I SA/Łd 1391/08

Dnia 23 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi A. K. – R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.– G. w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. K. – R. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...]roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł - G z dnia 9 lipca 2008 roku odmawiającą A. K. – R. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. Organ ustalił następujący stan faktyczny w sprawie. W dniu 11 kwietnia 2008 roku A. K. – R. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za 2007 rok. W dniu 23 czerwca 2008 roku złożyła korektę zeznania PIT-37 oraz dokumenty świadczące o zatrudnieniu w Centrum Służby Rodzinie, które to zatrudnienie finansowane było z Europejskiego Funduszu Społecznego. Podatniczka załączyła umowę o pracę, z której wynika, że zatrudniona jest na stanowisku doradcy Stałego Zespołu Innowacji do realizacji projektu "Szkolna Akademia Innowacji i Odpowiedzialności" – projekty rozwojowe dla szkół, w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004 – 2006 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego – Nr umowy [...] Decyzją z dnia [...] roku Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – G. odmówił podatniczce stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2007 rok. W uzasadnieniu podał, że bezpośrednim źródłem finansowania projektu, przy którym pracowała skarżąca był budżet państwa, a nie budżet wspólnotowy. Instytucje Unii Europejskiej refundują koszty dopiero po ich poniesieniu. Finansowanie odbywało się ze źródeł krajowych poprzez tzw. prefinansowanie. Dlatego też przepis art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 176 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o pdf nie może znajdować zastosowania. Od tej decyzji A. K. – R. wniosła odwołanie. Podała, że projekt, przy którym pracowała był finansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, a nie z budżetu państwa. Decyzją z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podał, że fundusze na realizację projektów i wypłatę wynagrodzeń pochodziły z budżetu państwa w ramach dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Wsparcie nie pochodzi wprost z bezzwrotnej pomocy wspólnotowej. Dlatego też brak jest podstaw do objęcia wynagrodzenia skarżącej zwolnieniem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o pdf. Na powyższą decyzję A. K. – R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podała, że projekt, który realizowała był współfinansowany przez Unię Europejską. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o pdf nie wymaga, by środki były przekazywane beneficjentowi wprost. Z tego powodu skarżąca powinna korzystać ze zwolnienia w podatku dochodowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem organ podatkowy naruszył przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest wykładnia przepisu art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o pdf. Przepis ten stanowi, że wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli: a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Należy podkreślić, że kwestia zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych dochodów pochodzących ze środków refinansowanych z europejskich funduszy strukturalnych była już przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne. W orzecznictwie wykształciły się dwa stanowiska. Pierwsze - podzielające stanowisko Ministra Finansów i organów podatkowych, zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach: z dnia 27 czerwca 2007 roku (sygn. akt III SA/Wa 632/07), 9 października 2007 roku (sygn. akt III SA/Wa 1141/07) i 30 stycznia 2008 roku (sygn. akt III SA/Wa 1884/07) - zgodnie z którym środki z funduszy strukturalnych, stanowią, co do zasady dochody budżetu Państwa, a zatem bezpośrednim źródłem finansowania projektu jest budżet państwa polskiego; instytucje Unii Europejskiej refundują koszty dopiero po ich poniesieniu. Przychody ze stosunku pracy oraz z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych, otrzymywane przez osoby zatrudnione w ramach realizacji projektu, finansowane są ze środków krajowych i jako takie nie korzystają ze zwolnienia od podatku, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z drugim stanowiskiem - dominującym, wskazującym na gramatyczną i celowościową wykładnię słowa "pochodzą" - sposób wypłaty środków finansowych jest jedynie kwestią techniczną, która nie powinna decydować o zwolnieniu przychodu z opodatkowania (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2007 roku, sygn. akt I SA/Kr 1555/06, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2008 roku, sygn. akt III SA/Wa 1755/07 i z dnia 27 marca 2008 roku, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2008 roku, sygn. akt I SA/Wr 800/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt I SA/Bd 154/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rzeszowie z dnia 8 lipca 2008 roku, sygn. akt I SA/Rz 304/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 1829/06). Ten pogląd zaakceptował również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II FSK 874/07. Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego z zaprezentowanych wyżej stanowisk. W myśl art. 32 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 roku ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (Dz.U.UE.L.99.161.1) płatności wkładów z funduszy dokonane przez Komisję organowi wypłacającemu mogą przybrać formę płatności na rachunek, płatności tymczasowej lub płatności salda końcowego, gdzie płatności okresowe i płatności salda końcowego dotyczą wydatków faktycznie poniesionych, które muszą być powiązane z płatnościami dokonanymi przez bezpośrednich beneficjentów, potwierdzonych przez pokwitowanie faktury lub dokumenty rachunkowe o tej samej wartości dowodowej. Organ wypłacający zapewni przy tym, że bezpośredni beneficjenci otrzymają płatności z funduszy możliwie jak najszybciej i w pełnej wysokości. Polski ustawodawca w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 roku o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) zastrzegł natomiast, iż dofinansowanie projektów z publicznych środków wspólnotowych polega na zwrocie określonej w umowie o dofinansowanie projektu albo decyzji, części kwalifikowanych wydatków poniesionych przez beneficjenta lub wypłacie premii (art. 27 ust. 1). Bezspornym jest, iż wypłata środków finansowanych w ramach realizacji Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004 – 2006 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego polega na zwrocie wydatków kwalifikowanych. Środki te wypłacane są z budżetu Państwa, a po udokumentowaniu poniesionych wydatków odpowiednia instytucja zwraca się do Komisji o ich zwrot. W rzeczywistości bezzwrotna pomoc faktycznie pokrywana jest za pomocą środków pożyczonych przez instytucję wdrażającą z budżetu Państwa na prefinansowanie realizowanego projektu i dopiero po refundacji przez Unię Europejską kosztów danego projektu, publiczne środki wspólnotowe wpływają bezpośrednio do budżetu państwa polskiego. W rezultacie ekonomiczny ciężar pomocy ponoszą ostatecznie instytucje Unii Europejskiej. Z powyższego wynika, że użyte w art. 21 § 1 pkt 46 ustawy o pdf pojęcie "pochodzić" należy rozumieć w ten sposób, skąd faktycznie pochodzą środki finansowe. Analiza źródeł finansowania programów pomocowych, w tym będącego przedmiotem zainteresowania w niniejszej sprawie, nie pozostawia wątpliwości, iż jest nim Europejski Fundusz Społeczny, czyli bezzwrotna pomoc od Unii Europejskiej. Jak wiadomo celem funduszy strukturalnych jest pomoc słabiej rozwiniętym regionom i sektorom gospodarki państw członkowskich. Celem zaś tym nie jest z pewnością wtórne zasilanie budżetów tych państw. Kłóci się zatem z celem udzielenia bezzwrotnej pomocy jej następcze opodatkowanie na skutek wypłaty za pośrednictwem budżetu Państwa. Z powyższych względów Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 16 września 2008 r., II FSK 874/07, zgodnie z którym sposób wypłaty środków finansowych pochodzących z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej jest kwestią techniczną, która nie ma znaczenia w przypadku instytucji zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. - Dz.U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 176). W tym przypadku kluczowe znaczenie ma bowiem ustalenie źródła środków składających się na bezzwrotną pomoc, czyli podmiotu który ostatecznie ponosi ekonomiczny ciężar bezzwrotnej pomocy. Ciężar finansowania bezzwrotnej pomocy ponoszą instytucje unijne, a brak jest przepisu uzależniającego zastosowanie ulgi podatkowej wyłącznie od sposobu wypłacenia środków finansowych. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji. W konsekwencji na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono koszty postępowania sądowego. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy ustosunkuje się do wniosku podatniczki o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, uwzględniając zaprezentowaną wyżej ocenę prawną. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku. M.Ko.