II OSK 3707/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-10-27
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Robert Sawuła, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowa stacja bazowa telefonii komórkowej, o wysokości 27,87 m, usztywniona odciągami i oparta na stopach z balastem, może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, wymagający jedynie zgłoszenia, czy też stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Tymczasowa stacja bazowa telefonii komórkowej o wysokości 27,87 m, ze względu na swoją wielkość, masę, konstrukcję i względy bezpieczeństwa, wymaga trwałego związania z gruntem, co wyklucza jej kwalifikację jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. W związku z tym, budowa takiej stacji wymaga pozwolenia na budowę, a zgłoszenie zamiaru budowy podlega sprzeciwowi organu.Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar budowy tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ I instancji wniósł sprzeciw, uznając, że obiekt ze względu na wysokość (27,87 m) i sposób posadowienia (balast, odciągi) jest trwale związany z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę. Wojewoda Dolnośląski utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 288/18 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 288/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] S.A., dalej także: "Spółka", na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Starosta Średzki, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290) – dalej: "Prawo budowlane", wniósł sprzeciw do zgłoszenia przez [...] S.A. w dniu 1 września 2017 r. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu tymczasowej stacji bazowej mobilnej SITE T telefonii komórkowej sieci [...] wraz z następującymi elementami: stalowa rama outdoor oraz stojak RRU plus podesty, tymczasowe ogrodzenie i brama wjazdowa: powierzchnia utwardzona, na działce nr A/3. Do zgłoszenia załączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapę z proponowaną lokalizacją obiektu, szkice i kwalifikację przedsięwzięcia.
Organ zauważył, że w opisie zamierzenia inwestor nie określił terminu, w którym zostanie dokonana rozbiórka lub przeniesienie masztu w inne miejsce. Ponadto stwierdził, że w załączniku do zgłoszenia na planie zagospodarowania terenu pokazano usytuowanie posadowienia masztu o wysokości 27,87 m bez podania odległości od granic działek sąsiednich, dlatego też nie jest możliwe określenie wpływu na ograniczenia w ich zagospodarowaniu - art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego. Stwierdził również, że art. 20 ust. 1 pkt 1c Prawa budowlanego zobowiązuje projektanta do określenia obszaru oddziaływania obiektu, co w analizowanym zgłoszeniu nie dotyczy tylko oddziaływania poprzez propagację promieniowania lecz również z uwagi na odległość planowanej konstrukcji od granic działek sąsiednich i obiektów na nich istniejących. Według organu, budowa obiektów wyższych niż 15 m wymaga ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego w myśl § 2 ust. 3a rozporządzenia z dnia 19 listopada 2001 r. Ministra Infrastruktury, w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. Nr 138, poz. 1554). W związku z tym, w celu realizacji zamierzenia budowy masztu, należy uzyskać pozwolenie na budowę, tak by było możliwe nałożenie na inwestora takiego obowiązku.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. Wojewoda Dolnośląski, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie Wojewody, konstrukcja projektowanego masztu wyklucza możliwość zakwalifikowania jej jako obiektu tymczasowego, opisanego w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, ze względu na fakt trwałego połączenia jej z gruntem. Projektowany maszt, ze względu na jego wielkość oraz sposób użytkowania wymaga trwałego związania z gruntem ze względu na bezpieczeństwo korzystania z tego obiektu. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] S.A. Zarzuciła naruszenia: art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 3 pkt 5, art. 30 ust. 6 pkt 1, art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.
Sąd stwierdził, że należy zgodzić się z organami co do tego, że planowanej inwestycji należy przypisać cechę trwałego związania z gruntem i z tego względu nie może ona być zaliczona do obiektów tymczasowych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym opis inwestycji zawarty w zgłoszeniu oraz załączone do zgłoszenia dokumenty, obrazujące zarówno wielkość planowanego obiektu, jak i sposób osadzenia obiektu na gruncie świadczą - w ocenie Sądu - o jego trwałym związaniu z gruntem. Sama tylko wysokość masztu antenowego oraz jego konstrukcja uwidoczniona na załącznikach do zgłoszenia, wskazują, że za trwałym związaniem zamierzenia z gruntem, przemawiają wymogi bezpieczeństwa. Parametry techniczne tego obiektu budowlanego, a zwłaszcza wysokość całej konstrukcji (27 m) - także sama konstrukcja masztu - oraz sposób związania z gruntem masztu w postaci podpory i czterech naziemnych stóp obciążonych balastem w postaci bloczków betonowych M 6 i krawężnikach drogowych o wymiarach 30x15x100 oraz za pomocą czterech odciągów - nie pozwala na odmienną jego kwalifikację i uznanie, że realizacja przedmiotowego masztu stanowić będzie budowę, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Bezpieczeństwo konstrukcji mobilnego masztu antenowego zapewniają bowiem m.in. odciągi oraz stopy, na których oparty jest ruszt (do którego mocowane są odciągi) obciążone balastem.
W ocenie Sądu, przedmiotowy tymczasowy maszt antenowy wymagający stabilizacji na gruncie przy pomocy balastu jest obiektem trwale związanym z gruntem, pomimo, że nie wynika z załączników graficznych aby jego elementy do których zamontowane zostały odciągi były zagłębione (choćby częściowo) w gruncie. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, nie decyduje zatem metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem.
Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej Spółki, zgodnie z którą, za trwale związane z gruntem należałoby uznać tylko te obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy obiektu taki trwały związek został zapewniony poprzez wykonanie badań gruntu, wykonanie obliczeń geotechnicznych warunków posadowienia oraz takie ukształtowanie konstrukcji obiektu - fundamentów, aby takowe założenia geotechniczne spełniały, a zatem takie, które są posadowione za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowane z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a których demontaż wiąże się z użyciem ciężkiego sprzętu budowlanego i zazwyczaj zniszczeniem elementów konstrukcyjnych podczas demontażu.
W ocenie Sądu, Wojewoda po przeanalizowaniu konstrukcji, rozmiaru i sposobu posadowienia przedmiotowej inwestycji, prawidłowo stwierdził, że jej wykonanie wymagało pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, wielkość konstrukcji, sposób osadzenia oraz konieczność zapewnienia stabilności posadowienia na gruncie i odporności na działanie czynników atmosferycznych wskazuje, że sposób powiązania konstrukcji stalowej masztu z gruntem należy ocenić jako trwały. O tym, czy urządzenie jest trwale związane z gruntem nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, masa, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dla przyjęcia zatem, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest to, czy posadowiony jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu. Nie ulega wątpliwości, że względy bezpieczeństwa stalowego telekomunikacyjnego kratowego masztu mobilnego o wysokości H=27,87 m, pełniącego funkcję stacji bazowej telefonii komórkowej, wymagają trwałego jego związania z gruntem. Maszt ten musi oprzeć się czynnikom środowiskowym mogącym zniszczyć konstrukcję. Nie do zaakceptowania jest więc stanowisko skarżącej Spółki, że przedmiotowy maszt nie jest trwale związany z gruntem i jako tymczasowy obiekt budowlany wymaga tylko zgłoszenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. z siedzibą w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane polegające na jego niezastosowaniu mimo, iż planowana inwestycja polegająca na budowie tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy — tymczasowej mobilnej stacji bazowej SITE-T telefonii komórkowej [...] 44864 na działce ewidencyjnej nr A/3 obręb W., gm. M., wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, i niewymagający takiego połączenia, zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, iż planowana inwestycja nie jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, iż Starosta Średzki zasadnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia wykonania przedmiotowych prac budowlanych;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy inwestycja planowana przez skarżącą kasacyjnie spełnia wymagania określone w tym przepisie;
5. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. polegające na jego niezastosowania w sytuacji, gdy istniały podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lutego 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Średzkiego z dnia [...] września 2017 r. oraz umorzenie postępowania; zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej dr inż. O. P. na okoliczność ustalenia, czy wykonanie prac polegających na budowie przedmiotowego mobilnego tymczasowego masztu antenowego niepołączonego trwale z gruntem na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga trwałego połączenia z gruntem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarządzeniem z dnia 27 lipca 2021 r. zawiadomiono strony o ograniczeniach w orzekaniu wynikających z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.). Poinformowano także o zmianie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090).
Pismem z dnia 13 sierpnia 2021 r., Wojewoda Dolnośląski, w nawiązaniu do zawiadomienia Sądu z dnia 5 sierpnia 2021 r., poinformował, że nie domaga się przeprowadzenia rozprawy.
Zarządzeniem z dnia 2 września 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, skierowano sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na brak stanowiska stron w zakresie możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Odnotować należy, że po ogłoszeniu stanu epidemii stronom umożliwiono przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Jest oczywiste, że niezależnie od tego strony mają prawo do przedstawiania swojego stanowiska, w granicach skargi kasacyjnej, aż do zakończenia postępowania.
Nie można zatem powiedzieć, że na skutek nieprzeprowadzenia rozprawy strony zostały pozbawione możliwości przedstawienia swego stanowiska w sprawie.
Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Skuteczność zarzutu naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 145 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie jest uwarunkowana zasadnością pozostałych zarzutów, stanowiących zarzuty materialnoprawne, podniesionych w skardze kasacyjnej.
Od razu jednak można zauważyć, że ani z opisów naruszenia, wyartykułowanych w poszczególnych zarzutach, ani z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika przyczyna powiązania powołanego w procesowej podstawie kasacji art. 145 § 3 P.p.s.a. z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Jak stanowi art. 145 § 3 P.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Skoro wnosząca kasację nawiązała do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., to przypomnieć należy, że na podstawie tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wskazano tych przyczyn. W zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego nie wskazano, że mają one charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Także wniosek zawarty w skardze ograniczał się do żądania uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Średzkiego i umorzenia postępowania, a nie stwierdzenia ich nieważności.
Również z podstaw kasacji i jej uzasadnienia nie wynikają okoliczności uzasadniające powołanie się na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Podstawę prawną decyzji o sprzeciwie stanowił przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), dalej także: "Prawo budowlane". Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia sprzeciwu, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Przypomnieć należy, że wskazany w zgłoszeniu zakres robót budowlanych obejmował "montaż masztu tymczasowej stacji bazowej mobilnej SITE T telefonii komórkowej sieci [...] Polaka S.A. wraz z następującymi elementami: stalowa rama outdoor, Stojak RRU + podesty, tymczasowe ogrodzenie i brama wjazdowa oraz powierzchnia utwardzona", na działce nr A/3, obręb [...].
Organy ustaliły, że roboty budowlane dotyczące tak określonego w zgłoszeniu obiektu miały polegać na budowie stalowego masztu antenowego o wysokości 27,87 m. Konstrukcja masztu, według załączonego do zgłoszenia szkicu, usztywniona jest odciągami linowymi w trzech poziomach po cztery odciągi. Wszystkie odciągi są mocowane do masztu w węzłach, a dołem do rusztu nad węzłem podporowym. Ruszt oparty jest na czerech stopach, na których zakłada się balast w postaci bloczków betonowych M 6 oraz płyt drogowych.
W świetle tych ustaleń jest oczywiste, że wbrew określeniu, którym posłużyła się Spółka w petitum zgłoszenia, planowane roboty nie miały polegać jedynie na wykonaniu montażu obiektu mobilnego masztu antenowego z elementami. Opis wskazuje na roboty polegające na wykonaniu całości techniczno-użytkowej w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej. Można od razu zauważyć, że w Kwalifikacji przedsięwzięcia, sporządzonej dla zgłaszanego przedsięwzięcia użyto w podtytule określenia: "Budowa instalacji radiokomunikacyjnej".
Analizę charakteru obiektu jakim jest stacja bazowa należy rozpocząć od spostrzeżenia, że niestanowiący enumeratywnego wyliczenia budowli, przepis art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zawiera jednak (art. 3 pkt 3 in fine) określenie o charakterze ogólnym – "całość użytkowa".
Taki charakter ma stacja bazowa telefonii komórkowej. Stanowi ona całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Należy ją zatem traktować jako obiekt budowlany z wszelkimi tego konsekwencjami, składający się z szeregu urządzeń technicznych, będących instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Jest oczywiste, że stacja bazowa nie ma cech budynku, a także nie jest obiektem małej architektury.
Z uwagi na funkcję stacji bazowej, jako całości użytkowej, a także cechy techniczne takiego obiektu, stacja bazowa należy więc do budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.
Należy zatem zgodzić się z wielokrotnie wyrażonym w orzecznictwie stanowiskiem, według którego, stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami wymagającą pozwolenia na budowę (patrz: wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2400/11; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r., II OSK 1793/13; 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1224/14; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1999/14; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 596/17; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2242/17; wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1161/17; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1476/18).
Spostrzeżenia te odnoszą się do stacji bazowej będącej przedmiotem niniejszej sprawy.
W konsekwencji należy przyjąć, że co do zasady, zgłoszony obiekt wymagał pozwolenia na budowę. Brak było podstaw do zastosowania w odniesieniu do zgłoszonej stacji bazowej przepisów art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego. Nie jest to przedmiotem zasadniczej kontrowersji w niniejszej sprawie, ale z uwagi na podniesienie kwestii kwalifikacji obiektu w zarzucie procesowym skargi kasacyjnej, dla pełnej jasności stwierdzić można, że według stanu prawnego obowiązującego w niniejszej sprawie, przepisy art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego mogły mieć jedynie zastosowanie w przypadku instalowania pojedynczych urządzeń, konstrukcji wsporczych, anten i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych, nie mogą natomiast stanowić podstawy prawnej do budowy takiego zamierzenia budowlanego, jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej.
Bezzasadne są zarzuty materialne skargi kasacyjnej, naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 12 oraz art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, na których została zbudowana argumentacja o bezpodstawnym zastosowaniu art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, a zatem bezzasadnym wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia budowy.
Zgłoszony "mobilny maszt antenowy tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej", a w rzeczywistości zgłoszona budowla w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej, nie jest tymczasowym obiektem budowlanym o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego i należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Jedną z przesłanek normy sformułowanej w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego jest brak trwałego połączenia z gruntem. Jest to warunek konieczny dla przyjęcia, że mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że wyznacznikami tego, czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tylko sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale także to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06, z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1433/10, z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 323/11, z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15, z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1261/15, z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2835/18).
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, wielkość konstrukcji, sposób osadzenia oraz konieczność zapewnienia stabilności posadowienia na gruncie i odporności na działanie czynników atmosferycznych wskazuje, że sposób powiązania konstrukcji stalowej masztu z gruntem należy uznać jako trwały. Względy bezpieczeństwa stalowego telekomunikacyjnego kratowego masztu o wysokości 27,87 m, pełniącego funkcję stacji bazowej telefonii komórkowej, wymagają trwałego związania z gruntem.
Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji zauważył, że nie mogły odnieść skutku zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego.
W konsekwencji nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.
Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z przepisu tego wynika, że nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej mającej charakter opinii biegłego. Nie mógł być zatem uwzględniony, zawarty w kasacji, wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej dr inż. O. P. "na okoliczność ustalenia, czy wykonanie prac polegających na budowie przedmiotowego mobilnego tymczasowego masztu antenowego niepołączonego trwale z gruntem na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga trwałego połączenia z gruntem".
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło