II SA/Go 761/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-11-24

Skład orzekający: Michał Ruszyński, Marek Szumilas, Ireneusz Fornalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny użytkownika wieczystego nieruchomości, który nie wykazał bezpośredniego naruszenia swojego prawa lub uprawnienia?
Ratio decidendi
Skarga na uchwałę zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego podlega oddaleniu, jeśli skarżący, będący użytkownikiem wieczystym nieruchomości, nie wykaże bezpośredniego naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez tę uchwałę. Studium jako akt planistyczny wiąże organy gminy i może jedynie pośrednio wpływać na prawa podmiotów zewnętrznych, nie stanowiąc podstawy do wywodzenia praw ani nakładania obowiązków. Bezpośrednie naruszenie interesu prawnego, które jest warunkiem dopuszczalności skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, musi mieć charakter aktualny i zindywidualizowany, a nie potencjalny lub przyszły.
Stan faktyczny
Rada Miasta dokonała zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Spółka "S", będąca użytkownikiem wieczystym części nieruchomości objętej zmianą, zaskarżyła uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez określenie w studium ilości kondygnacji i wysokości budynku. WSA oddalił skargę, uznając brak interesu prawnego skarżącej. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błąd w ustaleniu stanu faktycznego co do tytułu prawnego skarżącej do nieruchomości, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA ponownie rozpoznał sprawę, oceniając, czy uchwała narusza interes prawny skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi "S" na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta oddala skargę. Uchwałą nr XXVIII/392/08 z [...] sierpnia 2008 r. Rada Miasta dokonała zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta. Uchwała powyższa została podjęta w wykonaniu uchwały Nr XII/105/03 Rady Miasta z [...] września 2003 r. w sprawie przystąpienia do zmiany Studium. Zmiana studium obejmuje obszar w granicach administracyjnych miasta, natomiast procedura, w wyniku której zmiana została dokonana podlegała ocenie Wojewody, który pismem z [...] października 2008 r. stwierdził jej zgodność z prawem. Po uprzednim wezwaniu pismem z [...] sierpnia 2008 r. Rady Miasta do zmiany uchwały nr XXVIII/392/08 w części dotyczącej działki gruntu nr [...], "S", reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła w/w uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie zasad i trybu sporządzania studium (art. 10 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 10 i 11 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zdaniem skarżącej określenie w uchwale nr XXVIII/392/08 ilości kondygnacji i wysokości budynku, jaki może powstać na przedmiotowych działkach było niedopuszczalne. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów zastrzeżono do zakresu planu miejscowego, a nie studium. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr XXVIII/392/08 w części, w której Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta dotyczy działki gruntu nr [...]. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wydał 14 stycznia 2009 r. wyrok o sygn. akt II SA/Go 764/08, którym oddalił skargę "S". W uzasadnieniu Sąd wskazał, że uchwała rady gminy w sprawie zmiany studium może być zaskarżona do sądu jedynie w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Wnoszący skargę musi zatem wykazać się nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia, a skoro tak, to zaskarżona uchwała mogłaby być wyeliminowana z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego skarżącej doszłoby do naruszenia norm prawa materialnego czy procesowego. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skarżąca Spółka nie wykazała nie tylko naruszenia interesu prawnego, ale także samego interesu prawnego. Swoje uprawnienie do złożenia skargi skarżąca opierała bowiem na tytule prawnym do działek o nr ew. [...], jednakże zgodnie z przesłanym odpisem z księgi wieczystej skarżąca jest jedynie użytkownikiem wieczystym działki o nr ew. [...]. W tej sytuacji na znaczeniu tracą wszystkie zarzuty skargi, które dotyczą naruszenia przepisów procedury planistycznej, jako że mogą one podlegać ocenie dopiero wówczas, kiedy jednoznacznie przesądzona zostanie kwestia naruszenia interesu prawnego skarżącej, przy czym naruszenie procedury planistycznej powinno mieć charakter istotny w rozumieniu art. 28 ustawy. Od powyższego wyroku "S", reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta z [...] sierpnia 2008 r. w części dotyczącej działek gruntu nr ew. [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego: 1) art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez: - bezpodstawne stwierdzenie, że skarżąca nie ma interesu prawnego w związku z brakiem tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej w skardze, podczas gdy okoliczność ta była pomiędzy stronami bezsporna, a nadto wykazana wprost wypisem z księgi wieczystej KW nr [...], dołączonym do akt sprawy, - bezpodstawne stwierdzenie, że skarżąca jedynie w subiektywny sposób twierdzi, że został naruszony jej interes prawny, podczas gdy do takiego naruszenia doszło, gdyż niezgodnie z prawem (przepisami art. 10 ust. 1 i 2 ustawy) niekorzystne zapisy Studium, dotyczące nieruchomości należącej do skarżącej, gdyby się w tej postaci ostały, musiałyby zostać bezwzględnie powtórzone w przyjętym w przyszłości planie miejscowym, bez możliwości ich kwestionowania przez skarżącą, 2) art. 9 ust. 1, 2, 3, 4, 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że postanowienia studium są kierowane jedynie do organów gminy, wiążąc je przy sporządzaniu planów miejscowych, nie są zaś adresowane do podmiotów spoza systemu administracji publicznej, a zatem przez te podmioty, w tym również skarżącą nie mogą być zaskarżane, co stoi w sprzeczności ze wskazanymi w tym zarzucie przepisami. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z 23 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 589/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu Sąd II instancji podniósł, że merytoryczne ustalenia w zakresie kierunków zagospodarowania, obszarów rozmieszczenia infrastruktury technicznej określone zostają na etapie uchwalania studium; plany ustalające przeznaczenie konkretnych terenów oraz warunki zabudowy i zagospodarowania muszą być zgodne ze studium. Ustalenia studium znacząco, choć pośrednio oddziałują zatem na prawa i obowiązki podmiotów zewnętrznych wobec administracji, przede wszystkim użytkowników przestrzeni oraz właścicieli i władających nieruchomościami. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje skargi indywidualnej na ustalenia projektu studium, stąd możliwe jest jedynie wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwalone studium w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, z tym że skarżący musi wykazać, że uchwała taka - akt wewnętrzny - narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Należy przy tym podnieść, że naruszenia interesu prawnego jako warunku dopuszczalności skargi nie można upatrywać w naruszeniu przepisów procedury planistycznej, jak stwierdzono w skardze kasacyjnej. Procedura planistyczna może być kontrolowana przez sąd administracyjny dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że interes prawny strony skarżącej został naruszony (wyrok NSA z dnia 26.II.2008 r. sygn. akt II OSK 1765/07 LEX nr 437511). Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, że "S" powinna wykazać się naruszeniem interesu prawnego ustaleniami przyjętymi w uchwale Nr XXVIII/392/08 Rady Miasta z [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta. Stwierdził jednak, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ustalił, iż w księdze wieczystej wymieniona jest jedynie działka [...], wskazana w podrubryce 1.4.1. na stronie 2/16. Uszło uwadze Sądu, że w dalszej części tej podrubryki, na stronie 3/16 wymieniona jest także działka [...], objęta skargą, której właścicielem jest Gmina o statusie miejskim (2.2.3.- str. 6.16), zaś użytkownikiem wieczystym "S" (2.4.5. - str. 7/16), na podstawie aktu notarialnego z [...] maja 1998r. W tej sytuacji uznać należy za zasadny zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do tej nieruchomości, a tym samym nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na uchwałę o zmianie studium, której zapisy dotyczą przedmiotowej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał natomiast za uprawniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia "art. 9 ust. 1, 2, 3, 4, 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że postanowienia studium są kierowane jedynie do organów gminy, wiążąc je przy sporządzaniu planów miejscowych, nie są zaś adresowane do podmiotów spoza systemu administracji publicznej, a zatem przez te podmioty, w tym również skarżącą nie mogą być zaskarżane, co stoi w sprzeczności ze wskazanymi w tym zarzucie przepisami". Sąd I instancji nie wyraził bowiem stanowiska, że "podmioty spoza systemu administracji publicznej" nie mogą zaskarżyć uchwały w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, natomiast prawidłowo uznał, że studium jako akt planistyczny określa politykę przestrzenną gminy i wiąże wewnętrznie organy gminy w ich planach przy sporządzaniu projektu przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumenty podniesione w skardze oraz wnioski dowodowe przedstawione w pismach z [...] listopada 2009 r., tj. o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: - pisma L.C. skierowanego do skarżącej, - pisma pełnomocnika L.C. skierowanego do skarżącej, - pozwu L.C. skierowanego do Sądu Rejonowego, - nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w sprawie VGNc 3291/09, na okoliczność, iż zapisy zaskarżonego w części Studium mają ewidentny wpływ na interes prawny i ekonomiczny skarżącej. Pełnomocnik skarżącej wniósł także o przeprowadzenie dowodu z uchwały Rady Miasta z [...] sierpnia 2008 r. Nr XXX/402/08 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy ul. [...]. Pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi na skargę, tj. o jej oddalenie. Jednocześnie wniósł o oddalenie wniosków dowodowych skarżącej, podnosząc, że nie są one niezbędne do wyjaśnienia istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Wyrokiem z 23 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 589/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 14 stycznia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji nie zauważył, iż strona skarżąca "S" jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...], która została objęta studium. W związku z tym, ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji ma obowiązek w pierwszej kolejności rozpoznać, czy zaskarżona uchwała Rady Miasta z [...] sierpnia 2008 r. nr XXVIII/392/08 w przedmiocie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta narusza interes prawny strony skarżącej, co dopiero otworzy drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia ta obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe; nie obejmuje natomiast ocen dotyczących stanu faktycznego, ponieważ ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2005r. sygn. II OSK 342/05, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd I instancji może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa tylko w określonych przypadkach, a mianowicie, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA albo po wydaniu orzeczenia przez NSA zmieni się stan prawny (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 czerwca 2005r., sygn. VI SA/Wa 2065/04; wyrok WSA w Warszawie z 26 listopada 2007r., sygn. III SA/Wa 1742/07, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl ). W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że Spółdzielnia ma legitymację prawną do zaskarżenia uchwały Rady Miasta z [...] sierpnia 2008 r. nr XXVII/392/08 w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta. Studium uwarunkowań oraz kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest to akt prawny wydawany w formie uchwały przez radę gminy w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego. Studium nie jest aktem prawa miejscowego. Sporządza się go dla obszaru w granicach administracyjnych gminy. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Sporządzenie i uchwalenie studium jest obowiązkowe. Jest to nie tylko akt określający założenia lokalnej polityki przestrzennej gminy, lecz zawiera również ustalenia wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz elementy regulacyjne w postaci lokalnych zasad zagospodarowania. Studium jest aktem wewnętrznie obowiązującym w gminie. Obowiązuje organ wykonawczy gminy przy sporządzaniu projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz jako wytyczna w całokształcie jego działalności, mającej konsekwencje dla zagospodarowania przestrzennego. Wiąże też radę gminy przy uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz we wszystkich innych działaniach związanych z realizacją polityki przestrzennej. Ustalenia studium pośrednio oddziaływają na prawa i obowiązki podmiotów zewnętrznych w stosunku do administracji (Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2008, s. 78-79, 86-87; por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Po 1017/08, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje możliwości zaskarżenia studium do sądu administracyjnego. Skarga taka przysługuje jednak na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z przepisu tego wynika, że jednym z warunków sine qua non zaskarżenia studium do sądu administracyjnego jest wykazanie, że interes prawny strony skarżącej został naruszony. Nie wystarczy więc wykazanie potencjalnego naruszenia interesu prawnego, ale konieczne jest wykazanie, że interes taki już został naruszony postanowieniami studium, co w praktyce jest niezwykle trudne. O ile bowiem w przypadku planu zagospodarowania przestrzennego bezpośredniość i realność naruszenia interesu prawnego jest łatwa do wykazania, o tyle w przypadku studium jest to znacznie trudniejsze i wymaga od sądu szczególnej staranności przy dokonywaniu jego oceny (por. wyrok NSA z 15 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1772/08; wyrok WSA w Gliwicach z 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/GL 1118/08; wyrok NSA z 3 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 85/08, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przez kwestionowaną uchwałę może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia. Wnoszący skargę musi wykazać, że wskutek podjęcia uchwały został naruszony jego własny, indywidualny interes albo uprawnienie, co w istocie sprowadza się do ograniczenia lub pozbawienia przez tę uchwałę jego własnych uprawnień. Skarżący musi więc wykazać, że już w dacie wnoszenia skargi zaistniało naruszenie interesu lub uprawnienia, a nie w przyszłości (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 grudnia 2006r., sygn. akt II SA/Gl 143/06; wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006r., sygn. akt II SA/Bk 763/05; wyrok WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2004r., sygn. akt II SA/Ka 2893/03; wyrok WSA we Wrocławiu z 17 września 2009r., sygn. akt II SA/Wr 98/09; wyrok WSA w Gliwicach z 26 stycznia 2009r., sygn. akt II SA/GL 1118/08, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie ma charakteru actio popularis, a więc nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, gdy ten akt nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Naruszenia interesu prawnego bez wątpienia nie można upatrywać w naruszeniu procedury planistycznej, która może być kontrolowana przez sąd dopiero wtedy, gdy zostanie wykazane, że interes prawny strony skarżącej został naruszony (por. wyrok NSA z 26 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 1765/07; wyrok NSA z 23 lipca 2009r., sygn. akt II OSK 589/029, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że studium jako akt planowania, wiążący organy w tym zakresie, może jedynie pośrednio wpływać na prawa i obowiązki podmiotów spoza systemu organów administracji publicznej, przez co nie dochodzi do bezpośredniego naruszenia indywidualnych interesów prawnych lub uprawnień tych podmiotów. Stanowisko takie zajął NSA w wyroku z 3 sierpnia 2007r., sygn. akt II OSK 614/07. Natomiast w wyroku z 29 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Po 1017/08 WSA w Poznaniu wskazał, że jakkolwiek bezsprzecznym jest, że polityka przestrzenna gminy może ingerować w prawo własności jednostek (co wynika z Konstytucji RP), to w przypadku studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego o ingerencji takiej nie można mówić. Wynika to przede wszystkim, z faktu, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego, a co za tym idzie nie ma mocy obowiązującej powszechnie. Nie może być więc podstawą jakichkolwiek decyzji administracyjnych (w tym też i decyzji o warunkach zabudowy). Z postanowień studium podmioty spoza kręgu organów administracji nie mogą wywodzić dla siebie żadnych praw; studium nie może być też podstawą nałożenia na te podmioty obowiązków administracyjnych. Jak już wyżej wspomniano, postanowienia studium wiążą wyłącznie organy gminy w późniejszych ustaleniach związanych z uchwalaniem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli więc w rozpoznawanej sprawie na podstawie obowiązującego studium zostanie następnie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący nieruchomość strony skarżącej, który będzie zawierał postanowienia w ocenie skarżącej uniemożliwiające lub utrudniające wykonywanie prawa własności, to strona będzie uprawniona do zaskarżenia tych postanowień. Wtedy o wiele prościej będzie wykazać, że postanowienia planu ingerują w jej prawa i naruszają przysługujący jej interes prawny. Studium nie wprowadza ograniczenia w wykonywanie prawa własności, takie ograniczenia władny jest określić dopiero miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 grudnia 2006r., sygn. akt II SA/GL 143/06; wyrok WSA w Poznaniu z 29 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Po 1017/08, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego trudno w przedmiotowej sprawie mówić o naruszeniu przez zaskarżoną uchwałę interesu prawnego lub uprawnień strony skarżącej. Spółdzielnia nie przedstawiła argumentu, który mógłby świadczyć o tym, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienie. Zaskarżony akt nie ingeruje w prawo własności, jakim dysponuje Spółdzielnia, nie narusza jego istoty, ani sposobu wykonywania uprawnień składających się na treść prawa własności. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia staje się przesłanką dopuszczalności skargi w trybie art.101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym i otwiera dopiero drogę do jej merytorycznego rozpoznania. Ocena taka mogła by być zatem dokonana po stwierdzeniu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia i w zależności od jego rodzaju, skarga mogła, ale nie musiałaby zostać uwzględniona. W kontekście powyższych rozważań nieuzasadnione było wywodzenie przez stronę skarżącą interesu prawnego w tym, że studium narusza jej interes prawny polegający na tym, że strona umowy przedwstępnej nabycia nieruchomości objętej studium odstąpiła od niej, gdy poznała założenia studium. Założenia studium, ograniczające wysokość budynków do 12m nie wprowadzają ograniczenia w wykonywaniu prawa własności. Nie można bowiem np. wykluczyć, że skarżąca sprzeda swoją nieruchomość położoną na terenie objętym studium, nawet po korzystniejszej cenie, niż uzgodniona z L.C.. Strona skarżąca nie wykazała związku między ceną nieruchomości a wysokością budynków. Uznając, że rzeczywiście strona skarżąca zamierzała sprzedać nieruchomość L.C. a ta od umowy odstąpiła po zapoznaniu się z treścią studium, Sąd oddalił wnioski dowodowe w tym zakresie (na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a), jako nie mające związku z interesem prawnym strony skarżącej. Bez znaczenia dla oceny zasadności skargi okazał się też wniosek dowodowy opierający się na treści uchwały Rady Miasta z [...] sierpnia 2008 r. Nr XXX/402/08 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy ul. [...]. Według strony skarżącej to właśnie ta uchwała a nie zaskarżona uchwała są zgodne z obowiązującym prawem. Jak już wyżej podniesiono studium jest punktem wyjścia do opracowania planu zagospodarowania przestrzennego. Studium nie jest prawem miejscowym i jest kierowane do organów gminy. Z treści § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy wynika jednoznacznie, że ustalenia dotyczące kierunków i wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów powinny w szczególności określać minimalne i maksymalne parametry i wskaźniki urbanistyczne, uwzględniające wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz zrównoważonego rozwoju, wskazywać tereny do wyłączenia spod zabudowy, a także zawierać wytyczne określania tych wymagań w planach miejscowych. Z powyższego uregulowania wynika, że w studium można stosować wskaźniki urbanistyczne w postaci wysokości określonej w ilości kondygnacji lub w metrach. Na tym etapie strona nie może wywodzić swojego interesu prawnego z żądania kierowanego do założeń urbanistycznych. Strona nie może bowiem na tym etapie kwestionować zamierzeń gminy dotyczących kształtu urbanistycznego. Wadliwe jest stanowisko skarżącej o tym, że powtórzenie w planie zagospodarowania przestrzennego zapisów studium pozbawia stronę możliwości kwestionowania uchwały ustanawiającej plan zagospodarowania. Należy bowiem zwrócić uwagę na to, że plan jest prawem miejscowym, powszechnie obowiązującym, które może być przedmiotem zaskarżenia. Należy jednak zauważyć, że w swoim wyroku NSA nie przesądził o tym, że Sąd I instancji ma obowiązek merytorycznie sprawę rozpoznać. Wskazał tylko na konieczność ustalenia, czy interes prawny strony skarżącej został naruszony, co dopiero stanowiłoby przesłankę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 151 p.p.s.a - orzekł jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło