I SA/Gl 687/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-11-05

Skład orzekający: Teresa Randak, Wojciech Organiściak, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nadanie decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej jest uzasadnione, gdy do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostało mniej niż trzy miesiące?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione, gdy do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostało mniej niż trzy miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 O.p.), a organ uprawdopodobni, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). W takiej sytuacji samo zbliżanie się terminu przedawnienia, w połączeniu z faktem, że decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu, a organ odwoławczy nie może wydać decyzji przed upływem terminu przedawnienia, stanowi wystarczające uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy G. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. Wójt uzasadnił nadanie rygoru zbliżającym się terminem przedawnienia zobowiązania (mniej niż miesiąc do końca 2014 r.) oraz zachowaniem Spółki wskazującym na dążenie do przedawnienia. SKO podtrzymało to stanowisko, wskazując na uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania w związku z upływem terminu przedawnienia i kwestionowaniem przez Spółkę zasadności opodatkowania. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Bożena Pindel (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 oraz art. 239b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.) – po rozpatrzeniu zażalenia podatnika A S.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) na postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...] r. Nr [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. – utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia SKO podało, że decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy G. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie [...] zł. W piśmie z dnia 5 stycznia 2015 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy G. nadał decyzji z dnia [...] r. rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 O.p. W uzasadnieniu podał, że posiadana przez organ wiedza w zakresie procedowania przez tego podatnika (uchylanie się od składania żądanych informacji, podawanie informacji niespójnych, zmiana sposobu i adresów doręczeń) przekonuje, że podatnik dąży do przedawnienia zobowiązania, co uprawdopodabnia niewykonanie decyzji (art. 239b § 2 O.p.). W zażaleniu na to postanowienie Spółka domagała się jego uchylenia, zarzucając naruszenie przepisów: - art. 121 § 1 O.p. poprzez zaniechanie poinformowania Spółki o tym, że toczy się postępowanie w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności; - art. 239b § 2 O.p. wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy G. nie zostanie przez Spółkę wykonane przed terminem przedawnienia. Reprezentujący Spółkę doradca podatkowy wskazał adres do doręczeń: [...]. SKO postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Odwołując się do przepisów art. 239a i art. 239b O.p. stwierdziło, że organ I instancji może nadać rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli wystąpi jedna z okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 O.p. (na co wskazuje użyty spójnik "lub", który oznacza, że wystarcza spełnienie jednej z alternatywnych przesłanek – alternatywa nierozłączna) i równocześnie organ uprawdopodobni, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Ustawodawca posługuje się w art. 239b § 2 O.p. terminem "uprawdopodobnienia", który oznacza środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dający pewności co do okoliczności podlegających badaniu, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania. Dopuszczalne jest zatem stosowanie przez organ podatkowy domniemań faktycznych mających wsparcie w materiale dowodowym, zasadach logiki i doświadczenia życiowego (powołało się wyrok NSA o sygn. I GSK 799/10). Zauważyło także, że okoliczność zbliżającego się upływu terminu przedawnienia sama w sobie uprawdopodobnia, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Jest wysoce prawdopodobnym, że podatnik mający świadomość rychłego zakończenia biegu terminu przedawnienia będzie zwlekał z dobrowolną zapłatą licząc na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego przed zastosowaniem wobec niego środków egzekucyjnych. SKO stwierdziło, że w chwili wydania zaskarżonego postanowienia okres pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego nieostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] r. wynosił mniej niż miesiąc. Zgodnie z zasadami ogólnymi przewidzianymi w art. 70 § 1 O.p. termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. upływał z końcem 2014 r. Zdaniem organu prawdopodobnym było, że podatnik nie uiści zobowiązania podatkowego w wysokości wynikającej z decyzji podatkowej. Dla oceny istnienia zagrożenia niewykonania zobowiązania przez podatnika istotne było także to, że Spółka nie zgadzała się ze stanowiskiem organu podatkowego I instancji, co do zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Ponadto jak wskazał organ podatkowy I instancji w zaskarżonym postanowieniu zachowanie się podatnika w czasie postępowania podatkowego (uchylanie się od składania wyjaśnień, podawanie niespójnych informacji, zmian sposobu oraz adresów doręczeń) przekonuje, że podatnik dąży do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., co pozwala na stwierdzenie, że podatnik nie wykona tego zobowiązania przed upływem terminu przedawnienia. Organ powołał się na wyrok tut. Sądu z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 618/14. Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 121 § 1 O.p. z uwagi na niepoinformowanie Spółki o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, Kolegium zauważyło, że o obowiązku informowania strony o prowadzeniu postępowania w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie można wywodzić z zasady ogólnej dotyczącej prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Odwołując się do przepisu art. 165 § 5 pkt 3 O.p. stwierdziło, że skoro przepisy wyraźnie wyłączają obowiązek organu wydania i doręczenia postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania, którego podstawową rolą jest właśnie poinformowanie strony o toczącym się postępowaniu, to nie można twierdzić, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności bez uprzedniego poinformowania o strony o prowadzeniu postępowania zmierzającego do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest naruszeniem zasady zaufania. Brak informowania strony wynika z normy bezwzględnie obowiązującej i niewątpliwe na przyjęcie takiego rozwiązania miała wpływ specyfika postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem organu istotną rolę w tym postępowaniu odgrywa szybkość postępowania i zachowanie elementu zaskoczenia. Kolegium odniosło się także do wskazanego w zażaleniu adresu do doręczeń podnosząc, że postanowienie skierowało na adres siedziby pełnomocnika zgodnie z art. 144 O.p. Odwołało się do art. 152a O.p., warunków technicznych i organizacyjnych doręczania pism w formie dokumentu elektronicznego określonych w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1114) oraz procedury przewidzianej w § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów (Dz. U. Nr 206, poz. 1216) stwierdzając, że wskazany przez stronę adres poczty elektronicznej dla doręczania pism drogą elektroniczną jest niewystarczający dla doręczenia pisma drogą elektroniczną przez organ podatkowy. Dla doręczania pisma drogą elektroniczną w postępowaniu podatkowym z zachowaniem wymogów przewidzianych w art. 152a § 1 O.p. konieczne jest skorzystanie z systemu ePUAP, bądź innego systemu teleinformatycznego umożliwiającego identyfikację użytkownika. W skardze Spółka (reprezentowana przez adwokata) domagała się uchylenia postanowienia SKO z dnia [...] r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z dnia [...] r., a także zasądzenia kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu organu II instancji zarzuciła naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 O.p. wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy G. nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia. W uzasadnieniu powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśniła, że uprawdopodobnienie oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się jej. Zwróciła uwagę, że organ odwoławczy nie przywołał żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Skoro ustawodawca przewidział odrębne dwie przesłanki niezbędne do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, to nie można opierać postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wyłącznie na tej okoliczności faktycznej, że okres przedawnienia tego zobowiązania jest krótszy niż trzy miesiące (powołała się na wyroki WSA: w Białymstoku z 23 czerwca 2010 r. I SA/Bk 231/10 i w Łodzi z 14 maja 2010 r. I SA/Łd 263/10). W ocenie Spółki nie stanowi uprawdopodobnienia złożenie przez nią odwołania skoro w znacznej mierze dokonała wpłat. Podkreśliła, że obowiązujące przepisy prawa ustanawiają zasadę, że wykonaniu podlegają decyzje ostateczne. Należy odróżnić wymiar zobowiązania podatkowego (tj. proces wydawania decyzji w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego) od jego wykonania. Okoliczności związane z procesem wymiaru nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji. Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Odpowiadając na zarzuty nie negowało stanowiska, że dla nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek, tj. jednej z przewidzianych w art. 239b § 1 i przesłanki z art. 239b § 2 O.p. W sprawie zaistniała pierwsza z nich (przewidziana w punkcie 4 art. 239b § 1 O.p.), bowiem w momencie wydania postanowienia przez organ I instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, pozostawało mniej niż miesiąc. Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki tj. uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, Kolegium przeprowadziło w zaskarżonym postanowieniu wywód, że otwarta droga do wniesienia odwołania i to, że Spółka nie zgadzała się ze stanowiskiem organu podatkowego co do zasadności opodatkowania linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej czyniły prawdopodobnym, iż Spółka nie wykona zobowiązania podatkowego przed upływem terminu przedawnienia. Zdaniem Kolegium oparcie postanowienia o nadaniu rygoru o przywołane okoliczności nie było pozbawione sensu i logiki. W znacznym stopniu okoliczności te nasuwały przypuszczenie, że Spółka wobec braku decyzji ostatecznej nie wykona zobowiązania. Organ podatkowy nie mógł liczyć, na to, że Spółka nie będąc do tego zobowiązana uiści kwotę podatku wynikającą z decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy, bowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Dla rozstrzygnięcia sprawy zasadniczą kwestią była ocena zasadności nadania przez organ podatkowy I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] r., która określała wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. Zaistniały spór sprowadza się do ustalenia czy podnoszony w zaskarżonym postanowieniu upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego krótszy niż 3 miesiące, uzasadnia nadanie decyzji nieostatecznej, określającej zobowiązanie podatkowe, rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art.239b §1 pkt 4 i § 2 O.p. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Na podstawie § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, przy czym przepis ten stosuje się pod warunkiem uprawdopodobnienia przez organ, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 153/14). Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może też być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że dane zobowiązanie wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1035/11). Tak więc okoliczność zbliżającego się upływu terminu przedawnienia może uprawdopodobnić obawę niewykonania zobowiązania dopiero łącznie z innymi okolicznościami faktycznymi danej sprawy, na podstawie których można wnioskować, że zobowiązanie nie zostanie jednak wykonane. Zatem nie dotyczy to okoliczności leżących po stronie podatnika, ale tych związanych z samym upływem czasu. Skoro powołana została przesłanka z pkt 4, to przy tym uprawdopodobnieniu organ podatkowy nie musi odwoływać się do argumentacji i ustaleń, które miałyby na celu wykazanie braku wystarczającego majątku u podatnika, czy też podejmowania przez niego działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji. Zatem w sytuacji, gdy nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, organy wskazują, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 O.p.), spełnienie przesłanki z § 2 tego przepisu, to jest uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania, powinno mieć za punkt odniesienia przesłankę wskazującą na zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania. Konieczne jest zatem wskazanie takich okoliczności faktycznych, które potwierdzają, że z tego właśnie powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane. Sąd podziela tu poglądy prezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjengo z dnia: 7 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 911/10; 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1034 - 1037/11; 9 maja 2013 r., sygn. akt I GSK 1041/11; 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; 13 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12; 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/13; 3 lipca 2014 r., sygn. akt 1272/13; 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1316/13, a także w wyrokach Wojewódzkich Sądów Admisnistracyjnych: w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 618/14; w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 531/15, w Krakowie z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 794/15 i w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1369/14 (wszystkie wymienione w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Sąd w niniejszych rozważaniach odwołuje się do uzasadnień tych wyroków. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności w dniu [...] r., została wydana w dniu [...] r. i odnosiła się do zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r., które przedawniało się z dniem 31 grudnia 2014 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka otrzymała odpis ww. decyzji i postanowienia w dniu 22 grudnia 2014 r. i pozostawała w otwartym terminie do złożenia odwołania; do upływu okresu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p. pozostało zatem 9 dni. Odwołanie od decyzji organu I instancji Spółka złożyła w dniu 5 stycznia 2015 r. W przywołanym wyżej wyroku z 13 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 1807/12) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wprost, że jeśli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 O.p.), to spełnienie przesłanki z § 2 tego przepisu polega na uprawdopodobnieniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego właśnie powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 1-3 O.p. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 O.p. wskutek stwierdzenia przez organ, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji organu I instancji nie zostanie wykonane. W kontekście tego zarzutu należy zaznaczyć, że Sądowi są znane z urzędu sprawy, w których ten sam podatnik w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym po wydaniu decyzji przez organ I instancji (także w terminie krótszym niż 3 miesiące przed upływem okresu przedawnienia) dokonywał dobrowolnie zapłaty podatku od nieruchomości wynikającego z decyzji. W tych sprawach organ II instancji orzekał już po upływie terminu przedawnienia. Skutkowało to uznaniem, że po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.), zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt II FPS 4/13 (por. np. wyrok tut. Sądu z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 926/14). Konsekwencją jest uznanie takiego postępowania za bezprzedmiotowe i jego umorzenie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. W ocenie Sądu zasadnym jest dodatkowo odwołanie się do uzasadnienia wymienionej uchwały, z której wynika, że "zasada ochrony finansów publicznych, jak wynika z przywołanych wcześniej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, nie zawsze też musi usprawiedliwiać utrzymywanie pozornych instytucji prawnych. Taka instytucją stałoby się przedawnienie zobowiązania w sytuacji, gdy zapłata podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji pozbawiałaby podatnika możliwości skorzystania z gwarancyjnych funkcji terminu przedawnienia. Przypomnieć ponadto należy, że w art. 70 § 6 pkt 1-3 O.p. przewidziano sytuacje, w wyniku zajścia których dochodzi do przerwy lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia także w przypadku zapłaty podatku. Zachowując należytą staranność organ podatkowy może w związku z tym doprowadzić do wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, także w przypadku, gdy strona dobrowolnie wykona decyzję nieostateczną." Zestawiając zatem okoliczności tej sprawy należy uznać, że odmienna wykładnia art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. jest nielogiczna i w istocie przekreśla znaczenie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Jeżeli bowiem do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, przez ustawodawcę wyznaczony na czas krótszy niż trzy miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych. Nawet przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu I instancji, zobowiązanie to nie zostanie wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia. Powyższe przepisy należy również rozpatrywać w perspektywie art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), ustanawiającego powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, a także art. 217 Konstytucji, który ustanawia władztwo finansowe państwa (por. ww. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r. i powołany tam wyrok TK z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt P 26/10, opubl. OTK-A 2011, Nr 5, poz. 43). Sąd stwierdza, że treść zaskarżonego postanowienia uzasadnia stwierdzenie, że organ uprawdopodobnił, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane z uwagi na wskazany przez ustawodawcę krótki okres czasu do upływu terminu przedawnienia. Obowiązkiem organu jest bowiem podejmowanie wszelkich – przewidzianych przepisami Ordynacji podatkowej – środków w celu realizacji swych ustawowych powinności. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że wywody organu są pozbawione logiki i sprzeczne z doświadczeniem życiowym. W ocenie Sądu właśnie posiadane w tym zakresie doświadczenia czynią podejmowane przez organ czynności zasadnymi i logicznymi. Podsumowując, jeśli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239 § 1 pkt 4 O.p.) to uprawdopodobnienie z § 2 tego przepisu polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązania podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane. Skoro decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu (art. 239a O.p.), a termin wydania decyzji przez organ odwoławczy nie może, z podanych wyżej względów, nastąpić do końca roku kalendarzowego, z którego końcem upływa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w decyzji nieostatecznej, to należy uznać, że uprawdopodobniono przesłankę z § 2 tego przepisu. Innymi słowy, wskazana okoliczność uprawdopodobnia to, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane, albowiem ulegnie przedawnieniu. Sąd uznał, że nie został naruszony przepis art. 239b § 2 O.p., zaś uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia spełnia wymogi określone w art. 210 § 4 O.p. Ponadto nie zostały naruszone pozostałe przepisy prawa procesowego. Z tych względów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło