II FSK 739/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-29

Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Krzysztof Winiarski, Lidia Ciechomska-Florek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik może obniżyć przychody z jednego źródła przychodów kapitały pieniężne i prawa majątkowe o stratę wygenerowaną w ramach tego samego źródła, w szczególności czy możliwe jest odliczenie strat z tytułu udziału w funduszach kapitałowych od innych przychodów z tego źródła?
Ratio decidendi
Art. 9 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera zamknięty katalog strat, które można odliczyć w ramach źródła przychodów kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Konstrukcja opodatkowania dochodów z art. 30a ust. 1 u.p.d.o.f. wyłącza możliwość odliczania strat od tych dochodów, w szczególności od dochodów z udziału w funduszach kapitałowych. Zasada ogólna z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. nie znajduje zastosowania do strat niewymienionych w art. 9 ust. 6, a przepisy szczególne mają pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi.
Stan faktyczny
Wnioskodawca inwestuje za pośrednictwem zagranicznych banków i instytucji inwestycyjnych w różne instrumenty finansowe, generując przychody i straty w ramach źródła kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Złożył wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości obniżenia przychodów o straty w ramach tego samego źródła oraz samodzielnego rozliczenia tych strat w zeznaniu PIT-38. Dyrektor Izby Skarbowej wydał interpretację negatywną, która została utrzymana przez WSA w Gdańsku. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA del. Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 766/10 w sprawie ze skargi A. D. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną. I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 766/10, oddalił skargę A. D. zwanego "skarżącym" lub " wnioskodawcą", na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 31 marca 2010 nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę, wnioskiem z 12 stycznia 2010 r., następujące zdarzenie przyszłe: 1. Wnioskodawca dokonuje inwestycji finansowych za pośrednictwem zagranicznych banków i instytucji inwestycyjnych. Środki przeznaczone na inwestycje zagraniczne lokuje na rachunkach bankowych, lokatach lub inwestuje w fundusze kapitałowe (w tym hedge funds oraz fundusze powiernicze), w papiery wartościowe (akcje, obligacje) oraz instrumenty pochodne. Środki te są zagospodarowane w ramach kont rozrachunkowych, tj. na każdym koncie rozrachunkowym generowane są przychody z odrębnego rodzaju inwestycji finansowej (z lokat z dywidend, z zakupu i sprzedaży akcji, itp.). Wszystkie potencjalne przychody uzyskiwane w ramach opisanych wyżej inwestycji należą do źródła przychodów kapitały pieniężne i prawa majątkowe zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., o podatku dochodów od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14 poz. 176 ze zm. dalej jako "u.p.d.o.f."). Jedne z przeprowadzanych przez podatnika transakcji przynoszą (mogą przynosić) wynik dodatni (np. lokowanie środków na rachunkach bankowych oraz lokatach, otrzymywanie dywidend), natomiast inne transakcje mogą przynosić (przynoszą) wynik ujemny (np. odpłatne zbycie udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz odpłatne zbycie) umorzenie jednostek uczestnictwa w zagranicznych funduszach kapitałowych czy zbycie instrumentów pochodnych. Opisane wyżej przychody z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych są uzyskiwane przez wnioskodawcę ze źródła położonego poza Polską. Co do zasady, zagraniczny bank inwestycyjny czy instytucja inwestycyjna nie pobierają podatku dochodowego (dotychczas podatek u źródła pobierany był jedynie od części wypłacanych dywidend w zależności od kraju, z którego dywidenda jest wypłacana). Nigdy nie występuje jednak sytuacja, w której podatek z ww. tytułów jest rozliczany przez polskiego płatnika. Powyższe przychody muszą być więc w całości samodzielnie rozliczone przez wnioskodawcę w zeznaniu rocznym (PIT - 38). W związku z powyższym, wnioskodawca zadał następujące pytania: 1) czy w opisanym stanie faktycznym wnioskodawca może, na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy u.p.d.o.f., obniżyć przychody powstałe w ramach jednego źródła przychodów (w ramach kapitałów pieniężnych) o stratę wygenerowaną w ramach tego samego źródła przychodów w danym roku lub w poprzednich latach podatkowych? 2) Czy wnioskodawca jest uprawniony do samodzielnego obliczenia ww. straty w oparciu o dokumenty otrzymane od zagranicznych banków inwestycyjnych - instytucji inwestycyjnych oraz rozliczenia ww. straty składając roczne zeznanie PIT -38? Zdaniem wnioskodawcy - w zakresie pytania pierwszego - zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy u.p.d.o.f. istnieje możliwość (za wyjątkiem wyraźnego wyłączenia wskazanego w art. 30a ust. 5 ustawy u.p.d.o.f.) obniżenia dochodu - przychodu uzyskanego w ramach jednego źródła przychodów, tj. kapitałów pieniężnych i praw majątkowych o wysokość straty z tego samego źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym lub w latach poprzednich przy zachowaniu warunków wskazanych w tym przepisie. Wszystkie przychody uzyskane przez wnioskodawcę w wyniku inwestycji finansowych prowadzonych przez zagraniczny bank - instytucję inwestycyjną, są zaliczane do jednego źródła, tj. do kapitałów pieniężnych. W związku z tym, w opinii wnioskodawcy, jest on uprawniony, na podstawie art. 9 ust. 3 powołanej ustawy, do pomniejszenia jednego strumienia – typu dochodów (przychodów) uzyskanych w ramach źródła kapitały pieniężne (tj. dochodów z tytułu odsetek oraz dywidend) o stratę poniesioną w ramach innego strumienia - typu dochodów (przychodów) (tj. ze zbycia papierów wartościowych, zbycia - umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych czy zbycia instrumentów pochodnych) zaliczanych do tego samego źródła. Przy czym, strata powstaje w wyniku odpłatnego zbycia poniżej ceny zakupu (tj. kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych - uzyskanych z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych - z tytułu udziału w funduszach kapitałowych - zbycia instrumentów pochodnych) zgodnie z art. 9. ust. 2 zdanie drugie ww. ustawy. W zakresie pytania drugiego, zdaniem wnioskodawcy, jest on uprawniony do samodzielnego obliczenia straty oraz rozliczenia jej w zeznaniu rocznym PIT- 38. Dokumenty otrzymane od zagranicznego banku inwestycyjnego oraz instytucji obsługujących zagraniczne inwestycje według wnioskodawcy są jedynym dokumentem służącym do obliczenia właściwej podstawy opodatkowania. 2. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów, w interpretacji indywidualnej z 31 marca 2010 r. uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji wskazał, że do poszczególnych przychodów (dochodów) osiąganych przez wnioskodawcę z inwestycji kapitałowych przedstawionych we wniosku mają zastosowanie inne zasady opodatkowania, uregulowane w różnych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Poddanie danego przychodu lub dochodu pod regulację jednego przepisu ustawy wyklucza poddanie ich jednocześnie pod regulację innego przepisu tej ustawy. Zdaniem organu podatkowego chociaż ogólne zasady rozliczania straty ze źródła przychodów zostały unormowane w art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f, to straty z kapitałów pieniężnych, które mogą podlegać odliczeniu od dochodu z tego źródła przychodów zostały w sposób jednoznaczny oraz enumeratywny wymienione w art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. W katalogu tym ustawodawca nie uwzględnił strat pochodzących z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. dotyczy wyłącznie sposobu ustalania dochodu z udziału w funduszach kapitałowych, w szczególności zaś zawiera zakaz pomniejszania tego dochodu o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich. Niedopuszczalnym jest więc wywodzenie z treści tego przepisu uprawnienia do odliczania tej straty od dochodów innych niż dochody z udziału w funduszach kapitałowych, ponieważ przepis ten nie reguluje postępowania ze stratą osiągniętą z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, lecz dotyczy wyłącznie dochodu z tego tytułu i zakazu jego pomniejszania o osiągniętą stratę. 3. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z 22 kwietnia 2010 r. skarżący zarzucił wydanej interpretacji naruszenie art. 9 ust. 3 i 6, art. 30a ust. 1, 5 i 6 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię tych przepisów oraz naruszenie art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. 4. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie interpretacji zarzucając naruszenie: - art. 9 ust. 3 i art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że art. 9 ust. 6 tej ustawy określa zamknięty katalog strat ze źródła przychodów kapitały pieniężne, podlegających odliczeniu od dochodów z tego źródła i w konsekwencji, że ogólne zasady rozliczania straty przewidziane w art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. nie znajdują zastosowania w przypadku rozliczania straty z tego źródła przychodów; - art. 30a ust. 1 i art. 30a ust. 6 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na uznaniu, że zastosowanie szczególnych konstrukcji podatku zryczałtowanego, skutkuje brakiem możliwości odliczenia straty od dochodów (przychodów) określonych w tych przepisach; - art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż przepis ten wprowadza zakaz odliczania strat od dochodów innych niż wprost wymienione w tym przepisie, tj. od dochodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Skarżący podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym dokonanie rozliczenia dochodów - strat ze wszystkich rodzajów przychodów w ramach źródła kapitały pieniężne i prawa majątkowe powinno nastąpić poprzez ich ujęcie w zeznaniu rocznym (obecnie deklaracja PIT -38) na podstawie art. 45 ust. 1a pkt 1 oraz art. 45 ust. 3b u.p.d.o.f. Zdaniem skarżącego, na podstawie art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. podatnik uprawniony jest do pomniejszenia jednego strumienia - typu dochodów (przychodów) uzyskanych w ramach źródła przychodów o stratę poniesioną w ramach innego strumienia - typu dochodów (przychodów) zaliczanych do tego samego źródła. Zasada ta, w opinii skarżącego, ma pełne zastosowanie do przychodów uzyskiwanych ze źródła kapitały pieniężne i prawa majątkowe (z uwzględnieniem ustawowo wskazanych ograniczeń). 6. Dyrektor Izby Skarbowej w B., odpowiadając na skargę, podtrzymał stanowisko przedstawione w interpretacji indywidualnej z dnia 31 marca 2010 r. 7. Sąd I instancji, oddalając skargę wskazał, że przy bezspornych okolicznościach faktycznych rozstrzygnięcia wymagała kwestia, czy na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych możliwe jest obniżenie dochodów z tytułu inwestycji powstałych w ramach jednego źródła przychodów o stratę wygenerowaną w ramach tego źródła. Zdaniem Sądu I instancji, z zestawienia art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1, art. 9 ust. 3, art. 9 ust. 6 art. 30a ust. 1 pkt 1-5 , art. 30b ust. 1 , art. 30b ust. 3 u.p.d.o.f., których treść Sąd przytoczył, wynika, że w odniesieniu do przychodów (dochodów) określonych w art. 30a ust. 1 ustawy ustawodawca przewidział opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem, który jest pobierany od każdej konkretnej wypłaty, niezależnie od ewentualnych aktualnych czy wcześniejszych strat podatkowych z tego źródła przychodów. Takie opodatkowanie nie ma charakteru globalnego, gdzie podatek obliczany jest od podstawy opodatkowania ustalonej dla całego roku podatkowego i gdzie można obniżyć dochód o ewentualne straty z tego źródła. Stąd słuszność poglądu o braku możliwości kompensowania strat od przychodów (dochodów) z tych źródeł. Sąd I instancji wskazał, że w przypadku odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania oraz dywidend, opodatkowaniu podlega przychód bez pomniejszenia o koszty uzyskania - a więc w tej sytuacji nie mamy do czynienia z dochodem ze źródła przychodów, o którym stanowi art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. Sąd zauważył także, że dochody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych i dochody ze zbycia papierów wartościowych pomimo, iż są zaliczane do tego samego źródła przychodów tj. przychodów z kapitałów pieniężnych, to z uwagi na odmienność ich charakteru opodatkowane są w różny sposób. Dochody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, stosownie do przepisu art. 30a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. opodatkowane są 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Konstrukcja zryczałtowanego podatku dochodowego zakłada opodatkowanie tych dochodów (przychodów) u źródła tj. za pośrednictwem płatnika. Uzyskany dochód nie jest łączony z innymi dochodami z tego samego źródła, a podatnik - co do zasady - nie rozlicza tych dochodów samodzielnie, lecz za pośrednictwem płatnika. Wyjątek od tej zasady stanowi art. 30a ust. 9 u.p.d.o.f., zgodnie z którym podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1, uzyskujący poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przychody (dochody) określone w ust. 1 pkt 15 od zryczałtowanego podatku obliczonego zgodnie z ust. 1 od tych przychodów (dochodów), odliczają kwotę równą podatkowi zapłaconemu za granicą, jednakże odliczenie to nie może przekroczyć kwoty podatku obliczonego od tych przychodów (dochodów) przy zastosowaniu stawki 19%. Stosownie do art. 45 ust. 3b ustawy w zeznaniu, o którym mowa w ust. 1 lub ust. 1a, wykazuje się należny podatek dochodowy, o którym mowa w art. 29 - 30a, jeżeli podatek ten nie został pobrany przez płatnika. Sąd zwrócił uwagę, że przepis ten stanowi tylko i wyłącznie o wykazaniu podatku zapłaconego za granicą, a nie o wykazaniu przychodów z tego tytułu, a co za tym idzie również i straty. Wskazał, że art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. dotyczy wyłącznie sposobu ustalania dochodu z udziału w funduszach kapitałowych, w szczególności zaś zawiera zakaz pomniejszania tego dochodu o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich. Niedopuszczalnym jest więc wywodzenie z treści art. 30 a ust. 5 u.p.d.o.f., uprawnienia do odliczania straty od dochodów innych niż dochody z udziału w funduszach kapitałowych. Przepis ten nie reguluje bowiem postępowania ze stratą osiągniętą z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, lecz dotyczy wyłącznie dochodu z tego tytułu i zakazu jego pomniejszania o osiągniętą stratę. Zdaniem Sądu I instancji, odrębna regulacja opodatkowania dochodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych wynikająca z art. 30a ust. 1 pkt 5 i ust. 5 ustawy wyłącza możliwość stosowania reguł wynikających z art. 9 ustawy dotyczących kumulowania dochodów i strat z poszczególnych źródeł, a także odliczenia strat. W ocenie Sądu I instancji, fakt, że przychody z tytułu inwestycji kapitałowych przedstawionych we wniosku należą do tego samego źródła, tj. przychodów z kapitałów pieniężnych nie daje możliwości odliczenia straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, od dochodu z realizacji praw z nich wynikających oraz od przychodów (dochodów) z tytułu innych inwestycji kapitałowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30a ust. 1, jak również nie daje możliwości pomniejszenia przychodu (dochodu) osiągniętego z tytułu inwestycji kapitałowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30a ust. 1 (w tym np. z tytułu odsetek oraz dywidend) o stratę ze zbycia papierów wartościowych lub innych transakcji opodatkowanych zgodnie z art. 30b ustawy. Sąd powołał wyroki NSA z dnia 21 stycznia 2010 r. II FSK 1449/08 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2010 r. I SA/Rz 253/10, i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 7 maja 2009 r. III SA/Wa 508/08. 8. Skarżący, w skardze kasacyjnej z 2 lutego 2011 r. wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a/ art. 9 ust. 6 w związku z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. określa zamknięty katalog strat ze źródła przychodów kapitały pieniężne i prawa majątkowe, podlegających odliczeniu od dochodów z tego źródła i w konsekwencji, że ogólne zasady rozliczania straty przewidziane w art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f., nie znajdują zastosowania w przypadku rozliczania strat z tego źródła przychodów, niewymienionych w art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f., b/ art. 30a ust. 1 i ust. 5 oraz ust. 6 w związku z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. - poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że szczególna konstrukcja opodatkowania dochodów (przychodów) wymienionych w art. 30a ust. 1 u.p.d.o.f. (podatku zryczałtowanego pobieranego od każdej wypłaty), skutkuje brakiem możliwości odliczenia straty od tych dochodów (przychodów;) na podstawie art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że istotą sporu jest możliwość rozliczenia straty z dochodami/przychodami w obrębie jednego źródła przychodów - kapitały pieniężne i prawa majątkowe (z wyjątkiem odliczenia straty od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych) w sytuacji, gdy podatek nie jest pobierany przez płatnika, lecz podatnik jest zobowiązany do jego rozliczenia w zeznaniu rocznym. Jego zdaniem, rozliczenie takie jest możliwe na podstawie ogólnej reguły z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. w sytuacji, gdy przepisy szczególne nie wprowadzają w tym zakresie zakazu. Skarżący zauważył, że kwestia ta nie została w sposób jednoznaczny rozstrzygnięta w powołanym przez Sąd I instancji orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności nie była dotychczas przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powołane przez Sąd I instancji orzecznictwo (wyrok z 21 stycznia 2010 r. II FSK 1449/08 oraz wyrok WSA w Warszawie z 7 maja 2008 r. III SA/Wa 508/08) dotyczy innego zagadnienia - pomniejszenia dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych o straty z tytułu udziału w tych funduszach poniesione w roku podatkowym. Kwestia ta została wprost rozstrzygnięta w art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f., który zakazuje dokonywania takiej kompensaty. Natomiast w niniejszej sprawie, spór dotyczy możliwości pomniejszenia dochodów/przychodów ze źródła kapitały pieniężne (z wyjątkiem dochodu z udziału w funduszach kapitałowych) o straty poniesione w poprzednich latach podatkowych. Zagadnienie to nie jest przedmiotem zakazu wynikającego z art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. W szczególności, w tożsamych stanach faktycznych zapadły rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1147/09), w których sądy administracyjne uznały prawo podatnika do odliczenia straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych od dochodów/przychodów ze źródła kapitały pieniężne (z wyłączeniem dochodu z udziału w tych funduszach). Uzasadniając zarzut naruszenia art. 9 ust. 6 związku z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. skarżący zaznaczył, że na podstawie art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f., podatnik uprawniony jest do pomniejszenia jednego strumienia/typu dochodów (przychodów) uzyskanych w ramach źródła przychodów o stratę poniesioną w ramach innego strumienia/typu dochodów (przychodów) zaliczanych do tego samego źródła. Zasada ta - wbrew twierdzeniom Sądu - ma zastosowanie do przychodów uzyskiwanych ze źródła kapitały pieniężne i prawa majątkowe (z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń). Skarżący zaznaczył, że w ustawie u.p.d.o.f. ustawodawca zastosował wyraźny podział na przepisy o charakterze ogólnym zawarte w rozdziale 1. "Podmiot i przedmiot opodatkowania" oraz szczegółowe regulacje zawarte w pozostałych rozdziałach ustawy (artykuł 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, rozpoczyna grupę przepisów ogólnych zawartych w pierwszymi rozdziale tej ustawy" A Bartosiewicz. R. Kubacki. PIT. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwers. Warszawa 2009. str. 13). Z zastosowanego podziału wynika, że art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. jest przepisem ogólnym (jest zawarty w rozdziale 1 ustawy). Powyższy zabieg legislacyjny przewidziany został w § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908.; dalej: Rozporządzenie). Zdaniem wnioskodawcy, regulacja o charakterze ogólnym, w tym art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f., ma zastosowanie w każdym przypadku, o ile inne przepisy ogólne lub przepisy szczegółowe nie przewidują wprost wyłączenia jej stosowania. Skarżący wskazał, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, przewiduje w ściśle określonych przypadkach, wyjątki od zasady odliczania straty ze źródła przychodów, przewidzianej w art. 9 ust. 3 tej ustawy. Wyjątki te mają dwie postacie: - ogólne wyłączenie możliwości odliczenia straty z danego źródła przychodów (np. art. 9 ust. 3a u.p.d.o.f., który wyłącza zastosowanie zasady ogólnej w przypadku strat z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. oraz ze źródeł przychodów, z których dochodv są wolne od podatku dochodowego); - wyłączenie możliwości odliczenia straty od dochodu z pojedynczego strumienia przychodów w ramach źródła (np. art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. (zakaz odliczenia strat od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych), art. 30 ust. 3a u.p.d.o.f. (zakaz odliczenia strat od dochodu z tytułu gromadzenia oszczędności na więcej niż jednym indywidualnym koncie emerytalnym) oraz art. 30a ust. 8 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2011 r. (zakaz odliczenia strat od dochodu oszczędzającego na indywidualnym koncie emerytalnym z tytułu zwrotu albo częściowego zwrotu środków zgromadzonych na tym koncie). Skarżący zaznaczył, że przepisy te jednoznacznie wprowadzają zakaz odliczenia strat, wskazując, że: "przepis ust. 3 nie ma zastosowania do strat" (art. 9 ust. 3a u.p.d.o.f.), "Dochodu, o którym mowa w ust. 1 pkt 5. nie pomniejsza się o straty" (art. 30a ust. 5 u.p.d.o. f.), ,,Dochodu tego nie pomniejsza się o straty" (art. 30 ust. 3a u.p.d.o.f. oraz art. 30a ust. 8 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2011 r.). Oznacza to, że jeżeli ustawodawca wprowadza zakaz wyłączający zastosowanie reguły ogólnej z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f., czyni to w sposób wyraźny, expressis verbis. Zdaniem skarżącego, żaden z przepisów u.p.d.o.f. wprowadzających wyjątki od reguły nie dotyczy zagadnienia będącego przedmiotem niniejszej sprawy - odliczenia strat od dochodów/przychodów ze źródła kapitały pieniężne i prawa majątkowe (z wyjątkiem dochodu z udziału w funduszach kapitałowych). W szczególności, hipoteza art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. odnosi się wyłącznie do odliczenia strat od dochodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Inne rodzaje dochodów ze źródła kapitały pieniężne i prawa majątkowe nie podlegają wyłączeniu wynikającemu z tego przepisu. Skarżący zaznaczył, że jego wniosek dotyczył uprawnienia do pomniejszenia dochodów z innego tytułu niż udział w funduszach kapitałowych. Wskazał wręcz w treści wniosku, iż gdyby w jego działalności inwestycyjnej nastąpiła sytuacja, w której będzie miał teoretyczną możliwość pomniejszenia dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych o stratę z tego tytułu, to, specyficznie jedynie w tym przypadku, zgodnie z art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. Dlatego ograniczenia w zakresie odliczania straty przewidziane w ustawie o PIT, w tym w art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. nie mają zastosowania. Zdaniem skarżącego, nie wywodzi on swojego uprawnienia do odliczenia straty wprost z art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f., lecz z zasady ogólnej, której zastosowanie w sprawie nie jest wyłączone na podstawie przepisów szczególnych. Przepis art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. jest przywoływany jedynie jako (i) zakaz, który nie znajduje zastosowania (a związku z tym w stanie faktycznym nie wyłącza zasady ogólnej), (ii) podstawa rozumowania a contrario (skoro ustawodawca zakazuje odliczenia strat od dochodów z udziału w funduszach kapitałowych, to dopuszczalne jest odliczenie strat od dochodów / przychodów z tytułów innych niż udziały w funduszach kapitałowych). Skarżący zauważył, że sposób sformułowania powyższego przepisu nie daje jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że wprowadza on enumeratywny katalog strat w ramach źródła przychodów kapitały pieniężne i prawa majątkowe, do których zastosowanie znajduje zasada ogólna wyrażona w art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. W treści omawianego przepisu brak jest sformułowań, które sugerowałyby taką interpretację, np. "przepis ust. 3 ma zastosowanie wyłącznie do strat". Brak jest również sformułowań użytych przez ustawodawcę w przypadku wprowadzenia jednoznacznego zakazu odliczenia straty takich jak użyte w ww. przepisach, tj. art. 9 ust. 3a, art. 30a ust. 5, art. 30 ust. 3a u.p.d.o.f. oraz art. 30 a ust. 8 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2011 r. Zdaniem wnioskodawcy, w przypadku wątpliwości co do charakteru regulacji art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f., należy odwołać się do podstawowych zasad wykładni prawa podatkowego, tj.: - zasady prymatu wykładni literalnej (językowej), ; - zasady in duhio pro tributario (formułowana również jako zakaz wykładni in clubio pro fisco). Skarżący powołał się na piśmiennictwo (L. Morawski. Zasady wykładni prawa. Toruń 2006. str. 166; B. Brzeziński. Podstawy wykładni prawa podatkowego. Toruń 2008. str. 1 13; R. Mastalski, Wprowadzenie do prawa podatkowego, C.H. Beck, Warszawa 1995, s. 102) oraz orzecznictwo (wyrok z 21 października 2005 r. I FSK 185/05; uchwała z 20 kwietnia 1998 r. FPS 4/98 i z 25 listopada 2002 r. FPS 12/02; wyrok z 3 kwietnia 2001 r. III SA 3108/00; z 7 kwietnia 2000 r. I SA/Lu 1372/98). Zdaniem skarżącego, nietrafny jest pogląd, że art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. ma charakter katalogu zamkniętego. Dlatego, na podstawie zasady (art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f.) odliczeniu podlegają także straty ze źródła przychodów kapitały pieniężne i prawa majątkowe niewymienione w art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 30a ust. 1 i ust. 5 oraz, ust. 6 w związku z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. skarżący wskazał, że art. 30a u.p.d.o.f. kompleksowo reguluje konstrukcję podatku zryczałtowanego i zawarto w nim regulacje przewidujące każdorazowo odstępstwa od podstawowych cech konstrukcyjnych podatku obliczanego na zasadach ogólnych (w ust. 1 przewidziano odstępstwo w zakresie stawki podatkowej - zastosowanie znajdzie stawka w wysokości 19%; w ust. 5 sformułowano zakaz pomniejszania dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich; w ust. 6 powyższego przepisu wskazano, że podatek od określonych dochodów objętych zryczałtowanym opodatkowaniem pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania; w ust. 7 przewidziano, iż dochodów opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem nie łączy się z dochodami na zasadach ogólnych). Nadto, sposób poboru podatku zryczałtowanego następuje również w sposób odmienny, gdyż jest on pobierany co do zasady od każdej konkretnej wypłaty. Art. 30a u.p.d.o.f. nie wprowadza przy tym szczególnych regulacji w zakresie pomniejszenia dochodów / przychodów ze źródła kapitały pieniężne (z wyjątkiem dochodu z udziału w funduszach kapitałowych) o straty poniesione w poprzednich latach podatkowych. Skoro przepisy szczególne regulujące konstrukcję tego sposobu opodatkowania nie wprowadzają odmiennych zasad w tym zakresie, zastosowanie powinny znaleźć przepisy ogólne, ponieważ podatek zryczałtowany nie ma charakteru odrębnego podatku lecz szczególnej postaci podatku dochodowego. Jeżeli art. 30a u.p.d.o.f. nie wyklucza możliwości odliczania strat ze źródła kapitały pieniężne (z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. i art. 30a ust. 8 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2011 r.), to należy uznać, że takie uprawnienie przysługuje podatnikom na zasadach ogólnych (tj. wynikających z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f.). Zdaniem skarżącego, fakt, że przepisy dotyczące podatku zryczałtowanego pobieranego od każdej wypłaty zawierają szczególne regulacje w zakresie rozliczania strat, dodatkowo potwierdza, że szczególny sposób opodatkowania tych dochodów / przychodów- nie powoduje, wbrew twierdzeniom Sądu wyłączenia zastosowania zasady ogólnej, tj. art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. Gdyby przepisy ogólne nie znajdowały w tym przypadku zastosowania, wyłączenia przewidziane w art. 30a ust. 5 i art. 30a ust. 8 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2011 r. u.p.d.o.f. byłyby zbyteczne. W ocenie skarżącego, w odniesieniu do niektórych wpływów (odsetek, dywidend) opodatkowanych podatkiem przychodowym (bez pomniejszania dochodu o koszty jego uzyskania), Sąd błędnie utożsamia możliwość wygenerowania straty w ramach danego strumienia przychodów (która powstaje gdy koszty podatkowe przewyższają przychód) z uprawnieniem do odliczenia straty w ramach źródła przychodów. Odliczenie straty następuje zawsze zgodnie z zasadą ogólną (art. 9 ust. 2 zd. 2 u.p.d.o.f. – " Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumą przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów"), w ramach źródła przychodów a nie poszczególnych strumieni. W tym kontekście, brak możliwości wygenerowania straty nie powoduje automatycznie braku możliwości obniżenia dochodów/przychodów o stratę powstałą w ramach innego strumienia przychodów z tego samego źródła. Za dopuszczalnością odliczenia straty możliwej do wygenerowania w ramach jednego źródła przychodów kapitały pieniężne i prawa majątkowe (np. strata z tytułu udziału w funduszach kapitałowych/strata z odpłatnego zbycia papierów wartościowych) od dochodów (przychodów) wymienionych w art. 30a ust. 1 u.p.d.o.f. przemawiają też argumenty techniczne: - dopuszczalność łączenia dochodów wymienionych w art. 30a i 30b u.p.d.o.f. Ustawodawca zakazuje jedynie łączenia dochodów/przychodów, o których mowa w 30a ust. 1 u.p.d.o.f. z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych oraz łączenia dochodów, o których mowa w 30b ust. 1 u.p.d.o.f. z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych oraz wynikających z art. 30c u.p.d.o.f. (por. art. 30a ust. 7 i art. 30b ust. 5 u.p.d.o.f.); - dopuszczalność objęcia dochodów wymienionych w art.30a i 30b u.p.d.o.f. w jednym zeznaniem rocznym: Ustawodawca zakazuje jedynie ujęcia w jednym zeznaniu dochodów wymienionych w art. 30a u.p.d.o.f. i dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych lub na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f.: jednocześnie wskazuje, że dochody opodatkowane zgodnie z art. 30b ujmuje się w odrębnym zeznaniu, którym mogą zostać objęte dochody (przychody) z art. 30a u.p.d.o.f. (por. art. 45 ust. 1a i 3 u.p.d.o.f.). Zdaniem skarżącego, z powołanych przepisów wynika, że ustawodawca, respektując zasadę ogólną z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f., uznał co do zasady możliwość wspólnego obliczenia dochodu ze źródeł określonych w art. 30a i 30b u.p.d.o.f., a co za tym idzie uwzględnienia strat z lat poprzednich. Dlatego pozbawione podstaw prawnych jest stanowisko Sądu, że zastosowanie szczególnej konstrukcji podatku zryczałtowanego przewidzianej w art. 30a ust. 1 u.p.d.o.f. (w szczególności brzmienie art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f.). skutkuje w każdej sytuacji brakiem możliwości pomniejszenia dochodu / przychodu ze źródeł określonych w art. 30a ust. 1 o stratę powstałą z innych strumieni przychodów w ramach źródła kapitały pieniężne i prawa majątkowe. II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 9. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw dlatego podlega oddaleniu. 10. Skarżący, jako podstawę skargi kasacyjnej, wskazał naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 9 ust. 6 w zw. z art. 9 ust. 3 oraz, art. 30a ust. 1 i ust. 5 oraz ust. 6 w zw. z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. 11. Spór w sprawie dotyczy podatkowej kwalifikacji strat powstałych w wyniku inwestycji środków finansowych dokonywanych za pośrednictwem zagranicznych banków, instytucji finansowych w obrębie źródła przychodów kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Sąd I instancji uznał, że art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. zawiera zamknięty katalog strat, a w zakresie strat niewymienionych w tym przepisie wyłączone jest zastosowanie reguły z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. Nadto, zdaniem Sądu I instancji, konstrukcja opodatkowania dochodów z art. 30 a ust. 1 u.p.d.o.f. wyłącza możliwość odliczania straty od przywołanych dochodów. 12. Przede wszystkim należy zauważyć, że wyrok z dnia 14 grudnia 2009 r. III SA/Wa 1147/09, na który powołuje się wnoszący skargę kasacyjną został wyeliminowany z obrotu prawnego wyrokiem NSA z dnia 28 września 2011 r. II FSK 565/10 wraz z zasądzeniem na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej kosztów postępowania od podatnika. Zatem z uwzględnieniem tej okoliczności należy rozważać argumenty zawarte na stronie 6 i 7 skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał w szczególności, że Sąd I instancji zignorował "wnioski płynące z analizy konstrukcji ukształtowanych przepisami art. 30a ust. 1 pkt 5 i art. 30b ust. 2 pkt 1 w związku z unormowaniem z art. 9 ust. 3 i 6, a także art. 45 ust. 3b u.p.d.o.f. Nadto uznał, że "niedopuszczalnym zabiegiem była próba wywodzenia, że ponieważ art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. nie wyklucza uprawnienia do pomniejszenia dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji o stratę poniesioną z racji umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym, w sytuacji opisanej we wniosku o udzielenie interpretacji znajdowałby zastosowanie ust. 3 tego przepisu. Również fakt uzyskania dochodu i poniesienia straty z tego samego źródła nie uzasadnia – z powodu objęcia tych zdarzeń odrębnymi zasadami opodatkowania – wejścia w reżim wyznaczony przepisem art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. Uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z dnia 14 grudnia 2009 r. III SA/Wa 1147/09 , iż "wykluczenie danego uprawnienia [...] nie może być domyślne" (s. 6 uzasadnienia wyroku), można by przeciwstawić pytanie: czy w przypadku gdy istnieje uregulowanie szczególne, ogólna zasada rozliczania straty ustanowiona w art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. pozwala na "domyślne" wykreowanie uprawnienia w tym przedmiocie ?". 13. NSA wskazuje, że w kwestii dotyczącej dopuszczalności łącznego rozliczania dochodów (strat) z tytułu udziału w funduszach kapitałowych w zbiegu z przychodami (dochodami, stratami) z funduszy kapitałowych i innych kapitałów pieniężnych nawet w ramach tego samego źródła przychodów, zapadło szereg orzeczeń sądów administracyjnych. U podstaw przyjęcia w tych wyrokach, że takie rozliczenie nie jest dopuszczalne, jest teza, zgodnie z którą nie pozwala na to odmienność zasad opodatkowania przychodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych od innych przychodów z kapitałów pieniężnych, w tym m.in. papierów wartościowych (por. wyroki WSA w Gdańsku z 23 listopada 2010 r. I SA/Gd 766/10, WSA w Warszawie z 23 maja 2011 r. III SA/Wa 2848/10; WSA w Rzeszowie z 15 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 326/10; NSA z 21 stycznia 2010 r. II FSK 1449/08 w zw. z wyrokiem WSA w Warszawie z 7 maja 2008 r. III SA/Wa 508/08; wyrok z 28 września 2011 r. II FSK 565/10, z 28 lutego 2012 III SA/Wa 1274/11; z 7 grudnia 2011 r. I SA/Bd 632/11; z 12 czerwca 2012 r. II FSK 2391/10, z 21 lipca 2011 r. I SA/Ol 315/11, z 2 marca 2012 r. I SA/Bk 26/11, z 1 stycznia 2011 r. III SA/Wa 1288/11, z 17 czerwca 2010 r. I SA/Rz 253/10). 14. Enumeratywne wyliczenie zawarte w art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. ma charakter zamknięty a nie jest katalogiem przykładowym jak stara się wykazać skarżący, ponieważ ustawodawca nie użył terminów redakcyjnych wskazujących na przykładowe wyliczenie, takich jak "w szczególności", "przykładowo". Zwrot " w tym" odnosi się do odpłatnego zbycia udziałów w spółkach. Niezależnie od tego należy podzielić pogląd, że użycie zwrotu "w tym także" nie jest równoznaczne ze zwrotem "w szczególności", po którym następuje przykładowe wyliczenie stanów faktycznych nie tworzące zamkniętego katalogu (por. wyrok NSA z 2 lutego 2009 r. II FSK 277/08, wyrok NSA z 8 sierpnia 2008 r. sygn. akt II FSK 871/08 dostępny w Internecie, wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 935/07, wyrok NSA z 3 lutego 2009 II FSK 1590/07). Szczególny charakter konstrukcji art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. wobec art. 9 ust. 3 tej ustawy, do tego jednoznaczny pod względem językowym, nie pozwala organom podatkowym na jakąkolwiek uznaniowość w zakresie określania rodzajów strat możliwych do uwzględnienia w procesie ustalania dochodu. Zdaniem Sądu odwoławczego, trafna jest uwaga skarżącego, że art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. jest regulacją, w której można doszukać się cech regulacji o charakterze ogólnym. Jednakże interpretacji art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f., mając na uwadze jego "ogólny’ charakter, należy dokonywać z uwzględnieniem pozostałych jednostek redakcyjnych zawartych w art. 9 u.p.d.o.f., tak, by uszanować dogmat racjonalnego ustawodawcy. Racjonalny ustawodawca – z założenia – nie tworzy przepisów sprzecznych z ukształtowanym systemem prawnym, naruszających istotę danej instytucji prawnej (por. wyrok TK z 26 listopada 2007 r., P 24/06). Tej okoliczności nie wykazał skarżący w uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej. Nadto, ustawa, w tym także podatkowa, to akt prawny regulujący pewną dziedzinę życia społecznego zbudowany w pewien usystematyzowany i w założeniu racjonalny i logiczny sposób (por. wyrok z 24 marca 2004 r., K 37/03). Należy przy tym zaznaczyć, że na ograniczenie w zakresie możliwości uwzględniania strat przy ustalaniu dochodu wskazuje ustawodawca we wszystkich pozostałych ustępach art. 9 u.p.d.o.f. a nie tylko w ust. 6 tego przepisu, nie wspominając już o tym, że w przywołanym ustępie 3 zawęża możliwość zaliczania straty do konkretnego źródła przychodów. Z powyższej analizy ww. przepisu wynika konieczność uwzględniania przez organy podatkowe, a w następstwie skarg podatników, także przez Sądy Administracyjne, faktu zawężania przez ustawodawcę regulacji dotyczących zaliczania strat do kosztów uzyskania przychodu. 15. Biorąc pod uwagę jednoznaczność regulacji z art. 9 ust.3 i n. u.p.d.o.f. nie sposób uznać za trafne argumentów skarżącego dotyczących naruszenia zasad wykładni językowej. Podobnie, brak jest podstaw do przyjęcia poglądu o naruszeniu zasady in dubio pro tributario, skoro, choćby wobec istniejącego orzecznictwa i znaczenia użytych przez ustawodawcę słów, brak jest uzasadnionych wątpliwości co do charakteru wyliczenia zawartego w art.9 ust. 6 u.p.d.o.f. Zakaz interpretowania na niekorzyść podatnika spornego przepisu może być miarkowany treścią przepisu i wskazówkami wynikającymi z istniejącego, powołanego dorobku prawnego. 16. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30a ust. 1 i ust. 5 oraz ust. 6 w zw. z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. należy wskazać skarżącemu, na co sam zwracał uwagę, że art. 9 ust.3 u.p.d.o.f. wykazuje cechy regulacji ogólnej, który należy interpretować – co wskazano powyżej, z uwzględnieniem wszystkich słów użytych w tym przepisie. Natomiast art. 30a, mający za przedmiot stawkę podatku przewidzianą we wskazanych w przepisie sytuacjach, został dodany do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dniem 1 stycznia 2004 r. Wyodrębnienie tego przepisu związane było z koniecznością uporządkowania oraz ujednolicenia podatku płaconego od dochodów kapitałowych, ponieważ dotychczasowe przepisy nie były spójne, lecz niekompletne i nieusystematyzowane (Adam Bartosiewicz, Ryszard Kubacki; Komentarz do art.30(a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Z uwzględnieniem tych wskazówek należy odczytywać tak treść art. 30a, jak art. 9 ust. 3 i ust. 6 u.p.d.o.f. W piśmiennictwie nadto wskazuje się, że doprecyzowanie treści ustępu 5 w wyniku wprowadzonej nowelizacji wydaje się być zbędnym, gdyż brak możliwości kompensowania strat wynikał jednoznacznie z faktu, że dochód z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz zagranicznych funduszach kapitałowych był opodatkowany zryczałtowanym podatkiem, który ze swej istoty jest pobierany od każdej konkretnej wypłaty, niezależnie od ewentualnych - aktualnych czy wcześniejszych - strat podatkowych z tego źródła przychodów. Takie opodatkowanie nie ma charakteru globalnego, gdzie podatek obliczany jest od podstawy opodatkowania ustalonej dla całego roku podatkowego i gdzie można obniżyć dochód o ewentualne straty z tego źródła (zob. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Komentarz, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2004, teza 38 do art. 30a, s. 1092; Mariusz Chudzik, Komentarz do zmiany art.30(a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzonej przez Dz.U. z 2004 r. Nr 263 poz. 2619). Także w uzasadnieniu do zmiany ustawy u.p.d.o.f. (Sejm RP IV kadencji Nr druku: 3222) wskazano, że powodem zmiany polegającej na nadaniu nowej treści ust. 5 w art. 30a ustawy, jest eliminacja wątpliwości interpretacyjnych, jakie pojawiają się przy stosowaniu obowiązującego przepisu. "Obecnie wyrażany jest pogląd, że dochodem z tytułu udziału w funduszach kapitałowych jest wyłącznie dochód z tytułu udziału w ubezpieczeniowych funduszach kapitałowych. W konsekwencji, dochód z tytułu udziału w funduszach inwestycyjnych nie podlegałby opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym (...). Te same wątpliwości dotyczą możliwości kompensaty strat. Nowa treść ust. 5 w art. 30a ma na celu jednoznaczne wskazanie, że dochód z tytułu udziału w funduszach kapitałowych jest opodatkowany 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym i nie jest możliwe kompensowanie "strat". Zdaniem Sądu odwoławczego, zmiana ustawodawcza miała, wobec zdarzających się przypadków nietrafnej interpretacji przepisów, charakter doprecyzowujący, choćby w zakresie wyłączenia możliwości odliczenia strat - co wynika z uzasadnienia projektów. Z faktu nowelizacji, wobec zaznaczonych intencji ustawodawcy, nie należy wnioskować, że trafny jest pogląd skarżącego o dopuszczalności uwzględniania strat w sprawie. Wzmiankowana przez skarżącego "dopuszczalność łączenia dochodów wymienionych w art. 30a i 30b u.p.d.o.f." oraz "dopuszczalność objęcia dochodów wymienionych w art. 30a i art. 30b u.p.d.o.f. w jednym zeznaniem rocznym", określona jako "argumenty techniczne", nie może powodować dopuszczalności odliczenia spornej straty, skoro nie umożliwiają tego przywołane przepisy regulujące uwzględnianie strat przy ustalaniu podstawy opodatkowania. Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, odmienność zasad opodatkowania dochodów, o których mowa w art. 30a oraz 30b powołanej ustawy, wynika z samego sposobu ustalania dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych z tytułu umorzenia jednostek uczestnictwa. 17. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło