II SA/Ol 255/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-05-14
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Marzenna Glabas, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, pomimo braku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji ma obowiązek odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, jeśli wobec kierowcy orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami wprowadza sankcję administracyjną, która ma na celu wykluczenie z ruchu drogowego osób zagrażających bezpieczeństwu, nawet jeśli zakaz karny nie obejmuje wszystkich kategorii posiadanych uprawnień.Stan faktyczny
Skarżący M. Z. domagał się zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A. Organ I instancji odmówił zwrotu, powołując się na prawomocny wyrok sądu karnego orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i przepisów ustawy o kierujących pojazdami, argumentując, że zakaz karny nie obejmował kategorii A, a odmowa zwrotu stanowi naruszenie jego uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Kierownik Referatu Obsługi Kierowców w Departamencie Spraw Obywatelskich działający z upoważnienia Prezydenta Miasta E (dalej: organ I instancji, Prezydent) decyzją z dnia "[...]"r. nr "[...]" orzekł o odmowie M Z (dalej; skarżący) zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy kat. A,, posiadającemu prawo jazdy kategorii A i B, nr dokumentu "[...]", nr druku "[...]" wydane w dniu "[...]"r. przez Prezydenta Miasta E. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 978 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2096, ze zm).
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu "[...]"r. do organu wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 12.09.2018r. sygn. akt VIII K 585/2018 dotyczący zakazu prowadzeni przez ww. pojazdów mechanicznych dla prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii B z wyłączeniem pozostałych kategorii na okres "[...]" lat. Sąd na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia "[...]"r., w związku z czym karę naliczono od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. oraz w dniu "[...]"r. została wydana decyzja o cofnięciu uprawnień w zakresie kat. B. W dniu "[...]"r. do organu wpłynął wniosek strony reprezentowanej przez adwokata M W o zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy kategorii A. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami (dalej: u.k.p.) prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Jednocześnie zgodnie z art. 12 ust.2 pkt 2 i 3 u.k.p., przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1 , A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii
B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E, lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1,C,D1 lub D.
W art. 12 ust. 2 u.k.p. zawarto jednoznaczny zakaz wydania przez organ administracji osobom ubiegającym się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii A - prawa jazdy tej kategorii w czasie trwania orzeczonego sądownie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Wyjaśniono, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii, odzyskanie dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innej kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania takimi.
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji zarzucając jej naruszenie:
- art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.k.p. w związku z art. 42 § 2 kodeku karnego, poprzez brak odmowy zastosowania odnośnych przepisów ustawy o kierujących pojazdami w sytuacji ich sprzeczności z Konstytucją RP. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nakazaniem organowi I instancji zwrotu prawa jazdy w zakresie uprawniających do prowadzenia pojazdów kategorii A.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E, decyzją z dnia "[...]"r., nr Rep."[...]", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia i stanowisko organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że Sąd Rejonowy w Elblągu VIII Wydział Karny z dnia 12.09.2018r. sygn. akt VIII K 585/18, na podstawie art. 42 § 2 k.k. w związku z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec M Z środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kat. B z wyłączeniem pozostałych kategorii na okres 3 lat. W wyroku wskazano, że w dniu "[...]"r. skarżący umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym tj. art. 45 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tej sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. posiadając "[...]" mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu prowadził po drodze publicznej samochód osobowy. Podkreślono, że z analizowanych przepisów wynika jednoznaczny nakaz dla organu administracji publicznej niewydawania, niezwracania i nieprzywracania uprawnień w zakresie prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych np. kategorii B. Kolegium powołało wyroki sądów administracyjnych, podzielając prezentowane w nich stanowisko, że decyzja organów administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego przez sąd karny środka karnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący powtórzył zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo wskazał na naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 u.k.p. poprzez odmowę wydania dokumentu prawa jazdy w sytuacji posiadania uprawnień, które dokument ten ma stwierdzać. Wniesiono o zobowiązanie organu I instancji do wydania w terminie "[...]" dni decyzji skutkującej zwrotem skarżącemu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii A oraz rozstrzygnięcie o kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W motywach uzasadnienia skargi powtórzono dotychczasowe stanowisko prezentowane w odwołaniu, iż przywołane przepisy nie mogły być zastosowane jako niezgodne z Konstytucją RP, w zakresie w jakim pozbawiają osoby uprzednio posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. Wskazano na wzajemną niegodność przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.k.p. z art. 103 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, która w konkretnym przypadku oznacza, że skarżący formalnie posiada uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii A, bo takich mu nie cofnięto, natomiast odmawia się wydania dokumentu stwierdzającego posiadanie tego uprawnienia. Niewątpliwie zatem organ administracji zamiast wykonywać orzeczenie sądu powszechnego w zakresie zakazu prowadzenia pojazdami, ingeruje w nie i zmienia podważając podstawowe zasady państwa prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U z 2018r., poz. 2107 z późn. zm) kontrola działalności administracji publicznej przeprowadzana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 z późn.zm.) dalej jako: p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów, ustalonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny rzeczonej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Strona domaga się zwrotu prawa jazdy kat. A, które zostało mu zatrzymane w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. Skarżący będąc w stanie nietrzeźwości prowadził po drodze publicznej samochód osobowy, czym umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Za ten czyn został mu wymierzony, na podstawie art. 42 § 2 w zw. z art. 43 § 3 k.k., środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B z wyłączeniem pozostałych kategorii na okres "[...]" lat. Zgodnie z art. 42 § 2 k.k., według stanu prawnego na dzień wymierzenia kary, sąd orzeka, na okres nie krótszy niż "[...]" lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego w § 1 (przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji) był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia (...). Zakaz wynikający z tego przepisu jest obligatoryjnym środkiem karnym i sąd karny, który jest adresatem tej normy prawnej, ma obowiązek zastosować zakaz w sytuacji opisanej w tym przepisie. Przy czym ustawodawca pozostawił sądowi karnemu, który orzeka w konkretnym stanie faktycznym, rozstrzygnięcie czy zakaz obejmie wszelkie pojazdy, czy tylko pojazdy określonego rodzaju. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że taki zakaz powinien objąć przede wszystkim uprawnienie do prowadzenia pojazdu, przy którego prowadzeniu sprawca stworzył zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji. Zakaz taki mógł dotyczyć więc tylko jedynej posiadanej kategorii prawa jazdy. Zauważyć w tym miejscu można, że w jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podkreślono, że ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji (por. wyrok. Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011r., sygn. akt IV KK 201/11, LEX nr 1112128). Zatem zakaz ten winien spowodować wykluczenie z ruchu drogowego w ogóle kierującego pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Skarżący, będąc w stanie nietrzeźwości, kierował samochodem osobowym. Sąd Rejonowy orzekł zakaz prowadzenia pojazdów kat. B, wyrok ten jest prawomocny i podlega wykonaniu. Dla skarżącego oznacza to, że ma sądowy zakaz kierowania pojazdami kategorii B, w razie złamania tego zakazu dopuści się czynu zabronionego z art. 244 k.k. Nie będzie to dotyczyć natomiast kierowania pojazdami kategorii, których zakaz nie obejmuje.
Orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B jest także wiążący dla właściwego starosty, ale w zakresie wynikającym z wiążących ten organ przepisów ustaw. Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 652 z póź. zm) zwanej dalej: k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje obecnie art. 103 ust. 1 pkt 4 z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 978 ze zm.) dalej: u.k.p., w świetle których starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Odrębnie natomiast w art. 12 u.k.p. ustawodawca uregulował kwestię wydania prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.
Przepis ten (art. 12 ust. 1 pkt 2) w pierwotnym brzmieniu budził wątpliwości, czy dotyczy w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. tylko zakazu wydania prawa jazdy osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, czy też osób ubiegających się o nowe uprawnienia. Na tle tej regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych dochodziło do rozbieżności w ocenie zakresu obowiązywania zakazów. W niektórych rozstrzygnięciach prezentowane było stanowisko, w myśl którego zakazy te dotyczyły zarówno osób ubiegających się o nowe uprawnienia, jak i osób już wcześniej je posiadających (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 11 września 2013r., sygn. akt II SA/Rz 530/13, WSA w Olsztynie z dnia 8 października 2013r., sygn. akt II SA/Ol 754/13 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), w innych, że regulacja ta dotyczy wyłącznie osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii (por. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 marca 2014r., sygn. akt II SA/Go 145/14, WSA w Bydgoszczy z dnia 8 kwietnia 2014r., sygn. akt II SA/Bd 2/14, dostępne w CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach podzielił pierwszy z poglądów, że zakaz dotyczy zarówno osób ubiegających się o wydanie uprawnień, jak i posiadających wcześniej te uprawnienia (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 382/14, I OSK 678/14 , I OSK 888/14, I OSK 2514/14, dostępne CBOSA).
Przedstawione rozbieżności usunął ustawodawca ustawą z 26 czerwca 2014r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014r., poz. 970). W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1957) wyjaśniono, że proponowane zmiany ujednolicą stosowanie przepisów ustawy o kierujących w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Art. 1 pkt 4 lit. b ustawy zmieniającej nadał nowe brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, o treści: "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:...", w tym kategorii wnioskowanej przez skarżącego, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B". W porównaniu do poprzedniego brzmienia obecnie dyspozycja tego przepisu obejmuje nie tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, ale także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii - czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2015r., sygn. akt II SA/Sz 92/15, publ. CBOSA).
Skarżący w złożonej skardze w zakresie art. 12 ust. 1 pkt 2 i 2 pkt 2 u.k.p., przekonuje o niekonstytucyjności tych regulacji, jako naruszających autonomię sądu karnego co do prawa ograniczenia zakazu do określonego rodzaju pojazdów, a także jako wprowadzenia dodatkowej dolegliwości za czyn osądzony prawomocnie, poprzez rozciągnięcie zakazu prowadzenia pojazdów na kategorie nie objęte wyrokiem karnym.
Sąd w niniejszym składzie nie podziela takiej argumentacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym regulacja zawarta w art. 12 ust. 2 u.k.p. ma bardzo istotne uzasadnienie celowościowe. Jej celem jest (czasowe) wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy, jak również chronionej konstytucyjnie wartości bezpieczeństwa publicznego, nie da się bowiem zaakceptować sytuacji, w której osoba naruszająca w poważnym stopniu zasady ruchu drogowego, mogłaby nadal być użytkownikiem tego ruchu prowadząc bez ograniczeń pojazdy wymagające posiadania kategorii uprawnień innych, niż te, których czasowo została pozbawiona (por. wyrok NSA z 12 marca 2019r., sygn. akt I OSK 2117/18 publ. w CBOSA). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane zostało również stanowisko, w myśl którego treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 omawianej ustawy nie prowadzi do nieuprawnionego rozszerzenia zakazu orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądowym. W wyroku z dnia 14 września 2017r., sygn. akt I OSK 2715/16 (publ. w CBOSA) NSA przekonująco argumentował, że skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem, w którym orzeczono wobec danej osoby zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, może (zależy od danej sytuacji faktycznej) być rozciągnięty na inne jej uprawnienia do prowadzania pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim dokumentem. Sam jednak fakt skazania strony i orzeczenie wobec niej środka karnego może wywoływać różne, niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Przepis art. 12 ust. 2 u.k.p. nie pozostawia zaś wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie w tym wypadku dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi. Prezentowane stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 7 kwietnia 2017r., sygn. akt I OSK 2412/16; z dnia 23 marca 2017r., sygn. akt I OSK 2109/16; z 15 lipca 2016r., sygn. akt I OSK 2514/14; z dnia 3 grudnia 2015r., sygn. akt I OSK 603/14 i z dnia 18 grudnia 2015r., sygn. akt I OSK 888/14, publ. w CBOSA), a które skład orzekający w pełni aprobuje. NSA uznał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach, wymienionych w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 omawianej ustawy. Zgodzić należy się z NSA, że za taką interpretacją, jak i zastosowaniem w sprawie wymienionych przepisów, przemawia nie tylko rygoryzm przepisów i zasad ruchu drogowego, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, ale służy to ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie. Przemawia za takim rozumieniem kwestionowanych przepisów także art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, dopuszczający ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. NSA zasadnie akcentował, że bez systemu sankcjonowania działań, godzących w tę wartość, jej ochrona nie byłaby możliwa.
Mając powyższe na względzie treść art. 12 ust. 2 pkt u.k.p. nie narusza zakazu podwójnego karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego. Wyraża on ograniczenie praw kierowcy, które aktualizują się w sferze prawa administracyjnego i są konsekwencją orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów. Konstrukcja taka nie narusza art. 2 Konstytucji, w tym także zasady proporcjonalności. Słusznie bowiem dostrzeżono w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych oraz stanowiskach wyrażonych w literaturze, że orzeczenie organu administracji publicznej niejako rozszerza zakres dolegliwości wynikających z zastosowania środka karnego przez sąd powszechny. Ustawodawca dokonując korekty art. 12 ust. 2 in fine (ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r.) wyraził w sposób jednoznaczny zamiar ograniczenia, w sferze administracyjnej, możliwości wydawania dokumentu prawa jazdy osobom, które prowadząc pojazd zagrażają bezpieczeństwu
w komunikacji. W takim przypadku nie dochodzi do rozszerzenia sankcji karnej, lecz z uzasadnionym względami prewencyjnymi rozstrzygnięciem w sferze administracyjnoprawnej o niemożności wykonywania posiadanych przez jednostkę uprawnień w zakresie prowadzenia pojazdów. W ocenie Sądu wprowadzenie takiego ograniczenia nie było a priori niedopuszczalne, tym bardziej, że służy ochronie nadrzędnych wartości, takich jak życie i zdrowie ludzi uczestniczących w ruchu drogowym.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło