I SA/Lu 51/16
WyrokWSA w Lublinie2016-07-06
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Krystyna Czajecka-Szpringer, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na wynagrodzenia kadry administracyjnej, remonty, opłaty za rachunki bankowe oraz zakup wody źródlanej mogą być finansowane z dotacji oświatowej przeznaczonej na realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki?Ratio decidendi
Dotacje oświatowe mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie bieżących wydatków szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wydatki na obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną, remonty, opłaty za rachunki bankowe oraz zakup wody źródlanej, jeśli nie są bezpośrednio związane z realizacją tych zadań, nie mogą być finansowane z dotacji. W przypadku wątpliwości co do przeznaczenia wydatków, organ ma prawo zakwestionować ich prawidłowość.Stan faktyczny
Spółka prowadząca sześć szkół została zobowiązana do zwrotu części dotacji oświatowej, uznanej za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem lub niewykorzystaną. Organy administracji zakwestionowały wydatki na wynagrodzenia kadry administracyjnej, remonty, zakup wody źródlanej oraz opłaty za prowadzenie rachunków bankowych. Spółka kwestionowała te decyzje, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd administracyjny rozpoznał skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji - oddala skargę.
Sygn. akt I A/Lu [...]
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania Centrum Usług Szkoleniowych L. Sp. z o.o., dalej: "spółka", "strona", "skarżąca", od decyzji Prezydenta Miasta L., dalej: "Prezydent Miasta", "organ pierwszej instancji", z dnia [...] lipca 2015r. w przedmiocie (1) określenia wysokości dotacji niewykorzystanej na kwotę [...]zł; (2) określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...]zł; (3) zobowiązania do zwrotu dotacji niewykorzystanej w wysokości [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] lutego 2012r. do dnia zapłaty oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...]zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych
od dnia [...] stycznia 2011r. od kwoty [...]zł,
od dnia [...] lutego 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] marca 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] kwietnia 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] maja 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] czerwca 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] lipca 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] sierpnia 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] września 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] października 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] listopada 2011r. od kwoty [...] zł,
od dnia [...] grudnia 2011r. od kwoty [...] zł,
do dnia zapłaty, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, iż spółka w 2011r. była organem prowadzącym dla następujących sześciu szkół w L.: (1) Zasadniczej Szkoły Zawodowej L., (2) Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych L., (3) Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych L., (4) Policealnego Studium Zawodowego dla Dorosłych [...] L., (5) Liceum Ogólnokształcącego L., (6) Technikum L.. Na prowadzenie tychże szkół Prezydent Miasta przekazywał w 2011r. z budżetu Miasta comiesięcznie dotacje. Łącznie w 2011r. przekazano spółce dotacje w wysokości [...] zł. Źródłem finansowania szkół było równocześnie czesne uiszczane przez uczniów. Środki finansowe pochodzące z dotacji, przelewane na rachunki wskazane we wnioskach dotacyjnych, gromadzone na subkontach szkół, następnie były przekazywane na rachunek bankowy spółki i z kolei przelewane na inny jeszcze rachunek (bieżący). Jak wyjaśniła spółka wydatki były dokonywane z konta spółki, a następnie refundowane z odpowiedniego typu subkont. W 2011r., niezależnie od prowadzenia wskazanych wyżej sześciu szkół, spółka prowadziła inną jeszcze działalność szkoleniową w formie kursów z wolnego naboru, kursów na zlecenie oraz szkoleń jednodniowych. Kursy te prowadzone były w pracowniach dotowanych szkół przy ul. [...] w L.. W tym stanie rzeczy, ponieważ rachunki, o których była wyżej mowa zasilane były z innych jeszcze źródeł niż dotacje oraz dokonywano z nich transferów na rachunki prywatne, a w przedstawianych przez spółkę wyciągach z rachunków bankowych niektóre pozycje zostały wykreślone, w sposób uniemożliwiający ich odczytanie, przekazywanie dotacji na jeden wspólny rachunek bankowy spółki –w ocenie organów prowadzących postępowanie-spowodowało brak przejrzystości w rozliczeniach wydatków szkół, znacznie utrudniło ocenę prawidłowości rozliczenia dotacji i stanowiło naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.; obecnie z 2015r. poz. 2156 ze zm.), dalej: "u.s.o.", oraz zasad wynikających z treści uchwały Nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] listopada 2010r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla publicznych i niepublicznych przedszkoli, szkół, placówek oraz poradni psychologiczno-pedagogicznych na terenie miasta L. prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne inne niż jednostka samorządu terytorialnego (Dz.Urz. Woj. L. Nr [...], poz. 2698).
W dniach do 28 listopada do [...] grudnia 2012r. oraz od 2 do [...] stycznia 2013r. przeprowadzono kontrolę w zakresie wydatkowania środków pochodzących z dotacji udzielonych na prowadzenie wskazanych wyżej szkół w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2011r. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] czerwca 2013r., odnosząc się do uwag i wyjaśnień kontrolowanego, Prezydent Miasta przywołał ustalenia dokonane w toku kontroli. Zauważył, iż większość wydatków rozliczonych z dotacji została poniesiona na podstawie faktur wystawionych na spółkę, a nie prowadzone przez nią szkoły. Jeśli jednak dotyczyły one realizacji zadań szkół w zakresie określonym w art. 90 ust. 3d u.s.o. kwalifikowano je jako wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Wskazał także na nieprawidłowości rozliczenia dotacji stwierdzając, iż kwota [...]zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem określonym w art. 90 ust. 3d u.s.o.
Z kolei postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. (doręczonym stronie 4 września) wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu przez stronę części dotacji, udzielonej na 2011r. z budżetu Miasta na realizację zadań sześciu szkół, dla których strona była organem prowadzącym, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Pismem z dnia [...] września 2013r. spółka szczegółowo ustosunkowała się do wystąpienia pokontrolnego zaznaczając, iż nie zgadza się w pełni z zarzutami kontrolujących. W tym samym dniu dokonała wpłaty kwoty [...]zł wraz z odsetkami, wskazując, że zwraca środki z dotacji wydatkowane na m.in.: zakup 2 tysięcy długopisów i 9 tysięcy notesów z nadrukiem reklamowym L., koszty promocji szkół poniesione na Targach Edukacyjnych oraz częściowo wynagrodzenia wypłacone koordynatorom szkół oraz dyrektorowi ds. szkoleń.
Po przeprowadzeniu postępowania, organ pierwszej instancji uwzględnił część argumentów strony oraz treść materiałów dowodowych przez nią przedłożonych. Z tego względu określił w powołanej wyżej decyzji z dnia [...] lipca 2015r. wysokość dotacji niewykorzystanej na kwotę [...]zł oraz wysokość dotacji wykorzystanej niezgodne z przeznaczeniem w kwocie [...]zł., zobowiązując stronę do ich zwrotu wraz z odpowiednimi odsetkami. Jak wynika z treści decyzji oraz wyrażanego wielokrotnie stanowiska spółki, dochodzone wskazaną decyzją kwoty dotacji niewykorzystanej i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie zostały objęte wpłatą spółki z dnia [...] września 2013r.
W decyzji Prezydenta [...] za prawidłowo rozliczone uznano wydatkowanie dotacji na czynsz za lokale położone w budynku przy ul. [...] w L., na wynagrodzenia pracowników dydaktycznych oraz Dyrektora szkół wraz z pochodnymi, z wyjątkiem pochodnych od wynagrodzeń za grudzień 2010r., na zakup pomocy dydaktycznych oraz na opłaty za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, zużycie wody i ścieków oraz zakup środków czystości.
Zakwestionowano natomiast wydatkowanie: kwoty [...]zł, jako pochodnych od wynagrodzeń za 2010r., zapłaconych w 2011r. i wykazanych w rozliczeniu dotacji za 2011r.; kwoty łącznie [...] zł, jako wynagrodzeń dwóch koordynatorów szkół, osoby zatrudnionej na samodzielnym stanowisku ds. szkoleń i marketingu, archiwistki, specjalistki ds. księgowości, asystentki księgowej oraz osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej do obsługi programów płacowych; kwoty [...]zł, kwoty [...]zł oraz [...] zł, jako –według złożonego przez spółkę rozliczenia- wynagrodzenia za konserwacje bieżące, a według organu pierwszej instancji, jako wydatki na zakup materiałów budowlanych, prac remontowych, elektrycznych i oddymiania; kwoty [...]zł, jako wydatków za dzierżawę dystrybutorów do wody źródlanej, umiejscowionych w sekretariacie szkoły i spółki i na zakup wody źródlanej; kwoty [...]zł, jako wydatku na zakup artykułów spożywczych na posiedzenia zarządu skarżącej spółki; kwoty [...]zł, jako wydatków za prowadzenie rachunków bankowych, na które wpływały dotacje oraz kwoty [...]zł jako stypendium dla słuchaczy za wyniki w nauce. Przy tym ostatnia ze wskazanych kwot została zakwalifikowana jako niewykorzystana, ponieważ strona nie dostarczyła dowodów zapłat, jak np. potwierdzeń przelewów, historii rachunków bankowych, a jedynie sporządzony przez siebie wykaz przelewów. Ponadto przyjęta przez stronę, jako kryterium przyznania stypendium, średnia ocen nie niższa niż 3, nie spełniała ustawowego kryterium przyznania stypendium, tj. wysokiej średniej ocen. W toku postępowania wyjaśniającego strona zaś podnosiła, że zapłata stypendiów nastąpiła przez potrącenie ich z zaległości opłat czesnego należnych od słuchaczy. W ocenie organu pierwszej instancji czesne stanowi jednak odrębne od dotacji źródło finansowania kosztów strony.
W odwołaniu od tej decyzji spółka wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:
1) art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej: "K.p.a." w zw. z art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy wyrażające się: a) w nieuwzględnieniu zasad przyznawania stypendiów w szkołach prowadzonych przez spółkę, b) w nieuwzględnieniu, iż utworzony został Zespół Obsługi Administracyjnej i Finansowej Szkół L. w L., c) w nieuwzględnieniu, iż wynagrodzenia pracowników administracyjnych zostały prawidłowo sfinansowane z dotacji, d) w wadliwym przyjęciu, iż środki przeznaczone na remonty w kwocie [...]zł nie stanowiły bieżących napraw i konserwacji pomieszczeń, e) w nieuwzględnieniu, iż dotacja przekazana w dniu [...] grudnia 2010r. nie mogła zostać wykorzystana w 2010r. z uwagi na krótki okres do końca kalendarzowego roku, f) w przekroczeniu ram postępowania kontrolnego poprzez kwestionowanie zakupu z dotacji wody źródlanej oraz opłat za prowadzenie rachunku bankowego, g) w pominięciu, iż kwota [...]zł została uprzednio zwrócona;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 90 ust. 3d w zw. z art. 90 g, art. 5 ust. 7 pkt 3 i 9 u.s.o., art. 251 ust. 4 oraz art. 251 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. Nr 157, poz.1240 ze zm. obecnie t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 885 ze zm.), dalej: "u.f.p.".
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności przytoczyło, mające zastosowanie w sprawie, przepisy u.s.o. oraz u.f.p, a także przepisy prawa miejscowego. Wskazało, iż zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o., w brzmieniu obowiązującym w 2011r., dotacje dla placówek niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, a mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Zgodnie zaś z art. 90 ust. 2b u.s.o. - ostatecznym "beneficjentem" dotacji ma być uczeń, wobec którego placówka realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2013r., sygn. akt V SA/Wa 2682/12). Zgodnie z kolei z art. 90 ust. 4 u.s.o., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Zgodnie natomiast z §7 ust. 3 wydanej na podstawie wskazanego przepisu u.s.o. powołanej wyżej uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 4 listopada 2010r., podmioty uprawnione do otrzymania dotacji z budżetu Miasta zobowiązane są do: 1) prowadzenia dokumentacji finansowej w sposób umożliwiający jednoznaczne określenie sposobu wykorzystania przez przedszkole, szkołę lub placówkę dotacji otrzymanej z budżetu Miasta, 2) zamieszczania na dowodzie księgowym adnotacji o zapłacie dokonanej z dotacji udzielonej z budżetu miasta L. w danym roku, wraz ze wskazaniem kwoty dotacji oraz opisu przeznaczenia wydatku. Jak o tym stanowi art. 4 ust. 1 pkt 2 u.f.p., przepisy tej ustawy stosuje się do podmiotów innych niż jednostki sektora finansów publicznych w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami. Stosownie zaś do treści art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Zgodnie z art. 252 ust. 5 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
W myśl art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 tej ustawy, czyli m.in. kwot dotacji podlegających zwrotowi, nieuregulowanych ustawą, stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 poz. 613 ze zm.).
Organ odwoławczy podkreślił, iż orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza zasadność dokonywania szczegółowej weryfikacji wykorzystania dotacji - przy zastosowaniu tak kryterium podmiotowego, jak i kryterium realizacji zadań określonych w art. 90 ust. 3d u.s.o., z uwzględnieniem nieutożsamiania zadań z art. 90 ust. 3d u.s.o. z obligatoryjnymi zadaniami organu prowadzącego szkoły z art. 5 ust. 7 u.s.o. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Kr 1413/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Kr 1955/12; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Bk 6/13). Wskazał także, powołując wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2012r., sygn. akt II GSK 1860/11, oraz z dnia 3 września 2014r., sygn. akt II GSK 916/13, że nie może dojść do sytuacji, aby placówka oświatowa miała otrzymywać dotacje bez żadnych obowiązków z jej strony, a w szczególności w zakresie wykazania wydatkowania dotacji zgodnie z jej celami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło w związku z tym, iż przekazywanie dotacji otrzymywanych przez sześć szkół prowadzonych przez spółkę na jeden wspólny rachunek spółki i dokonywanie z niego wydatków, w sytuacji prowadzenia przez spółkę innej jeszcze działalności, stanowiło naruszenie przepisów powołanej wyżej uchwały Nr [...] i w znacznym stopniu utrudniło ocenę prawidłowości wydatkowania dotacji.
Odnosząc się zaś szczegółowo do zakwestionowanych przez organ pierwszej instancji kwot dotacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wskazało, że kwota [...]pochodnych od wynagrodzeń za 2010r., zapłaconych i wskazanych w rozliczeniu dotacji za 2011r. nie wykazuje wydatkowania dotacji udzielonej na 2011r. Z kolei w odniesieniu do kwoty [...]wydatków na wynagrodzenia dwóch koordynatorów szkół, osoby zatrudnionej na samodzielnym stanowisku ds. szkoleń i marketingu, archiwistki, specjalistki ds. księgowości, asystentki księgowej oraz osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej do obsługi programów płacowych organ odwoławczy wskazał, odwołując się do zakresu czynności tych osób, iż wydatki związane z obsługą szkół w zakresie prowadzenia spraw kadrowo-osobowych nie mogą zostać uznane za realizację zadań dydaktycznych, czy wychowawczych, są bowiem związane z realizacją zadań organu prowadzącego szkołę, o jakich mowa w art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o. Wynagrodzenia dla kadry zarządzającej (oprócz dyrektora szkoły), kadry administracyjnej czy technicznej, która nie prowadzi zajęć edukacyjnych - nie są bowiem związane z realizacją zadań szkoły z zakresu kształcenia, wychowania i opieki. Obligatoryjne zadania wymienione w art. 5 ust. 7 u.s.o. nałożone na organ prowadzący szkoły - nie mogą być utożsamiane z zadaniami, o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. (w brzmieniu przepisów obowiązującym w 2011r.), wypełnianymi przez szkołę względem jej uczniów. W konsekwencji kwoty wydatkowane z dotacji na wynagrodzenie dwóch koordynatorów, dyrektora ds. szkoleń i marketingu, archiwisty szkolnego, specjalistki ds. księgowości, asystentki księgowej oraz wynagrodzenie zleceniobiorcy w ramach obsługi programów płacowych - nie zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Dla takiej oceny znaczenie ma również i to, że spółka prowadziła inną jeszcze działalność szkoleniową, poza prowadzeniem szkół wpisanych na listę placówek oświatowych Miasta, a sposób gromadzenia i dokonywania wydatków uniemożliwił wyraźne rozdzielenie kosztów administrowania działalnością dotowaną od innej działalności szkoleniowej spółki. Dlatego -w ocenie organu odwoławczego- nie są wiarygodne twierdzenia spółki, iż wskazane osoby świadczyły pracę głównie w ramach działalności dotowanych szkół.
Odnosząc się zaś do kwot: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł, wykazanych przez spółkę jako wynagrodzenia za konserwacje bieżące, Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło, że koszty zakupu materiałów budowanych, koszty przeprowadzenia prac remontowych, jak również koszty prac elektrycznych i oddymiania nie stanowią wydatków bieżących poniesionych na realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Zwróciło uwagę, iż zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki jest zadaniem własnym organu prowadzącego, zgodnie z art. 5 ust. 7 pkt 1 u.s.o, co w zestawieniu z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w 2011r. wyklucza możliwość finansowania z dotacji prac budowlanych, elektrycznych i oddymiania. Wydatki, o których mowa stanowiły bowiem finansowanie obligatoryjnych zadań własnych organu, pozwalając na bezpieczne korzystanie z siedziby szkół. Dodatkowo za prawidłowością stanowiska organu pierwszej instancji, kwestionującego dopuszczalność sfinansowania omawianych wydatków z dotacji, przemawia –w ocenie organu odwoławczego- to, że w kamienicy, w której wykonano wskazane prace spółka prowadzi inną jeszcze działalność szkoleniową.
Kwestionując dopuszczalność sfinansowania z dotacji kwoty [...]zł, stanowiącej wydatki na zakup wody źródlanej oraz dzierżawę dystrybutorów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż jak ustalono w toku postępowania przed organem pierwszej instancji dystrybutory z wodą nie były ustawione w pracowni gastronomicznej, tylko w sekretariacie, a spółka prowadzi inną jeszcze działalność szkoleniową. Z ogólnodostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego wynika zaś, iż w Mieście woda płynąca z ujęcia publicznego spełnia wszelkie wymogi sanitarne pozwalające na wykorzystanie jej do celów spożywczych.
W odniesieniu do kwoty [...]zł wydatkowanej na zakup artykułów spożywczych na posiedzenie Zarządu i rady pedagogicznej, organ odwoławczy wskazał, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że zakupów artykułów spożywczych, o których mowa dokonano na łączną kwotę [...]zł. W powoływanym wyżej piśmie z dnia [...] września 2013r. spółka wskazała, iż dokonuje zwrotu wydatków poniesionych na wskazany cel w wysokości [...] zł. Organ pierwszej instancji nie żądał zwrotu pełnej kwoty dopełniającej do sumy [...] zł. Modyfikacja rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, żądającego zwrotu jedynie kwoty [...]zł przez organ odwoławczy jest jednak niedopuszczalna, ze względu na zakaz wynikający z art. 139 K.p.a.
W zakresie kwoty [...]zł wydatków na opłaty za prowadzenie rachunków bankowych Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na wyrok NSA z dnia 3 września 2014r., sygn. akt II GSK 916/13, wskazało, iż korzystanie z rachunków bankowych związane było z wypełnianiem przez organ prowadzący szkoły zadań obsługi administracyjnej i finansowej, o jakich mowa w art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o. Z tego względu powyższy wydatek nie stanowił wydatku, który mógł być sfinansowany z dotacji zgodnie z treścią art. 90 ust. 3d tej ustawy.
Odnosząc się do kwoty [...]zł jako stypendiów dla słuchaczy za dobre wyniki w nauce, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podzielając ocenę organu pierwszej instancji wskazało, iż spółka nie wykazała wydatkowania powyższych kwot tytułem stypendiów - ponieważ "przyznawane" stypendia potrącane były z zaległościami z tytułu czesnego oraz (na wniosek uczniów) zaliczane były na konto przyszłego czesnego. Oznacza, iż środki pochodzące z dotacji pozostawały nadal na koncie spółki, a jedynie zmieniano sposób ich wykazania. Nadto Kolegium zauważyło, iż do uzyskania stypendium motywacyjnego uprawnia ponadprzeciętna średnia ocen, nagradzająca uczniów osiągających bardzo dobre wyniki w nauce - zaś przyjęta średnia 3,0 za takie kryterium nie może być uznana.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego spółka zarzuciła, po pierwsze, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art. 7 i 8 K.p.a. w zw. z art. 77 §1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 §3 K.p.a. przez brak ponownego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego sprawy, w tym brak wskazania w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji, które fakty organ drugiej instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, polegające na:
a) wadliwym przyjęciu - na podstawie uzupełniająco przeprowadzonego dowodu z oględzin stron internetowych: [...] oraz [...][...].[...] - dokonanego na dzień wydania decyzji, tj. [...] listopada 2015r. - że strona w 2011r. oferowała wynajem bazy dydaktycznej dotowanych szkół przy ul. [...] oraz że strona w 2011r. niezależnie od prowadzenia 6 placówek oświatowych - prowadziła - w zakresie wynikającym z informacji zamieszczonych na stronach internetowych - kursy z wolnego naboru, kursy na zlecenie oraz szkolenia jednodniowe; kursy te w L. prowadzone były w pracowniach dotowanych szkół przy ul. [...], a to sprzecznie z informacjami podanymi na tych stronach internetowych, z których wynika, że informacja o wynajmie została podana (zawieszona) dopiero od dnia [...] kwietnia 2015r. i tym samym nie dotyczy 2011r. i w związku z tym spółka w 2011r. nie wynajmowała żadnej bazy dydaktycznej przy ul. [...] w L., natomiast zakres prowadzonych szkoleń według informacji internetowej nie dotyczy roku 2011, a faktyczny zakres działalności szkoleniowej prowadzonej przez stronę w 2011r. był radykalnie węższy niż jest prowadzony obecnie;
b) wadliwym przyjęciu, że działanie organu prowadzącego szkoły wobec środków z dotacji otrzymywanych przez 6 szkół w L. stanowiło naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty oraz zasad ustanowionych w uchwale nr [...] Rady Miasta z [...] listopada 2010r., oraz że strona "utajniła" pewne przelewy co spowodowało niemożność odtworzenia pełnej historii gospodarowania przez spółkę środkami publicznymi w 2011r., a to sprzecznie z materiałem dowodowym sprawy, w tym opinią biegłego rewidenta z [...] maja 2014r. (k.3269 i nast.) oraz wyciągami z rachunków bankowych stwierdzających wydatki bieżące poszczególnych szkół w 2011r. pokryte z dotacji dla tych szkół, zgodnie z którymi dane zawarte w ewidencjach wykorzystania dotacji udzielonych na realizację zadań 6 szkół w L. w 2011r. są zgodne z zapisami na kontach księgowych, na których rozliczana była przedmiotowa dotacja oraz że wszystkie wydatki szkół w L. płatne przelewem pokryte z dotacji na 2011r. stwierdzone są w.w. wyciągami z rachunków bankowych, a "wyczernienie" części przelewów na tych wyciągach dotyczyło płatności strony nie odnoszących się do szkół w L. i tym samym nie były pokrywane z dotacji dla tych szkół,
c) braku uwzględnienia z urzędu daty przekazania ostatniej części dotacji za 2010r., tj. [...] grudnia 2010r. i tym samym braku możliwości wydatkowania tej dotacji na pochodne od wynagrodzeń do końca tego roku w łącznej kwocie [...]zł z uwagi na zbyt krótki okres od otrzymania tej części dotacji do końca 2010r.,
d) pominięciu w wyjaśnieniu stanu faktycznego dowodów wykazujących, iż strona w ramach autonomicznych, ustawowych uprawnień utworzyła jednostkę obsługi ekonomiczno- administracyjnej szkół w L. nazwaną jako: Zespół Obsługi Administracyjnej i Finansowej Szkół "L." w L., w celu wspólnej obsługi finansowej, organizacyjnej, administracyjnej oraz kadrowej szkół w L., co zapewniło racjonalność i oszczędność w wydatkach strony na ten cel i tym samym oszczędności w wykorzystaniu dotacji w 2011r.,
e) wadliwym przyjęciu, że dwóch koordynatorów, dyrektor ds. szkolenia, archiwista szkolny, specjalista ds. księgowości, asystent księgowej - w ramach Zespołu Obsługi Administracyjnej i Finansowej Szkół "L." w L. oraz zleceniobiorca wykonujący obsługę programów komputerowych Sfinks, Unikap, Płatnik - nie wykonywali czynności związanych z realizacją zadań szkół w L. w zakresie kształcenia, wychowania i opieki - czyli w istocie zadań samych szkół, a wykonywali zadania organu prowadzącego szkoły - i tym samym wydatki na ich wynagrodzenia w 2011r. z w.w. tytułu nie podlegają pokryciu z dotacji na 2011r., a to sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym sprawy - dowodami złożonym przez stronę wraz z pismem z dnia 28 lutego 2014r. oraz wyjaśnieniami strony, a także wraz z pismem z dnia 29 sierpnia 2014r. oraz wyjaśnieniami strony, oraz pominięciu w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji wszystkich zarzutów strony w tym zakresie i dowodów znajdujących się w materiale dowodowym sprawy,
f) wadliwym przyjęciu, że wykonane w 2011r. remonty pomieszczeń, instalacji w tych pomieszczeniach zajmowanych i wykorzystywanych przez szkoły na łączną kwotę [...]zł i pokryte z dotacji udzielonej dla tych szkół w 2011r. nie stanowiły bieżących napraw i konserwacji pomieszczeń obciążających najemcę lokali - stronę i w konsekwencji brak przyjęcia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że poniesienie wydatków na bieżące naprawy i konserwacje w.w. pomieszczeń na wskazaną kwotę przez stronę jako najemcę zapewniało szkołom realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej - w tych pomieszczeniach, tym samym beneficjentem tych wydatków byli uczniowie/słuchacze szkół,
g) przekroczeniu ustawowych ram postępowania kontrolnego wyznaczonych przez art. art. 90 ust. 3d i 3e uso, polegającego na ustaleniu, że dotacja wykorzystana na pokrycie wydatku bieżącego szkoły w kwocie [...]zł na zakup wody źródlanej wykorzystywanej w pracowni gastronomicznej w Technikum dotyczyła wydatku, który "nie był niezbędny" dla przeprowadzenia procesu dydaktycznego w pracowni gastronomicznej, pomimo tego, iż z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa woda źródlana była zamawiana przez nauczycieli praktycznej nauki zawodu co zatwierdzał dyrektor szkoły i woda ta była używana do sporządzania produktów w ramach zajęć dydaktycznych pracowni gastronomicznej w Technikum,
h) pominięciu, że nakazana do zwrotu kwota [...]zł jako wydatek na zakup artykułów spożywczych na posiedzenie zarządu strony, została przez stronę zwrócona w ramach kwoty [...]zł-zgodnie z pismem strony z dnia [...] września 2013r.,
i) pominięciu w wyjaśnieniu stanu faktycznego dowodów, iż dotacja wykorzystana została na pokrycie wydatku bieżącego w kwocie [...]zł za prowadzenie rachunku bankowego dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej "L." w L. oraz dla Liceum Ogólnokształcącego "L." w L., którymi to rachunkami bankowymi szkoły dysponowały zgodnie z ustawowym obowiązkiem i na w.w. rachunki bankowe wpływały dotacje na 2011r.,
j) pomięciu przez organ pierwszej instancji dwóch protokołów z posiedzeń Szkolnej Komisji Stypendialnej za rok szkolny 2010/2011 z dnia [...] stycznia 2011r. oraz za rok szkolny 2011/2012 z dnia [...] maja 2011r. oraz dwóch protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej Technikum "L." w L. z 11 dnia stycznia 2011r. i dnia [...] września 2011r. wykazujących ustalenie przez komisję stypendialną średniej ocen na "3" i ocenę z zachowania "dobrą" - w oparciu o analizę ocen uczniów w szkole zawodowej, uwzględniającą zdolności uczniów z poszczególnych klas i zaakceptowanie tego przez Radę Pedagogiczną - jako podstawy przyznania przez dyrektora szkoły dla uczniów Technikum "L." w L. stypendiów za wyniki w nauce na łączną kwotę [...]zł.
Po drugie, zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 251 ust. 1 i 4 u.f.p. i art. 90 ust. 3d u.s.o. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że zapłata w styczniu 2011r. wydatku bieżącego szkół w łącznej kwocie [...]zł z tytułu pochodnych od wynagrodzeń pracowników szkół za grudzień 2010r. nie podlega pokryciu z dotacji przekazanej w 2011r.,
b) art. 5 ust. 7 pkt 3 i 9 u.s.o. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 90 ust 3d u.s.o. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że czynności na rzecz szkół związane z realizacją zadań tych szkół w zakresie kształcenia, wychowania opieki wykonywane przez: dwóch koordynatorów, dyrektora ds. szkolenia, archiwisty szkolnego, specjalistę ds. księgowości, asystenta księgowej - w ramach Zespołu Obsługi Administracyjnej Finansowej Szkół "L." w L. oraz przez zleceniobiorcę wykonującego obsługi programów komputerowych Sfinks, Unikap, Płatnik - stanowią wykonanie obowiązków organu prowadzącego szkołę, nie zaś przyjęcie prawidłowo, że powyższe czynności jako związane i realizacją zadań szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki nie stanowią wykonania obowiązku organu prowadzącego szkoły - a stanowią obowiązki tych szkół i tym samym wydatki na wynagrodzenia w 2011r. tych osób z w.w. tytułów podlegają pokryciu z dotacji na 2011r.,
c) art. 5 ust. 7 pkt 1 u.s.o. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 90 ust. 3d u.s.o. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że poniesienie wydatków przez stronę jako najemcę na bieżące naprawy i konserwacje pomieszczeń, instalacji w tych pomieszczeniach zajmowanych i wykorzystywanych przez szkoły na łączną kwotę [...]zł stanowiło obowiązek organu prowadzącego szkołę, nie zaś przyjęcie prawidłowo, że poniesienie tych wydatków na bieżące naprawy i konserwacje pomieszczeń zajmowanych i wykorzystywanych przez szkoły "L." zapewniało możliwość realizacji zadań szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej w tych pomieszczeniach i tym samym beneficjentem tych wydatków byli uczniowie/słuchacze szkół, zatem wydatki te podlegają pokryciu z dotacji na 2011r.,
d) art. 90 ust. 3 d i 3e u.s.o. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, z przekroczeniem zakresu upoważnienia do kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji, że dotacja wykorzystana na pokrycie wydatku bieżącego szkoły w kwocie [...]zł na zakup wody źródlanej wykorzystywanej w pracowni gastronomicznej w Technikum dotyczyła wydatku, który "nie był niezbędny" dla przeprowadzenia procesu dydaktycznego w pracowni gastronomicznej, pomimo tego, że woda ta była zamawiana przez nauczycieli praktycznej nauki zawodu, co zatwierdzał dyrektor szkoły i woda ta była używana do sporządzania produktów w ramach zajęć dydaktycznych pracowni gastronomicznej w Technikum,
e) art. 251 ust. 1 u.f.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu stronie zwrotu kwoty [...]zł wydatkowanej na zakup artykułów spożywczych na posiedzenie zarządu strony, pomimo iż ta kwota już została przez stronę zwrócona w ramach kwoty [...]zł - pismo strony z [...] września 2013r.,
f) art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i art. 90 ust. 3d u.s.o. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dotacja wykorzystana na pokrycie wydatku bieżącego w kwocie [...]zł za prowadzenie rachunku bankowego dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej "L." w L. oraz dla Liceum Ogólnokształcącego "L." w L., dotyczyła wydatku obciążającego organ prowadzący szkoły, nie zaś przyjęcie prawidłowo, że poniesienie w.w. wydatku bieżącego związane było z ustawowym obowiązkiem dysponowania rachunkami bankowymi przez te szkoły, w konsekwencji szkoły korzystały z tych rachunków bankowych i tym samym wydatek zapewniał realizację zadań szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej,
g) art. 90 ust. 3d u.s.o. w zw. z art. 90g ust. 2, 6-8, 9, 11 u.s.o. polegające na przyjęciu, że:
- przyznane przez dyrektora szkoły dla uczniów Technikum "L." w L. stypendia za wyniki w nauce w oparciu o ustaloną przez komisję stypendialną średnią ocen na "3" i ocenę zachowania "dobrą" - jako wynik analizy ocen uczniów w szkole zawodowej, uwzględniającej zdolności uczniów z poszczególnych klas, zaakceptowane następnie przez Radę Pedagogiczną, nie spełniają ustawowego kryterium przyznania stypendium za wyniki w nauce, tj. "wysokiej średniej ocen",
- strona nie wykazała wypłaty stypendiów za wyniki w nauce na rzecz uczniów Technikum "L." w L. w łącznej kwocie [...]zł, pomimo tego, że strona przekazała kwoty stypendiów na konta uczniów do ich dyspozycji oraz oświadczyła, że wypłata nastąpiła drodze potrącenia wzajemnych należności, zgodnie z wnioskami uczniów, i tym samym pokryła ten wydatek bieżący dotacją dla Technikum "L." w L. w 2011r. w kwocie [...]zł,
- wypłacone przez stronę uczniom - stypendium za wyniki w nauce nie stanowi wydatku bieżącego szkoły na realizację zadań w zakresie kształcenia wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i tym samym wydatek taki nie może zostać pokryty z dotacji, pomimo tego, iż jest to wydatek wprost motywujący do nauki i realizujący jednocześnie funkcję wychowawczą.
Formułując powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji; orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądzenie od pozwanego organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Sąd z dokumentów prywatnych - wydruków ze strony internetowej [...] na okoliczność podania (zawieszenia) informacji na tej stronie o wynajmie sal dydaktycznych dopiero [...] kwietnia 2015r. (środa, godz.12.18) i tym samym nie wynajmowania przez stronę pomieszczeń (sal dydaktycznych, pracowni) zajmowanych przez szkoły "L." w L. w 2011r., a dopiero od daty podania (zawieszenia) tej informacji oraz na okoliczność nie prowadzenia przez stronę w 2011r. innej działalności szkoleniowej w pracowniach dotowanych szkół przy ul. [...] według informacji wynikających z tych stron internetowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] stycznia 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęło pismo od Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016r., w którym organ odwoławczy wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów: decyzji nr [...] L. Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2006r. oraz decyzji nr [...] L. Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2012r. o przyznaniu akredytacji placówce Centrum Usług Szkoleniowych L. Sp. z o.o., wydanych na podstawie art. 68b ust. 2 u.s.o. oraz §16 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 grudnia 2003r. w sprawie akredytacji placówek i ośrodków prowadzących kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych (Dz.U Nr 227, poz. 2247 ze zm.), na okoliczność prowadzenia przez skarżącą w 2011r. i w okresie wcześniejszym, w pracowniach dotowanych szkół w L. przy ul. [...], kursów z wolnego naboru, kursów na zlecenie oraz szkoleń jednodniowych, tj. działalności oświatowej innej niż w zakresie dotowanych szkół.
Z treści decyzji z dnia [...] października 2006r. wynika, iż spółce przyznano akredytację dla prowadzenia kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych w zakresie następujących kursów: kosmetyka, księgowość komputerowa z obsługą kadr, kadry i płace z obsługą sekretariatu, masaż klasyczny 1 i 2 stopnia, kurs komputerowy 1 i 2 stopnia, kurs fryzjerski, wizaż i stylizacja, kurs pedagogiczny dla mistrzów i instruktorów oraz kurs dla pracowników administracyjno-biurowych. Z kolei z treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2012r. wynika, iż niezależnie od kursów objętych akredytacją z 2006r., spółka w 2011r. prowadziła następujące kursy: florystyczny z elementami decoupage, projektowania i pielęgnacji terenów zielonych, sprzedawca z obsługą kas fiskalnych i komputera, murarz-tynkarz wraz z technologią wykończenia wnętrz, kucharz małej gastronomii z elementami kateringu oraz kucharz. Decyzją tą przyznano spółce akredytację na kursy: grafika komputerowa oraz opiekun osoby starszej z językiem angielskim.
Zgodnie natomiast z §3 powołanego wyżej rozporządzenia, będącego podstawą wydania decyzji o przyznanie akredytacji może ubiegać się placówka prowadząca co najmniej rok szkolenie w zakresie objętym wnioskiem o przyznanie akredytacji, którego czas trwania obejmował nie mniej niż 30 godzin zajęć edukacyjnych, wdrażająca i upowszechniająca nowoczesne rozwiązania programowo-metodyczne i organizacyjne służące podnoszeniu jakości prowadzonego kształcenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu pisma podniosło ponownie, iż opłacanie z dotacji wynagrodzeń kadry zarządzającej w spółce prowadzącej działalność edukacyjną oraz pokrycie z dotacji kosztów remontu stanowiło finansowanie obligatoryjnych zadań własnych organu, a zatem było wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Jednocześnie Kolegium podtrzymało twierdzenia zawarte w decyzji, iż prowadzenie przez spółkę pod tym samym adresem działalności edukacyjnej w formie kursów szkolenia ustawicznego w 2011r. i obecnie –wskazuje na okoliczności, iż kadra zarządzająca w spółce, oprócz obsługi szkół, zajmowała się administrowaniem kursami, a pomieszczenia wyremontowane dzięki środkom z dotacji na 2011r. służyły, i nadal służą, szeroko zakreślonej działalności spółki L.. W konsekwencji nie można uznać, że rozliczone kwoty stanowiły bieżące wydatki związane z kształceniem i wychowaniem uczniów w 2011r. przez dotowane szkoły.
Sąd na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016r. postanowił uwzględnić wniosek organu odwoławczego i na podstawie art. 106 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718), dalej: "P.p.s.a.", dopuścić dowód z dokumentów w postaci wskazanych decyzji. Jednocześnie Sąd postanowił zakreślić pełnomocnikowi skarżącej siedmiodniowy termin do zajęcia stanowiska w przedmiocie treści pisma z dnia [...] stycznia 2016r. i wniosków w nim zawartych.
Pełnomocnik skarżącej przedstawił w imieniu mocodawcy stanowisko w odniesieniu do treści pisma organu odwoławczego pismem z dnia 21 czerwca, które wpłynęło do Sądu w dniu następnym. Podtrzymał w nim w całości stanowisko przedstawione w skardze oraz wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów prywatnych –wyciągów z dzienników zajęć dla kursów prowadzonych przez stronę w L., S. i Z. w roku szkolnym 2010/2011 i 2011/2012- dla wykazania, że kursy potwierdzone tymi dziennikami zajęć nie były administrowane przez koordynatorów szkół, dyrektora ds. szkolenia, archiwistę szkolnego, specjalistę ds. księgowości oraz asystentkę głównej księgowej. Z adnotacji zawartych w wyciągach z 11 dzienników zajęć dla kursów prowadzonych przez stronę w L., S. i Z. wynika zaś, iż w rubrykach tych dzienników : "organizacja kursu, pkt kierownik" widnieje wpisana inna osoba niż koordynatorzy szkół, dyrektor ds. szkolenia, archiwista szkolny, specjalista ds. księgowości czy asystentka głównej księgowej.
Natomiast odnosząc się do dowodu z decyzji L. Kuratora Oświaty pełnomocnik podniósł, iż w jego ocenie żadna ze wskazanych decyzji nie stwierdza okoliczności faktycznych podnoszonych przez organ odwoławczy. Przeciwnie, stwierdzają one okoliczności faktyczne diametralnie odmienne od podnoszonych przez organ. Z decyzji wprost wynika, że strona co najmniej od roku poprzedzającego wniosek o akredytację, w tym na dzień wydania decyzji, dysponuje bazą wyposażoną w środki dydaktyczne: pomieszczenia zapewniające prawidłowy przebieg procesu kształcenia, środki dydaktyczne umożliwiające prowadzenie zajęć, w szczególności z zastosowaniem techniki komputerowej i sieci teleinformatycznej oraz baza ta spełnia warunki bezpieczeństwa i higieny pracy. Stanowi o tym §4 rozporządzenia. Powyższe oznacza, iż co najmniej od 2005r. strona dysponowała odpowiednia bazą. Wobec tego to nie poniesione wydatki na bieżące naprawy i konserwacje pomieszczeń w 2011r. służyły wskazywanej przez organ odwoławczy działalności szkoleniowej. Nadto z decyzji z 2012r. wynika, iż spółka w 2011r. prowadziła działalność szkoleniową w niewielkich rozmiarach (jednorazowość, brak powtarzalności kursów).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy tym, jak o tym stanowi art. 3 §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy albo w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, jak to wynika z treści art. 145 § 1pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a. Z kolei z przepisu art. 134 §1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie może przy tym, jak o tym stanowi §2 powołanego artykułu, wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Odnosząc się do zgłoszonych przez strony postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie -na podstawie art. 106 §3 P.p.s.a.- wniosków dowodowych, zauważyć należy, iż istota uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w powołanym przepisie, polega na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Z tego względu postępowanie uzupełniające z dokumentu dopuszczalne będzie wówczas, gdy postulowany dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2005r., sygn. akt II GSK 164/05). Celem tego postępowania nie jest zaś ponownie ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego do poczynionych ustaleń. (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2014, s. 346).
Podkreślić także trzeba, iż dokonując oceny wniosku dowodowego strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej kolejności dokonać należy oceny wstępnej zasadności przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu, która ma charakter wyłącznie formalny i sprowadza się do badania przesłanek procesowych dopuszczalności dowodu z dokumentu, takich jak dokumentowy charakter dowodu, celowość jego przeprowadzenia, niezbędność dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy czy długość postępowania sądowego. Dopiero jeżeli po wstępnej ocenie sąd administracyjny stwierdzi spełnienie wszystkich przesłanek procesowych, o których mowa w art. 106 §3 P.p.s.a., może dojść do przekształcenia fazy oceny wstępnej w prezentację dowodu (A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2009, z. 2, s. 45).
Odnosząc powyższe do wniosku dowodowego organu odwoławczego, złożonego pismem z dnia [...] stycznia 2016r. wskazać należy, po pierwsze, iż dowód postulowany we wskazanym piśmie pozostaje w związku z kontrolą legalności zaskarżonego aktu. Został on bowiem powołany dla wykazania okoliczności prowadzenia przez stronę skarżącą w 2011r. w pomieszczeniach w L. przy ul. [...], tj. pomieszczeniach dydaktycznych dotowanych szkół, innych jeszcze zajęć i kursów, czyli wykorzystywania wskazanych obiektów nie tylko dla realizacji zadań dotowanych szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej (por. art. 90 ust. 3d u.s.o.), ale także dla realizacji innej jeszcze działalności spółki, która nie podlegała dotowaniu z budżetu Miasta na podstawie przepisów u.s.o. Okoliczność ta, powoływana przez organy prowadzące postępowanie jako jeden z argumentów dotyczących wykorzystania przez skarżącą dotacji udzielonej na podstawie u.s.o. niezgodnie z przeznaczeniem i negowana przez skarżącą, ma znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Jednocześnie fakt prowadzenia przez skarżącą w pomieszczeniach dotowanych szkół w 2011r. innej działalności nie jest nową okolicznością, przedstawioną dopiero w piśmie organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016r. Przeciwnie, fakt ten był podnoszony przez organy prowadzące postępowanie zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji i znalazł wyraz w uzasadnieniach decyzji. Organy nie powołały jedynie na okoliczność prowadzenia tychże zajęć dowodów ze wskazanych we wniosku dowodowym decyzji wydanych przez L. Kuratora Oświaty w 2006r. i 2012r. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż wnioskowany dowód dotyczy okoliczności znanej skarżącej, gdyż była ona adresatem zarówno pierwszej, jak i drugiej decyzji wymienionej przez organ odwoławczy we wniosku dowodowym. Z tego względu Sąd, uwzględniając wniosek zawartym w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016r., postanowił dopuścić dowód z decyzji nr [...] L. Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2006r. oraz decyzji tego samego organu nr [...] z dnia [...] lutego 2012r. i przeprowadzić ten dowód po zamknięciu rozprawy. Pełnomocnik strony skarżącej wypowiedział się co do dopuszczonych dowodów pismem z dnia [...] czerwca 2016r.
Z treści pierwszej z powołanych decyzji wynika wprost, iż skarżącej przyznano akredytację dla prowadzenia kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych w zakresie następujących kursów: kosmetyka, księgowość komputerowa z obsługą kadr, kadry i płace z obsługą sekretariatu, masaż klasyczny 1 i 2 stopnia, kurs komputerowy 1 i 2 stopnia, kurs fryzjerski, wizaż i stylizacja, kurs pedagogiczny dla mistrzów i instruktorów oraz kurs dla pracowników administracyjno-biurowych. Natomiast z treści uzasadnienia kolejnej decyzji wynika, iż niezależnie od kursów objętych akredytacją z 2006r., spółka w 2011r. prowadziła następujące kursy: florystyczny z elementami decoupage, projektowania i pielęgnacji terenów zielonych, sprzedawca z obsługą kas fiskalnych i komputera, murarz-tynkarz wraz z technologią wykończenia wnętrz, kucharz małej gastronomii z elementami kateringu oraz kucharz. Biorąc pod uwagę treść §3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 grudnia 2003r. w sprawie akredytacji placówek i ośrodków prowadzących kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych, zgodnie z którym o przyznanie akredytacji może ubiegać się placówka prowadząca co najmniej rok kształcenie w zakresie objętym wnioskiem o przyznanie akredytacji, w formach pozaszkolnych, których czas trwania obejmował nie mniej niż 30 godzin zajęć edukacyjnych, wdrażająca i upowszechniająca nowatorskie rozwiązania programowo-metodyczne i organizacyjne służące podnoszeniu jakości prowadzonego kształcenia, przyjąć należy, iż skarżąca spółka prowadziła w L. przy ul. [...] inne zajęcia, niż zajęcia dotowanych szkół, przynajmniej od 2005r. Z uzasadnienia drugiej z powołanych decyzji wynika zaś expressis verbis, iż takie zajęcia były prowadzone w 2011r. Ma zatem rację organ odwoławczy twierdząc, iż pomieszczenia w L. przy ul. [...], w których prowadzone były zajęcia dotowanych szkół, wykorzystywane były w 2011r. przez spółkę do prowadzenia innych jeszcze kursów i szkoleń, niż zajęcia dotowanych szkół, a kadra administracyjna spółki, oprócz obsługi dotowanych szkół, zajmowała się administrowaniem innymi kursami i szkoleniami.
Wypowiadając się co do dopuszczonych dowodów pełnomocnik skarżącej, powołując §4 wskazanego wyżej rozporządzenia z 20 grudnia 2003r., wskazał, że z decyzji dopuszczonych jako dowody wynika natomiast, iż strona skarżąca co najmniej od 2005r. dysponowała odpowiednią bazą wyposażoną w środki dydaktyczne, umożliwiającą uzyskanie akredytacji. Zatem to nie wydatki na bieżące naprawy i konserwacje pomieszczeń oraz instalacji w tych pomieszczeniach, pokryte z dotacji, służyły wykonywanej przez skarżącą działalności szkoleniowej. Pomieszczenia, o których mowa podlegały jednak systematycznemu zużyciu dlatego zasadne było finansowanie z dotacji na 2011r. bieżących napraw tychże pomieszczeń. Odnosząc się do tego twierdzenia pełnomocnika należy zauważyć, iż zgodnie z §4 powołanego rozporządzenia placówka może uzyskać akredytację, jeżeli zapewnia bazę wyposażoną w środki dydaktyczne, w tym: pomieszczenia dydaktyczne zapewniające prawidłowy przebieg procesu kształcenia, w procesie kształcenia są wykorzystywane środki dydaktyczne umożliwiające prowadzenie zajęć zgodnie z założonymi celami programowymi, w szczególności z zastosowaniem techniki komputerowej i sieci teleinformatycznej, baza i wyposażenie dydaktyczne są systematycznie dostosowywane do potrzeb prowadzonego kształcenia zaś baza ta spełnia warunki bezpieczeństwa i higieny nauki i pracy. Uzyskanie akredytacji wskazuje zatem rzeczywiście, iż strona posiadała odpowiednio wyposażone i spełniające określone warunki pomieszczenia. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że sfinansowane z dotacji na 2011r. wydatki za –według skarżącej spółki- konserwacje bieżące w nieruchomości przy ul. [...] w L. oraz zakup materiałów budowlanych- wobec ustalenia, iż w pomieszczeniach przy ul. [...] prowadzono także inną działalność, nie służyły również tej innej, niż prowadzenie dotowanych szkół, działalności spółki.
Odnosząc się z kolei do, zgłoszonego w skardze, wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów prywatnych –wydruków ze strony internetowej [...] stwierdzić należy, iż nie mógł on zostać uwzględniony. Strona dowód z wydruków dokumentów zawieszonych na wskazanej stronie przedstawiła na okoliczność podania (zawieszenia) informacji na tej stronie o wynajmie sal dydaktycznych dopiero [...] kwietnia 2015r. (środa, godz. 12.18) i tym samym niewynajmowania przez stronę pomieszczeń (sal dydaktycznych, pracowni) zajmowanych przez szkoły prowadzone przez skarżącą w L. w 2011r., a dopiero od daty podania (zawieszenia) tej informacji oraz na okoliczność nieprowadzenia przez skarżącą w 2011r. innej działalności szkoleniowej w pracowniach dotowanych szkół przy ul. [...].
W tym miejscu raz jeszcze odwołać należy się do konieczności dokonania wstępnej, formalnej oceny wnioskowanego dowodu z punktu widzenia dokumentowego charakteru przedstawianego dowodu, celowości jego przeprowadzenia, niezbędności dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy czy długości postępowania sądowego, przez przejściem do następnej fazy oceny dowodu, o charakterze merytorycznym. Tymczasem zaoferowany w skardze przez pełnomocnika skarżącej środek dowodowy w postaci dokumentu prywatnego, w formie wydruku ze strony internetowej, z uwagi na jego zawieszenie na stronie internetowej w dniu [...] kwietnia 2015r. o godz. 12.18, nie mógł służyć do wykazania, iż w 2011r. skarżąca nie wynajmowała sal i innych pomieszczeń dydaktycznych w L. przy ul. [...], ani do wykazania, iż skarżąca nie prowadziła w 2011r. innej działalności szkoleniowej w pracowniach dotowanych szkół. Przeprowadzenie wnioskowanego przez pełnomocnika skarżącej dowodu było zatem niecelowe. Z tego względu Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy strony skarżącej, zawarty w skardze. Zauważyć bowiem należy, po pierwsze, iż sam fakt zawieszenia informacji na stronie internetowej w dniu [...] kwietnia 2015r. o godz. 12.18 nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Po drugie natomiast, fakt zawieszenia na stronie internetowej powoływanych przez pełnomocnika skarżącej dokumentów prywatnych we wskazanej dacie, mimo niewątpliwego znaczenia informacyjnego danych prezentowanych na stronach internetowych, w żaden sposób nie uzasadnia jednak wniosku, że skarżąca nie prowadziła innej działalności szkoleniowej w pracowniach dotowanych szkół lub nie wynajmowała sal i innych pomieszczeń dydaktycznych w 2011r., tj. przez zawieszeniem w 2015r. informacji wskazywanej przez pełnomocnika strony. Skarżąca mogła bowiem to robić bez informowania o tym na stronie internetowej lub informując innym dokumentem zawieszonym na tej czy innej stronie internetowej odpowiednio wcześniej. Że takie kursy prowadziła w pracowniach dotowanych szkół, także w 2011r., wynika zaś ze wskazanych wyżej decyzji L. Kuratora Oświaty.
Odnosząc się zaś do wniosku dowodowego strony, zgłoszonego pismem z dnia [...] czerwca 2015r., złożonego w Biurze Podawczym Sądu w dniu następnym, stwierdzić należy, że nie mógł on zostać uwzględniony. Wprawdzie, zgodnie z treścią art. 113 §2 P.p.s.a., możliwe jest przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu po zamknięciu rozprawy, jeżeli jest to dokument znany stronom, a przeprowadzenie rozprawy co do tego dokumentu jest zbyteczne. Jednakże wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu powinien zostać złożony przed zamknięciem rozprawy. W ocenie Sądu z treści art. 106 i art. 113 P.p.s.a. wynika bowiem, iż jeżeli taki wniosek został złożony przez stronę w sądzie już po zamknięciu rozprawy, choć przed wydaniem wyroku, to Sąd nie jest zobligowany do ustosunkowania się do niego w zaskarżonym wyroku, a tym bardziej do jego uwzględnienia (por. wyrok NSA z 9 września 2005 r., sygn. akt I FSK 76/05). Jedynie zatem na marginesie można zaznaczyć, iż wśród 11 wyciągów z dzienników zajęć prowadzonych przez stronę w L., S. i Z., przedstawionych przez pełnomocnika skarżącej w omawianym wniosku dowodowym, tylko 3 z nich dokumentują prowadzenie kursów wymienionych w decyzjach L. Kuratora Oświaty, które zostały dopuszczone jako dowód w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a pozostałe dokumentują inne jeszcze kursy prowadzone przez skarżącą w 2011r.
Przechodząc zaś do sformułowanych w skardze zarzutów Sąd stwierdza, iż nie można podzielić zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a." w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, których naruszenie zarzucono, organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z kolei art. 77 §1 wymaga, aby organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zaś ocena, czy dana okoliczność została udowodniona może być sformułowana, jak tego wymaga art. 80, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Naruszenie wskazanych przepisów prowadziłoby zatem do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie natomiast z art. 107 §3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Naruszenie powyższych przepisów K.p.a., w ocenie pełnomocnika skarżącej, polegało, po pierwsze, na wadliwym przyjęciu, iż skarżąca w 2011r., niezależnie od prowadzenia sześciu dotowanych szkół, prowadziła w pomieszczeniach w L. przy ul. [...] kursy z wolnego naboru, kursy na zlecenie oraz szkolenia jednodniowe oraz, że oferowała najem bazy dydaktycznej; że działanie spółki jako organu prowadzącego szkoły wobec środków z dotacji stanowiło naruszenie przepisów u.s.o. oraz zasad ustanowionych w uchwale Rady Miasta nr [...], co spowodowało niemożność pełnego odtworzenia pełnej historii gospodarowania przez spółkę środkami publicznymi w 2011r.; że dwóch koordynatorów, dyrektor ds. szkolenia, archiwista szkolny, specjalista ds. księgowości, asystent księgowej oraz zleceniobiorca wykonujący obsługę programów komputerowych Sfinks, Unikap i Płatnik nie wykonywali czynności związanych z realizacją zadań szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki; że wykonywane remonty pomieszczeń i instalacji w tych pomieszczeniach nie stanowiły bieżących napraw i konserwacji obciążających najemcę lokali, czyli stronę. Po drugie, naruszenie wskazanych przepisów K.p.a. polegało na pominięciu w wyjaśnieniu stanu faktycznego, że strona utworzyła jednostkę obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół, co zapewniło racjonalność i oszczędność w wydatkach strony i tym samym oszczędności w wykorzystaniu dotacji; że nakazana do zwrotu kwota [...]zł, stanowiąca wydatek na zakup artykułów spożywczych na posiedzenie zarządu skarżącej spółki została zwrócona w ramach zwracanej kwoty [...]zł.; że dotacja w kwocie [...]zł została wykorzystana na pokrycie wydatku bieżącego, jakim jest opłata za prowadzenie rachunków bankowych dla dwóch szkół oraz pominięciu przez organ I instancji dwóch protokołów z posiedzeń szkolnej komisji stypendialnej i dwóch protokołów z posiedzeń rady pedagogicznej, wykazujących ustalenie średniej ocen na "3" i ocenę zachowania "dobrą" w oparciu o analizę ocen uczniów w szkole, uwzględniającą zdolność uczniów w poszczególnych klas. Po trzecie, naruszenie powołanych wyżej przepisów K.p.a. według pełnomocnika skarżącej polegało na braku uwzględnienia z urzędu daty przekazania ostatniej raty dotacji za 2010r., uniemożliwiającej wydatkowanie tej dotacji na pochodne od wynagrodzeń do końca tego roku, a ponadto na przekroczeniu ustawowych ram postępowania kontrolnego wyznaczonych przez art. 90 ust. 3d i 3e u.s.o., polegającego na ustaleniu, iż zakup wody źródlanej nie był niezbędny dla prowadzenia procesu dydaktycznego.
Odnosząc się wstępnie do wskazanych zarzutów należy zaznaczyć, iż w ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie podejmowały wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wyczerpująco zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy, formułując oceny na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego i nie stawiając przy tym wyżej interesu publicznego ponad interes strony postępowania. Nie można również podzielić zarzutu naruszenia zasady praworządności oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
Formułując taką ocenę Sąd miał na względzie przedmiot postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, jakim jest kontrola prawidłowości wykorzystania dotacji przekazanej spółce na podstawie u.s.o., jako podmiotowi prowadzącemu placówki oświatowe niepubliczne o uprawnieniach publicznych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2012r., sygn. akt II GSK 1860/11, zgodnie z którym beneficjent otrzymujący dotacje ma określone obowiązki w zakresie dokumentowania ich wykorzystania, a w szczególności w zakresie wykazania wydatkowania dotacji zgodnie z jej celami. Wykazaniu tego faktu sprzyja niewątpliwie prowadzenie przejrzystej rachunkowości, zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 pkt 2 - 6 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz.U z 2013r. poz. 330 ze zm.), dalej: "u.r.", w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 listopada 2000r. (Dz.U. Nr 113, poz.1186), tj. obowiązującym w 2011r. Chodzi zatem o prowadzenie rachunkowości odrębnej dla każdej szkoły prowadzonej przez skarżącą, a także o przypisanie odrębnych rachunków bankowych - do poszczególnych szkół, zgodnie z treścią art. 90 ust. 3c u.s.o. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.r., jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy. Zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, ujmuje się w księgach rachunkowych i wykazuje w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną. Dla rzetelnego przedstawienia sytuacji finansowej szkół konieczne jest więc, by w rozliczeniach posługiwały się własnym rachunkiem bankowym.
W tym miejscu zauważyć należy, iż nie jest uzasadniony zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania mający polegać na wadliwym przyjęciu, że działanie skarżącej, jako organu prowadzącego szkoły, polegające na zakreśleniu niektórych danych w sposób uniemożliwiający odczytanie w dokumentacji przedłożonej wraz rozliczeniem dotacji, stanowiło naruszenie u.s.o. oraz powołanej wyżej uchwały Rady Miasta. Fakt zakreślenia niektórych danych w złożonej dokumentacji jest niesporny. Jednocześnie wskazany wcześniej sposób prowadzenia rachunkowości przez spółkę prowadzącą szkoły oraz przedstawione w związku z rozliczeniem dotacji materiały z wykreśloną częścią informacji w sposób uniemożliwiający ich odczytanie, utrudniał sprawdzenie operacji przepływu środków pieniężnych, które potwierdziłyby faktycznie ponoszone wydatki na określone cele. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie nie miał obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczność prawidłowości działań podjętych przez podmiot prowadzący szkoły. Dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny bowiem jasno wynikać z dokumentacji organizacyjnej, dokumentacji dotyczącej przebiegu nauczania i finansowej szkół. Organ był natomiast zobowiązany zbadać, czy zgromadzona przez szkołę dokumentacja pozwala na stwierdzenie, że określone transakcje wykonano w ramach realizacji celu, o którym mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. oraz w jakiej kwocie dana transakcja finansowana była z dotacji (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2015r., sygn. akt II GSK 1616/14). Na fakt ten zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji oraz odpowiedzi na skargę.
Powyższej oceny nie zmienia przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej spółki, przy piśmie z dnia [...] maja 2014r., opinia biegłego rewidenta z dnia [...] maja 2014r. na temat zgodności danych zawartych w ewidencjach wykorzystania dotacji udzielonych [...] L. Sp. z o.o. na realizację zadań sześciu szkół w L. w 2011r. Po pierwsze, z treści opinii nie wynika, aby skarżąca przekazała biegłemu rewidentowi materiały źródłowe z wykreślonymi niektórymi danymi, jak w przypadku materiałów przedstawionych organowi administracyjnemu wraz w rozliczeniem dotacji. Po drugie zaś, co bardziej istotne, to właściwy organ administracji publicznej, a nie biegły rewident, dokonuje oceny przedstawionego przez beneficjenta rozliczenia dotacji i to temu organowi beneficjent winien przekazać wraz z rozliczeniem odpowiednie materiały.
Zaznaczyć jednak trzeba, iż naruszenie przez skarżącą spółkę obowiązków podmiotu otrzymującego dotację, wynikających ze wskazanych przepisów u.r. i u.s.o., a także uchwały Rady Miasta nr [...], nie stanowiło podstawy orzeczenia o obowiązku zwrotu dotacji. Obszerne uzasadnienie decyzji tak Prezydenta [...], jak również Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zawiera zaś wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 §3 K.p.a.
Z kolei odnosząc się do pozostałych z pierwszej grupy zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, iż jak wynika z akt sprawy oraz dopuszczonego przez Sąd dowodu w postaci powołanych wyżej dwóch decyzji L. Kuratora Oświaty skarżąca spółka prowadziła w 2011r. w pomieszczeniach w L. przy ul. [...] inne jeszcze zajęcia, oprócz zajęć dotowanych szkół, co najmniej w zakresie wyżej opisanym. Odnoszące się do tej kwestii ustalenia organów Sąd uznaje za prawidłowe, zwracając uwagę, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie twierdziło, jak pisze pełnomocnik, iż skarżąca oferowała wynajem pomieszczeń szkolnych w 2011r. ale, że czyni to obecnie. Fakt prowadzenia wskazanych zajęć w 2011r. potwierdzają także dodatkowe dowody popuszczone przez Sąd.
Prawidłowo także organy prowadzące postępowanie ustaliły zakres obowiązków dwóch koordynatorów, dyrektora ds. szkolenia, archiwisty szkolnego specjalisty ds. księgowości, asystentki księgowej oraz zleceniobiorcy wykonującego obsługę wskazanych wyżej programów komputerowych, a także zrealizowanych w budynku przy ul. [...] w L. prac budowlanych. Zarzuty skargi odnoszące się do tych kwestii w istocie wiążą się z błędną, w ocenie skarżącego wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem art. 5 ust. 7 pkt 1, 3 i 9 u.s.o.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala również zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącej o pominięciu w wyjaśnianiu stanu faktycznego utworzenia przez skarżącą spółkę jednostki obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół, co miało prowadzić do racjonalizacji wydatków i oszczędności w wykorzystaniu dotacji. Organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji nie podzielając jednak twierdzenia skarżącej, iż sposób prowadzenia przez nią szkół prowadził do oszczędności w wydatkowaniu dotacji (s.13-14 zaskarżonej decyzji). Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wyjaśniło również, iż kwota [...]zł, stanowiąca część kwoty wydatkowanej na zakup artykułów spożywczych na posiedzenia Zarządu skarżącej spółki i rady pedagogicznej, nie została objęta wpłatą z dnia [...] września 2013r. (s. 16 zaskarżonej decyzji), wskazując dodatkowo, że żądana kwota zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem na zakup artykułów spożywczych na posiedzenie zarządu skarżącej spółki i rady pedagogicznej winna być wyższa ale modyfikacja decyzji w tym zakresie przez organ odwoławczy jest niedopuszczalna ze względu na zakaz wynikający z treści art. 139 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się również do wydatku w kwocie [...]zł za prowadzenie rachunków bankowych (s. 16-17 zaskarżonej decyzji) nie pomijając, iż były to rachunki, na które wpływały dotacje udzielone dwóm z sześciu prowadzonych przez skarżącą szkół i nie kwestionując bieżącego charakteru tych wydatków. Nie jest również zasadny zarzut pełnomocnika skarżącej, iż organ pierwszej instancji pominął protokoły z dwóch wskazanych w skardze posiedzeń szkolnej komisji stypendialnej i rady pedagogicznej (zamieszczonych na k. 3244 i 3245). Z uzasadnienia decyzji Prezydenta [...] wynika bowiem expressis verbis (s. 7 decyzji), iż także te protokoły zostały wzięte pod uwagę przez organ pierwszej instancji.
Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania poprzez brak uwzględnienia z urzędu daty [...] grudnia 201r. jako daty przekazania ostatniej części dotacji za 2010r., co uniemożliwiło sfinansowanie z dotacji za 2010r. pochodnych od wynagrodzeń za grudzień 2010r. oraz przekroczenia ram postępowania kontrolnego poprzez ustalenie, iż wydatek na zakup wody źródlanej nie był niezbędny dla przeprowadzenia procesu dydaktycznego. Oba zarzuty, ze względu na ich sformułowanie i uzasadnienie, w istocie kwestionują nie sposób prowadzenia postępowania przez organy administracji, a dokonaną przez nie wykładnię prawa materialnego i są zresztą powtórzone przez skarżącą w tej części skargi, w której zarzuca ona błędną wykładnię art. 251 ust. 1 i 4 u.f.p. oraz art. 90 ust 3d i 3 e u.s.o. Odmienna od oczekiwanej przez stronę postępowania wykładnia przepisów prawa dokonana przez organ prowadzący postepowanie nie uzasadnia jednak sama przez się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Przechodząc zaś do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, iż ich treścią jest przede wszystkim zarzut błędnej wykładni art. 5 ust. 7 pkt 1, 3 i 9 oraz art. 90 ust. 3d i 3e u.s.o., a także art. 251 ust. 1 i 4 u.f.p.
W związku z tym należy zauważyć, iż art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, czyli nadanym przez art. 1 pkt 38 lit. e) ustawy z dnia 19 marca 2009 r. zmieniającej ustawę o systemie oświaty (Dz.U. Nr 56, poz. 458) z dniem 22 kwietnia 2009r. stanowił, iż dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje, o których mowa mogą być przy tym wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Z kolei art. 5 ust. 7 u.s.o. (także w brzmieniu nadanym wskazaną wyżej ustawą zmieniającą) stanowił, iż za działalność szkoły lub placówki odpowiada organ prowadzący szkołę lub placówkę. Do jego zadań należy zaś w szczególności:
1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
3) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.), i organizacyjnej szkoły lub placówki;
4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.
Analiza przytoczonych przepisów wskazuje, iż nie wszystkie zadania organu prowadzącego szkołę, określone w art. 5 ust. 7 u.s.o. mogą być sfinansowane z dotacji udzielanej na podstawie art. 90 ust. 90 ust. 1-3a tej ustawy. Przeciwnie, omawiane dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki lub szkoły, w zakresie zadań kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. W świetle takiego brzmienia art. 90 ust. 3d u.s.o. nie sposób przyjąć, że dotacja może być wydatkowana na każdy cel związany z działalnością placówki oświatowej. W stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie dotacje są przeznaczone na dofinansowanie zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Chodzi więc o wydatki bieżące, nie wszystkie jednak ale wyłącznie mieszczące się w zakresie zadań kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Z tego względu w piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że dotacja oświatowa ma charakter mieszany, podmiotowo–celowy, gdyż udziela się jej jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale jednocześnie na konkretny cel, tj. realizację konkretnych zadań szkoły, czyli w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2014r., sygn. akt II GSK 916/13). Wskazuje się również, że rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez placówkę oświatową, bądź jednostkę prowadzącą, czy też pokrywaniu wszelkich ich wydatków (wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Kr 1304/12, wyrok NSA z dnia 8 maja 2014r., sygn. akt II GSK 229/13 oraz z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 1858/12, a w piśmiennictwie M. Pilich, Komentarz do art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty, ABC Warszawa 2012).
O istotnej zmianie treści art. 90 u.s.o., na podstawie powołanej wyżej ustawy zmieniającej u.s.o., wspomniał również Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 grudnia 2008r., sygn. akt K 19/07, zauważając, że rządowy projekt zmian u.s.o. dąży do "określenia przeznaczenia otrzymywanych dotacji na dofinansowanie realizacji zadań placówek oświatowych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej oraz ograniczenie możliwości wykorzystania tych dotacji wyłącznie do pokrywania wydatków bieżących."
Art. 90 ust. 3d u.s.o., dodany w 2009r., nie tylko zatem przewidział zakaz wykorzystywania dotacji na wydatki inne niż bieżące, ale dodatkowo zezwolił na finansowanie z dotacji wyłącznie takich wydatków bieżących, które związane są z realizacją zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Rola omawianej dotacji udzielanej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, nie polega więc na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę (placówkę oświatową) czy też pokrywania wszelkich jej wydatków.
Z kolei zgodnie z treścią art. 251 ust. 1 u.f.p., w brzmieniu obowiązującym w 2011r., i niezmienionym do chwili obecnej, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Natomiast ust. 4 tego artykułu stanowi, iż wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Skarżąca, zarzucając błędną wykładnię powołanych przepisów u.f.p. i wiążąc ją z orzeczeniem o zwrocie dotacji przyznanej na 2011r. - jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w odniesieniu do wydatków na sfinansowanie pochodnych od wynagrodzeń za 2010r. - nie wskazuje na czym ta błędna wykładnia dokonana przez organy prowadzące postępowanie miałaby polegać. W ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 251 ust. 1 i 4 poprzez błędną wykładnię jest niezasadny. W odniesieniu do tychże wydatków, uznając, że nie mogą być sfinansowane z dotacji za 2011r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż nie stanowią one wydatków związanych z realizacją zadań w roku 2011.
Pogląd powyższy należy podzielić. Na marginesie można zauważyć, iż wskazane wyżej wydatki na pochodne od wynagrodzeń mogły zostać sfinansowane dotacją za 2010r., choćby nawet faktycznie poniesione zostały już w 2011r., w okresie dopóki nie powstał obowiązek ich zwrotu, tj. zgodnie z treścią art. 251 ust. 1 u.f.p. do 31 stycznia roku następującego po roku, na który dotacji udzielono. Sąd podziela bowiem pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 20 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1107/13., iż przez wykorzystanie dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego należy rozumieć nie tylko dokonanie zapłaty za zrealizowane zadanie (jak to wynika w odniesieniu do dotacji udzielanych z budżetu państwa z treści art. 168 ust. 4 zdanie I-sze,).Ustęp 4 w art. 251 u.f.p. stanowi bowiem, iż wykorzystanie dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Na gruncie tego przepisu możliwe jest zatem przyjęcie, iż wykorzystanie dotacji może nastąpić także w inny sposób (w szczególności przez zapłatę), np. poprzez zrealizowanie zadania. Nie jest natomiast dopuszczalne "wsteczne" finansowanie wydatków wiążących się z zadaniami zrealizowanymi w poprzednim roku dotacją udzieloną na rok następny, zwłaszcza jeśli w roku poprzednim skarżąca również otrzymała dotację oświatową..
Z kolei ze względu na wykazanie przez organ prowadzący postępowanie, iż kwota [...]zł wydatkowana za zakup artykułów spożywczych na posiedzenie zarządu skarżącej spółki, która nie mogła zostać sfinansowana z dotacji oświatowej, nie została zwrócona w ramach kwoty [...]zł, nie można podzielić poglądu skarżącej o niewłaściwym zastosowaniu art. 251 ust. 1 u.f.p. Przeciwnie, ponieważ kwota, o której mowa nie została zwrócona, organ prawidłowo zastosował art. 252 ust. 5 u.f.p. zgodnie z którym zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przytoczonych wyżej przepisów art. 90 u.s.o. zauważyć należy, iż ponieważ celem dotacji jest dofinansowywanie zadań placówki jedynie w zakresie wyszczególnionym w art. 90 ust. 3d u.s.o., wydatki na obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną nie mogą być finansowane z dotacji. Z powyższego wynika, że finansowanie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej stanowi obowiązek organu prowadzącego szkołę, którego realizacja nie może być sfinansowana z dotacji. Nie można zaś wydatków z nią związanych uznać za wydatki poniesione na realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 lutego 2013r., sygn. akt I SA/Bk 6/13). Innymi słowy, dotacja, zgodnie z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, nie jest przeznaczona na ogólne finansowanie zadań placówki oświatowej. Z tego względu prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż ze względu na zakres ich obowiązków nie podlegają sfinansowaniu z dotacji wydatki na wynagrodzenia dwóch koordynatorów, dyrektora ds. szkolenia, archiwisty szkolnego, specjalisty ds. księgowości, asystentki księgowej oraz osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wynagrodzenia dla kadry zarządzającej, oprócz dyrektora szkoły, kadry administracyjnej czy technicznej, która nie prowadzi zajęć edukacyjnych - nie są bowiem związane z realizacją zadań szkoły z zakresu kształcenia, wychowania i opieki.
Prawidłowe jest także stanowisko organu odwoławczego, iż koszty zakupu materiałów budowanych, koszty przeprowadzenia prac remontowych, jak również koszty prac elektrycznych i oddymiania nie stanowią wydatków bieżących poniesionych na realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki jest bowiem zadaniem własnym organu prowadzącego, zgodnie z art. 5 ust. 7 pkt 1 u.s.o. W zestawieniu z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w 2011r. należy więc wykluczyć możliwość finansowania z dotacji oświatowej prac budowlanych, elektrycznych i oddymiania. Stanowiło to finansowanie obligatoryjnych zadań własnych organu, pozwalając na bezpieczne korzystanie z siedziby szkół. Zaznaczyć przy tym należy, iż nie zostało zakwestionowane sfinansowanie z dotacji wydatków z tytułu czynszu najmu pomieszczeń szkolnych.
Dodatkowym argumentem przytoczonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, i uwzględnionym przez Sąd w odniesieniu do braku możliwości sfinansowania wynagrodzeń wskazanych wyżej pracowników oraz wydatków na roboty budowlane, jest fakt prowadzenia przez skarżącą, oprócz dotowanej działalności szkół, także innej jeszcze działalności szkoleniowej i wykorzystywania w 2011r. obiektów dotowanych szkół do tej działalności. Po pierwsze, nie można bowiem abstrahować od obowiązku podmiotu otrzymującego dotację wykazania –poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika sposób wykorzystania dotacji –a którego skarżąca w sprawie niniejszej nie zrealizowała. Nie można więc było precyzyjne ustalić w jakim zakresie powyższe wydatki służyły działalności dotowanych szkół. Po drugie zaś, na co wskazał również organ pierwszej instancji, skarżąca finansująca z dotacji wskazane wyżej prace budowlane zawierając umowy z właścicielami obiektów wykorzystywanych na prowadzenie działalności szkoleniowej nie zapewniła sobie stabilności wykorzystywania tych obiektów przez dłuższy okres, pozwalający na przyjęcie, iż sfinansowane dotacją wydatki służyć będą uczniom prowadzonych przez skarżącą i dotowanych szkół. W takiej sytuacji rzeczywistymi beneficjentem wydatków na roboty budowlane, podnoszące standard pomieszczeń, była skarżąca, ponieważ obiekty, o których mowa służyły także innej niż dotowana działalności szkoleniowej, a także właściciele obiektów.
Prawidłowo również organ odwoławczy zakwestionował sfinansowanie z dotacji wydatków za prowadzenie rachunków bankowych dla dwóch szkół prowadzonych przez skarżącą. Korzystanie z rachunków bankowych, które zgodnie z treścią art. 90 ust. 3c u.s.o. powinny być prowadzone dla każdej szkoły lub placówki, związane było bowiem z wypełnianiem przez organ prowadzący szkoły zadań obsługi administracyjnej i finansowej, o jakich mowa w art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o. Nie służyło natomiast realizacji zadań szkoły z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, o których mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o., które by mogły być finansowane z dotacji oświatowej.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 90 ust. 3d i 3e u.s.o. poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu – z przekroczeniem zakresu upoważnienia do kontroli – że dotacja na sfinansowanie dzierżawy dystrybutorów do wody oraz zakupu wody źródlanej dotyczyła wydatku, który nie był niezbędny dla procesu dydaktycznego w pracowni gastronomicznej, Sąd stoi na stanowisku, iż zarzut ten jest niezasadny. Przytaczany wyżej art. 90 ust. 3d u.s.o. stanowi bowiem, iż dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Natomiast zgodnie z treścią art. 90 ust. 3e u.s.o. organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1a-3b, mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. Dokonując kontroli przeznaczenia dotacji udzielonej skarżącej, o której to kontroli mowa w ostatnim z powołanych przepisów, organy prowadzące postępowanie zakwestionowały wydatki na dzierżawę dystrybutorów i zakup wody źródlanej ze względu na to, iż nie były one związane z realizacją zadań wymienionych w treści art. 90 ust. 3d i które mogłyby być finansowane dotacją oświatową. Zgodnie z ustaleniami organów, niekwestionowanymi przez skarżącą, dystrybutory z wodą źródlaną ustawione były w siedzibie sekretariatu szkół i skarżącej spółki, prowadzącej również inną działalność szkoleniową niż działalność dotowanych szkół, a skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, iż woda wykorzystywana była w procesie dydaktycznym w pracowni gastronomicznej. Argument o dobrej jakości wody z ujęcia miejskiego i dostępnej również w pracowni gastronomicznej szkoły miał jedynie charakter dodatkowo wspierający stanowisko kwestionujące prawidłowość wykorzystania przez skarżącą dotacji oświatowej we w omawianym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 90 ust. 3d u.s.o. w zw. z art. 90g ust. 2, 6-8, 9 i 11 u.s.o., który to zarzut skarżąca wiąże z przyznanymi stypendiami za wyniki w nauce, należy zauważyć, iż na podstawie art. 90g ust. 1 u.s.o. szkoła może udzielać stypendium za wyniki w nauce i za osiągnięcia sportowe. Zgodnie z ust 2 powołanego artykułu stypendium za wyniki w nauce może być przyznane uczniowi, który uzyskał wysoką średnią ocen oraz co najmniej dobrą ocenę zachowania w okresie (semestrze) poprzedzającym okres (semestr), w którym przyznaje się to stypendium. Na podstawie art. 90p ust. 2 pkt 2 u.s.o. udzielanie stypendium za wyniki w nauce w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych jest zadaniem organów prowadzących te szkoły. Zgodnie z natomiast z art. 90s ust. 3 szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych otrzymują środki na przyznanie stypendiów za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe w ramach dotacji, o której mowa w art. 90 ust. 2a i 3. Oznacza to, iż jednym z dopuszczalnych kierunków wydatkowania dotacji oświatowej jest udzielanie stypendium za wyniki w nauce. Jednakże nie można pominąć, iż u.s.o. normuje konstrukcję omawianych dotacji. Jak bowiem już wyżej wskazano, stypendium za wyniki w nauce może być przyznane uczniowi, który uzyskał wysoką średnią ocen oraz co najmniej dobrą ocenę zachowania. Średnią ocen, warunkującą udzielenie stypendium, ustala zgodnie z treścią art. 90g ust. 7 u.s.o. komisja stypendialna, powoływania na podstawie art. 90g ust. 6 tej ustawy przez dyrektora szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i samorządu uczniowskiego. W ocenie Sądu zawarte w przytoczonej wyżej regulacji u.s.o. pojęcie: "wysokiej średniej ocen", w przypadku finansowania stypendiów za wyniki w nauce ze środków publicznych, nie może być rozumiane w sposób subiektywny. Takie rozumienie omawianego pojęcia niewątpliwie nie obejmuje średniej ocen dostatecznej, jak to przyjęła skarżąca. Mimo więc, że średnią ocen, stanowiącą warunek uzyskania stypendium, określa dla danej szkoły komisja stypendialna powołana przez dyrektora po zasięgnięciu innych jeszcze szkolnych ciał kolegialnych, nie może to być średnia inna niż wysoka w rozumieniu obiektywnym. Nie oznacza to, iż szkoła nie mogłaby wypłacać stypendium za wyniki w nauce w oparciu o inne kryteria, np. średnią ocen dostateczną. Takie stypendium nie mogłoby jednak być finansowane ze środków publicznych przekazywanych w formie dotacji na podstawie art. 90 ust. 2a i 3 u.s.o.
Środki wypłacone tytułem dotacji nie przestają bowiem być środkami publicznymi (świadczą o tym choćby przepisy u.f.p. definiujące pojęcie środków publicznych oraz przepisy o ich zwrocie). Wydatkowanie środków publicznych, co nie budzi wątpliwości, może być natomiast dokonywane na zasadach określonych ustawowo. Niedopuszczalne jest zatem wykorzystywanie środków publicznych - także przekazywanych podmiotom spoza sektora finansów publicznych w formie dotacji na wypłatę stypendiów za wyniki w nauce - według zasad określanych dowolnie, niezależnie od opisanych wyżej regulacji u.s.o. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwestionującym dopuszczalność sfinansowania z dotacji oświatowej stypendium za wyniki w nauce według zasad przyjętych przez skarżącą, tj. w przypadku osiągnięcia przez ucznia średniej ocen dostatecznej.
Odnosząc się zaś do kwestii wypłaty stypendiów poprzez potrącenie z zaległym i przyszłym czesnym zależy zauważyć, iż zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Co do zasady nie można więc wykluczyć wykorzystania dotacji nie tylko w formie przelewu określonej kwoty na rachunek osoby trzeciej, ale również w formie potrącenia. Organ odwoławczy uznał, iż do wykorzystania dotacji nie doszło ponieważ stypendia w ogóle nie zostały wypłacone ze względu na to, iż środki finansowe pozostawały nadal na rachunku bankowym skarżącej zmieniając jedynie sposób ich wykazania, niezależnie od tego czy kwoty te zostały postawione do dyspozycji uczniom i czy wnioskowali oni o zaliczenie na poczet czesnego. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż skarżąca nie przedstawiła dowodu, iż stypendia zostały wypłacone. Nie podziela natomiast poglądu, iż niema znaczenia czy kwoty stypendium zostały postawione do dyspozycji uczniów i czy podjęli oni w stosunku do tych kwot dyspozycje..
Gdyby nawet jednak, biorąc po uwagę funkcje potrącenia i podzielając – co do zasady - pogląd spółki o dopuszczalności wypłaty stypendium w formie potrącenia z czesnym, to ze względu na niezachowanie warunków przyznania stypendium należałoby uznać wypłatę stypendiów według regulaminu przyjętego w szkołach za niedopuszczalną, a część dotacji przeznaczoną na wypłatę tychże stypendiów uznać za wykorzystaną niezgodne z przeznaczeniem i w konsekwencji wydać orzeczenie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. Skutkiem przyjęcia takiego poglądu byłaby konieczność żądania zwrotu kwoty wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem, a dodatkowo konieczność naliczenia od kwot stypendium, jako środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem odsetek za zwłokę począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, jak o tym stanowi art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. Tymczasem przyjęcie przez organy prowadzące postępowanie, iż kwoty stypendium nie zostały wydatkowane, ponieważ nie zostały wypłacone uczniom, skutkowało wprawdzie żądaniem zwrotu kwoty dotacji jako niewykorzystanej do końca roku. Wiązało się to jednak z naliczeniem odsetek jedynie za okres przypadający po terminie zwrotu dotacji niewykorzystanej, zgodnie z treścią art. 251 ust. 5 u.f.p. W takiej sytuacji zakwestionowanie przez Sąd stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zgodnie z którym stypendium nie zostało uczniom wypłacone (tzn. dotacja nie została wykorzystana we właściwym terminie), a przyjęcie zgodnie z twierdzeniem strony, że nastąpiło wypłacenie stypendium przez potrącenie z czesnym, prowadziłoby do pogorszenia sytuacji skarżącej spółki (należałoby bowiem uznać, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, co pociągnęłoby za sobą konieczność naliczania odsetek za dłuższy okres). Takie rozstrzygnięcie naruszałoby zaś wynikający z treści art. 134 §2 P.p.s.a. zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.
Działając na podstawie art. 134 §1 P.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów art. 251 ust. 5 oraz art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. normujących zasady naliczania odsetek od podlegających zwrotowi dotacji niewykorzystanych oraz dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 §1 P.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło