I SA/Kr 1825/15

Sygn. akt I SA/Kr 1825/15 Kraków, dnia 7 czerwca 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.P., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29.09.2015r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2016r. o oddaleniu wniosku K.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata K.P. podała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem K. P. ur. w 1973r., córką A.P.O. ur. w 1977r., wnuczkami: A.O. ur. w 2008r., B. O. ur. w 2010r. oraz wnuczkiem J. O. ur. w 2013r. Wnioskodawczyni otrzymuje rentę w wysokości 490 zł miesięcznie, a jej syn pracuje dorywczo. K.P. jest właścicielką: domu mieszkalnego, budynku gospodarczego, obory, dwóch krów, jednego cielaka oraz nieruchomości rolnej o pow. 3,20 ha. Jako zobowiązania i stałe wydatki wnioskująca wymieniła: opłatę za energię elektryczną, opłatę za lekarstwa, opłatę za usługi rolnicze i podatek rolny. Podała też, że komornik potrąca jej 210 zł., miesięcznie. Z uwagi na to, że dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych K.P., została ona wezwana zarządzeniem z dnia 5 lutego 2016r. do przedłożenia: - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - wyciągów z jej kont bankowych, obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - wyciągów z kont bankowych K.P., obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - wyciągów z kont bankowych córki K.P., obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - wyciągów z ich lokat bankowych, - zeznań podatkowych K.P. za 2015r. lub odpowiednich zaświadczeń z właściwych urzędów skarbowych o uzyskanych przez nią w 2015r. dochodach i przychodach, - zeznań podatkowych K.P. za 2015r. lub odpowiednich zaświadczeń z właściwych urzędów skarbowych o uzyskanych przez niego w 2015r. dochodach i przychodach, - zeznań podatkowych córki K.P. za 2015r. lub odpowiednich zaświadczeń z właściwych urzędów skarbowych o uzyskanych przez nią w 2015r. dochodach i przychodach, - dowodu przekazu, przelewu renty K.P. za ostatni miesiąc, - zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością, czy współwłasnością K.P. (obejmującego ich markę i rok produkcji), lub o ich braku, - odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii), obejmujących nieruchomości będące własnością lub współwłasnością wnioskodawczyni, oraz - oświadczenia określającego wysokość miesięcznego dochodu córki K.P. i K. P. Skarżąca nie nadesłała jednak żadanych dokumentów i z tego powodu postanowieniem z dnia 18 marca 2016r. referendarz oddalił jej wniosek. We wniesionym sprzeciwie skarżąca podała, iż nie dostarczyła dokumentów z powodu choroby i wniosła o przesłanie jej ponownego wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 w/w ustawy. Wynika z niego, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). K.P. od otrzymania wezwania przedłożenia dokumentów wskazanych w zarządzeniu z dnia 5 lutego 2016r., które nastąpiło 15 lutego 2016r. (potwierdzenie odbioru k. 32), a zatem przez ponad trzy miesiące pozostawała bierna w zakresie wykonania wezwania i nie nadesłała przedmiotowych dokumentów tak bardzo istotnych z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej. Powyższe oznacza, iż nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w sprzeciwie żądanie wyznaczenia jej dodatkowego terminu, wobec upływu tak długiego czasu od pierwotnego wezwania, świadczą o braku woli do realnego wykonania wezwania. Zwrócić należy uwagę, iż sąd aby móc ocenić zdolności płatnicze skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca. Stąd też, brak danych w tym zakresie wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż ocena sytuacji materialnej i skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy (prawa ubogich) nie może opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Reasumując należy stwierdzić, że nie zostały wykazane przesłanki do przyznania prawa pomocy, wobec czego zaskarżone postanowienie nie może zostać uznane za wadliwe. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.