postrzeganego przez Sąd pierwszej instancji związku pomiędzy omówionymi szeroko zagadnieniami a dostrzeżonymi uchybieniami w zakresie stosowania art. 7 i art. 77 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wskazuje konkretnie oznaczonych uchybień jakich miał się dopuścić organ administracji publicznej ustalając stan faktyczny sprawy. Również z tego powodu nie jest możliwe dokonanie kontroli instancyjnej stanowiska Sądu.
Wyjaśnienie podstawy prawnej nie usuwa wątpliwości co do odtworzenia poglądów Sądu pierwszej instancji z innych jeszcze powodów. W obydwóch skargach kasacyjnych wskazano liczne sprzeczności uniemożliwiające ocenę, czy ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za dopuszczalne w niniejszej sprawie stosowanie środka o jakim mowa w art. 43 ust. 2 Pt, to jest zobowiązania operatora do przygotowania zmiany oferty ramowej w całości lub w części, a w przypadku nieprzedstawienia przez zobowiązanego operatora zmiany oferty ramowej w określonym terminie - samodzielnego ustalenia zmiany oferty ramowej w całości lub w części. Rzeczywiście, uzasadnienie orzeczenia nie jest sporządzone konsekwentnie pod tym względem. Z jednej strony Sąd stwierdza, że zawarte w art. 221 ust. 1 Pt wyliczenie obowiązków regulacyjnych przedsiębiorców o znaczącej pozycji ma charakter zupełny, jest kompletne, co oznacza, że przedsiębiorca nie ma obowiązków w innym zakresie. Z drugiej strony konkluduje, że obowiązywanie art. 221 ust. 1 pkt 1 lit. j) Pt nie pozostaje w żadnej kolizji z treścią art. 43 ust. 2 omawianej ustawy. Nie ma potrzeby szczegółowo wymieniać dalszych zachodzących sprzeczności trafnie wymienionych w skargach kasacyjnych. Najistotniejsze jest stwierdzenie, że słusznie zarzucono, iż stanowisko Sądu nie jest przedstawione jasno.
Sąd pierwszej instancji kilkakrotnie zawiera w uzasadnieniu orzeczenia sformułowania mogące wskazywać, że środki , o jakich mowa w art. 43 ust. 2 Pt traktuje jako obowiązki regulacyjne. Tak rozumiane stanowisko nie jest wyjaśnione. Jeśli jednak przyjąć, że rzeczywiście Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prezentuje pogląd, iż Prezes UKE wydając decyzję na podstawie art. 43 ust. 2 Pt nakłada obowiązek regulacyjny, to oznaczałoby to daleko idącą niekonsekwencję. Zgodnie bowiem z art. 206 ust. 2 Pt od decyzji w sprawach o nałożenie obowiązków regulacyjnych przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Ponieważ uzasadnienie wyroku również w części dotyczącej tego zagadnienia nie jest klarowne, nie jest możliwa ocena instancyjna niejasnego stanowiska Sądu.
Zaskarżonym wyrokiem uchylono decyzje Prezesa UKE, skutkiem czego sprawa zgodnie z orzeczeniem podlegała ponownemu rozpatrzeniu przez organ administracji publicznej. W takiej sytuacji uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w ogóle nie zawiera tego wymaganego przez ustawodawcę elementu. Zaniechanie przedstawienia wskazań co do dalszego postępowania stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z reguły wpływające na wynik postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 133/07, LEX nr 480235; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 38/08, LEX nr 468734; z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 455/07, LEX nr 488297; z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1346/07, LEX nr 483166). Opisywana wada uzasadnienia wyroku może być uznana za niestanowiącą przyczyny uchylenia wyroku wtedy, gdy wskazania można odtworzyć na podstawie innych elementów uzasadnienia i gdy w skardze kasacyjnej nie wskazano, że braki uzasadnienia mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1082/07, ONSAiWSA 2009/3/52). W niniejszej sprawie brak wskazań co do dalszego postępowania całkowicie uniemożliwia ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z wolą Sądu, której nie da się odtworzyć na podstawie innych elementów uzasadnienia, w szczególności wyjaśnienia podstawy prawnej. W skargach kasacyjnych wskazano wpływ uchybienia na rozstrzygniecie sprawy.
Stwierdzenie uchybienia przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ma ten skutek, że czyni bezprzedmiotowym rozpatrywanie pozostałych zarzutów skarg kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08, LEX nr 513308). W niniejszej sprawie naruszenie wskazanego przepisu sięga tak daleko, że stanowisko Sądu pierwszej instancji w podstawowych kwestiach podstawy prawnej i wskazań co do dalszego postępowania pozostaje nieznane.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z wymienionych przyczyn, uchylono na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i zasądził od skarżącej na rzecz organu kwotę 220 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, przy czym na kwotę tę składają się koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego (120 zł) oraz równowartość wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło