II SA/Wa 1843/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-14
Skład orzekający: Danuta Kania, Piotr Borowiecki, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji (upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby) jest dopuszczalne, gdy policjant złożył wcześniej wniosek o zwolnienie ze służby na innej podstawie (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie wyłącza możliwości wszczęcia i prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na innej podstawie, w tym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji (upływ 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby), o ile decyzja o zwolnieniu na tej innej podstawie zostanie podjęta w terminie przewidzianym dla wniosku policjanta. W analizowanej sprawie, długotrwała nieobecność policjantki z powodu choroby, przekraczająca 12 miesięcy, uzasadniała zwolnienie jej ze służby, a interes służby wymagał takiego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżąca, policjantka A.D., została zwolniona ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji z powodu nieprzerwanej 12-miesięcznej absencji chorobowej. Policjantka kwestionowała zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. zarzut nieuwzględnienia jej wcześniejszego raportu z dnia 4 lutego 2019 r. o zwolnienie ze służby z dniem 28 lutego 2019 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Organy Policji utrzymały w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu, uznając, że przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji została spełniona, a interes służby uzasadniał takie rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Maria Zawada, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Komendant [...] Policji (dalej także: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.D. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w O. (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji - utrzymał w mocy sporny rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja Komendanta [...] Policji wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] lutego 2019 r. do Komendanta Powiatowego Policji w O. wpłynął wniosek personalny Komendanta Komisariatu Policji w J. wnoszący o zwolnienie pozostającej w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w O., pełniącej obowiązki [...] Zespołu [...] Posterunku Policji w W., Komisariatu Policji w J. skarżącej [...] A.D. w związku z upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Komendant Powiatowy Policji w O. pismem z dnia [...] lutego 2019 r., powiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, a także pouczył o przysługującym - zgodnie z treścią art. 10 k.p.a. - prawie do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, w szczególności zaś prawie do zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, możliwości zajęcia w tej sprawie stanowiska oraz zgłoszenia żądań.
W dniu [...] lutego 2019 r. do Komendy Powiatowej Policji w O. wpłynęło pismo skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r. skierowane do Komendanta [...] Policji, w którym nawiązując do otrzymanego pisma w przedmiocie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego skarżąca zakwestionowała zasadność prowadzenia postępowania w tej sprawie.
Z kolei w piśmie z dnia [...] marca 2019 r skierowanym, za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w O., do Komendanta [...] Policji skarżąca wyraziła chęć czynnego udziału we wszczętym wobec niej postępowaniu administracyjnym nr [...], jednakże nie zgłosiła się do jednostki Policji w celu zapoznania się ze zgromadzonymi w toku postępowania materiałami sprawy.
W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Komendant Powiatowy Policji w O. - działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - rozkazem personalny nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. zwolnił skarżącą A.D. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2019 r. Jednocześnie, powołując się na art. 108 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji nadał przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu personalnego Komendant Powiatowy Policji w O. wskazał, że z analizy materiałów dowodowych zebranych w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż skarżąca od dnia [...] lutego 2018 r. do chwili obecnej nieprzerwanie przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, w związku z czym zaprzestała pełnienia służby w Policji.
Mając powyższe na względzie, organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, może rozwiązać stosunek służbowy z policjantem, po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Komendant Powiatowy Policji w O. wskazał, że wyżej określony termin przypada na dzień [...] lutego 2019 r.
Komendant Powiatowy Policji w O. podniósł, że jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w O., ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległej jednostce, w sposób najbardziej odpowiadający potrzebom służby, a przez to zapewniający prawidłową realizację ustawowych zadań Policji.
W związku z powyższym, Komendant Powiatowy Policji w O. stwierdził, że mając na uwadze nieprzerwane przebywanie przez skarżącą na długotrwałym zwolnieniu lekarskim z powodu choroby przez okres ponad 12 miesięcy, a w związku z tym zaprzestanie pełnienia służby w Policji oraz konieczność zapewnienia obsady kadrowej w celu prawidłowej realizacji ustawowych zadań w Policji, uznać należy zwolnienie skarżącej z pełnienia służby za w pełni uzasadnione.
Uzasadniając z kolei rozstrzygnięcie w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, Komendant Powiatowy Policji w O. podkreślił, że nadanie owego rygoru wynika z ochrony interesu służby tożsamego z interesem społecznym, albowiem wykonanie przedmiotowej decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania jest konieczne w celu niezwłocznego uregulowania sytuacji kadrowej oraz zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań w Policji.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2019r. skarżąca wniosła do Komendanta [...] Policji odwołanie od powyższego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] marca 2019 r.
Strona skarżąca zarzuciła spornej decyzji organu pierwszej instancji:
1. naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a. oraz zasady skargowości wynikającej z art. 221 k.p.a. i art. 222 k.p.a. w zw. z art. 67 Konstytucji RP - poprzez nieuwzględnienie pism strony skarżącej,
2. naruszenie art. 7 k.p.a. - poprzez niepodjęcie z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
3. naruszenie art. 108 k.p.a. - poprzez błędną interpretację i niezastosowanie się do przesłanek wynikających z jego treści oraz rozbieżności z faktyczną podstawą rozstrzygnięcia,
4. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji - polegające na błędnej interpretacji oraz niewykorzystaniu faktycznych przesłanek zwolnienia ze służby oraz nieuwzględnienie - zgodnie z art. 7 k.p.a. - przesłanek interesu społecznego przy podejmowaniu spornej decyzji, która powinna uwzględniać słuszny interes strony i być z nią tożsama na zasadzie równości,
5. naruszenie przepisów ustawy - Kodeks karny.
W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca zauważyła, że raportem z dnia [...] lutego 2019 r., mając na względzie nabyte prawa emerytalne zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 117 ustawy o Policji, złożyła dwa wnioski - wniosek (raport) o zwolnienie ze służby z dniem [...] lutego 2019 r. oraz wniosek o skierowanie na komisję lekarską.
W tej sytuacji, skarżąca uznała, że wszczęcie z dniem [...] lutego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jest bezprzedmiotowe, gdyż wcześniej wpłynął jej raport o zwolnienie ze służby z dniem [...] lutego 2019 r., w którym strona wskazała datę przejścia w stan spoczynku, co powinno skutkować wydaniem przez Komendanta Powiatowego Policji w O. stosownego rozkazu personalnego.
Ponadto, strona skarżąca zauważyła, że art. 41 ust. 3 ustawy o Policji stanowi jedną z tzw. obligatoryjnych przesłanek zwolnienia ze służby. Zgodnie z jego treścią, jak wskazała skarżąca, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, złożenie raportu o zwolnienie ze służby zobowiązuje organ do wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Według skarżącej, Komendant Powiatowy Policji w O., działając złośliwe, świadomie zaniechał wszczęcia postępowania i wydania rozkazu personalnego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, przez co naruszył obowiązujące przepisy prawa.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Komendant [...] Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy sporny rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu decyzji Komendant [...] Policji wskazał, że analiza materiałów sprawy wykazała, iż skarżąca w okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] lutego 2019 r., stanowiącym okres 12 miesięcy i 3 dni, przebywała na ciągłym zwolnieniu lekarskim.
Komendant [...] Policji, powołując się na brzmienie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji - stwierdził, że z użytego w tym przepisie sformułowania "można zwolnić" wynika, iż podejmowana na tej podstawie decyzja ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że organ Policji dokonujący takiego zwolnienia musi kierować się kryterium określonym w ustawie o Policji. Komendant [...] Policji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie takim kryterium - przesłanką konieczną do zwolnienia na podstawie powołanego przepisu ustawy o Policji jest upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. akt SK 27/02). W tej sytuacji, jak uznał organ odwoławczy, działanie w tej sprawie organu pierwszej instancji następuje z urzędu i to po jego stronie jest przede wszystkim inicjatywa do ustalenia, czy rzeczywiście zaistniała przesłanka do zwolnienia policjanta na podstawie wyżej wymienionego przepisu.
W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, iż dla zapewnienia prawidłowej realizacji zadań Policji organ ma prawo, w ramach uznania administracyjnego, przewidzianego w powołanej podstawie prawnej rozstrzygnięcia, zwolnić ze służby w Policji funkcjonariusza długotrwale nieobecnego w służbie z powodu choroby.
Analizując akta postępowania, Komendant [...] Policji zauważył, że skarżąca przedłożyła zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, wystawione przez lekarzy psychiatrów: od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2018 r., od dnia [...] marca 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2018 r., od dnia [...] kwietnia 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2038 r., od dnia [...] kwietnia 2018 r. do dnia [...] maja 2018 r., od dnia [...] maja 2018 r. do dnia [...] czerwca 2018 r., od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] lipca 2038 r., od dnia [...] lipca 2018 r. do dnia [...] sierpnia 2018 r., od dnia [...] sierpnia 2018 r. do dnia [...] września 2018 r., od dnia [...] września 2018 r. do dnia [...] października 2018 r., od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] listopada 2018 r., od dnia [...] listopada 2018 r. do dnia O [...] listopada 2018 r., od dnia [...] listopada 2018 r. do dnia [...] grudnia 2018 r., od dnia [...] grudnia 2018 r. do dnia [...] stycznia 2019 r., od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] lutego 2019 r., od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] lutego 2019 r. i od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] lutego 2019 r., a także od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r. i od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r.
W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, iż skarżąca nie pełniła służby z powodu choroby w nieprzerwanym okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] lutego 2019 r., tj. do dnia wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, przez okres 1 roku i 3 dni, a następnie kontynuowała absencję, ostatecznie nie pełniąc służby przez okres 1 roku, 1 miesiąca i 11 dni.
Biorąc powyższe pod uwagę, Komendant [...] Policji podkreślił, iż okres niepełnienia przez skarżącą służby z powodu choroby przekracza okres 12 miesięcy zarówno na dzień wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, jak i na dzień zwolnienia skarżącej, co oznacza - w ocenie organu odwoławczego - że zaistniała przesłanka do zwolnienia skarżącej ze służby w Policji zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
Komendant [...] Policji podkreślił przy tym, że interes społeczny przejawia się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z tych instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania.
Ponadto, Komendant [...] Policji stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż skarżąca, która od dnia [...] marca 2018 r. pozostawała w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w O., a którą od dnia [...] kwietnia 2018 r., a następnie [...] października 2018 r. delegowano z urzędu do dalszego pełnienia służby na stanowisku [...] Zespołu [...] Posterunku Policji w W. Komisariatu Policji w J., zaprzestała służby z powodu choroby w dniu [...] lutego 2018 r., a następnie nie pełniła służby z powodu choroby do dnia [...] lutego 2019 r., a zatem przez nieprzerwany okres, przekraczający 12 miesięcy nie realizowała ustawowych zadań Policji.
Jednocześnie, organ odwoławczy podniósł, że jak wynika z przedłożonych zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do służby, skarżąca do dnia zwolnienia ze służby w Policji nie realizowała swoich obowiązków przez łączny okres 1 roku, 1 miesiąca i 11 dni. Wobec tego, organ odwoławczy wskazał, że zadania i czynności służbowe przypisane skarżącej zobowiązani byli realizować inni policjanci. Oznacza to, zdaniem Komendanta [...] Policji, że organ pierwszej instancji, będąc organem zobowiązanym do zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, zobowiązany był jednocześnie do takiego kształtowania sytuacji kadrowej, która zapewni właściwe funkcjonowanie Komendy Powiatowej Policji w O., a przez to pozwoli na zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania wskazanej komendy Policji.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, iż Komendant Powiatowy Policji w O. posiadał kompetencje, a także podstawy faktyczne do zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, albowiem u podstaw rozstrzygnięcia legł długotrwały, przekraczający 12 miesięcy okres zaprzestania pełnienia służby przez skarżącą z powodu choroby. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, spełniona została jedyna przesłanka, określona przepisem art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, umożliwiająca wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy uznał, że zaskarżony rozkaz personalny zawiera podstawę prawną rozstrzygnięcia, a ponadto w uzasadnieniu tej decyzji Komendant Powiatowy Policji w O. wskazał przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącej ze służby. Jednocześnie, organ odwoławczy stwierdził, że spornemu rozkazowi personalnemu nie można przypisać cech dowolności, albowiem postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek właściwego organu Komendanta Komisariatu Policji w J..
Odnosząc się do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii nieuwzględnienia jej raportu z dnia [...] lutego 2019 r., w którym - jak podniosła - zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 117 ustawy o Policji złożyła wniosek o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2019 r. oraz wniosek o skierowanie na komisję lekarską, Komendant [...] Policji stwierdził, że w tym zakresie nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że skarżąca nie nabyła praw emerytalnych zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji (vide: 30 lat wysługi emerytalnej), nie zaistniały także przesłanki do zwolnienia skarżącej na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, stąd też organ pierwszej instancji nie mógł zastosować przepisu art. 117 ustawy o Policji.
Ponadto, Komendant [...] Policji zauważył, że raport skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r. o zwolnienie ze służby w Policji mógł być rozpatrzony wyłącznie na podstawie przesłanki określonej w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Organ odwoławczy zaznaczył, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że z regulacji zawartej w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wynika z jednej strony prawo policjanta do wystąpienia ze służby, po złożeniu pisemnego wniosku zwolnienie ze służby, z drugiej zaś strony wynika obowiązek organu do wydania stosownej decyzji. Komendant [...] Policji wskazał, ze organowi administracji pozostawiono jednak swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym zastrzeżeniem. że moment zwolnienia musi mieścić się w trzymiesięcznym okresie od daty zgłoszenia. W tej sytuacji, jak zauważył Komendant [...] Policji, uwzględniając powyższe organ pierwszej instancji, rozpatrując wspomniany raport skarżącej, określił termin zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na dzień [...] maja 2019 r.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, Komendant [...] Policji podkreślił, że przepisy ustawy o Policji określają różne podstawy zwolnienia policjanta ze służby. Otóż, jak zauważył organ odwoławczy, rozwiązanie stosunku służbowego może nastąpić z inicjatywy samego funkcjonariusza, o ile złoży on wniosek o wystąpienie ze służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Ponadto, wykluczenie policjanta z grona funkcjonariuszy Policji może nastąpić również z urzędu, gdy zachodzą przesłanki wyszczególnione w art. 41 ust. 1 cyt. ustawy (charakter obligatoryjny), czy też w sytuacjach określonych w ort. 41 ust. 2 ustawy (charakter fakultatywny). Organ odwoławczy dodał, że każda z przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek stanowi odrębną podstawę rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, a więc na podstawie przepisów ustawy o Policji nie można zatem mówić o jednej zwolnieniowej sprawie administracyjnej. Skoro zatem, jak zauważył organ odwoławczy, przepisy ustawy o Policji przewidują różne podstawy rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to oczywistym jest to, iż w sprawie zwolnienia ze służby na każdej z dopuszczalnych podstaw zwolnieniowych prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne.
Ponadto, Komendant [...] Policji wyraźnie podkreślił, że jeżeli do upływu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji organ dysponuje inną podstawą do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to wybór dokonywanego zwolnienia należy do uprawnionego organu, zaś wniosek policjanta o zwolnienie go ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie ma bezwzględnego pierwszeństwa.
Organ odwoławczy wskazał także, że w razie zaistnienia odrębnych, samoistnych przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o Policji, organ Policji władny jest zdecydować o innej podstawie wykluczenia policjanta z grona funkcjonariuszy formacji oraz nie ma przy tym znaczenia data wszczęcia z urzędu postępowania, a mianowicie, czy organ uruchomił swe postępowanie jeszcze przed złożeniem przedmiotowego raportu, czy też w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Jednocześnie, organ odwoławczy podkreślił, że istotne jest to, aby wybór innej podstawy rozwiązania z policjantem stosunku służbowego został dokonany we wspomnianym okresie.
Komendant [...] Policji wskazał ponadto, że celem wprowadzenia regulacji przewidzianej w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji jest ochrona policjantów przed niepodejmowaniem przez przełożonego decyzji zwolnieniowej lub określeniem innego niż ustawowy terminu rozwiązania stosunku służbowego. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1481/14, w którym NSA uznał, że norma ta nie zapewnia natomiast bezwzględnej ochrony przed skutkami innych zdarzeń z udziałem policjanta, a w konsekwencji przed zastosowaniem wobec niego trybów zwolnieniowych wyszczególnionych w art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji.
Uwzględniając powyższe, Komendant [...] Policji stwierdził, że zarzuty strony skarżącej zawarte w odwołaniu, w tym odnoszące się w szczególności do dowolności podjętej decyzji, braku wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i pominięciu faktycznych przesłanek zwolnienia, działania ze złośliwości i nadużywaniu stanowiska służbowego oraz łamania podstawowych norm prawa w kierunku zniszczenia jednostki i odebrania jej uprawnień nabytych w trakcie służby - uznać należy za bezzasadne.
Ponadto, odnosząc się do kwestii składanych przez skarżącą raportów z dnia [...] lutego 2019 r. oraz [...] marca 2019 r., kierowanych do Komendanta [...] Policji, a dotyczących braku uwzględnienia przez Komendanta Powiatowego Policji w O. raportu z dnia [...] lutego 2019 r. o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2019 r., Komendant [...] Policji wskazał, że raporty te zostały rozpatrzone we właściwym trybie, zaś organ odwoławczy udzielił w tym zakresie odpowiedzi pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...].
Jednocześnie, Komendant [...] Policji stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organ pierwszej instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., prawidłowo uzasadniając nadanie owego rygoru poprzez odwołanie się do interesu społecznego, który w tej sytuacji jest tożsamy z interesem służby, a przejawia się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z tych instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana strukturo wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Komendant [...] Policji podkreślił, że Komendant Powiatowy Policji w O., będąc organem zobowiązanym do zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, zobowiązany był jednocześnie do takiego kształtowania sytuacji kadrowej, która zapewni właściwe funkcjonowanie Komendy Powiatowej Policji w O., a przez to pozwoli na zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania wskazanej Komendy Policji.
W konsekwencji, Komendant [...] Policji stwierdził, że wykonanie spornej decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania warunkowało możliwość niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom absencji skarżącej w służbie, albowiem długotrwała nieobecność skarżącej negatywnie wpływa na realizację zadań Policji przez Komendę Powiatową Policji w O,, dezorganizując pracę wskazanej jednostki organizacyjnej Policji, co w istotny sposób narusza interes służby, tożsamy z ważnym interesem społecznym, wyrażającym się w zapewnieniu prawidłowego toku służby we wskazanej jednostce.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2019 r.
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komendanta [...] Policji, a także rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, strona skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 6 k.p.a. i art.8 k.p.a. oraz zasady skargowości wynikającej z art. 221 i art. 222 k.p.a. w zw. z art. 67 Konstytucji RP - poprzez nieuwzględnienie pism/skarg strony,
2. naruszenie art. 7 k.p.a. - poprzez niepodjęcie z urzędu lub na wniosek strony skarżącej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
3. naruszenie art. 108 k.p.a. - poprzez błędną interpretację i niezastosowanie się do przesłanek wynikających z jego treści oraz rozbieżności z faktyczną podstawą takiego rozstrzygnięcia,
4. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji - polegające na jego błędnej interpretacji oraz niewykorzystaniu faktycznych przesłanek zwolnienia ze służby oraz nieuwzględnienie - zgodnie z art. 7 k.p.a. - przesłanek interesu społecznego przy podejmowaniu obu spornych decyzji, które winny uwzględniać słuszny interes strony skarżącej i być z nią tożsame na zasadzie równości,
5. naruszenia art. 110 ust. 10 ustawy o Policji - w zakresie niewypłacenia na dzień [...] czerwca 2019 r należnej nagrody rocznej przysługującej za rok 2018, w terminie 14 dni od zwolnienia ze służby w Policji.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że złożenie raportu o zwolnieniu ze służby zobowiązuje organ do wydania stosownej decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Strona skarżąca wskazała, że zgodnie z doktryną prawa właśnie wtedy organ powinien wszcząć postępowanie administracyjne, którego Komendant Powiatowy Policji w O. celowo i świadomie zaniechał, poniżając skarżącą, jako policjanta nie pasującego do miejscowego układu.
Zdaniem skarżącej, przepisy prawa w zakresie zwalniania policjanta ze służby są przejrzyste, proste i "łatwe w obsłudze", jako instrument prawny, jednak nie w sytuacji, kiedy chce się zaszkodzić i celowo działać na szkodę danego policjanta.
Skarżąca podniosła, że w rzeczywistości zwolnienie ze służby na podstawie własnego raportu, jak potocznie określa się tę podstawę, wywołało wiele wątpliwości natury prawnej, a przede wszystkim, co do charakteru prawnego samego raportu. Raport powinien być, w ocenie skarżącej, podaniem wszczynającym postępowanie administracyjne, co jest dość powszechnym poglądem. Według skarżącej, prawną konsekwencją jest możliwość wycofania raportu w dowolnym momencie, co wiąże się z koniecznością umorzenia postepowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego.
Skarżąca zauważyła, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysowały się dwa poglądy w kwestii podania, czy też oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby. Według skarżącej, raport to nic innego, jak podanie administracyjne składane przez stronę, będące wyrazem woli wszczęcia i prowadzenia postepowania administracyjnego, zaś wyłącznym jego dysponentem jest strona wnosząca ów raport, która może w każdej chwili również cofnąć podanie o zwolnienie ze służby. Jednocześnie skarżąca uznała, że organ, który jest stroną tego stosunku, nie ma możliwości odmowy zwolnienia funkcjonariusza ze służby.
Konkludując, skarżąca zarzuciła, że wydane rozstrzygnięcia organów obu instancji są wadliwe, zaś ich działanie stanowi celowe działanie na szkodę skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 14 lutego 2019 r., podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżąca, podtrzymując zarzuty skargi, przedłożyła do akt postępowania kserokopię orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2019 r. Ponadto, skarżąca wyjaśniła, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2019 r. stwierdziła całkowitą niezdolność do służby skarżącej oraz przyznała jej III grupę inwalidzką, stwierdzając jednocześnie brak związku stwierdzonego inwalidztwa ze służbą.
Obecny na rozprawie pełnomocnik Komendanta [...] Policji, podtrzymując stanowisko organu odwoławczego wyrażone w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga A.D. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., utrzymująca w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji - nie narusza obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy Policji obu instancji, wydając sporne rozstrzygnięcia, nie dopuściły się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - wbrew zarzutom strony skarżącej - w sposób prawidłowy wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć, dlaczego przyjęły, że w przypadku skarżącej zachodzi przesłanka do zwolnienia jej z Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sąd uznał w konsekwencji, że organy Policji obu instancji - wydając sporne rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia skarżącej z Policji - dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
Jednocześnie, Sąd stwierdził, że zarówno Komendant [...] Policji, jak i organ pierwszej instancji, wydając wskazane wyżej rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji - nie dopuściły się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności zaskarżonej decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2019 r., należy wyraźnie zaznaczyć, że ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko liczne przywileje, ale też zwiększone obowiązki, a nawet pewne ograniczenia wolności osobistych. Jednym z wymogów jest dyspozycyjność funkcjonariusza, który musi, kosztem swojego życia osobistego, wypełniać należące do niego obowiązki służbowe. Jednocześnie, przyjmuje się, że ochrona trwałości stosunku służbowego policjanta nie ma charakteru bezwzględnego. Można zatem zwolnić go ze służby nawet w przypadkach niezawinionych, gdy wymaga tego dobro formacji.
Niemniej, podkreśla się jednak, że w przypadku, gdy zwolnienie ze służby następuje z przyczyn niezawinionych przez funkcjonariusza, organy Policji muszą dokładnie zbadać, czy ważny interes służby takie zwolnienie uzasadnia. Badając te okoliczności, organ zobowiązany jest uwzględnić fakt, iż Policja, jako formacja, ma do wykonania określone zadania, których realizacji nic nie powinno utrudniać. Dlatego jej funkcjonariusze muszą mieć odpowiednie kwalifikacje oraz predyspozycje psychiczne i zdrowotne. Konieczne też jest, by angażowali się w wykonywaną pracę i byli dyspozycyjni. Ustawa dopuszcza zatem możliwość zwolnienia ze służby, z przyczyn niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy uzasadniają to potrzeby tej formacji przewidziane w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji.
W konsekwencji, ustawodawca uznał m.in., że w przypadku długotrwałej nieobecności funkcjonariusza na służbie, organy nie mogą abstrahować od faktu, iż w przypadku służb mundurowych chodzi o to, aby zapobiegać negatywnym skutkom, jakie może mieć dla funkcjonowania danej jednostki, a tym samym również całej formacji, długotrwała nieobecność funkcjonariusza na służbie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającego ją rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] marca 2019 r. stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Nie ulega wątpliwości, że w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, chodzi o nieprzerwany okres zaprzestania służby z powodu choroby, nie zaś o nieprzerwany okres korzystania przez policjanta ze zwolnień lekarskich, gdyż nie można utożsamiać zwolnień lekarskich, które funkcjonariusz otrzymuje z uwagi na własną chorobę, ze zwolnieniami wydawanymi z tytułu opieki przez policjanta nad członkiem jego rodziny (por. m.in. A. Michałek /w:/ Ł. Czebotar, Z. Gądzik, A. Łyżwa, A. Świerczewska-Gąsiorowska, M. Tokarski, A. Michałek, Ustawa o Policji. Komentarz, LEX 2015 i powołany tam wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1353/12, LEX nr 1372735; podobnie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 236/17, LEX nr 2377838).
Jednocześnie, przyjmuje się zarówno w judykaturze, jak i doktrynie, że organ Policji, aby skorzystać z instytucji przewidzianej w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, zobowiązany jest wykazać, dlaczego - mając możliwość wyboru określonego rozstrzygnięcia sprawy - zdecydował się na zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Oczywiste zatem jest, że ustalenia w tym zakresie powinny znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, a przesłanki dokonanego wyboru powinny być należycie wyjaśnione w uzasadnieniu podjętych decyzji uznaniowych. W konsekwencji, uznać trzeba, że prawidłowe określenie okresu zaprzestania służby z powodu choroby ma zasadnicze, lecz nie jedyne znaczenie dla dopuszczalności rozwiązania stosunku służbowego z policjantem na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1869/12, LEX nr 1369545). W tej sytuacji, przyjmuje się, że skoro decyzja oparta na przepisie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji ma charakter decyzji uznaniowej, to przedmiotem oceny Sądu, który rozstrzyga skargę, jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz zastosowana przez niego argumentacja. Innymi słowy, Sąd bada jedynie, czy podjęta w drodze uznania decyzja nie posiada cech dowolności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1123/15, LEX nr 2090372; podobnie: wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 264/16, LEX nr 2104981). Sąd nie jest natomiast uprawniony do ingerowania w kwestie celowości i słuszności dokonanego przez przełożonych wyboru sposobu załatwienia sprawy. Sąd bada tym samym, czy rozstrzygnięcie organu nie zostało oparte na niedozwolonych kryteriach oraz czy jego argumentacja nie jest dowolna i arbitralna. Sąd administracyjny nie może natomiast analizować celowości i słuszności zwolnienia danego funkcjonariusza ze służby w Policji, a także nie powinien badać, czy - ze względów słusznościowych - mógłby on nadal pozostać w gronie funkcjonariuszy Policji.
Ponadto, warto zauważyć, że w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że choć z wykładni art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jednoznacznie wynika, że na tej podstawie można policjanta zwolnić ze służby po upływie 12-miesięcznej absencji z powodu choroby, to fakt ten nie oznacza jednak wymogu, aby konkretna choroba, która stała się przyczyną zaprzestania służby, trwała przez cały okres ochronny. Wystarczy bowiem, aby funkcjonariusz nieprzerwanie korzystał ze zwolnienia lekarskiego w ciągu 12 miesięcy przed rozwiązaniem z nim stosunku służbowego. Nie jest natomiast istotne, czy w danym okresie leczył się na tę samą chorobę, która ostatecznie stała się przyczyną jego zwolnienia, czy też w tym czasie były wydawane zwolnienia lekarskie w związku z leczeniem innych dolegliwości. Nieobecności spowodowane nawet przez różne, ale kolejno po sobie następujące, bez przerwy, choroby sumuje się. Przesłanką warunkującą możliwość zwolnienia policjanta ze służby na omawianej podstawie jest zatem to, aby policjant nie wykonywał służby przez 12 miesięcy od dnia jej zaprzestania z powodu choroby (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 537/07, LEX nr 494859).
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w niniejszej sprawie organy Policji obu instancji - prowadząc postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby - zasadnie przyjęły, że ustalony w sprawie stan faktyczny ma pokrycie w materiale dowodowym, gdyż opiera się przede wszystkim na materiałach dowodowych zawartych w aktach sprawy.
Z ustaleń faktycznych sprawy, wynika jednoznacznie, iż od dnia [...] lutego 2018 r. skarżąca nieprzerwalnie przebywała na długotrwałym zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, w związku z czym zaprzestała pełnienia służby w Policji. Z akt postępowania wynika, że skarżąca przedłożyła zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, wystawione przez lekarzy psychiatrów za nieprzerwane okresy szczegółowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (vide: znajdujące się w aktach sprawy zwolnienia lekarskie, które obejmują łączny okres od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r.).
W tej sytuacji, Sąd uznał, że organy Policji obu instancji zasadnie stwierdziły, że skarżąca nie pełniła służby z powodu choroby w nieprzerwanym okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] lutego 2019 r., tj. do dnia wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji.
W konsekwencji, skoro okres niepełnienia przez skarżącą służby z powodu choroby przekraczał okres 12 miesięcy, zarówno na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby, jak i na dzień zwolnienia skarżącej ze służby na podstawie spornego rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2019 r., to zgodzić się należy z organami Policji obu instancji, że zaistniała przesłanka do zwolnienia strony skarżącej ze służby w Policji zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
Należy jednocześnie uznać, że organy Policji obu instancji, wydając sporne decyzje w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby, nie ograniczyły się wyłącznie do wskazania upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez skarżącą służby w wyniku choroby, lecz - co istotne - szczegółowo wykazały również, z jakich dokładnie przyczyn nie jest możliwe dalsze jej pozostawienie w służbie.
Zdaniem Sądu, organy te trafnie przede wszystkim zwróciły uwagę na specyficzny status Policji, podkreślając, że interes społeczny przejawia się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z tych instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Mając to na względzie, Komendant [...] Policji słusznie zauważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z przedłożonych zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do służby wynika, iż skarżąca do dnia zwolnienia ze służby w Policji nie realizowała swoich obowiązków przez łączny okres 1 roku, 1 miesiąca i 11 dni, co wiąże się z tym, że zadania i czynności służbowe przypisane skarżącej zobowiązani byli realizować inni policjanci z jej macierzystej jednostki. Ponadto, Komendant [...] Policji zasadnie stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji w O., będąc organem zobowiązanym do zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji na terenie swojej właściwości, bezwzględnie zobowiązany był do takiego kształtowania sytuacji kadrowej, która zapewni właściwe funkcjonowanie Komendy Powiatowej Policji w O., a przez to pozwoli na zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania wskazanej komendy Policji. Dodatkowo, warto zauważyć, że organy Policji obu instancji, badając interes strony i interes publiczny uznały, że długa absencja w służbie skarżącej, przyczyny tej absencji i brak rokowań na polepszenie się stanu jej zdrowia stanowią uzasadnienie decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby. Organ pierwszej instancji szczegółowo uzasadnił zarówno ocenę sytuacji kadrowej w Komendzie Powiatowej Policji w O., jak też wziął pod uwagę charakter zadań służbowych, które miała realizować skarżąca, w kontekście konieczności zastępstw. Miało to wpływ na uznanie, że interes służby wymaga zwolnienia skarżącej ze służby i mianowania innego funkcjonariusza, który będzie mógł wykonywać obowiązki służbowe, które zostały powierzone skarżącej policjantce.
W ocenie Sądu, należy tym samym stwierdzić, że organy Policji w sposób właściwy wykazały, dlaczego, mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta nadal w służbie, a zwolnieniem go ze służby, zdecydowały się wybrać drugą opcję, kierując się interesem służby.
Warto zauważyć, że również w doktrynie oraz judykaturze przyjmuje się zgodnie, iż niepełnienie czynności służbowych przez policjanta przez okres ponad 12 miesięcy może ujemnie (w szerokim tego słowa znaczeniu) wpływać na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji (podobnie: W. Kotowski, Ustawa o Policji. Komentarz, wyd. III, LEX 2012 i powołany tam wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1610/10, LEX nr 795213).
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, należy zauważyć, iż skarżąca podnosiła przede wszystkim zarzut nieuwzględnienia jej raportu z dnia [...] lutego 2019 r. zawierającego oświadczenie woli o zwolnienie jej ze służby z dniem [...] lutego 2019 r. Skarżąca zarzuciła, iż Komendant Powiatowy Policji w O., ignorując wspomniany raport, dopuścił się naruszenia art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
Odnosząc się do powyższego zarzutu, należy zauważyć, że zarówno w doktrynie, jak i dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie przepisu art. 41 ust. 3 ustawy o Policji organ nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, niż zwolnienie ze służby. Niemniej jednak, organowi administracji pozostawiono wyraźnie swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym istotnym zastrzeżeniem, że moment zwolnienia musi zamykać się w okresie do 3 miesięcy od złożenia wniosku (por. m.in. A. Michałek /w:/ Ł. Czebotar, Z. Gądzik, A. Łyżwa, A. Świerczewska-Gąsiorowska, M. Tokarski, A. Michałek, Ustawa o Policji. Komentarz, LEX 2015 i powołany tam wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1840/11, LEX nr 1264615; podobnie /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 104/12, LEX nr 1276033; tak również: wyrok NSA z dnia 24 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 962/05, LEX nr 1612176).
W tym miejscu warto przywołać obszerne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1481/14, w którym to orzeczeniu NSA, analizując art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, wskazał, że w świetle tego przepisu oczywistym jest, że organ ma obowiązek rozwiązania z policjantem stosunku służbowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od daty złożenia przez funkcjonariusza stosownego wniosku. Niemniej, NSA podniósł, że taka regulacja nie oznacza, że to policjant zawsze decyduje o tym, w jakim trybie nastąpi rozwiązanie z nim stosunku służbowego, a ponadto, że jeżeli funkcjonariusz zadeklaruje chęć wystąpienia ze służby, to organ pozbawiony jest możliwości zwolnienia tego policjanta ze służby na innej, dopuszczonej ustawą podstawie. NSA podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że jeżeli organ do upływu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji dysponuje inną podstawą do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to wybór dokonywanego zwolnienia należy do uprawnionego organu. W takich przypadkach - jak uznał NSA - wniosek policjanta o zwolnienie go ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie ma bezwzględnego pierwszeństwa. Jednocześnie, NSA zauważył, że w razie zaistnienia odrębnych, samoistnych przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o Policji organ władny jest zdecydować o innej podstawie wykluczenia policjanta z grona funkcjonariuszy omawianej formacji. Nie ma przy tym znaczenia data wszczęcia z urzędu postępowania, a mianowicie czy organ uruchomił swe postępowanie jeszcze przed złożeniem przedmiotowego raportu, czy też w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Zdaniem NSA, istotne jest bowiem to, aby wybór innej podstawy rozwiązania z policjantem stosunku służbowego został dokonany we wspomnianym okresie. Ponadto, NSA podkreślił we wspomnianym wyroku 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1481/14, że celem wprowadzenia regulacji przewidzianej w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji jest ochrona policjantów przed niepodejmowaniem przez przełożonego decyzji zwolnieniowej lub określeniem innego niż ustawowy terminu rozwiązania stosunku służbowego. Według NSA, norma ta nie zapewnia natomiast bezwzględnej ochrony przed skutkami innych zdarzeń z udziałem danego policjanta, a w konsekwencji przed zastosowaniem wobec niego innych trybów zwolnieniowych wyszczególnionych w art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1481/14.
