I OSK 1287/18

P O S T A N O W I E N I E Dnia 9 kwietnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1834/17 odrzucające skargę P. D. na pismo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na zażalenie postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1834/17 (dalej postanowienie II SA/Wa 1834/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. D. na pismo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na zażalenie. Sąd I instancji podniósł, że pismem z 22 sierpnia 2017 r. P. D. (dalej skarżący), na podstawie art. 37 § 1 kpa, wniósł do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej zażalenie na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w związku z brakiem złożenia propozycji służby. Szef Krajowej Administracji Skarbowej pismem z [...] września 2017 r. nr [...] (dalej pismo z [...] września 2017 r.) udzielił skarżącemu odpowiedzi na ww. zażalenie, wskazując, że skarżący otrzymał propozycję zatrudnienia w Izbie Administracji Skarbowej w [...]. Powołując art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948 ze zm., dalej pwuKAS), organ wyjaśnił, że w jego ocenie brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że ustawodawca pozostawił kierownikom jednostek organizacyjnych autonomiczne prawo w zakresie rodzaju propozycji, jaka jest składana pracownikom i funkcjonariuszom tej jednostki (tj. zatrudnienie na podstawie umowy o pracę albo propozycja pełnienia służby) lub jej braku w stosunku do poszczególnych funkcjonariuszy/pracowników. Dyrektorzy mieli w tym zakresie pełną swobodę działania tak, by móc dostosować kadrę Krajowej Administracji Skarbowej do potrzeb organizacyjnych nadzorowanych jednostek. Organ poinformował skarżącego, że w sprawie propozycji służby bądź pracy nie jest prowadzone postępowanie administracyjne, w którym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące terminów załatwienia spraw. W związku z tym, w ocenie organu, brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie art. 37 kpa. Z uwagi na powyższe, zażalenie skarżącego z 22 sierpnia 2017 r. nie może być rozpatrzone w trybie art. 37 kpa. Na pismo z [...] września 2017 r. Szefa Krajowej Administracji Skarbowej skarżący, reprezentowany przez adw. P. C., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uznania propozycji pracy w Krajowej Administracji Skarbowej za czynność lub akt z art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa [k. 2-17, 19-48 akt II SA/Wa 1834/17]. W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie [k. 50-59 akt II SA/Wa 1834/17]. Zdaniem Sądu I instancji, pismo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z [...] września 2017 r. nr [...] nie należy do aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 [pkt 4] ppsa. Zaskarżone pismo jest pismem informacyjnym, skierowanym do skarżącego w odpowiedzi na jego zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 kpa. W piśmie tym organ jedynie wyjaśnił skarżącemu, że [w] sprawach dotyczących propozycji służ[b]y bądź pracy nie jest prowadzone postępowanie administracyjne, w którym stosuje się przepisy kpa i że w związku z tym jego zażalenie na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] nie może być rozpatrzone w trybie art. 37 kpa. Zaskarżone pismo nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia i w związku z tym nie może być uznane za decyzję administracyjną, postanowienie bądź też inny akt lub czynność wskazany w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Nie stanowi ono bowiem władczego przejawu woli organu administracji publicznej, lecz jedynie oświadczenie wiedzy. Art. 37 § 1 kpa, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. stanowił, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 kpa, w ówcześnie obowiązującym brzmieniu). Organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 kpa powinien wydać w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 kpa. Postanowienie takie zaliczane jest do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnych kwestii - jak w tym przypadku bezczynności organu - powstające w toku tego postępowania, lecz nie rozstrzygające o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, jak również nie przysługuje od niego zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zatem nawet gdyby Szef Krajowej Administracji Skarbowej rozpatrzył zażalenie skarżącego z 22 sierpnia 2017 r. w trybie art. 37 kpa, to wydane w tym przedmiocie postanowienie nie podlegałoby kognicji sądów administracyjnych. Skoro zaskarżone pismo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej nie stanowi żadnego z aktów wymienionych w treści art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa, na które można wnieść skargę do sądu administracyjnego, to skargę należało uznać za niedopuszczalną. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę (k. 62-66 akt II SA/Wa 1834/17). Skargę kasacyjną wywiódł P. D., reprezentowany przez adw. J. B., zaskarżając postanowienie II SA/Wa 1834/17 w całości, zarzucając mu naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa w zw. z art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej - przez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że zaskarżone pismo nie jest ani decyzją administracyjną, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądowej, a samo stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, podczas gdy w praktyce organ w sposób władczy i jednostronny kształtuje sytuację prawną skarżącego, w konsekwencji czego Sąd błędnie uznał, że z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne i skargę odrzucił, czym naruszył konstytucyjne gwarancje prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP); 2. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-9 przez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, z tego względu, że rozpoznanie zażalenia wniesionego w trybie art. 37 §1 kpa nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności nadzorczej, która nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego, podczas gdy przedłożona skarżącemu propozycja pracy de facto jest decyzją administracyjną, ponieważ w sposób władczy kształtuje jej sferę prawną, dotyczy jego uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nadto sam obowiązek przedłożenia propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia (albo pełnienia służby) wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa (tj. z art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej) co w konsekwencji błędnego uznania, [że] z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne tym samym odrzucenia skargi opartej na przepisach prawa a więc naruszenia konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP); 3. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa w zw. z art. 276 ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej przez błędną wykładnię i zastosowanie oraz uznanie, że przedłożona skarżącemu propozycja pracy nie może być uznana za decyzję administracyjną, skarżącemu nie przysługuje droga odwoławcza w trybie administracyjnym, podczas gdy bez względu na zachowanie skarżącego, utracił on status funkcjonariusza nabyty na podstawie decyzji administracyjnej, a więc propozycja pracy stanowi przejaw władczego kształtowania sytuacji prawnej adresata od którego musi istnieć droga odwoławcza zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa; 4. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa w zw. z art. 169 ust. 4, a także w zw. z art. 165 ust. 7 pwuKAS przez ich niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie polegające na przyjęciu, że propozycja zatrudnienia nie jest decyzją administracyjną, ponieważ forma ta nie została w przepisach wyraźnie zastrzeżona, podczas gdy skoro na podstawie art. 169 ust. 4 pwuKAS propozycja pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej stanowi decyzję ustalającą warunki pełnienia służby to tym bardziej tak istotna ingerencja w stosunek służbowy, jaką jest przydzielenie funkcjonariuszowi zadań w ramach innego stosunku niż stosunek służby (tj. stosunku pracy), wymaga wydania decyzji, od której przysługuje procedura odwoławcza w trybie administracyjnym co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności i konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP); 5. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. art. 3 § 1 ppsa oraz art. 1 § 2 oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez bezpodstawną odmowę rozpoznania skargi i nieprzeprowadzenie kontroli zaskarżonego zachowania - bezczynności organu, uchylenie się od obowiązku dokonania kontroli działalności administracyjnej organu w zakresie jego bezczynności, pod względem zgodności z prawem, legalności i w konsekwencji brak uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania, oraz przez brak dostrzeżenia naruszenia: a) art. 45 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7, 8 kpa przez naruszenie obowiązków nałożonych na organy administracji publicznej w toku postępowania, w szczególności stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli przez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego oraz jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, a także prawa skarżącego do dochodzenia naruszonych, konstytucyjnie zagwarantowanych wolności i praw, w szczególności do dochodzenia na drodze sądowej naruszonych praw skarżącego, przyznanych jej na podstawie decyzji administracyjnej - mianowania do służby, wobec bezczynności organu; b) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 i art. 8 w zw. z art. 107 § 3 kpa przez niewyjaśnienie sprawy w sposób wszechstronny i zgodnie z tzw. zasadą proporcjonalności (wyrażoną w art. 7 kpa i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz brak uwzględnienia słusznego interesu strony; c) art. 47 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez pozbawienie skarżącego prawa do skutecznego środka prawnego oraz dostępu do bezstronnego sądu; d) art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez pozbawienie Skarżącego prawa do rzetelnego postępowania sądowego; e) art. 7, 77 § 1 oraz 104 § 2 kpa przez zaniechanie całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w oparciu o cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przez nieuzasadnione pominięcie faktu, że organ nie wskazał precyzyjnie przesłanek dla których uznał odwołanie za niedopuszczalne, natomiast w odniesieniu do przedstawionej propozycji pracy organ nie wskazał kryteriów, którymi się kierował przedstawiając propozycję pracy, a nie służby, stosownych pouczeń co do drogi odwoławczej ani nie zachował formy rozstrzygnięcia (decyzja, akt lub inna czynność). Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie skargi i zmianę postanowienia w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje (k. 74-82 akt II SA/Wa 1834/17). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Rozpoznając zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 182 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, a do takich postanowień należy zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa. Nie było zatem przeszkód do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna jest niezasadna, a żaden z jej licznych zarzutów nie mógł zostać uwzględniony. Skarżący kasacyjnie w skardze do WSA określił, że zaskarża pismo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z [...] września 2017 r. znak [...], wywołane pismem z 18 sierpnia 2017 r. oznaczonym jako zażalenie na bezczynność i niezałatwienie sprawy w terminie, a wniesionym w trybie art. 37 § 1 kpa (k. 2-14, 45-46, 47 akt II SA/Wa 1834/17). W treści skargi kasacyjnej skarżący wskazuje, że dopuszczalna jest sądowoadministracyjna kontrola postępowania przewidzianego w art. 165 ust. 7 pwuKAS - zarzuty 1, 2 w zakresie naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa. Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że dopuszczalna jest sądowoadministracyjna kontrola postępowania przewidzianego w art. 37 § 1 kpa (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. włącznie). Stanowisko to jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie. Złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. włącznie) było wyłącznie warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 52 ppsa) i nie mogło być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. W orzecznictwie administracyjnym ugruntowany był pogląd, że stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa ma charakter wpadkowy (incydentalny) i winno mieć formę postanowienia. Postanowienie to było zaliczane do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego dotyczącego poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania lecz nie rozstrzygało ono o istocie sprawy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, nie było to również postanowienie kończące postępowanie, nie przysługiwało też na nie prawo wniesienia zażalenia (postanowienie NSA z: 17.1.2006 r. I OSK 306/05; 31.3.2009 r. II OSK 469/09, cbosa). Sąd I instancji słusznie uznał skargę za niedopuszczalną (postanowienie NSA z 27.4.2012 r. I OSK 872/12, cbosa). Dnia 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935, dalej nowelizacja kwietniowa), która w art. 1 pkt 9 nadała nowe brzmienie art. 37 kpa. Do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1 (art. 16 nowelizacji kwietniowej). Z zestawienia treści art. 16 oraz 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) można wywieźć ogólną regułę, że znowelizowane przepisy winny mieć co do zasady zastosowanie do aktów lub czynności dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25.10.2017 r. II SA/Po 696/17, Lex 2398019). Ponieważ pismo z 22 sierpnia 2018 r. skarżący wywiódł po wejściu w życie nowelizacji kwietniowej, przeto nie było ono zażaleniem w rozumieniu art. 37 § 1 kpa w dawnym brzmieniu, lecz ponagleniem w rozumieniu art. 37 § 1 kpa, w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 9 nowelizacji kwietniowej. Ponaglenie nie jest środkiem zaskarżenia, nawet o szczególnym charakterze, jak określano w piśmiennictwie i orzecznictwie na tle poprzedniego stanu prawnego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłość postępowania. Z treści komentowanego przepisu wynika, że ponaglenie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia (wyrok NSA z 7.7.2016 r. I OSK 3389/15, Lex 2100712: "Postępowanie w zakresie przewlekłości postępowania administracyjnego jest postępowaniem odrębnym od postępowania właściwego, którego przewlekłość dotyczy. Jest niejako postępowaniem wpadkowym"; A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 352-352, uw. 3 do art. 37). Organ wyższego stopnia, któremu przekazano ponaglenie, ma obowiązek rozpatrzenia ponaglenia, co oznacza, że wniesienie ponaglenia wszczyna postępowanie incydentalne, a mianowicie postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości. Organ wyższego stopnia jest obowiązany rozpatrzeć ponaglenie w terminie 7 dni od dnia przekazania ponaglenia wraz z odpowiedzią na ponaglenie oraz niezbędnymi odpisami z akt sprawy. Organ wyższego stopnia może zażądać od organu prowadzącego postępowanie przekazania dodatkowych odpisów akt sprawy, które uzna za niezbędne do rozpatrzenia ponaglenia.... Organ wyższego stopnia po rozpatrzeniu ponaglenia wydaje postanowienie, które powinno zawierać elementy wskazane w art. 124. Rozstrzygnięciem w rozumieniu art. 124 § 1 jest wskazanie, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 37 § 6 pkt 1). Rozstrzygnięciem negatywnym jest stwierdzenie w sentencji postanowienia, że organ prowadzący postępowanie/rozpatrujący sprawę nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (A. Wróbel – op. cit., s. 357-358, uw. 16, 21 do art. 37). Skoro skarżący miał zamkniętą drogę do zaskarżenia pisma z [...] września 2017 r., to Sąd I instancji winien był odrzucić jego skargę. Skarżący nie ma zamkniętej drogi na wywiedzenie skargi na bezczynność organu bądź przewlekłe prowadzenie postępowania. Winien ją jednak oprzeć na odpowiednich przepisach ppsa - aktualne w tej materii pozostaje dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, mimo zmiany stanu prawnego na skutek nowelizacji kwietniowej (wyrok NSA z: 13.10.2017 r. I OSK 512/17; 5.7.2017 r. II OSK 2229/16; 6.10.2015 r. II OSK 1046/15; 24.5.2001 r. IV SA 572/99, ONSA 2002/3/116; postanowienie NSA z: 7.5.2014 r. II OSK 1083/14; 19.7.2013 r. II OSK 1449/13; 31.3.2009 r. II OSK 469/09, cbosa). Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471; z 2009 r. nr 114, poz. 946); art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.) w zakresie, w jakim wskazane wzorce kontroli gwarantują prawo do sprawiedliwego oraz jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy niezależny, bezstronny i niezawisły sąd; prawo do skutecznego środka prawnego oraz dostępu do bezstronnego sądu; prawa do rzetelnego postępowania sądowego. Ustawodawca ma prawo poddać kontroli sądowej jedynie część zdarzeń procesowych, mających wpływ na ochronę praw jednostki. Skarżący może w szczególności dochodzić ochrony swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 ppsa). Ustęp 2 art. art. 45 Konstytucji RP nie jest w kontrolowanej sprawie relewantny. Nierelewantny jest także art. 47 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE 2016 C 202/47, s. 1 i nast.; sprost. 400/1), który stanowi "Państwa Członkowskie popierają, w ramach wspólnego programu, wymianę młodych pracowników" (dawny art. 41 TWE). Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje, w jakim brzmieniu ów wzorzec kontroli miałby być naruszony (nierelewantny jest także dawny art. 47 TWE - obecny art. 53 w wersji skonsolidowanej). Przedmiot postępowania wskazuje, że treść powyższego przepisu nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie (postanowienie NSA z 22.2.2018 r. I OSK 123/18, cbosa). Skoro wniesienie skargi z innych przyczyn było niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt 6 ppsa), odniesienie się do reszty zarzutów skargi kasacyjnej było bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, skargę kasacyjną oddalił.