II OSK 1316/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 655/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 655/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego. Skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a." w zw. z art. 98 § 2 w zw. z art. 110 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej "k.p.a.") poprzez oddalenie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz przyjęcie, iż Wojewoda [...] był uprawniony do umorzenia postępowania w sprawie w związku z upływem trzech lat od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 98 § 2 k.p.a., albowiem bieg trzyletniego terminu należy liczyć od daty doręczenia tego postanowienia stronom. Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości, rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi i uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także o zasądzenie na rzecz Wspólnoty kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż okres trzech lat, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. rozpoczyna bieg w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postanowienia. W ocenie Wspólnoty należy przyjąć, iż termin ten rozpoczyna bieg dla każdej strony oddzielnie od daty doręczenia jej postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie od daty wydania takiego postanowienia. W stosunku do postanowień, w tym również postanowienia o zawieszeniu postępowania, ma zastosowanie zasada wyrażana w art. 110 k.p.a., z której wynika, że obowiązywanie aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) należy liczyć od daty doręczenia. O tym, że wszelkie terminy związane z wydaniem postanowienia należy liczyć od daty jego doręczenia bądź ogłoszenia można wywieść z brzmienia przepisów art. 109, 110, 111 § 1, 125, 141 § 2 k.p.a. Poza tym, w kwestii liczenia terminów należy brać pod uwagę art. 57 k.p.a., zgodnie z którym dzień doręczenia postanowienia należy uznać za zdarzenie będące początkiem terminu, o których mowa w art. art. 98 § 2 k.p.a. Z przepisu tego nie wynika jednoznacznie, kiedy upływa termin do zwrócenia się o podjęcie zawieszonego postępowania, a strona, na której wniosek zawieszono postępowanie nie może ponosić negatywnych skutków swoich działań i zaniechań z powodu nieprecyzyjnej treści przepisu. Zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej należy zatem uznać, iż trzyletni termin biegnie od daty doręczenia postanowienia o zawieszeniu i dlatego upłynąłby dopiero w dniu [...] grudnia 2018 r. Tym samym organ I instancji umarzając postępowanie w dniu [...] grudnia 2018 r., naruszył przepisy postępowania oraz uniemożliwił Wspólnocie skorzystanie z prawa do żądania podjęcia przedmiotowego postępowania. Błędna interpretacja powyższych przepisów doprowadziła do sytuacji skrócenia 3- letniego terminu do 2 lat i 348 dni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 98 § 2 w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. zmierzał do podważenia poglądu Sądu I instancji, iż trzyletni okres o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. rozpoczyna bieg od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] umarzającą postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] . Podstawą uznania, że postępowania to stało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji jego umorzenia był upływ trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 98 § 2 k.p.a. jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Z brzmienia tego artykułu jednoznacznie wynika, że brak wniosku o podjęcie postępowania obliguje organ do uznania żądania wszczęcia postępowania za wycofane, co powoduje jego umorzenie. To sama strona, która "spowodowała" zawieszenie postępowania we własnej sprawie ma być inicjatorem jego podjęcia, czyli wyrazić chęć jego kontynuowania. Wyłącznie od woli strony zależy dalszy bieg postępowania. Niezłożenie przez stronę wniosku o podjęcie postępowania w terminie trzech lat od jego zawieszenia, skutkuje umorzeniem postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2020 r. sygn akt II OSK 2940/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do kwestionowania poglądu Sądu I instancji, że początek biegu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. rozpoczyna się od dnia wydania postanowienia o zwieszeniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela dominujący w orzecznictwie pogląd, że bieg trzyletniego terminu o jakim mowa w art. 98 § 2 k.p.a. liczy się od daty wydania postanowienia o zwieszeniu postępowania, a nie od jego doręczenia stronom (por. wyroki NSA z 14 lipca 2011 r. I OSK 1180/11, z 15 lutego 2011 r. I OSK 543/10, z 11 lipca 2016 I OSK 2358/14, z 7 marca 2017 I OSK 1200/15, z 5 kwietnia 2017 r. I OSK 2166/15, z 24 kwietnia 2020 I OSK 1143/19, z 17 maja 2019 I OSK 2265/17; http://orzecznia.nsa.gov.pl). Data początkowa, od której zaczyna biec termin trzech lat musi być bowiem jednakowa dla wszystkich stron postępowania skoro wystarczającym dla uchylenia się od skutków przewidzianych tym przepisem jest złożenie wniosku o podjęcie postępowania choćby przez jedną ze stron (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2024/14; http://orzeczenia.nsa.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną nie podziela przywołanego w skardze kasacyjnej stanowiska wyrażonego w wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1417/16 dotyczącego odmiennej wykładni omawianego przepisu. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny jako bezzasadny uznał podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 98 § 2 w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. w dniu [...] grudnia 2015 r. zawiesił postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2014 r. Do dnia wydania decyzji o umorzeniu tego postępowania żadna ze stron nie złożyła wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Zasadnie zatem organy administracji publicznej uznały, że wniosek M. Ż. o wznowienie postępowania należało uznać za wycofany. Okoliczność ta z kolei skutkowała wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.