Warto jednocześnie zauważyć, że konsekwencją przyjęcia powyższego stanowiska jest również to, że przy tak rozumianej normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie znajduje uzasadnienia pogląd, iż przy rozwiązywaniu z funkcjonariuszem Policji stosunku służbowego pierwszeństwo przed trybem fakultatywnym z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji powinien mieć tryb z art. 41 ust. 3 tej ustawy. Zdaniem Sądu, uznać należy bowiem, że przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie służy ochronie policjantów w takich przypadkach, gdy równocześnie spełnione zostały przesłanki do zastosowania trybu zwolnienia określonego w art. 41 ust. 1 lub art. 41 ust. 2 tej ustawy, a złożenie wniosku o zwolnienie miałoby powodować, że te tryby byłyby wyłączone (podobnie: wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 371/09, LEX nr 620033).
W tej sytuacji, należy uznać, że wynikająca z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji obligatoryjność będzie mieć miejsce tylko wówczas, gdyby w terminie, o którym mowa w tym przepisie, nie zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na innej podstawie (tak również: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1013/12, LEX nr 1298736).
Mając powyższe na względzie, uznać należy, że właściwy organ Policji po otrzymaniu wniosku policjanta o zwolnienie ze służby, złożonego w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, powinien zwolnić go w terminie do 3 miesięcy, ale tylko wówczas, gdy w tym terminie nie zostało wszczęte z urzędu przeciwko policjantowi postępowanie o zwolnienie go ze służby na innej podstawie, w tym w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
W konsekwencji, uznać trzeba zatem, że złożenie przez skarżącą w raporcie z dnia [...] lutego 2019 r. wniosku o zwolnienie ze służby nie powodowało, że tryby określone w art. 41 ust. 1 lub art. 41 ust. 2 cyt. ustawy zostały tym samym wyłączone. Taka interpretacja prawa prowadziłaby, zdaniem Sądu, do obejścia przepisów ustawy oraz niemożności zastosowania przez organy Policji innych trybów zwolnienia ze służby.
W tej sytuacji, fakt złożenia wspomnianego raportu nie wykluczał prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na innej podstawie, niż własna prośba skarżącej.
Ustosunkowując się z kolei do podnoszonego przez stronę skarżąca zarzutu, jakoby organ pierwszej instancji zignorował również zawarty w raporcie z dnia 4 lutego 2019 r. wniosek skarżącej o skierowanie na komisję lekarską, warto zauważyć, iż – wbrew tym sugestiom – z akt administracyjnych sprawy wynika, że Komendant Powiatowy Policji w O. skierował jednak skarżącą na komisję lekarską, która - jak podniosła skarżąca na rozprawie przed Sądem - w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2019 r. stwierdziła całkowitą niezdolność skarżącej do służby oraz przyznała jej [...] grupę inwalidzką, stwierdzając jednocześnie brak związku stwierdzonego inwalidztwa ze służbą. Niemniej, jak wynika z akt sprawy, skarżąca zaskarżyła orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej do Centralnej Komisji Lekarskiej, która wydała ostateczne orzeczenie dopiero w dniu [...] czerwca 2019 r. (vide: przedłożona na rozprawie przed Sądem do akt postępowania sądowego kserokopia orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej).
W konsekwencji, uznać należy, że brak było podstaw do zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, albowiem zarówno w dniu wydania spornego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] marca 2019 r., jak również w dniu wydania zaskarżonej decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2019 r. nie było ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej orzekającego trwałą niezdolność do służby.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy Policji obu instancji, wydając sporne rozstrzygnięcia, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, albowiem zarówno wzięły pod uwagę dowody prawidłowo zgromadzone w toku postępowania, jak i w sposób wszechstronny i jednoznaczny zarazem wyjaśniły, dlaczego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za zwolnieniem skarżącej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
Jednocześnie, uznać należy, iż Komendant [...] Policji, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2019 r., w sposób prawidłowy odniósł się do wszystkich podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu zarzutów, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że Komendant [...] Policji, wydając zaskarżoną decyzję, nie uchybił normom prawnym wyrażonym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Komendant [...] Policji nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu - zachodziła podstawa do zwolnienia skarżącej ze służby w Policji i dlaczego brak było jednocześnie podstaw do zastosowania sugerowanych przez stronę skarżącą innych przyczyn zwolnienia ze służby, przewidzianych w przepisach art. 41 ust. 3, czy też art. 41 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło