I SA/Gd 600/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-12-06

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współwłasności nieruchomości, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, czy też na posiadaczu samoistnym nieruchomości, nawet jeśli nie jest on jedynym współwłaścicielem?
Ratio decidendi
W przypadku współwłasności nieruchomości, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, niezależnie od faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości przez poszczególnych współwłaścicieli. Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, które określają krąg współwłaścicieli i przedmiot opodatkowania. Spory między współwłaścicielami dotyczące zakresu posiadania nieruchomości są bez znaczenia dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą podatek od nieruchomości za 2015 rok. Skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości, kwestionowali przypisanie im statusu podatników, argumentując, że faktycznymi posiadaczami nieruchomości są inne osoby, które powinny ponosić wyłączny obowiązek podatkowy. Zarzucali organom błędną interpretację przepisów dotyczących posiadania i własności oraz niezastosowanie przepisów o posiadaniu samoistnym. Skarżący domagali się przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi L. P., A. M., R. M. i K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę. 1. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – dalej jako "SKO", działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1[...]4 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1[...]7 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 – dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") po rozpatrzeniu odwołania K. P. – oraz L. P., R. M., A. M. ( dalej jako ,,Skarżący’’ ) od decyzji Wójta Gminy z dnia 22 września 2015 r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2015 rok w kwocie 2.958,00 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Decyzją z dnia 17 marca 2015 r. Wójt ustalił, K. P., M. M., L. P., R. M., A. M., E. C., W. M. podatek od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 3.985 zł, albowiem z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, iż działka [...] położona w obrębie geodezyjnym N. stanowi ich współwłasność. Organ wskazał ponadto, że B. M. wykreśliła w dniu 25 sierpnia 2014 r. działalność gospodarczą, dlatego do podstawy opodatkowania organ podatkowy przyjął za okres 12 miesięcy nieruchomości o powierzchniach: budynki mieszkalne lub ich części - 477,83m2; budynki pozostałe lub ich części - 445,54m2; budynki gospodarcze - 18,00m2; grunty pozostałe - 980m2. W wyniku rozpoznania wniesionego przez Skarżących odwołania, SKO decyzją z dnia 18 czerwca 2015 r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na to, iż w czasie postępowania przed organem odwoławczym zmienił się krąg osób będących współwłaścicielami nieruchomości. Decyzją z dnia 3 sierpnia 2015 r. Wójt ustalił K. P., M. M., L. P., R. M., A. M., E. C. podatek od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 1.660,00 zł uwzględniwszy zmianę w kręgu współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, związaną z przekazaniem na mocy umowy darowizny z dnia 12 maja 2015 r. przez M. M. swojego udziału tj. 10/32 w części nieruchomości zabudowanej, położonej w N. przy ul. [...] w gminie W. stanowiącej działkę nr [...] na rzecz K. P. (córki). Wobec powyższego organ ustalił, iż do dnia 31 maja 2015 r. krąg współwłaścicieli nieruchomości przedstawiał się następująco: P. L. - udział 1/32, M. M. - udział 10/32, M. A.- udział 1/32, K. P. - udział 1/32, C. E. - udział 1/32, M. R. - udział 1/32, M. W. - udział 1/32 oraz W. M. i M. B. - udział 1/2. Z dniem 12 maja 2015 r. M. M. przestała być współwłaścicielem nieruchomości i zmianie uległ udział K. P., który obecnie wynosi 11/32. Organ wskazał, że w celu ustalenia podatku za okres od dnia 1 czerwca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. wszczął odrębne postępowanie. 3. Decyzją z dnia 22 września 2015 r. Wójt ustalił K. P., E. C., A. M., R. M., B. M., W. M., L. P. podatek od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 2.958,00 zł za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., uwzględniając powyższą zmianę wśród współwłaścicieli, a także informację w sprawie podatku od nieruchomości złożoną przez W. M. i oświadczenie B. M., z których wynika, iż na nieruchomości była prowadzona działalność gospodarcza (wynajem pokoi) w okresie od 13 lipca 2015 r. do 10 sierpnia 2015 r. 4. W odwołaniu wniesionym przez Skarżących podniesiono, że organ błędnie zinterpretował definicję posiadania oraz własności i niezasadnie obciążył podatkiem solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Zdaniem odwołujących się, to posiadacz nieruchomości winien płacić podatek. 5. Decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ustalenia co do kręgu osób będących współwłaścicielami nieruchomości oraz powierzchni i rodzaju nieruchomości podlegającej opodatkowaniu zgodne są z danymi wynikającymi z rejestru gruntów. Organ pierwszej instancji w kwestionowanej decyzji wziął też pod uwagę fakt, iż będąca współwłaścicielem nieruchomości B. M. zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej na części nieruchomości, wobec czego nie miały już zastosowania stawki właściwe dla budynków, zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zauważono nadto, że podatek od nieruchomości związany jest z faktem posiadania nieruchomości. Właściciel (współwłaściciel) jest zawsze (właścicielem, współwłaścicielem) niezależnie czy korzysta z tej nieruchomości. Natomiast posiadacz samoistny stanowi odrębną formę władania i forma ta nie występuje przy współwłasności nieruchomości. Ponadto, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy wynikające z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej jako "u.p.o.l.") w części mówiącej o współwłaścicielach a nie posiadaczach. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 4 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w przypadkach wymienionych w pkt a) i b). Stan taki w niniejszej sprawie nie występuje, jak bowiem ustalono wymienione osoby są współwłaścicielami nieruchomości. Organ powołał art. 91 Ordynacji podatkowej i wyjaśnił w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy, istotę i zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe. 6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesionej przez Skarżących na opisaną decyzję SKO sformułowano zarzuty naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 200a § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 3 ust. 4 i ust. 3 u.p.o.l. poprzez ich nieprawidłową interpretację i niezastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że B. i W. M. nie są posiadaczami samoistnymi opodatkowanej nieruchomości, którzy sprawują władztwo nad nieruchomością ponad udział pozostałych współwłaścicieli i co za tym idzie nie są wyłącznie zobowiązani do zapłaty podatku od nieruchomości za 2015 rok. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stanowisko organu nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa. To przepisy u.p.o.l. przesądzają o tym, kto jest płatnikiem podatku od nieruchomości. Ustawa ta stanowi, że posiadacz samoistny jest płatnikiem podatku od nieruchomości przed właścicielem. Zdaniem Skarżących, w sprawie nie odbyła się rozprawa administracyjna mimo składanego wniosku o jej przeprowadzenie. Zatem wiedza organów jest jednostronna. Przeprowadzenie rozprawy a na niej dowodów z przesłuchania stron miało na celu udowodnienie faktu, że przedmiotowa nieruchomość pozostaje we władaniu W. oraz B. M. 7. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. 8. W piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2016 r. Skarżący wskazali, że od 2007 r. sytuacja faktyczna i prawna nieruchomości nie uległa zmianie, tymczasem Wójt Gminy, który do 2011 r. stał na stanowisku, że to posiadacze zobowiązani są do regulowania podatku od nieruchomości, od 2012 r. zmienił zdanie i przyjął opcję, że to współwłaściciele, a nie posiadacze są zobowiązani w tym podatku. 9. Wójt Gminy w piśmie z dnia 25 sierpnia 2016 r. wskazał, że decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r. zmienił decyzję Wójta Gminy z dnia 22 września 2015 r. i ustalił K. P., E. C., A. M., R. M., B. M., W. M., L. P. zobowiązanie podatkowe za 2015 r. w kwocie 2626,00 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zmiany dokonano w związku z zawarciem umowy w formie aktu notarialnego, zgodnie z którą L. P. darowała K. P. cały swój udział w działce [...] 10. W piśmie z dnia 10 października 2016 r. SKO poinformowało, że od wskazanej decyzji zmieniającej z dnia 12 sierpnia 2016 r. Skarżący wnieśli odwołanie, które jest obecnie przedmiotem postępowania przed SKO. 11. Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. uczestnicy postępowania B. M. oraz W. M. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 12.1. Skarga nie jest zasadna. 12.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. 12.3. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z dnia 21 grudnia 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Z treści skargi wynika, że Skarżący w istocie kwestionują przypisanie im statusu podatników podatku od nieruchomości z tytułu współwłasności zabudowanej nieruchomości, znajdującej się w obrębie N., oznaczonej jako działka nr [...]. Zarzut ten opierają na twierdzeniu, że pomimo, iż są współwłaścicielami tej działki to jednak faktycznymi posiadaczami są W. i B. M. W konsekwencji zdaniem Skarżących, to W. i B. M. powinni być podatnikami podatku od nieruchomości. Wskazać należy, że w myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, z zastrzeżeniem ust. 4a (tj. z wyjątkiem obowiązku podatkowego z tytułu współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiących odrębny przedmiot własności) oraz ust. 5 (tj. z wyjątkiem obowiązku podatkowego z tytułu władania wspólnym gruntem oraz wspólną częścią budynku przy wyodrębnieniu własności lokalu). Wyjaśnić należy, że norma stanowiąca, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości oznacza, że organ podatkowy ustala wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla całej nieruchomości w jednej decyzji, której adresatami są wszyscy współwłaściciele. Organ nie ma obowiązku badania, w jakim zakresie dana nieruchomość jest użytkowana przez poszczególnych współwłaścicieli, ani w szczególności ustalania wysokości zobowiązań w zależności od fizycznego posiadania części nieruchomości wspólnej. Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to postępowanie winno toczyć się z udziałem wszystkich współwłaścicieli i kończyć się decyzją stwierdzającą solidarny obowiązek podatkowy wobec wszystkich współwłaścicieli. Nie można w jednej decyzji adresowanej do konkretnej osoby opodatkować udziału we własności gruntu. W postępowaniu podatkowym za strony należy uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych działek i to do nich powinna być skierowana decyzja wymiarowa dotycząca tych gruntów. W takiej sytuacji będą oni ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe dotyczące całej nieruchomości. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 927/12 LEX nr 1316624, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 43/13, LEX nr 1300980). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że istota i zasady odpowiedzialności solidarnej zostały w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sposób rozliczania się z obowiązku podatkowego zależy od współwłaścicieli nieruchomości. W praktyce współwłaściciele dzielą pomiędzy sobą kwotę podatku w oparciu o przypadający im udział we współwłasności. Jednak kwestia ta nie podlega kontroli organu podatkowego. Należy podkreślić, że organ podatkowy dokonując wymiaru podatku obowiązany jest opierać się przede wszystkim na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520). Dane te wskazują m.in. na przedmiot opodatkowania. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując tych ustaleń organ jest związany zakresem zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do ich weryfikacji. Pogląd odmawiający uprawnienia organom ustalającym wysokość podatku od nieruchomości do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2241/10, z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II FSK 854/08, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II FSK 652/08, z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1586/08, wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: WSA w Warszawie z dnia 3 października 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 642/14, WSA w Łodzi z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 49/14, WSA w Kielcach z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 461/10, WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 955/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Po 363/09). Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju działań nie jest możliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3227/12, wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: WSA w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1018/14, WSA w Gliwicach: z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1152/13, z dnia 1 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1127/13,WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 411/11 ). Sad podzielając prezentowane powyżej poglądy stwierdza, że organy były uprawnione na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków określić krąg współwłaścicieli nieruchomości oraz przedmiot opodatkowania. W związku z powyższym niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, sporna nieruchomość od dnia 12 maja 2015 r. ( data zawarcia umowy darowizny na podstawie której M. M. darowała córce K. P. swój udział w nieruchomości zabudowanej wynoszący 10/32 ) stanowiła współwłasność następujących osób: W. i B. M., E. C., A. M., R. M., W. M., L. P. i K. P. W związku z tym, że grunt w ewidencji gruntów i budynków oznaczony jest jako "B", to nieruchomość podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Wójt Gminy wziął pod uwagę powyższą zmianę wśród współwłaścicieli, a także informację w sprawie podatku od nieruchomości złożoną przez W. M. i oświadczenie B. M., z których wynika, iż na nieruchomości była prowadzona działalności gospodarcza ( wynajem pokoi ) w okresie od 13 lipca 2015 r. do 10 sierpnia 2015 r. Strona skarżąca powołała się na art. 3 ust. 3 u.p.o.l., w myśl którego jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z przyjętej przez ustawodawcę definicji posiadacza samoistnego rzeczy (jest nim ten kto nią faktycznie włada jak właściciel) można wyprowadzić wniosek, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II CSK 17/11). Powołany przepis wymaga zatem aby w takim przypadku podmiot korzystający z nieruchomości był posiadaczem samoistnym w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, czyli faktycznie władał rzeczą jak właściciel, a więc używał jej, pobierał pożytki, dysponował rzeczą jak właściciel. Oznacza to brak potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 września 2005 r., III CK 332/05, publ. Lex 255625; z 29 września 2004 r., II CK 550/03, publ. Lex 182090; z 18 września 2003r., I CK 74/02, publ. Lex 141416; z 7 kwietnia 1994 r., III CRN 18/94, publ. Lex 137701; uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1993 r., III CZP 72/93, pub. OSNC 1994, Nr 3, poz. 49). Zatem posiadanie samoistne przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli (nawet jeżeli jest to tylko jeden z wielu współwłaścicieli) nie jest z reguły posiadaniem samoistnym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., bowiem zwykle wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z respektowaniem prawa własności przysługującego wszystkim z nich, to jest posiadającym nieruchomość i nieposiadającym. Jedynie w wypadku posiadania nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli lub niektórych z nich z zamiarem władania jak właściciele całą nieruchomością z wyzuciem z własności innych współwłaścicieli, można mówić o posiadaniu samoistnym ponad udziały przysługujące posiadającym współwłaścicielom. Tylko w takiej sytuacji podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości mogą być równocześnie przepisy art. 3 ust. 1 pkt 2 i pkt 1 u.p.o.l. Wówczas opodatkowaniu podlegają tylko ci spośród współwłaścicieli, którzy posiadają nieruchomość bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 577/12, LEX nr 1339765). Przytoczone wyżej uwagi, w kontekście stanu faktycznego sprawy prowadzą do wniosku, że organy podatkowe prawidłowo uznały, że podatnikami podatku od nieruchomości są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Nie można bowiem w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy orzec o B. i W. M., że wykonują uprawnienia właścicielskie w odniesieniu do całej nieruchomości tak jak właściciele bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli. Pomimo bowiem faktycznego posiadania nieruchomości B. i W. M. mają świadomość istnienia uprawnień właścicielskich pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Zdaniem Sądu świadczy o tym okoliczność, że B. i W. M. nie korzystali z całej nieruchomości, na co wskazuje złożone oświadczenie przez W. M. W ocenie Sądu to, że pozostali współwłaściciele nieruchomości z niej nie korzystają i nie pobierają pożytków jak i przyczyny tego stanu rzeczy, nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), iż zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie. Oznacza to między innymi, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W świetle powyższego, wbrew twierdzeniom skargi, organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji przepisów art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. a zarzuty naruszenia tych przepisów są niezasadne. 12.4. Zdaniem Sądu, niezasadny jest również zarzut, dotyczący nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej w niniejszej sprawie. Wyjaśnić należy, że organ odwoławczy na mocy art. 200a § 1 pkt 1 i 2 O.p. jest obowiązany do przeprowadzenia rozprawy z urzędu (w tej sprawie przypadek obligatoryjnego prowadzenia rozprawy nie występuje) albo też na wniosek strony. Skarżący sformułowali taki wniosek w odwołaniu, jednak stwierdzić należy, że prowadzenie w tego typu sprawach postępowania dowodowego w postaci m.in. dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków bądź stron na okoliczność podważenia wpisów zawartych w ewidencji, stanowiących urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych, byłoby prawnie nieskuteczne. Kwestia istnienia sporu między współwłaścicielami co do zakresu posiadania nieruchomości nie była sporna i nie było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Jak jednak wyżej wyjaśniono, spór ten jest bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. 12.5. Odnosząc się natomiast do kwestii związanej z wydaniem przez Wójta Gminy decyzji z dnia 12 sierpnia 2016 r. na podstawie art. 254 O.p. w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. zauważyć należy, że zgodnie z art.134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w wskazanym przepisie oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 888/11, Lex nr 1415234 i powołane w nim orzecznictwo, z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1315/12, Lex nr 14814848, z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 886/12, Lex nr 1480822, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, 2012, s. 347, 353). W tej sytuacji Sąd nie mógł uczynić przedmiotem kontroli wskazanej decyzji Wójta Gminy z dnia 12 sierpnia 2015 r. w sprawie zmiany decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. Kwestia legalności tego rozstrzygnięcia może być przedmiotem ewentualnej oceny w odrębnym postępowaniu, zainicjowanym w pierwszej kolejności odwołaniem do organu drugiej instancji, a następnie przez sąd administracyjny w wyniku wniesienia skargi przez strony tego postępowania. 12.6. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło