II SA/Gd 86/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-05-21
Skład orzekający: Barbara Skrzycka-Pilch, Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa wolnostojącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 na działce o powierzchni mniejszej niż 500 m2, jako pierwszego obiektu na tej działce, wymaga pozwolenia na budowę, czy może być zrealizowana na podstawie zgłoszenia, jeśli organ nie wniesie sprzeciwu w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który nie przewiduje ograniczeń w zakresie powierzchni działki przy zgłoszeniu budowy pierwszego obiektu gospodarczego. Ponadto, organ pierwszej instancji nie dochował 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu, który biegnie od dnia doręczenia zgłoszenia inwestorowi, a nie od dnia sporządzenia decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone z powodu naruszenia prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżący dokonali zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego na działce o powierzchni 434 m2. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że budowa wymaga pozwolenia na budowę ze względu na powierzchnię działki. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżyli decyzje, zarzucając błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 700 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi D. R. i F. R. na decyzję Wojewody z dnia 22 grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 5 sierpnia 2008r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących D. R. i F. R. kwotę 700,- zł (siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 11 lipca 2008 roku D. i F. R. dokonali zgłoszenia Staroście zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie wolnostojącego budynku gospodarczego o powierzchni 6,20 m x 3,20 m na działce nr [...] położonej we wsi K., gmina C.
Starosta - decyzją z dnia 5 sierpnia 2008 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane) wniósł sprzeciw w sprawie powyższego zgłoszenia. Decyzja została doręczona D. i F. R. w dniu 14 sierpnia 2008 roku.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że zgłoszone roboty budowlane - polegające na budowie budynku gospodarczego na działce gruntu o powierzchni mniejszej niż 500 m2, w myśl art. 28 ustawy - Prawo budowlane, wymagają pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji stwierdził także, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, budowa przedmiotowego budynku byłaby możliwa na podstawie zgłoszenia jedynie wówczas, gdyby miał on powstać na działce o powierzchni nie mniejszej niż 500 m2.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. i F. R. stwierdzili, że obiekt budowlany objęty zgłoszeniem jest pierwszym obiektem, który inwestorzy zamierzają wybudować na przedmiotowej działce. Stwierdzili także, iż w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nie ma zastrzeżenia, iż dotyczy on jedynie działek o powierzchni większej niż 500 m2. W ich ocenie, dopiero gdyby chcieli wybudować drugi obiekt budowlany na przedmiotowej działce, to wtedy - zgodnie z zastrzeżeniem zawartym w części końcowej tego przepisu, ich działka musiałaby mieć powierzchnię powyżej 500 m2.
Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda - decyzją z dnia 22 grudnia 2008 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał, że
w art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane wymienione są obiekty, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, w tym - w punkcie 2, wolnostojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany oraz przydomowe oranżerie o powierzchni do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Jednocześnie art. 30 ustawy - Prawo budowlane nakłada obowiązek zgłoszenia takiej inwestycji właściwemu organowi oraz określa sytuacje, w których organ wnosi sprzeciw.
Organ odwoławczy stwierdził również, że budynek gospodarczy objęty zgłoszeniem jest pierwszym planowanym obiektem, jaki ma powstać na działce nr [...], o powierzchni 434 m2. W ocenie organu odwoławczego, zgłoszenie budowy planowanego budynku gospodarczego na działce o powierzchni poniżej 500 m2 nie mieści się w katalogu robót budowlanych ujętych w art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw wobec złożonego zgłoszenia.
Organ II instancji wskazał nadto, iż zgodnie z § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), budynek gospodarczy przeznaczony jest do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów , narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, zatem stanowi on uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej. Organ stwierdził także, iż zgłoszony zamiar wykonania budowy budynku gospodarczego na działce o powierzchni 434 m2 może mieć w przyszłości wpływ na sposób zagospodarowania całej działki i może kolidować z usytuowaniem budynku mieszkalnego, który zgodnie z planem miejscowym stanowi zabudowę priorytetową na tym terenie. Tak więc budowa budynku gospodarczego na małej działce o powierzchni 434 m2 możliwa jest jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
W skardze na powyższą decyzję D. i F. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię tego przepisu. Skarżący podnieśli, że przepis ten mówi wprawdzie o powierzchni 500 m2, jednak nie w kontekście wykluczenia działek nie mających przynajmniej takiej powierzchni z procedury zgłoszeniowej, lecz w kontekście ograniczenia liczby obiektów budowlanych, które można zrealizować na danej działce budowlanej. Zarzucili nadto organowi odwoławczemu, że ten bez podstawy prawnej ingeruje w sposób zagospodarowania należącej do niech działki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 21 maja 2009 roku pełnomocnik skarżących poparł skargę i stwierdził, że sprzeciw został doręczony skarżącym po upływie 30 dni, a więc był spóźniony. Pełnomocnik wniósł również o zwrot kosztów wpisu sądowego (500 zł) oraz kosztów dojazdu na rozprawę z Warszawy (200 zł).
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga D. i F. R. zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, na które wskazywali skarżący w zarzutach skargi.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawa - Prawo budowlane, w stosunku do ww. zasady, wprowadza wyjątki, które określone zostały w art. 29 ww. ustawy. Przepis ten zawiera enumeratywnie określony katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Większość obiektów i robót budowlanych w nim wymienionych, dla zgodnego z prawem wykonania, wymaga przeprowadzenia uproszczonej procedury w postaci zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zamiar wykonania takich obiektów i robót budowlanych podlega ocenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej z punktu widzenia zgodności z przepisami ustawy - Prawo budowlane. Jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, właściwy organ wnosi sprzeciw w formie decyzji administracyjnej - art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 22 grudnia 2008 roku, utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 5 sierpnia 2008 roku, wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, którą to decyzją organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez skarżących zamiaru wykonania budowy budynku gospodarczego (szopy gospodarczej) o wymiarach 6,20 m x 3,20 m, na działce o powierzchni 434 m2, oznaczonej jako działka gruntu nr [...], położonej we wsi K., gmina C.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły przepis prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ponieważ dokonały jego błędnej wykładni, niezasadnie uznając, iż budowa przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia robót budowlanych byłaby możliwa jedynie wówczas, gdyby obiekt ten miał powstać na działce, której powierzchnia jest nie mniejsza niż 500 m2.
Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane (w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Z literalnego brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, który nie wymaga dodatkowej wykładni, w ocenie Sądu wynika, iż ustawodawca w ww. przepisie określił jedynie liczbę obiektów budowlanych, których budowa może zostać wykonana na podstawie zgłoszenia robót budowlanych na danej nieruchomości, stanowiąc, że nie może ona przekraczać dwóch obiektów budowlanych na każde 500 m2 działki. W przypadku zgłoszenia budowy jednego obiektu budowlanego wskazanego
w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, który - jak w niniejszej sprawie, ma być pierwszym obiektem zlokalizowanym na danej działce, ustawodawca nie przewidział natomiast ograniczeń w zakresie powierzchni działki (por. komentarz S. Szustera do art. 29 ustawy - Prawo budowlane w: "Komentarz do ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. z 2005 roku, nr 163, poz. 1364/, Baza Orzeczeń LEX; zob. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 436/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1098/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 863/08, wszystkie wyroki opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia .nsa.gov.pl).
Ograniczenie powierzchni działki, na które powoływały się organy obu instancji, przewidywał omawiany przepis w okresie sprzed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163, poz. 1364) tj. do dnia 26 września 2005 roku, stanowiąc, że "powierzchnia działki nie może być mniejsza niż 500 m2". Po zmianie jednak ograniczenie to zostało wyeliminowane z jego treści.
Należało zatem uznać, że skoro ograniczenie powierzchni działki nie obowiązuje przy zgłoszeniu zamiaru wybudowania pierwszego na danej działce obiektu budowlanego, wymienionego w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, to uzyskanie pozwolenia na budowę takiego obiektu nie jest wymagane.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji błędnie zinterpretowały zatem przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, ponieważ niezasadnie uznały, że budowa jednego wolnostojącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 19,84 m2 na działce o powierzchni 434 m2, wymaga pozwolenia na budowę. Tym samym organy naruszyły także przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, ponieważ uznały, iż należy zgłosić sprzeciw, mimo że zgłoszenie dotyczyło budowy nie objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Z tych też względów należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, mającym wpływ na wynik sprawy.
Ponadto Sąd uznał za błędne stanowisko organu odwoławczego, który - dla uzasadnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego wskazanego w art. 29 ust. 1 pkt 2, jako pierwszego obiektu na działce o powierzchni mniejszej niż 500 m2, powoływał się na definicję takiego budynku zawartą w § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), stwierdzając, iż budynek gospodarczy stanowić może jedynie uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że ww. rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, z którego wynika, iż w rozporządzeniu mają zostać określone warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane ww. warunki techniczne zalicza się do przepisów techniczno-budowlanych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane obiekty budowlane wraz ze związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywalny okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym w przepisach techniczno-budowlanych. Z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika nadto, iż jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Rozporządzenie określa zatem jedynie przepisy techniczno-budowlane, których należy przestrzegać w procesie projektowania, budowy i przebudowy budynków, jak również zmiany sposobu ich użytkowania.
Należy przy tym zaznaczyć także, iż pojęcie budynku gospodarczego zostało
w ww. rozporządzeniu zdefiniowane tylko na potrzeby tego rozporządzenia, to jest na potrzeby regulacji procesu projektowania, budowy, przebudowy oraz zmiany sposobu użytkowania budynków pod względem wymagań techniczno-budowlanych. Wynika to jednoznacznie z treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, które to upoważnienie nie zawiera delegacji do określania w rozporządzeniu definicji ustawowych na potrzeby ustawy - Prawo budowlane. Wskazuje na to również treść zdania początkowego § 3 ww. rozporządzenia ("Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:"), z której wynika, iż definicje zawarte w tym paragrafie tworzy się wyłącznie na potrzeby tego rozporządzenia. Powyższe potwierdza także regulacja zawarta w § 149 Zasad Techniki Prawodawczej zawartych w załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad Techniki Prawodawczej" (Dz.U. nr 100, poz. 908), zgodnie z którym: "W akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych; w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej".
Omawiane rozporządzenie nie określa, budowa jakich obiektów budowlanych, czy też prowadzenie jakich robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Pojęcie budynku gospodarczego w rozumieniu § 3 pkt 8 ww. rozporządzenia nie stanowi zatem definicji legalnej budynku gospodarczego z przepisu
art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane i nie może być wykorzystane przy jego wykładni, w celu ograniczenia uprawnień inwestorów wynikających z tego przepisu, a tym samym nie może stanowić podstawy prawnej do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż określenie przypadków, w których wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi materię ustawową. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Niewątpliwie wprowadzenie wymogu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi ograniczenie prawa własności przysługującego inwestorowi. Z tych też względów zasady i warunki uzyskiwania pozwolenia na budowę mogą być określane jedynie w akcie normatywnym rangi ustawowej. Co za tym idzie, ograniczeń prawa własności nie można wyinterpretowywać z brzmienia przepisów zawartych w aktach normatywnych niższej rangi. Taka wykładnia prawa stanowi naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu należy również zgodzić się ze skarżącymi, iż dywagacje organu odwoławczego dotyczące problemów związanych z późniejszą zabudową działki, na której będzie już znajdował się budynek gospodarczy objęty zgłoszeniem, nie miały żadnych podstaw prawnych.
Rozpoznając niniejszą sprawę, niezależnie od opisanego wyżej uchybienia przepisom prawa - art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane, Sąd stwierdził także, iż wydając decyzji organy obu instancji naruszyły przepis art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten określa trzydziestodniowy termin do wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, po upływie którego można przystąpić do ich wykonywania.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie uważa, iż przewidziany w art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane trzydziestodniowy termin do wniesienia sprzeciwu jest zachowany, jeżeli przed jego upływem sprzeciw ten w formie decyzji administracyjnej został skutecznie doręczony inwestorowi. Wskazać bowiem należy, że decyzja wydana w trybie ww. przepisu, jak każda decyzja administracyjna, jest aktem zewnętrznym, zawierającym władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w konkretnej sprawie indywidualnie oznaczonej osoby. Załatwienie sprawy administracyjnej, w której postępowania zostało wszczęte zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych, następuje albo w drodze milczenia właściwego organu, albo jego negatywną wypowiedzią w postaci sprzeciwu oznaczającego zakaz przystąpienia do wykonania zamierzonych robót, przybierającego formę decyzji. Decyzja ta zawiera oświadczenie woli właściwego organu o zakazie dokonania czynności co do zasady dozwolonej. W myśl dyspozycji art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Dopiero zatem ujawnienie tego oświadczenia na zewnątrz organu i umożliwienie stronie zapoznania się z jego treścią kończy proces decyzyjny organu administracji publicznej. Nie można uznać za załatwioną w rozumieniu art. 104 k.p.a. sprawy, w której decyzja została sporządzona zgodnie z wymaganiami określonymi art. 107 § 1 k.p.a., ale nie została jeszcze doręczona. Decyzja taka nie wywiera bowiem skutków prawnych, ani organ, ani strona nie są nią związani. Z tych względów należy uznać, że wniesienie sprzeciwu – tj. decyzji, której materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 30 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane, następuje z dniem doręczenia sprzeciwu stronie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 6 grudnia 2002 roku, IV SA 2765/00, ONSA 2004 r., nr 2, poz. 49; z dnia 11 grudnia 2002 roku, sygn. akt II SA/Kr 965/02, ONSA 2003 r., nr 4, poz. 147 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 19 października 2004 roku, sygn. akt II SA/Lu 161/04, OSP 2006 r. z. 2 poz. 15; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 marca 2007 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 199/07, Baza Orzeczeń LEX nr 420137; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 marca 2007 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 202/07, Baza Orzeczeń LEX nr 420135; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 listopada 2007 roku, sygn. akt II SA/Gd 665/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podobne stanowisko odnośnie terminu do wniesienia sprzeciwu zostało zajęte w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 roku, sygn. akt II GPS 4/08 (ONSAiWSA z 2009 r., nr 1, poz. 1). Powyższa uchwała została wprawdzie podjęta na tle sporów interpretacyjnych dotyczących sprzeciwu wydawanego przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1058 ze zm.), a nie sprzeciwu wnoszonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu z zakresu budownictwa, jednakże poglądy w niej zawarte, w ocenie Sądu, należy uwzględnić także w niniejszej sprawie przy wykładni art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane.
Zgodnie z tezą ww. uchwały, termin 30 dni do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze jest terminem do doręczenia sprzeciwu okręgowej radzie adwokackiej lub zainteresowanemu. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m. in., że brak dowodu doręczenia sprzeciwu najpóźniej ostatniego dnia 30-dniowego terminu powoduje, że decyzja została jedynie sporządzona, ale nie została doręczona, wobec tego sprzeciw (dotyczący wpisu na listę aplikantów adwokackich) nie został skutecznie zgłoszony. Termin do zgłoszenia sprzeciwu obejmuje bowiem także doręczenie decyzji.
Kierunek wykładni przyjęty w ww. uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego został zaakceptowany także w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym terminu wniesienia sprzeciwu w trybie art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1855/08; z dnia 17 lutego 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1856/08; z dnia 5 lutego 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1680/08; z dnia 18 grudnia 2008 roku, sygn. akt VII SA/Wa 839/08; z dnia 10 grudnia 2008 roku, sygn. akt VII SA/Gd 605/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Po 71/09, wszystkie opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższą interpretację art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ pierwszej instancji nie zachował terminu do wniesienia sprzeciwu określonego tym przepisem. Zgłoszenie inwestorów wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 11 lipca 2008 roku, zatem termin do skutecznego wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 10 sierpnia 2008 roku. Przed upływem tego terminu decyzja wnosząca sprzeciw nie została doręczona inwestorom. Decyzja Starosty z dnia 5 sierpnia 2008 roku została bowiem doręczona inwestorom w dniu 14 sierpnia 2008 roku, to jest po upływie terminu określonego w art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane.
Organ odwoławczy – pomijając kwestię terminowości wniesienia sprzeciwu milczeniem, wadliwie utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, również naruszając art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, je uchylił.
O kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi (500 zł) oraz kosztów przyjazdu do sądu pełnomocnika skarżących (200 zł - dojazd z Warszawy), Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących kwotę 700 zł.
W przypadku uprawomocnienia się wyroku wydanego w niniejszej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien uwzględnić, że wobec upływu terminu prawa materialnego określonego w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zgłoszenia dokonanego przez inwestorów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło