II GSK 1639/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-16
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Stanisław Gronowski, Joanna Kabat – Rembelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, co miało skutkować wydaniem wyroku na podstawie niepełnego materiału dowodowego i naruszeniem zasady równego traktowania uczestników egzaminu radcowskiego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo postąpił, nie przeprowadzając dowodów uzupełniających. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy zgromadzonych przez organ administracji, a nie na podstawie własnych ustaleń faktycznych czy porównań z innymi sprawami. Kontrola sądowa dotyczy legalności zaskarżonego aktu w indywidualnej sprawie strony, a nie porównywania wyników egzaminu z innymi zdającymi.Stan faktyczny
A. S. uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, głównie z powodu oceny niedostatecznej z prawa cywilnego. Po utrzymaniu tej oceny przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia, A. S. wniosła skargę do WSA, zarzucając nierówne kryteria oceny. WSA oddalił skargę, uznając akta sprawy za kompletne. A. S. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających, które miały wykazać nierówne traktowanie zdających.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 247/12 w sprawie ze skargi A. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r. z dnia 23 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 247/12 oddalił skargę A. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego z dnia 23 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu radcowskiego.
Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia faktyczne:
W dniach 14 -17 czerwca 2011 r. A. S. przystąpiła do egzaminu radcowskiego. Komisja Egzaminacyjna nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w Katowicach uchwałą z 7 lipca 2011 r. nr [...] stwierdziła, że A. S. uzyskała wynik negatywny. Z pierwszej części egzaminu (test) uzyskała ocenę dostateczną, z drugiej części (prawo karne) – ocenę dostateczną, z trzeciej części (prawo cywilne) - ocenę niedostateczną, z części czwartej (prawo administracyjne) - ocenę dostateczną, z piątej części (prawo gospodarcze) - ocenę dostateczną. Egzaminatorzy oceniający pracę skarżącej z prawa cywilnego wystawili dwie oceny niedostateczne. W ich ocenie praca egzaminowanej zawierała następujące błędy: nieprawidłowe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia, błędne oznaczenie zakresu zaskarżenie, niewłaściwe sformułowanie wniosków apelacyjnych oraz niedostateczne uzasadnienie zarzutów podniesionych w apelacji.
Od powyższej uchwały A. S. wniosła odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego (dalej: Komisji), domagając się jej uchylenia.
Komisja uchwałą z 23 listopada 2011 r. utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Komisja przyznała, że sporządzenie apelacji było zgodne z interesem mocodawcy, a praca skarżącej spełniała wymogi konstrukcyjne. Jednak brak było podstaw do uwzględnienia odwołania, gdyż egzaminatorzy trafnie ocenili zaproponowane przez egzaminowaną rozwiązanie zadania. Komisja zgodziła się ze stanowiskiem egzaminatorów, że wartość przedmiotu zaskarżenia została określona nieprawidłowo. W zadaniu egzaminacyjnym z prawa cywilnego należało zaskarżyć pkt III wyroku obejmujący oddalenie powództwa w pozostałej części wraz z niezasądzonymi odsetkami oraz pkt V wyroku, w którym zawarto rozstrzygnięcie o kosztach procesu. W ocenie Komisji brak zaskarżenia zarówno pkt III oraz pkt V naruszał interes klienta. Skarżąca nie podniosła także w apelacji zarzutu naruszenia art. 481 § 1 k.c. w związku z art. 817 k.c. przez ich błędną wykładnię, co skutkowało błędnym podaniem początkowej daty zasądzenia odsetek. Ponadto nieprawidłowo zarzuciła naruszenie art. 227 k.c. w sytuacji, gdy stan sprawy objęty zadaniem egzaminacyjnym umożliwiał wydanie wyroku zgodnie z żądaniem powódki. Zdaniem Komisji, sformułowanie w pracy egzaminacyjnej wniosków o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie do ponownego rozpoznania naruszało interes strony. Stan prawny i przeprowadzone w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji postępowanie dowodowe umożliwiały wydanie wyroku zgodnie z żądaniem pozwu. Sformułowanie w pracy egzaminacyjnej nieprawidłowych wniosków co do zakresu zaskarżenia wykazało, że skarżąca nie zabezpieczyła należycie interesów reprezentowanej strony (powódki). Interes powódki naruszało również niezaskarżenie przez zdającą pkt V wyroku – rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Zdaniem Komisji, stwierdzone mankamenty pracy były kluczowe dla jej oceny i spowodowały, że nie mogła ona zostać oceniona pozytywnie (art. 365 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm., dalej: u.r.p.). Ocena całej merytorycznej części pracy egzaminacyjnej uzasadniała stwierdzenie, że zdająca nie wykazała się, w sposób wystarczający, wiedzą i umiejętnościami niezbędnymi do wykonywania zawodu radcy prawnego.
A. S. wniosła skargę powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca krytycznie odniosła się do braku wyraźnego określenia przyjętych przez egzaminatorów kryteriów oceny cząstkowej pracy z prawa cywilnego, które miały decydujący wpływ na jej wysokość. Doprowadziło to do sytuacji, w której część osób zdających egzamin radcowski, zawarła w apelacji wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i w przeciwieństwie do skarżącej uzyskały oceny pozytywne z prawa cywilnego. Według skarżącej, zarówno organy obu nie stosowały jednolitych kryteriów oceny wszystkich prac z zakresu prawa cywilnego.
W toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów: a) uwierzytelnionych kopii prac z prawa cywilnego oraz uzasadnień ocen cząstkowych prac osób, które organ pierwszej instancji ocenił pozytywnie, b) uwierzytelnionych uchwał zmieniających uchwały organu pierwszej instancji osobom, które otrzymały ocenę niedostateczną z zadania z zakresu prawa cywilnego, c) dokumentu obejmującego rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego przez innego zdającego oznaczone kodem 04C200, d) uwierzytelnionej kopii uchwały zmieniającej zaskarżoną uchwałę organu pierwszej instancji osoby, której praca z zakresu prawa cywilnego była oznaczona kodem 04C200 – na okoliczność, że organy obu instancji nie stosowały jednolitych kryteriów oceny pracy z zakresu prawa cywilnego.
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę A. S., uznając że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Sąd uznał akta sprawy za kompletne w związku z tym materiał dowodowy w nich zawarty stanowił podstawę do wydania wyroku. Sąd pierwszej instancji powołując nie na treść art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaznaczył, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy należy rozumieć jako oparcie rozstrzygnięcia na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, co w istocie oznacza zakaz wykraczania poza ten materiał. Sąd pierwszej instancji podał, że rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia wyniku egzaminu jest dokonywane w ramach tzw. luzu decyzyjnego, w związku z czym sąd administracyjny dokonuje jedynie oceny, czy organy wydające uchwałę nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego. Natomiast sąd nie ocenia pracy skarżącego w odniesieniu do pracy innego zdającego z tego samego przedmiotu.
Sąd podkreślił, że praca egzaminacyjna "kończy postępowanie" wobec tego skarżąca (zdająca) nie może w postępowaniu administracyjnym prezentować dodatkowych argumentów, które konwalidowałyby uchybienia w pracy egzaminacyjnej w postępowaniu sądowym. Sąd pierwszej instancji podzielił argumentację przedstawioną w zaskarżonej uchwale odnośnie do zarzutów postawionych pracy skarżącej i jednocześnie stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone z zastosowaniem właściwych przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego.
A. S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez orzekanie na podstawie niepełnego materiału dowodowego tj. z pominięciem dowodów uzupełniających z dokumentów, podczas gdy ich przeprowadzenie wykazałoby naruszenie zasady równego traktowania uczestników egzaminu radcowskiego polegające na przyjęciu nieobiektywnych założeń i rażąco nierównych kryteriów oceniania odwołań oraz prac z zakresu prawa cywilnego;
- art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez WSA w Warszawie dowodu uzupełniającego z dokumentów, podczas gdy było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie skutkowało nadmiernym przedłużeniem postępowania w sprawie a ich przeprowadzenie wykazałoby naruszenie zasady równego traktowania uczestników egzaminu radcowskiego polegające na przyjęciu nieobiektywnych założeń i rażąco nierównych kryteriów oceniania odwołań oraz prac z zakresu prawa cywilnego.
Komisja wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
W związku z tak określonym zakresem badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny zauważyć należy, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono żadnego zarzutu, który odnosiłby się do zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji oceny pracy egzaminacyjnej skarżącej z zakresu prawa cywilnego. Innymi słowy skarżąca nie zakwestionowała stanowiska WSA, który podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej uchwale, że rozwiązanie zadania z prawa cywilnego nie odpowiadało kryteriom wymienionym w art. 365 ust. 2 u.r.p.
W skardze kasacyjnej zostały podniesione wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, których istota sprowadza się do twierdzenia, że na skutek zaniechania przeprowadzenia uzupełniającego postępowania z dokumentów (art. 106 § 6 p.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji nie dysponował kompletnymi aktami sprawy, a w konsekwencji zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. Według skarżącej przeprowadzenie uzupełniającego postępowania z dokumentów było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie przedłużało nadmiernie postępowania w sprawie. Dowody z dokumentów, w szczególności dokument obejmujący zadanie z zakresu prawa cywilnego oznaczony kodem 04C200 oraz uwierzytelniona kopia uchwały Komisji zmieniająca uchwałę organu pierwszej instancji dotyczącą osoby, której zadanie z zakresu prawa cywilnego zostało oznaczone kodem 04C200, zostały powołane na okoliczność, że organy obu instancji nie stosowały jednolitych kryteriów oceny prac z zakresu prawa cywilnego. Na poparcie przedstawionego stanowiska skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1410/10, w którym w powołaniu się na ocenę innej pracy niż podlegająca ocenie w tej konkretnej sprawie, wyrażono pogląd o dopuszczalności oceny legalności uchwały Komisji w odniesieniu do ocen prac innych zdających.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że powołany przez skarżącą wyrok WSA w Warszawie został wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1205/11 uchylony i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sadowi pierwszej instancji. We wspomnianym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że praca egzaminacyjna innego zdającego nie stanowiła akt sprawy, a jej ocena, uwzględniająca pracę innej osoby, została dokonana z naruszeniem granic sprawy administracyjnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarżąca poza powołaniem się na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 10 listopada 2011 r. nie przedstawiła innej argumentacji uzasadniającej zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a.
W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z powołanym ostatnio przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Cel powołanej regulacji wyraża się w tym, że uzupełniające postępowania dowodowego z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. będzie dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem postępowania uzupełniającego nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05; A. Hanusz Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Państwo i Prawo 2009 z. 2, s. 49 - 51). Postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., realizuje cel, któremu służy całe postępowanie sądowoadministracyjne - kontrolę działalności administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z 4 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1788/09).
Z akt sprawy wynika, że Sąd pierwszej instancji nie prowadził postępowania, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że "Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdyby dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd, nie mogłoby być jednoznacznie oceniane jako naruszające prawo procesowe i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy." Sąd bowiem nie ma obowiązku zbierania dalszych dowodów, jeśli materiał zgromadzony w sprawie jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 5 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 782/10). Naczelny Sąd Administracyjny w obecny składzie w pełni podziela ten pogląd.
Podkreślenia także wymaga, że wniosek skarżącej o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania z dokumentów w istocie zmierzał do włączenia do akt sprawy prac egzaminacyjnych z zakresu prawa cywilnego sporządzonych przez innych zdających oraz ich ocen, a w konsekwencji do przeprowadzenia kontroli legalności zaskarżonej uchwały w konfrontacji z wynikami innych postępowań w tego rodzaju sprawach. Taki sposób oceny zaskarżonej uchwały był jednak niedopuszczalny, gdyż zadaniem Sądu pierwszej instancji była kontrola uchwały podjętej na skutek odwołania skarżącej, w jej indywidualnej sprawie. Dodać także należy, że wspomniany wniosek obejmował również przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci prac z prawa cywilnego i uzasadnień ocen cząstkowych innych zdających, które uzyskały ocenę pozytywną egzaminatorów i w związku z tym nie były przedmiotem odwołania. Niezależnie od podniesionych wyżej argumentów stwierdzić trzeba, że nie jest rzeczą Sądu pierwszej instancji poszukiwanie dowodów jedynie ogólnie określonych przez stronę (prace z prawa cywilnego ocenione pozytywnie), a także prowadzenie uzupełniającego postępowania z dokumentów, które nie pozostaje w żadnym związku z oceną zaskarżonego aktu. Niewątpliwie prace z zakresu prawa cywilnego, które zostały pozytywnie ocenione przez egzaminatorów i wobec których Komisja nie podejmowała żadnych czynności nie mogłyby służyć wykazaniu stosowania przez tę Komisję niejednolitych kryteriów oceny.
Naczelny Sąd Administracyjny z podanych przyczyn uznał zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. za niezasadny.
Odnosząc się do eksponowanej w skardze kasacyjnej kwestii stosowania niejednolitych kryteriów oceny prac z zakresu prawa cywilnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sądowa kontrola legalności uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego nie może być dokonywana porównawczo z uwzględnieniem innych uchwał ustalających wynik egzaminu radcowskiego. Podkreślenia wymaga, że granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczają granice sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, co powoduje, że przy ustalaniu tożsamości sprawy należy uwzględniać te właśnie elementy, których tożsamość, w odniesieniu do elementów podmiotowych wyraża się w tożsamości podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, w odniesieniu zaś do elementów przedmiotowych do tożsamości treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Zakres sądowej kontroli wyznacza więc przedmiot danej sprawy administracyjnej określony prawnymi podstawami wydanego w niej rozstrzygnięcia, poza którymi sąd orzekający w sprawie nie jest uprawniony do podejmowania żadnych działań. Granice orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (a nie procesowym), a skoro skarżący przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części, to tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10; wyrok NSA z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09; wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I GSK 1158/09; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 618/09; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1739/09; wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1904/09).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sprawy administracyjnej było ustalenie wyniku egzaminu radcowskiego A. S. na podstawie sporządzonych wyłącznie przez nią prac egzaminacyjnych. W związku z tym powinno być oczywiste, że tylko walory i wady zaproponowanych przez skarżącą rozwiązań zadań egzaminacyjnych mogły być przedmiotem badania przez Komisję a następnie kontroli sądowej. Wynik egzaminu radcowskiego uzyskany przez innych egzaminowanych, także wówczas gdy jego ustalenie nastąpiło z naruszeniem prawa, nie może mieć żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem uchwały podjętej w sprawie skarżącej. Podkreślić trzeba, że nawet zbyt łagodna, czy wręcz błędna, ocena pracy innego zdającego, nie może podnieść walorów pracy skarżącej ani zlikwidować popełnionych przez nią błędów.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniając również powszechnie znane fakty (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a. dowody uzupełniające z dokumentów.
Konsekwencją obowiązywania powołanej regulacji jest to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu z uwzględnieniem faktycznych podstaw jego wydania, tj. ustaleń faktycznych, które przyjęte zostały przez organ administracji publicznej, jako podstawa wydawanego w sprawie rozstrzygnięcia. Proces kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu uwzględnia więc kontrolę realizacji i przestrzegania przez organ orzekający w sprawie wiążących go, w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń stanu faktycznego sprawy, przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, reguł proceduralnych.
Sąd administracyjny, orzeka więc na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 391 - 392). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się ponadto, że obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy – rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy stanowiących przedmiot analizy sądu administracyjnego I instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 22/09) - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu, a w konsekwencji zakaz wykraczania poza ten materiał (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 470/08; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 806/10; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09).
Z dotychczasowych uwag wynika, że naruszenie zasady zawartej w art. 133 § 1 p.p.s.a., może stanowić podstawę kasacyjną okresloną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w szczególności, jeżeli polega na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a.; 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09).
W rozpoznawanej sprawie nie wystąpił żaden z wymienionych przypadków naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że akta administracyjne są kompletne i nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania z dokumentów. Jak już wspomniano wniosek skarżącej, zgłoszony na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., w okolicznościach sprawy słusznie został uznany za niezasadny. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały Sąd pierwszej instancji oparł się na ustaleniach poczynionych przez Komisję i znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy.
W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez orzekanie na podstawie niepełnego materiału dowodowego należało uznać za chybiony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło