III SA/Wa 64/19
WyrokWSA w Warszawie2019-02-14
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Ewa Izabela Fiedorowicz, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie organu prowadzącego rejestrację o zajęciu środka transportu podlega zaskarżeniu w trybie skargi na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Zawiadomienie organu prowadzącego rejestrację o zajęciu środka transportu, choć uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 tej ustawy, ponieważ nie zmierza do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Jest to czynność materialno-techniczna będąca konsekwencją zajęcia. W związku z tym, nie przysługuje na nie skarga w trybie art. 54 u.p.e.a., a organ egzekucyjny prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w takiej sytuacji na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność polegającą na zawiadomieniu Starostwa Powiatowego o zajęciu środka transportu. Organy egzekucyjne (Dyrektor Izby Skarbowej, Minister Rozwoju i Finansów) odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie tej skargi, uznając, że zawiadomienie to nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu ustawy. Skarżący kwestionował tę ocenę, podnosząc m.in. kwestie własności zajętego pojazdu i naruszenia przepisów K.p.a. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po wcześniejszych postępowaniach proceduralnych, w tym uchyleniu postanowienia przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] grudnia 2016r. Minister Rozwoju i Finansów, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] sierpnia 2016r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi Skarżącego P.B. z 20 maja 2015r. na czynność polegającą na zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w P. – Wydział Komunikacji zawiadomieniem z 12 maja 2015r. o zajęciu środka transportu.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:
- [...] obejmujących podatek od towarów i usług oraz [...] obejmujących podatek dochodowy od osób fizycznych, a także [...] obejmującego grzywnę nałożoną mandatem karnym kredytowanym z 27 stycznia 2014r. nr [...] – wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.;
- 2/2014 i 8/2014 obejmujących podatek od środków transportowych, wystawionych przez Burmistrza P.;
- [...] obejmujący opłatę za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC, wystawiony przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny;
- [...], wystawionych odpowiednio przez Wojewodę [...], Wojewodę [...] i Wojewodę [...], a także [...], wystawionych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, obejmujących grzywny nałożone mandatami karnymi kredytowanymi.
Na poczet należności wykazanych m.in. w ww. tytułach wykonawczych, protokołem z 5 maja 2015r. poborca skarbowy Urzędu Skarbowego w P. dokonał zajęcia ciągnika samochodowego siodłowego marki [...] nr rej. [...]. Odpis ww. protokołu zajęcia ruchomości doręczono Skarżącemu w dniu 5 maja 2015r., co potwierdził własnoręcznym podpisem.
Następnie zawiadomieniem z 12 maja 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomił Starostwo Powiatowe w P. - Wydział Komunikacji o zajęciu ww. środka transportu. Odpis tego zawiadomienia doręczono Skarżącemu w dniu 14 maja 2015r.
W dniu 21 maja 2015r., działając na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), Skarżący skierował do Dyrektora Izby Skarbowej w L., za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., pismo z 20 maja 2015r. zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne". W ww. piśmie zakwestionował czynność egzekucyjną, dokonaną w jego ocenie w dniu 12 maja 2015r., polegającą na zajęciu ciągnika samochodowego siodłowego marki [...] nr rej. [...]. W uzasadnieniu ww. pisma poinformował o doręczeniu w dniu 7 maja 2015r. poborcy skarbowemu kserokopii umów z 21 grudnia 2014r. dotyczących zajętego pojazdu, z których wynika w jego ocenie, że nie jest właścicielem tego pojazdu. Zarzucił dokonanie zajęcia ww. ruchomości z rażącym naruszeniem prawa, wnosząc o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi.
Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z [...] czerwca 2015r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi z 20 maja 2015r. na czynność egzekucyjną (zajęcie środka transportu dokonane protokołem zajęcia w dniu 5 maja 2015r.), z uwagi na uchybienie czternastodniowego terminu do jej wniesienia.
Na skutek złożonego zażalenia, postanowieniem z [...] czerwca 2016r. Minister Finansów uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że w treści skargi kwestionowano czynność polegającą na zajęciu ciągnika samochodowego siodłowego marki [...] nr rej. [...], jak również czynność dokonaną w dniu 12 maja 2015r. polegającą na zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w P. - Wydział Komunikacji o zajęciu ww. środka transportu. Organ stwierdził, iż treść skargi była niejednoznaczna i wymagała ustalenia woli Skarżącego, co do trybu jej rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Izby Skarbowej w L. pismem z 8 lipca 2016r. wezwał Skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie pisma z dnia 20 maja 2015r. zatytułowanego "Skarga na czynności egzekucyjne" w zakresie, czy ww. pismo stanowi skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu środka transportu, czy skargę na czynność dokonaną w dniu 12 maja 2015r. polegającą na zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w P. - Wydział Komunikacji o zajęciu przedmiotowego środka transportu. Wyjaśniono w powyższym wezwaniu, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne, przez które zgodnie z art. 1a pkt 2 tej ustawy należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, natomiast zawiadomienie Starostwa Powiatowego w P. - Wydział Komunikacji o zajęciu środka transportu, nie zmierzało do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, czyli nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu ww. przepisów.
Pismem z 18 lipca 2016r. Skarżący wyjaśnił, iż pismo z 20 maja 2015r. stanowi skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu środka transportu oraz skargę na czynność dokonaną w dniu 12 maja 2015r. polegającą na zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w P. o zajęciu przedmiotowego środka transportu.
W części dotyczącej skargi na czynność polegającą na zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w P. - Wydział Komunikacji zawiadomieniem z dnia 12 maja 2015r. nr [...] o zajęciu środka transportu, Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z [...] sierpnia 2016r. odmówił wszczęcia postępowania, z uwagi na brak oparcia w przepisach, aby ww. skargę rozpatrzyć w trybie przewidzianym w art. 54 u.p.e.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że właścicielem zajętego środka transportu jest R.C. Ponadto zwrócił się o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania w Sądzie Rejonowym w R. z powództwa R.C., który zwrócił się o zwolnienie zajętego środka transportu spod egzekucji. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 K.p.a.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] grudnia 2016r. Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Minister Rozwoju i Finansów wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaskarżone zostało zawiadomienie Starostwa Powiatowego w P. - Wydział Komunikacji zawiadomieniem z 12 maja 2015r. nr [...] o zajęciu ciągnika samochodowego siodłowego marki [...] nr rej. [...]. Organ stwierdził, iż powyższa czynność nie miała w świetle treści art. 1a pkt 2 u.p.e.a. charakteru czynności egzekucyjnej, bowiem nie zmierzała do zastosowania lub realizacji środka egzekucyjnego. Wyjaśnił, że właściwa czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu ww. środka transportu została dokonana w dniu 5 maja 2015r. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., tj. zajęcie na podstawie art. 97 u.p.e.a. ciągnika samochodowego siodłowego marki [...] nr rej. [...]. Konsekwencją zajęcia środka transportu podlegającego rejestracji na podstawie odrębnych przepisów, jest zgodnie z art. 98 § 4 u.p.e.a. niezwłoczne zawiadomienie właściwego organu prowadzącego rejestrację o dokonanym zajęciu, co organ egzekucyjny dokonał kierując do Starostwa Powiatowego w P. - Wydział Komunikacji zawiadomienie z dnia 12 maja 2015r. nr [...].
Minister Rozwoju i Finansów stwierdził, że w związku z wniesieniem skargi z dnia 20 maja 2015r., uzupełnionej pismem z 18 lipca 2016r., na czynność dokonaną ww. zawiadomieniem, która w świetle treści art. 1a pkt 2 u.p.e.a. nie miała charakteru czynności egzekucyjnej, Dyrektor Izby Skarbowej w L. nie miał oparcia w przepisach, aby ww. skargę rozpatrzyć w trybie przewidzianym w art. 54 u.p.e.a. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w L. za prawidłowe.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżący oraz K.B. zarzucili naruszenie art. 6, art. 7, art. 77, art. 9 i art. 10 K.p.a. W uzasadnieniu skargi wywiedli, że zajęta w toku egzekucji ruchomość stanowi własność R.C. Stało się to na mocy umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie wierzytelności z tytułu udzielonej pożyczki z 21 grudnia 2014r. W efekcie organy obu instancji nie wyjaśniły wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. To zaniedbanie doprowadziło do obecnego niekorzystnego rozstrzygnięcia.
Uzasadniając powyższe wskazali, że organ w żaden sposób nie dążył do ustalenia prawdy materialnej, nie przeprowadził nawet podstawowego dowodu, tj. przesłuchania Skarżącego, celem wyjaśnienia bezpośrednio wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto podnieśli, iż organ nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania w Sądzie Rejonowym w R., z powództwa R.C., w których znajduje się pozew o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji na podstawie art. 841 Kodeksu postępowania cywilnego wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa, w którym wniesiono o zwolnienie spod egzekucji ciągnika samochodowego [...], rok prod. 2003, nr rej. [...], zajętego u Skarżącego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. A.S. w toku postępowania egzekucyjnego o sygn. akt [...]. Nie uwzględnił także wniosku o przeprowadzeniu dowodu z akt egzekucyjnych [...].
Błędnie także organ przyjął, że zawiadomienie Starostwa Powiatowego nie podlega zaskarżeniu. Jest to bowiem czynność egzekucyjna dokonana przez organ egzekucyjny i jako taka także podlega zaskarżeniu, ponieważ wywiera skutki w sferze praw zobowiązanego. Ponadto organ powinien był z urzędu uwzględnić kwestię bezprawności zajęcia ciągnika samochodowego [...] nr rej. [...]. Wskazali, iż podczas zajęcia przez komornika przedmiotowej ruchomości w dniu 9 czerwca 2015r., dłużnik (Skarżący) złożył oświadczenie, że zajęta ruchomość stanowi własność R.C. na mocy umowy przywłaszczenia na zabezpieczenie wierzytelności z tytułu udzielonej pożyczki z dnia 21 grudnia 2014r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z 5 maja 2017r. sygn. akt III SA/Wa 780/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K.B. jako niedopuszczalną z uwagi na brak interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lipca 2018r. sygn. akt III SA/Wa 780/17 odrzucił skargę Skarżącego z uwagi na stwierdzenie braku uiszczenia wpisu od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 3 grudnia 2018r., sygn. akt II FZ 615/18 uchylił powyższe postanowienie z 5 lipca 2018r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny, zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, należy stwierdzić, iż doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (zastrzeżenie to nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2017r., sygn. akt I FSK 227/17 (dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej "CBOSA") - nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Zaskarżenie decyzji (postanowienia) oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego - niejako za jej pośrednictwem - staje się ta sama sprawa, która została w decyzji (postanowieniu) rozstrzygnięta. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z wyżej przedstawionym poglądem i przyjmuje go jako własny.
Kontroli Sądu w rozpoznanej sprawie poddane zostało postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2016r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] sierpnia 2016r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi z 20 maja 2015r. na czynność polegającą na zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w P. – Wydział Komunikacji zawiadomieniem z 12 maja 2015r. o zajęciu środka transportu.
Istotą zaś sporu w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalność skargi zobowiązanego na zawiadomienie przez organ egzekucyjny Starostwa Powiatowego w P. o czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu ciągnika samochodowego siodłowego marki [...] nr rej. [...].
Jak stanowi art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a., organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania jest bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym.
Przedmiotem sprawy rozpoznanej przez Sąd jest zatem jedynie kwestia oceny, czy zawiadomienie Starostwa Powiatowego w P. o dokonaniu zajęcia jest czynnością egzekucyjną i czy na to zawiadomienie służy skarga w trybie art. 54 u.p.e.a. do Dyrektora Izby Skarbowej w L. jako organu nadzoru nad organem egzekucyjnym – Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P. lub inny środek zaskarżenia. W tej sprawie organy nadzoru nie dokonywały oceny prawidłowości dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia ruchomości ani nie badały kwestii praw innych osób do tej ruchomości. Organy w ogóle nie rozpoznawały sprawy merytorycznie.
Sąd nie może zatem przedmiotem swojej oceny uczynić kwestii związanych z dokonaną czynnością egzekucyjną zajęcia ruchomości ani badać racji Skarżącego co do praw innych osób do zajętego środka transportu.
Badając, poruszane w skardze do tutejszego Sądu, kwestie merytoryczne dotyczące czynności egzekucyjnej zajęcia ruchomości, Sąd wykroczyłby poza zakres badanej sprawy administracyjnej, czym naruszyłby art. 134 P.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do istoty rozpoznanej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a. do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie.
W myśl art. 98 § 1 u.p.e.a. zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Jak stanowi art. 98 § 2 u.p.e.a. zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony. Stosownie natomiast do art. 98 § 3 u.p.e.a. na każdej zajętej ruchomości poborca skarbowy umieszcza znak, ujawniający na zewnątrz jej zajęcie. Zgodnie z art. 98 § 4 u.p.e.a. w przypadku zajęcia środka transportu podlegającego rejestracji na podstawie odrębnych przepisów, organ egzekucyjny niezwłocznie zawiadamia właściwy organ prowadzący rejestrację o dokonanym zajęciu.
Jak stanowi art. 53 § 1 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, egzekutor sporządza protokół z czynności egzekucyjnych, który zawiera: 1) oznaczenie miejsca, czasu i rodzaju czynności; 2) imiona i nazwiska osób uczestniczących w czynności; 3) sprawozdanie z przebiegu czynności; 4) zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia; 5) podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów; 6) podpis egzekutora. Odpis protokołu, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie zobowiązanemu (art. 53 § 2 u.p.e.a.).
W myśl art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Stosownie zaś do art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Celem skargi na czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora jest negowanie jego działań faktycznych, wykonawczych (zob. wyrok NSA z 1 kwietnia 2014r., sygn. akt II FSK 1255/13 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 13 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Sz 727/12 - CBOSA). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 października 2016r. sygn. akt II FSK 730/16: "Z analizowanej treści art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej nie wynika, aby przez czynność egzekucyjną rozumieć wszelkie czynności organu egzekucyjnego podejmowane w ramach toczącego się postępowania, ale tylko takie, które zmierzają, dążą do określenia jakiegoś celu, którym może być zastosowanie lub realizacja środka egzekucyjnego" (zob. też wyrok NSA z 11 października 2016r. sygn. akt II FSK 712/16; CBOSA).
Zdaniem Sądu, treść powołanych przepisów, w tym treść art. 98 § 4 u.p.e.a. wskazuje, że zawiadomienie organu prowadzącego rejestrację o dokonanym zajęciu środka transportu podlegającego rejestracji jest ściśle powiązane z czynnością zajęcia tego środka transportu. W tej konfiguracji to zajęcie środka transportu jest czynnością egzekucyjną, a zawiadomienie organu prowadzącego rejestrację jest jedynie czynnością towarzyszącą czynności egzekucyjnej. Zawiadomienie organu prowadzącego rejestrację jest czynnością materialno-techniczną będącą bezwzględną konsekwencją czynności zajęcia. Zawiadomienie, o którym mowa w art. 98 § 4 u.p.e.a. można uznać za czynność postępowania egzekucyjnego, bo jest regulowane w u.p.e.a., ale nie można go uznać za czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Gdyby każda czynność dokonywana na gruncie u.p.e.a. miała być czynnością egzekucyjną, to definicja w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. byłaby zbędna.
Czynności egzekucyjne są definiowane w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. poprzez ich cel, a nie poprzez podstawę prawną ich dokonania. Nie każda więc czynność dokonana przez organ egzekucyjny na podstawie u.p.e.a., jest automatycznie czynnością egzekucyjną. Zawiadomienie organu rejestracyjnego nie zawiera w sobie elementu zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, czyli zajęcia środka transportu. Poprzez zawiadomienie organu rejestracyjnego stan majątkowy zobowiązanego nie zmienia się. Poprzez takie zawiadomienie perspektywa egzekucyjnej sprzedaży środka transportu ani się nie przybliża, ani się nie oddala.
Zawiadomienie organu prowadzącego rejestrację jest czynnością materialno-techniczną będącą bezwzględną konsekwencją czynności zajęcia. Zawiadomienie następuje "w przypadku zajęcia", a więc w każdym przypadku zajęcia i następuje "niezwłocznie" po zajęciu. Na gruncie u.p.e.a. nie jest zatem dopuszczalna sytuacja, że mimo dokonania zajęcia środka transportu podlegającego rejestracji zawiadomienie organu rejestracyjnego nie nastąpi lub skutki zawiadomienia zostaną zniesione lub uchylone. Oznacza to, że nie można procesowo zwalczać samej czynności zawiadomienia organu rejestracyjnego, niezależnie, odrębnie od zwalczania czynności egzekucyjnej zajęcia środka transportu.
Czynnościami egzekucyjnymi są czynności faktyczne, dla których ważności u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania oraz dalsze czynności związane z realizacją środków egzekucyjnych. Informacyjny charakter zawiadomienia, o którym mowa w art. 98 § 4 u.p.e.a. oraz brak odrębnego trybu postępowania uregulowanego w ustawie, nie pozwala zaliczać go do czynności o charakterze wykonawczym ani też uznać za działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego, jakim jest np. zajęcie ruchomości.
Uznanie zawiadomienia organu rejestracyjnego za czynność egzekucyjną autonomiczną wobec czynności zajęcia środka transportu i podlegającą niezależnemu zaskarżeniu oznaczałoby, że można spowodować nieskuteczność zawiadomienia o zajęciu środka transportu, bez obalenia skuteczności samego zajęcia. W konsekwencji oznaczałoby to, że w ewidencji środka transportu nie byłoby informacji o zajęciu środka transportu mimo, że takie zajęcie byłoby w mocy.
W ocenie Sądu, taki stan rzeczy nie może być akceptowany, bo godziłoby to w pewność i bezpieczeństwo obrotu gospodarczego w ten sposób, że ewidencja środków transportowych ukazywałaby stan nieprawdziwy co do stanu prawnego zajętego środka transportu.
Zważyć należy, że przewidziana w art. 54 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (np. zajęcie ruchomości dokonywane poprzez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego (np. egzekucji z ruchomości).
Zawiadomienie, o którym mowa w art. 98 § 4 u.p.e.a. w świetle treści art. 1a pkt 2 u.p.e.a. nie ma natomiast charakteru czynności egzekucyjnej, bowiem nie zmierza do zastosowania lub realizacji środka egzekucyjnego.
Prawidłową była więc odmowa wszczęcia postępowania w sprawie skargi Skarżącego z 20 maja 2015r., uzupełnionej pismem z 18 lipca 2016r., na zawiadomienie Starostwa Powiatowego w P. o zajęciu przedmiotowego środka transportu, gdyż zawiadomienie to nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienie Starostwa Powiatowego w P. nie mogło tym samym podlegać zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. Co istotne, jako czynność materialno-techniczna, nie podlegało ono zaskarżeniu w jakimkolwiek trybie, gdyż przepisy prawa, w tym przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie przewidują środka zaskarżenia tego rodzaju czynności organu egzekucyjnego. Tym samym w sprawie doszło do wniesienia przez zobowiązanego (Skarżącego) środka zaskarżenia nieprzewidzianego przepisami prawa. Brak jest w przedmiocie złożonego przez zobowiązanego środka zaskarżenia (skargi) jakiejkolwiek regulacji, co powoduje, że wniesiony środek zaskarżenia (skarga) już na etapie jego wnoszenia był bezprzedmiotowy.
Organy zatem prawidłowo uznały, że w rozpoznanej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl zaś art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2018r., sygn. akt II FSK 3503/15 możliwe jest odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 61a § 1 K.p.a. w sytuacji, gdy dochodzi do wniesienia przez zobowiązanego wniosku nieprzewidzianego przepisami u.p.e.a., jak również żadnymi innymi przepisami prawa, czyli gdy jest wiadomym, iż brak w tym przedmiocie jakiejkolwiek regulacji, co powoduje, że wniosek taki już na etapie jego wnoszenia jest bezprzedmiotowy (zob. też wyrok NSA z 23 października 2018r. sygn. akt II FSK 1619/18; CBOSA). Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.
Reasumując: skoro brak jest w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środka prawnego w postaci skargi na czynność organu egzekucyjnego polegającą na zawiadomieniu na podstawie art. 98 § 4 u.p.e.a. organu prowadzącego rejestrację środków transportu o dokonanym przez organ egzekucyjny zajęciu środka transportu, to w przypadku wniesienia skargi na takie zawiadomienie, organ nadzoru nad organem egzekucyjnym obowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Mając powyższe na względzie za niezasadne uznać należało zarzuty podniesione w skardze, w tym zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 9 i art. 77 K.p.a. Organy działały na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa, w oparciu o wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy. Dyrektor Izby Skarbowej w L. w związku z wytycznymi Ministra Finansów zawartymi w postanowieniu z [...] czerwca 2016r., w piśmie z 8 lipca 2016r. udzielił Skarżącemu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym (przewidziane w art. 18 u.p.e.a.) oznacza, że przepisy K.p.a. mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i to mając na uwadze charakter i cel postępowania egzekucyjnego. Ze względu na szczególny charakter postępowania egzekucyjnego, rozumianego jako szereg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty, nie znajduje w nim zastosowania zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 10 § 1 K.p.a., nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiająca im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto przepis art. 10 § 1 k.p.a. ma walor zasady ogólnej i w zakresie, w jakim dotyczy decyzji nie znajduje zastosowania do postanowień. Tylko zatem przed wydaniem decyzji organ zobowiązany jest umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2017r., II OSK 2516/15, Lex nr 2328725). Jak wynika natomiast z akt sprawy Skarżący miał w toku prowadzonego postępowania możliwość przedstawiania swojego stanowiska w sprawie, co zresztą czynił.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.
W związku z argumentacją zawartą w skardze, dodać jedynie można na marginesie celem wyjaśnienia, że nawet w ramach skargi na czynności egzekucyjne przewidzianej w art. 54 u.p.e.a., można jedynie podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania danej czynności egzekucyjnej. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Warszawa 1992r. s. 84.; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000r. III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok NSA z 12 stycznia 1999r., III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20; wyroki WSA w Warszawie: z 15 maja 2008r. III SA/Wa 372/08, z 22 sierpnia 2008r. III SA/Wa 439/07 oraz z 2 grudnia 2008r. III SA/Wa 2072/07; wyrok NSA z 13 kwietnia 2016r., II FSK 1069/14, CBOSA). Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której miałaby występować konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w u.p.e.a. mających prowadzić – w wyniku ich uwzględnienia – do jednakowych skutków procesowych. Wskazuje się, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki WSA w Warszawie: z 9 lipca 2008r. III SA/Wa 644/08, LEX 489600; z 11 kwietnia 2008r. III SA/Wa 139/08, LEX 486252; z 14 marca 2008r. III SA/Wa 85/08; z 30 stycznia 2008r. III SA/Wa 1262/07; z 28 stycznia 2008r. III SA/Wa 1626/07; z 14 grudnia 2010r. III SA/Wa 1236/10; z 28 kwietnia 2016r. III SA/Wa 916/15 oraz z 18 maja 2017r. III SA/Wa 1304/16; CBOSA).
Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło