II SA/Go 998/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-12-18
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Maria Bohdanowicz, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo informujące o ponownej negatywnej ocenie projektu, które nie zawiera uzasadnienia oceny i zostało sporządzone przez osobę zaangażowaną w pierwotną ocenę projektu, narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo informujące o ponownej negatywnej ocenie projektu, które nie zawiera szczegółowego uzasadnienia oceny oraz zostało sporządzone przez osobę zaangażowaną w pierwotną ocenę projektu (naruszając tym samym art. 30 b ust. 10 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), narusza prawo. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone pismo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję.Stan faktyczny
Zarząd Województwa dokonał negatywnej oceny wniosku spółki Z Sp. z o.o. o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Po złożeniu protestu przez spółkę, część zarzutów została uwzględniona, a projekt skierowano do ponownej oceny. Ponowna ocena również okazała się negatywna. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwą ocenę kosztów kwalifikowanych i błędne określenie zakresu wniosku, w którym uległ odrzuceniu. Sąd uznał, że zarówno pierwotne pismo informujące o ocenie, jak i pismo o ponownej ocenie, nie zawierały uzasadnienia, a ponadto protest został rozpoznany przez osobę zaangażowaną w pierwotną ocenę projektu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Województwo. Zasądził od Województwa na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z Spółki z o.o. na pismo Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Województwo, II. zasądza od Województwa na rzecz skarżącej Z Spółki z o.o. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Zarząd Województwa poinformował Z Sp. z o.o., iż dokonał oceny merytorycznej wniosku złożonego przez spółkę w ramach konkursu zamkniętego nr [...] w ramach poddziałania 8.1.1. "Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw", w efekcie której stwierdzono, iż nie uzyskał on wymaganego minimum punktowego i z tej przyczyny został odrzucony. Szczegółową informację o wynikach oceny zawarto w załącznikach – kartach ocen merytorycznych i zestawieniu ocen. Pismo to podpisał z upoważnienia Marszałka Województwa – M.K., będący Dyrektorem Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa oraz przewodniczącym Komisji Oceniającej Projekty. Powyższe pismo zostało doręczone wnioskującej spółce w dniu 14 sierpnia 2013 r.
Z sp. z o.o. złożyła protest od powyższej negatywnej oceny wskazując, iż nie zgadza się z opinią instytucji pośredniczącej i podważa zasadność obniżenia punktacji projektu w zakresie czasu rozliczania projektu (pkt 3.3 a), objęcia wsparciem osób samozatrudnionych (pkt 3.3 a), kompatybilności projektowanych szkoleń (pkt 3.3 a), nieprawidłowego określenia produktów w projekcie i miernika oraz sposobu pomiaru (pkt 3.3 b). Ponadto wnioskodawca nie podzielił oceny organu w zakresie zaplanowanych wydatków (pkt IV a i IV b), ich kwalifikowalności oraz projektowanych kosztów szkoleń (pkt IV c), a także w zakresie przedstawienia informacji dotyczącej sporządzania obowiązkowych sprawozdań w sprawie pomocy de minimis ( pkt IV e ).
Zarząd Województwa pismem z dnia [...] września 2013r. nr [...] poinformował wnioskodawcę o uwzględnieniu protestu w zakresie objęcia wsparciem osób samozatrudnionych (pkt. 3.3.a), niezbędności wydatków (pkt.IV a), kwalifikowalności wydatków (pkt IV c) oraz prawidłowości sporządzenia budżetu projektu (pkt IV e). W pozostałym zakresie protest nie został uwzględniony. W związku z tym organ wskazał, że protest został uwzględniony w przeważającej mierze, stąd projekt został przekazany do ponownej oceny merytorycznej w części dotyczącej pkt 3.3 a, 3.3 b, IV a, b, c, e. , zaś w przypadku pozytywnej oceny zweryfikowane powinny zostać również kryteria strategiczne. Pismo to również podpisał wspomniany powyżej M.K..
Jednocześnie organ poinformował, że w przypadku ponownego negatywnego wyniku oceny projektu - przeprowadzonej w efekcie uwzględnienia protestu możliwe jest wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z "art. 30c ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju", określając również tryb i termin wniesienia takiej skargi.
Po ponownie przeprowadzonej ocenie projektu Zarząd Województwa pismem z dnia [...] października 2013r. nr [...] poinformował, iż projekt nie uzyskał wymaganych 60 punktów ogółem lub/oraz 60% punktów w każdym z pytań 3.1 i 3.4-IV i na tej podstawie został odrzucony. Szczegółową informację o wynikach oceny zawarto w załącznikach – kartach ocen merytorycznych i zestawieniu ocen. Pismo to podpisał również wspomniany na wstępie M.K., który także na tym etapie postępowania był przewodniczącym Komisji Ocen Projektów.
Jednocześnie organ pouczył o zasadach i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na powyższe pismo, które zostało doręczone wnioskującej spółce w dniu 31 października 2013 r.
W dniu 13 listopada 2013 r. Z Sp.z o.o. nadała w urzędzie pocztowym skargę na powyższe pismo Zarządu Województwa, zawierające ponowną ocenę wniosku o dofinansowanie realizacji projektu “Akredytowane metodyki zarządzania – szansą rozwoju przedsiębiorstw" w ramach konkursu nr [...].
Skarżąca spółka wskazała, że dokonana przez organ ocena w sposób rażący naruszyła prawo poprzez wskazanie błędnej oceny kosztów kwalifikowanych, uznanie niektórych wydatków za zbędne, pomimo iż są istotne dla wykonywania projektu, wadliwe przyjęcie, że wnioskodawca nie uzasadnił konieczności poniesienia niektórych wydatków oraz wadliwe określenie w piśmie z dnia [...] października 2013 r. zakresu wniosku, w którym uległ on odrzuceniu, poprzez wskazanie, że nie uzyskał on wymaganych punktów w każdym z pytań 3.1 i 3.4- IV podczas , gdy braki w wymaganej ilości punktacji dotyczyły tylko punktu IV.
Na tej podstawie skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie, że ocena opisanego w petitum skargi projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowo- administracyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w zakresie przeprowadzonej przez organ oceny i nieuzasadnionego odjęcia jej punktów, kwestionując w tym zakresie ocenę organu. Spółka zwróciła uwagę na nieuzasadnione zakwestionowanie planowanych wydatków ( pkt IV a ) oraz kosztów kursów ( pkt IV b ).
W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. Zarząd Województwa udzielił odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie w całości.
Organ wyjaśnił, iż ponownej oceny merytorycznej dokonuje się jedynie w zakresie tych elementów oceny pierwotnej projektu, które były przedmiotem procedury odwoławczej. W przypadku wniosku skarżącej, środek odwoławczy zawierał odniesienie do kryteriów określonych w punkcie 3.3 a, 3.3 b, IV a, IV b, IV c i IV e karty oceny merytorycznej. Dlatego też powtórnej ocenie podlegały wymienione punkty wskazane przez wnioskodawczynię w środku odwoławczym. Ponowna ocena została udokumentowana sporządzeniem odpowiednich kart oceny merytorycznej. Zgodnie z "Zasadami dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" wynik powtórnej oceny nie powinien być co do zasady mniej korzystny niż uzyskany podczas pierwotnej oceny wniosku. Jednakże w wyżej wymienionych zasadach znajduje się również zapis zgodnie z którym, jeśli podczas powtórnej weryfikacji wniosku instytucja organizująca konkurs (IOK) dostrzeże wady wniosku niepozwalające na jego dofinansowanie, mimo, iż nie były one wykryte na etapie oceny pierwotnej, powinna je wykazać przy formułowaniu powtórnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu. Dlatego też należy stwierdzić, iż co do zasady wynik ponownej oceny może różnić się od pierwszej oceny.
W przypadku ponownej oceny wniosku Z Sp. z o.o. ( nr [...]), projekt otrzymał o jeden punkt wyższą ocenę. Organ wskazał, że dokonane oceny merytoryczne przez czterech niezależnych oceniających wykazały, że wydatki zaplanowane w projekcie nie spełniają zasady efektywnego zarządzania finansami, o której mowa w "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL". Ponadto oceniający zastosowali w trakcie oceny merytorycznej projektu zalecenia Ministerstwa Rozwoju Regionalnego wynikające z pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w sprawie wskazówek do weryfikacji racjonalności i zasadności wydatków w ramach POKL, zawierającego zbiór najważniejszych zasad wynikających z obowiązującego systemu realizacji (SR) POKL oraz tabelarycznego zestawienia cen dla wybranych towarów i usług, których poziom co do zasady nie powinien być przekraczany. Ponadto instytucja pośrednicząca opracowała katalog maksymalnych stawek dla towarów i usług (w tym wynagrodzeń) obowiązujący dla konkursów ogłaszanych przez Urząd Marszałkowski Województwa w ramach POKL, uwzględniający ceny i stawki występujące na terenie województwa. Wobec powyższego – zdaniem instytucji pośredniczącej - argumentacja Z Sp. z o.o. dotycząca wadliwie dokonanej oceny części IV. “Wydatki projektu" przez Komisję Oceny Projektów jest w całości nieuzasadniona. Instytucja ta podkreśliła również, że w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki nie mogą być skierowane do dofinansowania projekty, finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w których wartość szkoleń jest wyższa od takich samych szkoleń lub podobnego typu dostępnych na rynku szkoleń komercyjnych.
Ponadto instytucja pośrednicząca odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego sformułowania pisma z dnia [...] października 2013 r. wskazała, że pismo to zostało sporządzone prawidłowo, a wnioskodawca został w sposób rzetelny i zgodny ze stanem faktycznym poinformowany o wyniku oceny merytorycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga podlegała uwzględnieniu, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych, lecz ze względu na inne wady jakimi obarczony jest zaskarżony akt oraz poprzedzającego go postępowanie, a które Sąd miał obowiązek uwzględnić z urzędu, co spowodowało, iż przedwczesne było odnoszenie się do zarzutów natury merytorycznej .
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., Nr 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a,), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było pismo Zarządu Województwa z dnia [...] października 2013 r. zawierające informacje o ponownej negatywnej ocenie projektu skarżącej spółki w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w konkursie zamkniętym nr [...] o dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego - VIII Priorytetu Regionalne kadry gospodarki , Poddziałania 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw obejmujących :
- ogólne i specjalistyczne szkolenia i/lub doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników ;
- mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) w zakresie zgodnym ze zdiagnozowanymi potrzebami ;
przedsiębiorstw i formie odpowiadającej możliwościom organizacyjno-technicznym przedsiębiorstwa.
Do tego postępowania zastosowanie ma ustawa z dnia 06 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U z 2009r. nr 84 poz. 712 ze zm. określana dalej jako u.z p.p.r.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U z 2013 r., poz. 714 określana dalej jako ustawa zmieniająca), obowiązującym od dnia 28 czerwca 2013 r. (art. 5 ustawy zmieniającej). Wprawdzie procedura konkursowa została zainicjowana jeszcze przed wejściem ustawy zmieniającej, jednakże oceny, informacje o ocenach oraz środki odwoławcze zostały dokonane albo wniesione już po wejściu w życie ustawy zmieniającej. Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy zmieniającej w przypadku programów operacyjnych na lata 2007 - 2013, w ramach określonego programu operacyjnego, przysługują środki odwoławcze w postaci protestu albo protestu i odwołania, wnoszone do właściwej instytucji rozpatrującej te środki, jakie obowiązywały dla danego programu operacyjnego przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Minister Rozwoju Regionalnego ogłosił na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej Komunikat z dnia 8 lipca 2013r. w sprawie listy programów operacyjnych na lata 2007 - 2013 i przysługujących w ich ramach środków odwoławczych oraz instytucji właściwych do ich rozpatrzenia ( M.P. z 2013 r. poz. 576 ), z którego wynika, iż w przypadku Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki przewidziane są dwa środki odwoławcze, a mianowicie protest i odwołanie . Przy czym protest jest wnoszony do instytucji pośredniczącej w rozumieniu art. 5 pkt 3 w zw. z art. 27 ust.1 u.z.p.p.r., którą w niniejszej sprawie jest Województwo na podstawie porozumienia zawartego z Ministrem Rozwoju Regionalnego z dnia 22 czerwca 2007 r. Natomiast odwołania wnoszone są do instytucji zarządzającej w rozumieniu art. 5 pkt 2 u.z.p.p.r., którą jest Minister Rozwoju Regionalnego .
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej przypadku gdy wnioskodawcy w ramach określonego programu operacyjnego na lata 2007 - 2013 przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu, stosuje się przepisy art. 30 a ust. 3 i art. 30 b u.z.p.p.r. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą .
W myśl art. 30 a ust. 3 u.z.p.p.r. właściwa instytucja zarządzająca, pośrednicząca lub wdrażająca pisemnie informuje wnioskodawcę o wynikach poszczególnych etapów oceny jego projektu wraz z podaniem otrzymanej punktacji lub informacji o spełnieniu bądź niespełnieniu kryteriów wyboru projektów. Informacja ta zawiera uzasadnienie oceny, a w przypadku gdy ocena jest negatywna - także pouczenie o możliwości wniesienia protestu, w trybie i na zasadach określonych w art. 30 b, zawierające wskazanie:
1) właściwej instytucji zarządzającej, do której należy wnieść protest;
2) terminu wniesienia protestu;
3) formy i trybu wniesienia protestu;
4) konieczności spełnienia wymogów formalnych, o których mowa w art. 30 b ust. 6.
Natomiast zgodnie z art. 30 b ust. 1 u.z.p.p.r. wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu, przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu. Protest jest wnoszony do właściwej instytucji zarządzającej. Przy czym – jak już wspomniano powyżej - w przypadku programów za lata 2007 – 2013 tego rodzaju protesty rozpoznawane są przez tą jednostkę, która została wskazana do ich rozpoznawania w świetle zasad obowiązujących przed wejściem w życie ustawy zmieniające. W przypadku niniejszej sprawy protest złożony przez skarżącą spółkę podlegał rozpoznaniu przez instytucję pośredniczącą tj. Województwo.
Zgodnie z art. 30 b ust. 9 u.z.p.p.r. właściwa instytucja zarządzająca informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności:
1) treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu wraz z uzasadnieniem;
2) w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości i terminie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c.
W niniejszej sprawie protest złożony przez skarżącą spółkę został uwzględniony, jednakże nie wszystkie zarzuty zostały uznane za zasadne i przekazano wniosek do ponownej oceny. Analiza procedury odwoławcze opisanej w punkcie 6.16 "Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" (dalej określanych jako ZDWP) wynika, iż odwołanie przysługuje do Ministra Rozwoju Regionalnego, jedynie w przypadku nieuwzględnienia złożonego protestu. Natomiast ponowna negatywna ocena projektu wydana w następstwie uwzględnienia protestu kończy procedurę i wówczas wnioskodawca uprawniony jest do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 30 c ust. 1 u.z.p.p.r.
Zważyć należy, iż zarówno pismo Zarządu Województwa z dnia [...] sierpnia 2013r. zawierające informację o pierwszej negatywnej ocenie projektu skarżącej spółki, jak i pismo tegoż samego organu z dnia [...] października 2013 r. informujące o ponownej negatywnej ocenie projektu nie zawierają uzasadnienia wbrew powołanym powyżej przepisom. Sprowadzają się bowiem do lakonicznego poinformowania o nieuzyskaniu wymaganej liczby punktów i odrzucenia z tego powodu projektu oraz pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia . Ponadto do tych pism załączone zostały karty ocen merytorycznych i zestawienia ocen wraz z wyprowadzeniem średniej arytmetycznej. .
Kwestia co powinna zawierać informacja o wynikach procedury konkursowej była wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych, które sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Mianowicie w judykaturze podkreśla się niemal jednomyślnie, iż w wyniku ponownego rozpoznania sprawy beneficjent winien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu ze szczegółową analizą dokonanych ocen, przeprowadzoną z uwzględnieniem zarzutów i uwag podniesionych zarówno przez wnioskodawcę, jak i oceniających, a nie "mechanicznie" odwoływać się do tego co zawarto w ramach ocen. Informacja o wyniku ponownej oceny merytorycznej przeprowadzonej w wyniku uwzględnienie protestu, podlegająca ocenie sądu administracyjnego, musi zawierać powody, które zadecydowały o podjętym rozstrzygnięciu z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnieść się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji ponownie oceniającej projekt i ocenić, czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem ( por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012r , II GSK 169/12., wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r. II GSK 658/10., wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r. II GSK 788/11, wyrok NSA z dnia 02 czerwca 2011 r. r. II GSK 908/11 , wyrok NSA z dnia 02 sierpnia 2002 r. , II GSK 1192/11 ) .
Powyższe stanowisko znajduje zastosowanie również w odniesieniu do oceny projektów dokonywanych w ramach "Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki". W orzecznictwie wskazywano bowiem na tle tego programu, iż niedopuszczalna jest sytuacja, iż zaskarżone pismo informujące o wynikach ponownego badania wniosku jest pozbawione uzasadnienia przedstawiającego analizę ocen merytorycznych i stanowiska organu, który po pozytywnym rozpatrzeniu środka odwoławczego skierował projekt do ponownej oceny merytorycznej - w kontekście zarzutów skarżącego. Nie jest przy tym wystarczające załączenie jedynie karty oceny merytorycznej dwóch niezależnych oceniających. Judykatura nie podzieliła stanowiska wyrażanego przez instytucje oceniające projekty, że takie postępowanie jest zgodne z ZDWP. Fakt, załączenia do pisma informującego tylko kart oceny merytorycznej, bez żadnego uzasadnienia dokonanego przez instytucję pośredniczącą oznaczałoby, że to de facto oceniający zadecydowali o losach projektu, tymczasem takie prawo posiada jedynie instytucja zarządzająca albo pośredniczącą, jeśli na podstawie porozumienia takie upoważnienie uzyskała od instytucji zarządzającej ( por. wyrok NSA z dnia 31 lipca 2013 r. II GSK 1366/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 listopada 2013 r., III SA/Łd 1070/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 maja 2013 r., III SA/Łd 327/13 ).
Wynika to bowiem z art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. , który stanowi, iż do zadań instytucji zarządzającej należy wybór , w oparciu o kryteria, o których mowa pkt 3 projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego. Przepis ten ma zastosowanie do instytucji pośredniczącej. Zgodnie bowiem z art. 27 ust.1 pkt 4 u.z.p.r. instytucja zarządzająca może, w drodze porozumienia, powierzyć instytucji pośredniczącej część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego, w szczególności dokonywanie, w oparciu o określone kryteria, wyboru projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego.
Wprawdzie w postępowaniu toczącym się na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – zgodnie z art. 37 u.z.p.p.r. - nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ukierunkowane na realizację zasady prawdy obiektywnej ( m.in. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), ani też nie jest konieczne, aby pismo zawierające informacje o dokonanej ocenie podlegało uzasadnieniu w stopniu odpowiadającym decyzji administracyjnej ( art. 107 § 3 k.p.a.) , jednakże nie może to zwalniać instytucji zarządzającej lub pośredniczącej, dokonującej wyboru projektu do dofinansowania w ramach programu operacyjnego, od obowiązku rzetelnej i bezstronnej oceny każdego projektu zgłoszonego do konkursu, według obiektywnych kryteriów przyjętych w systemie realizacji danego programu. Rozstrzygnięcia organu winny być należycie uzasadnione, tylko wtedy w rzeczywistości zagwarantowana zostanie realizacja wymogów równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów - art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r., jak również rzetelności i bezstronności oceny projektów - art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. ( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2012 r. III SA/Kr 668/12, wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r. , II GSK 1286/12 ) .
Zważyć należy, iż powyższe uzasadnienie, którego brak było w zaskarżonym piśmie, było szczególnie istotne w niniejszej sprawie. Skarżącej spółce zabrakło bowiem zaledwie 0,5 punktu, aby jej projekt został oceniony pozytywnie . Ponadto w przypadku zarówno pierwszej, jak i drugiej oceny jeden z oceniających kwalifikował pozytywnie projekt skarżącej spółki. Warto również zwrócić uwagę, iż większość zarzutów podniesionych przez skarżących zostały uznane za zasadne w następstwie rozpoznania protestu przez instytucję pośredniczącą. Stąd też skarżąca spółka powinna w piśmie podającym wyniki ponownej oceny uzyskać od instytucji pośredniczącej szczegółowe stanowisko dlaczego pomimo pozytywnego rozpoznania protestu, ponowna ocena projektu jest negatywna.
Ponadto należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 30 b ust. 10 u.z.p.p.r. , który stanowi, iż w rozpatrywaniu protestu nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub w jego ocenę. Zważyć należy, iż protest został rozpoznany przez Dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa - działającego w imieniu instytucji pośredniczącej - M.K., który był również przewodniczącym Komisji Oceny Projektów (KOP) w odniesieniu do projektu złożonego przez skarżącą spółkę i zatwierdzał protokół KOP ( por. pismo instytucji pośredniczącej z dnia [...] grudnia 2013 r. k. 157 ).
Z ZDWP wynika, iż przewodniczący KOP m.in. :
1/ rozstrzyga lub podejmuje decyzję o sposobie rozstrzygnięcia w przypadku różnicy stanowisk dwóch oceniających albo jednego z dwóch oceniających i trzeciego oceniającego dotyczących oceny wniosku ( pkt. 6.4.17 ZDWP );
2/ weryfikuje prawidłowości dokonanych ocen przed zatwierdzeniem protokołu z prac KOP. W przypadku stwierdzenia, iż ocena została dokonana w sposób wadliwy lub niepełny, w szczególności, gdy wartość towarów / usług w ocenionym projekcie w opinii przewodniczącego KOP jest zawyżona w stosunku do stawek rynkowych, przewodniczący KOP może podjąć decyzję o:
- zwróceniu karty oceny merytorycznej do poprawy przez oceniającego, który dokonał wadliwej lub niepełnej oceny (ze wskazaniem, które elementy oceny wg przewodniczącego KOP zostały uznane za wadliwe lub niepełne) albo
- skierowaniu wniosku do ponownej oceny, którą przeprowadza inny oceniający wybrany w drodze losowania (przy czym przewodniczący KOP w takim przypadku nie ma obowiązku przeprowadzania losowania w obecności co najmniej 3 członków KOP) albo
- skierowaniu wniosku do negocjacji w kwestionowanym zakresie (w szczególności w zakresie wskazanej we wniosku o dofinansowanie wartości towarów / usług, która w opinii przewodniczącego KOP jest zawyżona w stosunku do stawek rynkowych); dotyczy to również sytuacji, w której żaden z oceniających nie uznał w części D karty oceny merytorycznej, że podjęcie negocjacji jest celowe ( pkt. 6.4.19 ZDWP )
3/ zatwierdza protokół z prac KOP ( pkt 6.5.19 ZDWP ). Ocena wyrażona w protokole z prac KOP, dokonana przez KOP stanowi podstawę do ułożenia listy rankingowej wniosków przekazanych do oceny merytorycznej ( pkt. 6.11.4. ZDWP ) .
W świetle powyższych uprawnień i obowiązków przewodniczącego KOP , zwłaszcza tych wymienionych powyżej w pkt 2 ( pkt 6.4.19 ZDWP ) nie ulega wątpliwości, iż tegoż przewodniczącego – mimo, iż nie dokonywał bezpośredniej oceny wniosku ( nie wypełniał kart ocen merytorycznych) – należy potraktować jako osobę dokonywującą ocenę w rozumieniu art. 30 b ust. 10 u.z.p.p.r. Zatwierdzając protokół z prac KOP potwierdza bowiem dokonaną ocenę przez członków KOP , po uprzedniej merytorycznej weryfikacji prawidłowości dokonanych ocen, czego egzemplifikacją jest pismo informujące o wynikach oceny, które również zostało podpisane przez wspomnianego powyżej M.K.. Stąd też należało uznać, iż protest został rozpoznany przez osobę wyłączoną w świetle art. 30 b ust. 10 u.z.p.p.r.
W orzecznictwie dominuje pogląd jeszcze dalej idący, który zachował swą aktualność również po zmianach w u.z.p.p.r., obowiązujących od dnia 28 czerwca 2013 r. Mianowicie Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w swych orzeczeniach, iż sformułowanie "w rozpatrywaniu środków odwoławczych" zawarte w art. 30 b ust. 3 u.z.p.p.r. (w brzmieniu obowiązującym przed 28 czerwca 2013r.) - stanowiącym odpowiednik obecnego art. 30 b ust. 10 u.z.p.p.r, który używa sformułowania " w rozpatrywaniu protestu" - nie należy sprowadzać wyłącznie do pojęcia "rozstrzygania w przedmiocie środka odwoławczego", a więc w ujęciu jedynie pewnej czynności technicznej, skierowanej do przewidzianego w ramach konkursu środka, jakim niewątpliwie jest protest bądź odwołanie. Na tle regulacji określających system środków odwoławczych, obowiązujących przed 28 czerwca 2013r., instytucje je rozpoznające nie mogły bowiem, w zakresie swoich uprawnień, zmienić oceny projektu tj. rozstrzygnąć protestu lub odwołania merytorycznie (również w niniejszej sprawie nie mogły postąpić inaczej por. pkt. 6.16 ZDWP /s. 73 / w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej). Mogły natomiast, w razie uznania zarzutów wnioskodawcy za uzasadnione, skierować projekt do ponownej oceny w granicach zakreślonych protestem lub odwołaniem. Instytucje rozpoznające protest lub odwołanie mogły zatem jedynie wskazać, dlaczego środki te są uzasadnione i nakazać ponowne zbadanie wniosku. W przypadku ponownej oceny instytucja jej dokonująca musiała natomiast m.in. wziąć pod uwagę treść rozstrzygnięć instytucji rozpoznającej środek odwoławczy. Ten ograniczony wachlarz rozstrzygnięć powodował, iż szczególna rola w procesie oceny projektu wiązała się z etapem ponownego jego badania (w wyniku uwzględnienia protestu lub odwołania). Stąd - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - ponownej oceny wniosku winny dokonać zatem inne osoby niż te, które wyraziły swoje stanowisko przy pierwszym badaniu projektu i to nie wykluczając osób podpisujących informację o wynikach procedury konkursowej . W kontekście powyższego sformułowano ogólną tezę, iż "rozpatrywaniem środków odwoławczych" (w szerokim ujęciu), jest również rozstrzyganie na etapie skierowania projektu do ponownej oceny wobec pozytywnego efektu jaki w sprawie wywarł protest lub odwołanie.
Przedstawione wyżej rozumowanie zyskuje na sile, jeżeli przepis art. 30 b ust. 3 u.z.p.p.r. ( aktualnie art. 30 b ust. 10 u.z.p.p.r ) zinterpretuje się systemowo. Przy tego rodzaju wykładni istotne jest, aby znaczenie konstruowanej normy nie było sprzeczne z ogólnymi zasadami systemu prawa oraz zgodne z regułami danej gałęzi prawa. Nie może być wątpliwości co do tego, iż powyższy przepis zawiera normę gwarancyjną, która w swej istocie ma zapewnić bezstronność osób władczo decydujących w danej sprawie. Nie może być także żadnych wątpliwości, iż ogólne zasady prawa administracyjnego (a w ramach tej właśnie gałęzi sklasyfikowano sprawy do których zastosowanie znajduje u.z.p.p.r.), jak i zasady konstytucyjne ( w szczególności zasada państwa prawa ), gwarantują danej jednostce bezstronność osób zajmujących się oceną jej sprawy na każdym etapie . Naturalną konsekwencją powyższego jest zatem wyłączenie osoby, która podejmowała już czynności w danej sprawie ( w tym również osoby, która informowała o wynikach ), od dalszego jej badania, będącego następstwem uwzględnienia protestu lub odwołania ( por. wyroki NSA z dnia : 13 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 1287/11; 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1532/11; 27 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1865/11 ; 05 kwietnia 2013 r., II GSK 364/13).
W niniejszej sprawie po uwzględnieniu protestu przez instytucję pośredniczą wniosek skarżącej spółki został ponownie rozpoznany, przy czym podobnie jak przed wniesieniem protestu , przewodniczącym KOP był M.K., który również zatwierdził protokół z prac KOP (vide załącznik nr 1 do odpowiedzi na skargę k. 126) i podpisał również pismo informujące o wynikach ponownego rozpoznania wniosku. Tym samym również na etapie ponownego rozpoznania wniosku doszło do naruszenia art. 30 b ust. 10 u.z.p.p.r.
W związku z powyżej stwierdzonymi naruszeniami prawa sąd – na podstawie art. 30 c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. - uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez instytucję pośredniczącą tj. Województwo.
Ponownie rozpatrując sprawę instytucja pośrednicząca obowiązana jest jeszcze raz rozpoznać protest , przez osobę nie podlegającą wyłączeniu w świetle art. 30 b ust. 10 u.z.p.p.r. W przypadku ewentualnego uwzględnienia protestu i przekazania wniosku do ponownego rozpatrzenia, należy również mieć na uwadze wyżej wskazaną systemową wykładnię wspomnianego przepisu określającą osoby podlegające wyłączeniu również na tym etapie rozpoznawania wniosku . Ponadto w przypadku ponownej negatywnej oceny pismo zawierające informację o tej ocenie winno wskazywać powody, dlaczego pomimo pozytywnego rozpoznania protestu, ponowna ocena projektu jest negatywna, a nie tylko odwoływać się do kart ocen.
Sąd nie był natomiast uprawniony do szczegółowego odnoszenia się do merytorycznych zarzutów skargi wobec braku uzasadnienia informacji o ponownej negatywnej ocenie projektu i rozpoznania protestu przez osobę podlegającą wyłączeniu, a tym bardziej udzielania wskazówek co do dalszego toku postępowania w tym zakresie. Jak trafnie wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2011 r. ( sygn. akt II GSK 268/11 ) w sytuacji, gdy w wyniku stwierdzenia przez sąd I instancji, że protest został rozpatrzony przez osobę wyłączoną od tej czynności, a ostatecznie stanowisko organu na tym etapie nie jest znane, formułowanie przez ten sąd ocen co do przyczyn odrzucenia i ewentualnych zaleceń stanowiłoby niedopuszczalne zastępowanie właściwych organów w realizacji ich zadań własnych i nie ma nic wspólnego z oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a.
Jako, iż skarga została uwzględniona, należało - na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 30 e u.z.p.p.r. - zasądzić od Województwa na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, które sprowadzają się do : a. wpisu w wysokości 200, zł , ustalonego zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) ; b. wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej w wysokości 240, zł ustalonego, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ... ( t.j. Dz. U z 2013 poz. 461 ) c. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17, zł .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło