IV SA/Wr 135/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-07-12

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka-Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, która mieszka samotnie i posiada orzeczenie o potrzebie zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, przysługuje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m² na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego?
Ratio decidendi
Przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przyznaje osobom niepełnosprawnym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, przywilej powiększenia normatywnej powierzchni lokalu o 15 m², bez ustanawiania ograniczeń co do liczby osób składających się na gospodarstwo domowe. Interpretacja tego przepisu nie może być zawężana w zależności od tego, czy osoba niepełnosprawna mieszka sama, czy z innymi osobami.
Stan faktyczny
Skarżący, osoba niepełnosprawna z orzeczeniem o potrzebie zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ubiegał się o dodatek mieszkaniowy. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że mimo orzeczenia o niepełnosprawności, nie można powiększyć normatywnej powierzchni lokalu o 15 m², ponieważ skarżący mieszka sam i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami. Skarżący podniósł, że jego sytuacja jest inna niż w przywoływanych przez organy orzeczeniach NSA, a jego niepełnosprawność wymaga stałej opieki.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Ł. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Ł. L., dalej skarżący, od wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji Specjalisty w Dziale Świadczeń – Sekcji Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], nr [...] odmawiającej przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podało, że opisaną wyżej decyzją administracyjną organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo o więcej niż 50%, pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego określonych w/w przepisie art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bowiem powierzchnia użytkowa zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] we W. przekracza normatywną powierzchnię użytkową o 38,97%, a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza 60%. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wprawdzie skarżący jest osobą niepełnosprawną uprawnioną do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale wobec pozostawania lokalu do jego wyłącznej dyspozycji, nie ma podstaw do powiększenia powierzchni normatywnej o 15m 2. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniósł, że nie może mieć do niego zastosowania pośrednio wskazana w uzasadnieniu wydanej decyzji teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. I OSK 929/10, gdyż jego sytuacja jest inna od opisanej w tym wyroku. Niepełnosprawność skarżącego powoduje, że wymaga on stałej i długotrwałej opieki innej osoby, a także stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wskazał, że spełnia warunki do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co jego zdaniem, winno automatycznie skutkować powiększeniem powierzchni lokalu o 15m2 oraz, że przez cały czas przebywają z nim osoby sprawujące nad nim opiekę - matka, ojciec, brat, opiekunka z MCUS, którzy się zmieniają i którzy nie prowadzą z nim gospodarstwa domowego. Rozpoznając powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że regulacje ustawowe dotyczące udzielania pomocy w formie dodatków mieszkaniowych precyzyjnie określają zasady i tryb ich przyznawania. Osoba ubiegająca się o tę formę pomocy w regulowaniu opłat za zajmowany lokal mieszkalny musi spełniać wszystkie określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych warunki. Niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza skuteczność starań o dodatek mieszkaniowy. Jednym z bezwzględnie obowiązujących warunków jest wymóg zajmowania lokalu o odpowiedniej powierzchni użytkowej, zróżnicowanej - w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. Dla jednej osoby, jak w rozpatrywanej sprawie, powierzchnia normatywna wynosi 35m2. W myśl art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo o więcej niż 50%, pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Ustawodawca przewidział jednakże możliwość zwiększenia powierzchni normatywnej. Jak wynika bowiem z przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, powierzchnię normatywną powiększa się o 15m² , jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju - według tego przepisu - orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Podkreślenia wymaga, że jest to unormowanie wyjątkowe, przyznające szczególne uprawnienie, zatem nie może być interpretowane rozszerzająco. Organ odwoławczy wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 565/06 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że: "Przepis ten (art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych) zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jeżeli więc w lokalu mieszkalnym zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia mieszkalna ulegnie zwiększeniu, jeśli jest spełniony któryś z wymienionych wypadków (poruszanie się na wózku lub konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju). Jednak przypadki te nie są takie same, gdy idzie o powiększenie powierzchni normatywnej, gdyż w sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, powierzchnię mieszkalną zawsze się zwiększa, natomiast w drugim - tylko wówczas, gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Inna jest sytuacja, gdy osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama. Jeżeli w lokalu mieszkalnym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 tej ustawy". Organ odwoławczy powołał się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. I OSK 929/10 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym to wyroku Sąd ten stwierdził: "Błędnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż przepis art. 5 ust. 3 u.o.d.m. po jego nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych stwarza obecnie możliwości takiego jego odczytania, iż w każdym przypadku niezależnie od tego z ilu pokoi składa się lokal zajmowany przez osobę niepełnosprawną osobie takiej przysługuje zwiększenie powierzchni normatywnej o 15m² umożliwiające przyznanie dodatku mieszkaniowego. Analizując przepis art. 5 ust. 3 u.o.d.m. należy zauważyć, iż norma materialna zawarta jest w zdaniu pierwszym tego przepisu. Pierwsza hipoteza tej normy przewiduje zamieszkiwanie w lokalu osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, zaś druga zamieszkiwanie w lokalu osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dyspozycja odnosząca się do obu przesłanek polega na zwiększeniu normatywnej powierzchni o 15 m² . Z uwagi na to, iż M.P. nie dotyczy pierwszy człon przepisu, dalsze uwagi będą dotyczyć sytuacji osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Po nowelizacji do przepisu art. 5 ust. 3 dodano zdanie drugie, w myśl którego o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Oceniając charakter tej nowelizacji należy stwierdzić, iż nie wprowadziła ona żadnych zmian do normy materialnej określającej wymagania. Wprowadzona zmiana ma charakter procesowy i kompetencyjny, bowiem zawęża ona możliwość ustalania wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju tylko w drodze orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Należy jednak zauważyć, iż zespoły orzekają w tych sprawach uwzględniając stan zdrowia, rodzaj niepełnosprawności oraz wpływ tych wyników na możliwość funkcjonowania osoby niepełnosprawnej. Poza zakresem kompetencji zespołów jest więc to, jaki lokal zajmuje badana osoba oraz czy zamieszkuje samodzielnie, czy też wspólnie z innymi osobami. Przepis prawa materialnego stosuje organ administracji rozpatrujący wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego po ustaleniu stanu faktycznego i uwzględnieniu treści orzeczenia powiatowego zespołu. Orzeczenie powiatowego zespołu stwierdzającego niepełnosprawność połączoną z wymogiem zamieszkiwania w oddzielnym pokoju należy odnieść do konkretnej sytuacji mieszkaniowej osoby niepełnosprawnej. Określenie «wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju» będzie miało tylko wówczas zastosowanie, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą. Wykładnia gramatyczna tego pojęcia oznacza to, iż jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami. (...) Wykładnia gramatyczna pozostaje w tym przypadku w zgodzie z wykładnią celowościową. Celem tego przepisu jest nie tylko poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej, lecz także wzgląd na prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione zamieszkujące z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju. Taka wykładnia pozostaje również w zgodzie z art. 69 Konstytucji, na który w innym kontekście powołuje się Sąd pierwszej instancji. Błędnie Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia wprowadzoną nowelą z dnia 8 października 2004 r. zmianę polegającą na zastąpieniu w art. 5 ust. 3 spójnika «jeżeli», zaimkiem «który». Zdaniem Sądu odwoławczego jest to tylko zmiana redakcyjna, która nie zmienia sensu omawianego przepisu, a w szczególności nie daje podstaw do uznania, iż zwiększenie powierzchni normatywnej o 15 m² następuje niezależnie od tego w ilu pokojach taka osoba niepełnosprawna zamieszkuje. Nadmienić należy, iż odmienna od przyjętej w zaskarżonym wyroku wykładnia znajdowała już wielokrotnie zastosowanie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. I OSK 321/10, uchylającym wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 1126/09, na który powołano się w zaskarżonym wyroku, przyjął, iż nie spełnia drugiej przesłanki z art. 5 ust. 3 u.o.d.m. uprawniającej do zwiększenia normatywnej powierzchni osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, jeżeli zamieszkuje w lokalu samodzielnie. Identyczne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 2 września 2010 r. sygn. I OSK 10/10 oraz z dnia 5 października 2010 r. sygn. I OSK 804/10 - niepubl.". Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. I OSK 930/10 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. I OSK 1262/10 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście treści odwołania organ odwoławczy podał, że nie podziela poglądu wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 sierpnia 2009 r. , sygn. IV SA/Wr 135/09. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy ustalił, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...], nr [...] ze wskazaniem (pkt 10) prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Skarżący mieszka jednak sam. Żadna z wymienionych w odwołaniu osób nie wchodzi w skład jego gospodarstwa domowego, bowiem żadna z nich ani nie zamieszkuje stale, ani nie gospodaruje ze skarżącym w zajmowanym przez niego lokalu, co zostało ustalone w postępowaniu i co potwierdza treść odwołania. Matka, ojciec, brat oraz opiekunka skarżącego jedynie przebywają w jego mieszkaniu celem sprawowania nad nim opieki. Ich gospodarstwa domowe znajdują się gdzie indziej. Skoro zatem gospodarstwo domowe w rozpatrywanym przypadku jest jednoosobowe (w normatywnym ujęciu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych), to, zdaniem organu odwoławczego, nie wolno w tej sprawie powiększyć powierzchni normatywnej o 15 m2 ze względu na niepełnosprawność skarżącego. W rezultacie dodatek mieszkaniowy nie może być skarżącemu przyznany. Zajmowany przez niego lokal mieszkalny ma 48,64 m2 powierzchni użytkowej, zatem przekracza powierzchnię normatywną dla jednej osoby (35 m² ) o 38,97 %, czyli mniej niż o 50%, ale powierzchnia pokoi i kuchni - 33,86m2, stanowi aż 69,61% powierzchni użytkowej lokalu. Organ odwoławczy podkreślił, że orzeczenie przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, że niepełnosprawny wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, nie skutkuje automatycznie powiększeniem powierzchni normatywnej o 15 m² . Mając powyższe na uwadze, organ ten orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej na powyższą decyzję skarżący domagał się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Podtrzymał w niej zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto dodał, że stan faktyczny ustalony w powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego jest inny niż stan faktyczny niniejszej sprawy. Podkreślił, że wymaga stałej opieki, którą sprawują zamieszkujące z nim stale osoby wskazane w odwołaniu, które nie prowadzą z nim wspólnego gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zostały one podjęte z naruszeniem art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.), dalej ustawa. Ustawa ta reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1) ustawy, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy: "Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776 ze zm.)." W myśl art. 5 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że kryterium, od którego ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Stosownie do treści art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Z powyższych uregulowań prawnych wynika, że sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego jest operacją wieloetapową i uzależnioną od prawidłowego ustalenia wskazanych w wyżej powołanych przepisach prawa przesłanek mających wpływ na prawo do dodatku mieszkaniowego i jego wysokość. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy zostały ustalone przez organy administracji rozpatrujące złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego prawidłowo i w sposób wyczerpujący. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni art. 5 ust. 3 ustawy będącej materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia. Na wstępie zauważyć należy, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy w niczym nie uległy zmianie w stosunku do stanu faktycznego ustalonego w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 135/09, w której tut. Sąd, po rozpatrzeniu skargi tego samego skarżącego na decyzję tego samego Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, prawomocnym wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2009 r. uchylił zaskarżone decyzje administracyjne wydane przez organ I i II instancji odmawiające przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego w związku z zajmowaniem przez niego tego samego lokalu mieszkalnego. Z prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, że skarżący zajmuje lokal mieszkalny o pow. użytkowej 48,64 m2. W lokalu tym mieszka sam. Legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...], nr [...] ze wskazaniem (pkt 10) prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Orzeczeniem tym został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Z uzasadnienia owego orzeczenia wynika, że wymaga on stałej opieki i pomocy innych osób. Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że ze skarżącym stale mieszkają inne osoby sprawujące nad nim opiekę - matka, ojciec, brat skarżącego lub opiekunka. Żadna jednak z tych osób nie mieszka z nim stale i nie prowadzi z nim gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy. Osoby te jedynie przebywają w mieszkaniu skarżącego celem sprawowania nad nim opieki. Ich gospodarstwa domowe znajdują się gdzie indziej. Zajmowany przez skarżącego lokal mieszkalny, mający 48,64 m2 powierzchni użytkowej, przekracza powierzchnię normatywną dla jednej osoby (35 m²) o 38,97 %, a powierzchnia pokoi i kuchni - 33,86m2, stanowi 69,61% powierzchni użytkowej lokalu, a więc przekracza wielkość określoną w art. 5 ust. 5 pkt 2) ustawy. W tych okolicznościach faktycznych organy rozpatrujące sprawę uznały, że skoro gospodarstwo domowe skarżącego jest jednoosobowe (w normatywnym ujęciu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych), to nie wolno powiększyć powierzchni normatywnej o 15 m2 ze względu na niepełnosprawność skarżącego, w związku z czym nie można skarżącemu przyznać dodatku mieszkaniowego. Ze stanowiskiem tym, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie można się zgodzić. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko zajęte przez tut. Sąd w wyżej powołanej sprawie sygn. akt IV SA/Wr 135/09 ze skargi tego samego skarżącego na decyzje odmawiające przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wydanego w w/w sprawie wyroku Sąd ten wyraził pogląd, zgodnie z którym: "(...) przepis ten (art. 5 ust. 3 ustawy, przyp. własny), należy odczytywać wprost, gdyż intencją prawodawcy nie był zamiar ograniczania opisywanej kwestii ze względu na rodzaj prowadzonego przez wnioskującego o przyznanie dodatku mieszkaniowego gospodarstwa domowego. Skoro tym zapisem ustawy prawodawca przyznał osobom niepełnosprawnym pewnego rodzaju przywilej, nie ustanawiając jednocześnie w tym zakresie ograniczeń co do liczby osób składających się na prowadzone gospodarstwo domowe, to dokonując jego interpretacji nie należy przypisywać mu tego rodzaju znaczenia." Przepis art. 5 ust. 3 ustawy brzmi: "Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.)." W przepisie tym ustawodawca nie wprowadził, jak to trafnie podkreśla w uzasadnieniu w/w wyroku wydanego w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 135/09 tut. Sąd, żadnych dodatkowych ograniczeń nie tylko co do liczby osób składających się na prowadzone gospodarstwo domowe przez osobę, o której w nim mowa, ale także co do ilości izb, z których składa się zajmowany przez tę osobę lokal mieszkalny. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu orzekającego w w/w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 135/09, że przepisem art. 5 ust. 3 ustawy ustawodawca przyznał osobom niepełnosprawnym, o jakich w nim mowa, pewnego rodzaju przywilej, nie ustanawiając jednocześnie w tym zakresie ograniczeń. Dokonując zatem jego interpretacji, nie należy mu przypisywać innego znaczenia. Uznanie za właściwą wykładnię omawianego przepisu wykładnię dokonaną przez organy rozpatrujące sprawę doprowadziłoby do sytuacji, w której skarżący, który legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdzającym konieczność stałej lub długotrwałej nad nim opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, nie miałby - w aktualnym brzmieniu przepisu art. 5 ust. 3 ustawy - prawa do dodatku mieszkaniowego. Ponadto w sytuacji, gdyby jego lokal był lokalem jednopokojowym, musiałby w tym jednym pokoju mieszkać razem ze swoim opiekunem mimo, że legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika, że wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Powyższe wskazuje, że dokonując wykładni przepisu art. 5 ust. 3 ustawy należy dać prymat wykładni gramatycznej. Nie można też, w związku z powyższym, zgodzić z tymi poglądami orzecznictwa sądowoadministracyjnego, według których przepis ten ma wyłącznie na celu ochronę osób wspólnie zamieszkujących z osobą niepełnoprawną poruszającą się na wózku lub osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z czego a contrario mogłoby wynikać, że nie ma on na celu ochrony osób, o jakich w nim mowa. Reasumując stwierdzić należy, że powyższa argumentacja wskazuje, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy przyznaje osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózku lub osobom niepełnosprawnym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, pewnego rodzaju przywilej, nie ustanawiając jednocześnie w tym zakresie ograniczeń, jak to trafnie przyjął tut. Sąd w wyroku z dnia 4 sierpnia 2009 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 135/09, który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Z tych względów Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska zajętego w wyrokach cytowanych i powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, wobec naruszenia przez organy rozpoznające sprawę przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I wyroku. r Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny ją rozstrzygnąć z uwzględnieniem dokonanej wyżej wykładni przepisu art. 5 ust. 3 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło