II SA/Lu 866/17
WyrokWSA w Lublinie2017-12-12
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w sytuacji gdy okres jego zawieszenia w czynnościach służbowych przekroczył 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, jest dopuszczalne pomimo negatywnej opinii organizacji związkowej i bez jednoznacznego ustalenia popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest dopuszczalne, gdy okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, nawet jeśli postępowanie karne nie zakończyło się prawomocnym wyrokiem. Negatywna opinia organizacji związkowej nie jest wiążąca dla organu, a specyfika służby w Policji uzasadnia nadanie decyzji o zwolnieniu rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny.Stan faktyczny
Skarżący, asp. szt. M. W., został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji po upływie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, które nastąpiło w związku z postępowaniem karnym dotyczącym prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że interes publiczny przemawia za zwolnieniem, a negatywna opinia organizacji związkowej nie jest wiążąca. Skarżący zaskarżył decyzje, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów o ochronie związkowej, przepisów postępowania administracyjnego oraz błędnej oceny interesu społecznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [;..] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Komendant Policji - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "k.p.a." - po rozpatrzeniu odwołania asp. szt. M. W. utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zwolnieniu M. W. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2017 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze. zm.), dalej "u.p.".
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny:
Rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2015 r. organ I instancji - na podstawie art. 39 ust. 2 u.p. - zawiesił asp. szt. M. W. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy od dnia [...] listopada 2015 r. do dnia [...] lutego 2016 r. z uwagi na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko temu policjantowi za przewinienia dyscyplinarne powodujące konieczność odsunięcia go od wykonywania czynności służbowych z uwagi na dobro służby. Zgodnie z dyspozycją art. 124 ust. 1 u.p. M. W. zawieszono także 50% ostatnio należnego uposażenia.
W związku z tym, że w dniu [...] listopada 2015 r. wpłynęła kopia postanowienia o przedstawieniu zarzutów w śledztwie sygn. akt 2 Ds. [...] przeciwko M. W. - funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Policji w P. o to, że w dniu [...] listopada 2015 r. na trasie komunikacyjnej z P. do [...], woj. [...] prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny - samochód osobowy będąc w stanie nietrzeźwości, rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w P. nr [...] - na podstawie art. 39 ust. 1 u.p. - zawiesił asp. szt. M. W. w czynnościach służbowych na okres kolejnych trzech miesięcy od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] maja 2016 r.
Z uwagi na upływający okres zawieszenia asp. szt. M. W. w czynnościach służbowych oraz w związku z informacją, że prowadząca śledztwo Prokuratura Rejonowa w P. pod koniec maja 2016 r. skieruje do Sądu Rejonowego w P. akt oskarżenia przeciwko M. W., na podstawie art. 39 ust. 3 u.p. – organ I instancji kolejnym rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2016 r. przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, związanymi z obowiązkiem utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a realizowanych wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji.
W dniu [...] maja 2016 r. Prokuratura Rejonowa w P. skierowała do Sądu Rejonowego Wydział II Karny w P. akt oskarżenia przeciwko M. W. - funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Policji w P., oskarżonemu o czyn z art. 178 a § 1 kodeksu karnego.
W związku z trwającym postępowaniem karnym i mając na uwadze, iż w dniu [...] listopada 2016 r. minęło 12 miesięcy zawieszenia asp. szt. M. W. w czynnościach służbowych organ wszczął w dniu [...] listopada 2016 r. z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia tego policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p.
W toku tego postępowania organ na podstawie art. 43 ust. 3 u.p. zwrócił się w dniu [...] listopada 2016 r. do Przewodniczącego ZW NSZZ Policjantów woj. [...] o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji asp. szt. M. W. - członka organizacji związkowej objętego szczególną ochroną prawną na okres VI kadencji tj. do końca 2016 r.
W dniu [...] lutego 2017 r. do organu wpłynęło pismo Przewodniczącego ZW NSZZ Policjantów woj. [...] z informacją, że w dniu [...] lutego 2017 r. na podstawie § 18 pkt 2 Statutu NSZZ Policjantów, Zarząd podjął uchwałę nr [...] - nie wyrażając zgody na zwolnienie ww. ze służby w Policji w trybie administracyjnym.
Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z. art. 45 ust. 3 u.p. zwolnił asp. szt. M. W. z dniem [...] kwietnia 2017 r. ze służby w Policji. Z uwagi na ważny interes społeczny wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, związanymi z obowiązkiem utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a realizowanych wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone przepisami u.p. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.
W odwołaniu od tego rozkazu, asp. szt. M. W., reprezentowany przez adw. B. B. zarzucał wydanie rozkazu z naruszeniem art. 32 ust 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez zwolnienie ze służby pomimo pozostawania pod ochroną zgodnie z uchwałą zarządu organizacji związkowej, a także art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. i przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 80, 107 § 3, 108 § 1 k.p.a.
Komendant Policji nie uwzględnił powyższych zarzutów i podzielając stanowisko i ustalenia organu I instancji wskazanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie tego organu.
W obszernym uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p., który dopuszcza możliwość zwolnienia policjanta ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ wskazał, że zwolnienie to ma charakter fakultatywny, a ramy tego uznania wyznacza – zgodnie z art. 7 kpa – z jednej strony interes społeczny, w tym przypadku interes służbowy Policji oraz z drugiej strony - słuszny interes policjanta.
Organ II instancji uznał, że w niniejszej sprawie interes publiczny przemawia za zwolnieniem M. W. ze służby. Wobec braku pełnienia przez skarżącego służby przez okres ponad 12 miesięcy w związku z trwającym postępowaniem karnym, interes służby uzasadnia konieczność niezwłocznego rozwiązania z nim stosunku służbowego.
Organ powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że dla dopuszczalności rozstrzygnięcia o możliwości zwolnienia policjanta ze służby decydujący jest okres zawieszenia w czynnościach służbowych, który musi przekraczać 12 miesięcy i konieczność trwania przesłanki powodującej jego zawieszenie. Zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. jest bowiem uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez policjanta. Zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość, jednak przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy, można wobec tego wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża. W takich przypadkach, dotychczasowy sposób wykonywania przez policjanta obowiązków służbowych oraz zachowanie w życiu prywatnym, nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. Ustawodawca nie przewiduje bowiem żadnych okoliczności łagodzących lub wpływających na zastosowanie w art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. Przy orzekaniu o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji na podstawie tego przepisu nie ma znaczenia również wynik toczącego się postępowania karnego.
Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. konstytucyjna zasada domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji) nie znajduje zastosowania.
W świetle powyższego, organ II instancji stwierdził, że za zwolnieniem M. W. ze służby przemawia również to, że zarzucono mu popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego, którego charakter negatywnie wpływa na społeczny wizerunek Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Funkcjonariusz Policji, który będąc w stanie nietrzeźwości prowadzi w ruchu lądowym samochód osobowy, traci natomiast zaufanie jako funkcjonariusz publiczny i narusza dobre imię służby, co jest sprzeczne z wymaganiem w art. 25 ust. 1 u.p. posiadania przez policjanta nieposzlakowanej opinii.
Asp. szt. M. W. przez to, że będąc w służbie dopuścił się popełnienia czynu zabronionego przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji wykazał się natomiast rażącą i całkowitą ignorancją prawa powszechnie obowiązującego, co stanowiło podstawę przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, albowiem status funkcjonariusza Policji w demokratycznym państwie prawnym w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością bezwzględnego przestrzegania standardów praworządności. Podejrzenie popełnienia przez policjanta czynów kryminalnych stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom wynikającym z roty złożonego ślubowania (art. 27 ust. 1 u.p.) oraz godzi w prestiż i dobre imię instytucji, która z racji realizowanych zadań publicznych powinna cieszyć się szacunkiem i zaufaniem społecznym. Przedłużająca się niemożność świadczenia przez policjanta służby zakłócała organizację służby, za którą odpowiadał i odpowiada Komendant Powiatowy Policji w P. i utrudniała wykonywanie zadań, jakie nakłada na jednostkę ustawa o Policji. Zaznaczyć należy, iż tak długa absencja niewątpliwie ma wpływ na skuteczność wypełniania ustawowych zadań przez puławską P., dysharmonizując funkcjonowanie jednostki poprzez zablokowanie etatu i tym samym powodując brak możliwości zatrudnienia na to miejsce innego funkcjonariusza. W efekcie toczące się od ponad roku śledztwo nie pozostaje bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizacje zadań służbowych Zespołu Dzielnicowych, w którym asp. szt. M. W. pełnił dotychczas służbę. Poza dezorganizacją i obciążeniem obowiązkami pozostałych policjantów, długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych policjanta, pobierającego 50% należnego uposażenia, wpływa demoralizująco na pozostałych, a także nie pozostaje bez wpływu na wizerunek Policji w odbiorze społecznym, gdyż oczywistym jest, że w interesie społecznym nie leży, aby zawieszony policjant, który nie pełni służby od ponad 19 miesięcy nadal był zatrudniony i pobierał 50% uposażenia.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, organ II instancji stwierdził, że w orzecznictwie sądowym dopuszcza się ograniczenie wynikającej z tego przepisu ochrony stabilności zatrudnienia działaczy związkowych w wyjątkowych okolicznościach. Przepis ten nie może być bowiem traktowany jako środek ochrony poprzez zwolnienie z pracy działaczy związkowych dopuszczających się ekscesów wzbudzających ogólny sprzeciw. Zgodnie z wynikającą z art. 8 Kodeksu pracy zasadą nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Celem ochrony działacza związkowego jest wyłącznie zagwarantowanie mu niezależności w wypełnianiu funkcji, a przepisy wyznaczające zakres tej ochrony mają charakter regulacji szczególnej i muszą być wykładane ściśle. Działalność związkowa nie może przeto być pretekstem do nieuzasadnionego uprzywilejowania pracownika w sferach niedotyczących sprawowania przez niego funkcji. Przeciwny sposób myślenia o ochronie trwałości stosunku pracy działaczy związkowych byłby dyskryminujący dla pracowników, którzy członkami związku zawodowego nie są albo nie sprawują w nich żadnej funkcji.
Organ II instancji nie uwzględnił też pozostałych zarzutów odwołania, dotyczących naruszenia przepisów postępowania.
Przede wszystkim organ ten stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. nie pomija okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i zawiera ustalenia co do faktów, które przesądziły o konieczności zwolnienia asp. szt. M. W. ze służby w Policji oraz wyjaśnienie podstawy prawnej tj. art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. Organ wskazał, z jakich dokładnie przyczyn przełożony uznał, że nie jest możliwe dalsze pozostawienie tego policjanta w służbie i w konsekwencji dlaczego zdecydowano się na rozwiązanie z nim stosunku służbowego. Trafnie przede wszystkim zwrócono uwagę na specyficzny status Policji, podkreślając, że jest ona formacją uzbrojoną, którą ma służyć społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej zadań należy w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu.
Zdaniem organu II instancji nie doszło także do naruszenia art. 80 kpa. Postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zebrany w jego ramach materiał dowodowy należało uznać za pełny i wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Ponadto materiał ten został wyczerpująco i spójnie oceniony przez Komendanta Powiatowego Policji w P..
Odnosząc się do pozostałych zarzutów w zakresie naruszenia zasad postępowania administracyjnego organ II instancji stwierdził, iż Komendant Powiatowy Policji w P. ocenił okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadami: prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli, informowania i przekonywania w decyzji szczegółowo.
Za uzasadnione uznał również organ odwoławczy nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. Było to konieczne ze względu na ważny interes społeczny tożsamy, w tym przypadku, z interesem służby, który wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań przez wskazaną jednostkę organizacyjną Policji. Specyfika formacji jaką jest P. wymaga natomiast, aby istotne decyzje kadrowe były realizowane niezwłocznie. Przeciwne w tym względzie stanowisko mogłoby negatywnie wpłynąć na sposób funkcjonowania całej formacji, a w rezultacie na stan bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Ubocznie organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, wprowadzając przepis art. 42 ust. 7 u.p., na podstawie którego w takim przypadku funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. W. domagał się uchylenia rozkazów personalnych obu instancji, podnosząc takie same zarzuty, jak w odwołaniu tj. zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p., art. 8 kodeksu pracy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 80, 107 § 3, 108 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu podniósł, że w odniesieniu do stosunków służbowych policjantów nie ma zastosowania art. 8 kodeksu pracy pozwalający na nieuwzględnienie - z uwagi na czynienie użytku sprzecznego ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego - ochrony udzielonej w formie uchwały zarządu NSZZ policjantowi na podstawie art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Poza tym w niniejszej sprawie faktycznie nie ma okoliczności wskazujących na sprzeczność zarówno ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tej ochrony, jak i zasadami współżycia społecznego.
Ponadto skarżący podniósł, że organ orzekając o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. powinien wskazać, czy nadal istnieją podstawy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych w takim stopniu, że istnieją przesłanki dalszego zawieszenia. Zdaniem skarżącego, brak takich przesłanek, gdyż nie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek".
Wskazał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. nie pozwala na zwolnienie policjanta ze służby tylko z powodu prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego i upływu 12 miesięcy jego zawieszenia w czynnościach służbowych. Organ powinien wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, iż dalsza służba funkcjonariusza naruszać będzie dobro służby, a zawieszenie w czynnościach służbowych nie ochroni tego dobra służby w sposób dostateczny, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.
Ponadto do organu administracji należało samodzielne ustalenie, czy popełniony został czyn uniemożliwiający dalsze pozostawanie funkcjonariusza w Policji, czy też utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii wymaganej od policjanta, gdyż faktu popełnienia przestępstwa i naruszenia z tego powodu ważnego interesu służby nie można ustalać wyłącznie na podstawie samego prowadzenia czynności postępowania karnego, które nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Niedopuszczalne jest zwalnianie policjantów ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. w każdym przypadku spełnienia przesłanek w nim wymienionych, bez uwzględniania słusznego interesu strony i wymaganej dla zastosowania tej normy prawnej oceny interesu społecznego sugerującego takie rozwiązanie prawne. Zwolnienie na podstawie tego przepisu ma bowiem charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Decyzja podejmowana w tym przedmiocie spełniać musi wszystkie wymagania, o jakich mowa w art. 7 k. p. a. Możliwość wyboru określonego w przepisach rozwiązania nakłada na organ obowiązek czytelnego, umożliwiający sądowi kontrolę rozumowania.
Za błędne skarżący uznał także nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie jest to niezbędne ani ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, ani dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami ani też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem decyzje (rozkazy personalne) organów obu instancji nie naruszają obowiązujących przepisów.
Materialnoprawną podstawą ich wydania był art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p., zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Bezspornym jest, że skarżący asp. szt. M. W., w związku podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178 a k.k. i wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, a następnie także karnego, został zawieszony – na podstawie art. 39 ust. 2 u.p. – w czynnościach służbowych: najpierw na trzy miesiące od [...] listopada 2015 r. do [...] lutego 2016 r. (rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2015 r.), następnie na kolejne trzy miesiące tj. od [...] lutego 2016 r. do [...] maja 2016 r. (rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2016 r.), a następnie do czasu ukończenia postępowania karnego (rozkaz personalny z dnia [...] maja 2016 r.). Przepis art. 39 ust. 2 u.p. stanowi, że policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast zgodnie z ust. 3 - w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego zawieszono skarżącego w czynnościach służbowych.
Dwunastomiesięczny okres zawieszenia, o którym mowa w art. 41 ust.2 pkt 9 u.p. upłynął z dniem [...] listopada 2016 r. i jak wynika z akt sprawy, co nie jest kwestionowane, przyczyna zawieszenia nie ustała, gdyż postępowanie karne nie zostało zakończone.
W świetle powyższego, organ miał prawo wszcząć niniejsze postępowanie i wydać następnie decyzję na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji.
Przepis ten ma charakter względnie uznaniowy – z jednej strony wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle rozważać zwolnienie policjanta ze służby, z drugiej zaś pozostawia organowi możliwość zdecydowania o tym, czy pomimo długotrwałego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, powinien on nadal pełnić tę funkcję, czy też powinien zostać zwolniony.
Uznaniowy charakter tej decyzji nie zezwala jednak organom administracji publicznej na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby.
Podkreślić przy tym należy, że w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też mogła być wykluczona z tego grona (zob. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., I OSK 254/17)
Badając w takim zakresie legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organy nie przekroczyły granic przysługującego im uznania administracyjnego.
W szczególności wszechstronnie przeprowadziły postępowanie dowodowe i w sposób wyczerpujący, obszernie i trafnie wskazały argumentację przemawiającą za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji.
Organy zasadnie stwierdziły, że przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niewykonywaniem przez policjanta czynności służbowych przez okres ponad 12 miesięcy, ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną zadań Policji, dezorganizując i utrudniając wykonywanie ustawowych działań (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 2017 r., I OSK 5/16). Już tylko to przemawia za zwolnieniem policjanta ze służby.
Nie ulega również wątpliwości, że rozważając zwolnienie skarżącego policjanta należało uwzględniać i to, jak - ze względu na przyczynę zawieszenia go w czynnościach służbowych – jego dalsze pozostawanie w służbie mogłoby wpłynąć na wizerunek Policji. Trafnie organy uznały, że przestępstwo, które jest zarzucane skarżącemu tj. prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, z powodu którego nastąpiło zawieszenie go w czynnościach służbowych, stanowi wyjątkowo naganne społecznie zachowanie. Mając na względzie to, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych i aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności czy zachowań sprzecznych z prawem (zob. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2016 r., I OSK 1594/15), stwierdzić należy, że zarzucany skarżącemu czyn uzasadniał przyjęcie, że dalsze jego pozostawanie w służbie Policji wpłynęło negatywnie na jej wizerunek. Nie można bowiem tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy (zob. wyrok NSA z dnia 28 marca 2017 r., I OSK 624/16). Każdy policjant, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe w macierzystej formacji musi bowiem pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego popełnionego podczas wykonywania czynności służbowych może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji nie narusza obowiązujących przepisów i jest uzasadniona.
Zarzuty skargi nie zasługują natomiast na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że w postępowaniu niniejszym organ nie miał obowiązku badania czy zachodziły przesłanki zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Zasadność zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych rozważana jest bowiem w odrębnym trybie, przed wszczęciem postępowania zwolnieniowego (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., I OSK 1084/16).
Wbrew zarzutom, przeszkodą do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji nie była również uchwała ZW NSZZ Policjantów woj. [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o niewyrażeniu zgody na wydalenie go z tej służby. Wskazać bowiem należy, że ze względu na szczególny rodzaj służby, jaką jest służba w Policji, ochrona związkowa policjanta jest ograniczona, a przepis art. 32 ustawy z dnia [...] maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz.1881 ze zm.), który stanowi, że pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem będącym jej członkiem – nie ma zastosowania pryz wydawaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 u.p. W odniesieniu do policjantów – ustawa o Policji przewiduje jedynie w art. 43 ust. 3, że "zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów". Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że tylko w sytuacjach wymienionych w art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8, a nie w innych, musi się wypowiedzieć związek zawodowy, nie jest przy tym wymagana jego zgoda, lecz wyłącznie opinia. Podkreślić przy tym należy, że "opinia ta jest wydawana w formie uchwały zarządu i nie stanowi ona rozstrzygnięcia czy też opinii w rozumieniu art. 106 § 1 k.p.a. Oznacza to, że jest ona brana pod uwagę przez organ i wymaga rozważenia - w przypadku gdy organizacja związkowa nie przychyla się do propozycji zwolnienia, jak również odniesienia się do niej w uzasadnieniu rozkazu o zwolnieniu, ale nie warunkuje treści decyzji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2006 r., II SA/Wa 685/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r., II SA/Wa 1701/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2012 r., VIII SA/Wa 45/12; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., I OSK 733/12). Jak trafnie wyjaśnił WSA w Warszawie (wyrok z dnia 1 lipca 2015 r., II SA/Wa 2013/14) - przepis art. 43 ust. 3 u.p. w ogóle nie uzależnia zwolnienia ze służby policjanta od konieczności wydania opinii przez związek zawodowy policjantów. Wystarczającym jest wystąpienie przez organ z pismem o zasięgnięcie takiej opinii (...). Wystąpienie o taką opinię jest bowiem tylko formalnie wiążące. (...) Opinia związku zawodowego niezależnie od jej treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest przesłanką ujemną do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z ww. przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych".
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, organ zasadnie nadał rozstrzygnięciu o zwolnieniu ze służby rygor natychmiastowej wykonalności. Swe stanowisko należycie uzasadnił wskazując, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazujące na uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem strony. Uwzględnił przy tym szczególny status i zadania realizowane przez Policję, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której zhierarchizowana struktura, podporządkowana szczególnej dyscyplinie służbowej, wymaga skutecznego i prawidłowego działania.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, bowiem – jak wyżej wskazano – przeprowadzono je w sposób wyczerpujący i obszernie, trafnie uzasadniono.
W świetle powyższego, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło