I SA/Gl 1582/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-02-25
Skład orzekający: Beata Machcińska, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja – Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione na postępowanie egzekucyjne, dotyczące nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z powodu uchylenia decyzji stanowiącej podstawę jego wystawienia, mogą być rozpoznane w sytuacji, gdy sąd administracyjny w poprzednim wyroku uznał za uzasadniony zarzut niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, ale jednocześnie stwierdził, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie służą weryfikacji prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie służą weryfikacji prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Sąd podkreślił, że organy administracji prawidłowo zastosowały się do wytycznych zawartych w poprzednim wyroku sądu, umarzając postępowanie egzekucyjne w stosunku do tytułów wykonawczych uznanych za wadliwe formalnie, a pozostałe tytuły wykonawcze, dotyczące lat 2015-2016, nie zostały podważone przez stronę skarżącą w zakresie ich prawidłowości.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o uznaniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi z powodu uchylenia decyzji podatkowej. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił postanowienie organu nadzoru, wskazując na wadliwość formalną niektórych tytułów wykonawczych. W postępowaniu po uchyleniu, organy umorzyły postępowanie w zakresie wadliwych tytułów, a pozostałe uznały za zasadne, co zostało zaskarżone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi V. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z [...]r. Nr [...]Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ nadzoru), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej K.p.a) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - dalej u.p.e.a.) - po rozpoznaniu zażalenia Vi. P.(dalej skarżąca lub zobowiązana) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej organ egzekucyjny) z [...]r. nr [...], mocą którego uznano zarzuty z dnia [...]r. na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone było w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Prezydenta Miasta B. (dalej wierzyciel): z dnia [...] r. o nr [...]do [...] oraz z dnia [...]r. o nr [...] do [...]. Ww. tytuły wykonawcze obejmowały należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2014-2016. Ich odpisy doręczone zostały zobowiązanej w dacie [...]r. wraz z zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji.
Pismem z 6.06.2017 r. zobowiązana, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie R. P., złożyła zarzuty na wszczęte postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 33 pkt 5-8 oraz 10 w zw. z art. 29 u.p.e.a. W uzasadnieniu pełnomocnik stwierdził, że wierzyciel nie wskazał, iż wierzytelność istnieje. Podniósł również zarzut oparty na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy tj. zarzut nieistnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] do [...]- twierdząc, że decyzja z dnia [...]r. o nr [...], na podstawie której wystawiono ww. tytuły wykonawcze została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a więc tytuły nie posiadają mocy prawnej i na ich podstawie nie może być wszczęte postępowanie egzekucyjne. Do pisma stanowiącego zarzuty strona dołączyła kopię decyzji SKO w B. z dnia [...]r. nr [...], którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta B. z [...]r. nr [...] dotyczącą zmiany z urzędu decyzji z [...] r. nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r.
Zarzuty zobowiązanej w dniu 13.06.2017 r. przekazane zostały do wierzyciela celem zajęcia stanowiska. Jednocześnie postanowieniem z tego samego dnia organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W dniu 30.06.2017 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. nr [...], którym uznano zarzuty za nieuzasadnione. Na rozstrzygnięcie to zobowiązana złożyła zażalenie. Postanowieniem z [...]r. nr [...], SKO w B.utrzymało je w mocy. W konsekwencji, w dniu [...]r. organ egzekucyjny wydał postanowienie, którym uznał za niezasadne zarzuty wniesione pismem z 6.06.2017 r. W dniu 2.10.2017 r. pełnomocnik zobowiązanej wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], organ nadzoru uchylił ww. rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ egzekucyjny ponownie uznał zarzuty za niezasadne. Pismem z dnia 30.01.2018 r. strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, którego treść w dużej części jest tożsama z treścią poprzedniego zażalenia, a mianowicie zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
1. art. 6, 7, 8, 9 i 10 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej,
2. art. 33 pkt 2, art. 59 w zw. z art. 29 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 5, art. 82 § 2 w zw. z art. 354 § 2 w zw. z art. 361 w zw. z art. 415, art. 417 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu strona ponownie wskazała na nieistnienie obowiązków objętych tytułami wykonawczymi nr [...] i [...]. Ponadto szeroko opisała przebieg postępowania toczącego się przed organem podatkowym, twierdząc, że obowiązki objęte ww. tytułami wykonawczymi nie istnieją, a działanie wierzyciela jest bezprawne, czyniące z Rzeczypospolitej Polskiej państwo opresyjne, bezwzględne i niesprawiedliwe. Wskazała także, że egzekucja prowadzona jest przez niewłaściwy organ egzekucyjny, gdyż organem właściwym jest w niniejszej sprawie sam wierzyciel tj. Prezydent Miasta B.. Stwierdziła ponadto, że jeżeli dłużnik zaprzecza istnieniu zobowiązania, to organ egzekucyjny jest obowiązany wziąć to twierdzenie pod uwagę i uznając je za poparte dowodami winien odmówić wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć.
Organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. To orzeczenie z kolei zaskarżył pełnomocnik zobowiązanej, wnosząc skargę do WSA w Gliwicach.
Wyrokiem z dnia 23.08.2018 r. o sygn. akt I SA/Gl 520/18 tut. Sąd uchylił postanowienie organu nadzoru. W uzasadnieniu wyroku Sąd nie podzielił stanowiska organu nadzoru odnośnie zarzutu opartego na podstawie przepisu art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej. Sąd stwierdził bowiem, że tytuły wykonawcze o nr [...] i [...] nie spełniają wymogów formalnych określonych w pkt 3 art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej, a ponadto brak wystarczającego materiału dowodowego w sprawie uniemożliwił ocenę pod tym kątem poprawności oznaczenia podstawy prawnej obowiązku w pozostałych tytułach wykonawczych tj. o nr od [...] do nr [...] oraz o nr [...] do [...]. Mając na uwadze wyrok WSA, organ nadzoru uchylił w całości postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu.
Z kolei organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o ponowne zajęcie stanowiska w spawie i zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , wierzyciel uznał:
a) za uzasadnione zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w stosunku do tytułów wykonawczych o nr [...] oraz [...];
b) za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone na podstawie:
- art. 33 § 1 pkt 5, 6, 7, 8 u.p.e.a. odnoście tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]oraz [...],
- art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. odnośnie tytułów wykonawczych nr: [...], [...],[...],[...],[...]oraz [...].
Powyższe postanowienie wierzyciela stało się prawomocne 28.02.2019 r. W dalszej kolejności postanowieniem z [...] r. organ egzekucyjny uznał za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Ponadto, w tym samym dniu organ egzekucyjny umorzył postępowanie w sprawie zarzutów dotyczących tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość (wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego). Ww. postanowienia doręczono pełnomocnikowi zobowiązanej w dniu [...] r.
Pełnomocnik po raz kolejny złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z [...]r. o uznaniu zarzutów z nieuzasadnione, podnosząc naruszenie art. 19 § 2, art. 29 § 1, art. 33 ust. 1, ust. 9, art. 34 § 1a, § 4, art. 36 § 4 ustawy egzekucyjnej.
Rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia organ nadzoru wskazał przede wszystkim, że zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne stanowią podstawowy środek ochrony zobowiązanego, mający na celu obronę przed bezpodstawną bądź niedopuszczalną egzekucją administracyjną. Przedmiot wniesienia zarzutów wyznacza przepis art. 33 § 1 u.p.e.a., zawierający zamknięty katalog przyczyn uzasadniających wniesienie tego środka prawnego, którego treść organ przytoczył. Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Natomiast zgodnie z art. 34 § 4 ww. ustawy organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Jak podkreślił organ nadzoru, granice rozpoznania niniejszej sprawy zostały wyznaczone w wyroku o sygn. akt I SA/Gl 520/18.
Organ egzekucyjny będąc związanym stanowiskiem wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 i 7 uznał powyższe zarzuty za nieuzasadnione.
Jeżeli zaś chodzi o zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 6, 8 i 10 u.p.e.a. organ nadzoru w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6). Wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (zob. wyrok NSA z dnia 26.08.2011 r., sygn. akt II FSK 461/10, LEX nr 1068717). Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego lub do organu egzekucyjnego. Z przyczyn podmiotowych egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, a także gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Przesłanki przedmiotowe niedopuszczalności egzekucji natomiast odnoszą się do przedmiotu egzekucji i jej podstaw. Z przesłanką przedmiotową niedopuszczalności egzekucji mamy do czynienia, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej lub gdy tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony. W przypadku art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a chodzi o taką niedopuszczalność egzekucji, która ma charakter generalny i bezwarunkowy, niezależny od konkretnego postępowania egzekucyjnego i aktualny zawsze, w każdym postępowaniu. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (por. wyroki NSA: z 4.04.2012 r., sygn. II FSK 2615/10 oraz z 26.08.2011 r. sygn. akt II FSK 461/10).
Ponieważ z akt sprawy nie wynika by zobowiązana należała do osób wskazanych w art. 14 ustawy egzekucyjnej, przeciwko którym na mocy ustawy nie może się toczyć egzekucja administracyjna, natomiast obowiązek, którego dotyczy postępowanie (podatek od nieruchomości) może podlegać przymusowej realizacji w trybie administracyjnym, organ stwierdził, iż zarzut niedopuszczalność egzekucji jest bezzasadny.
Co do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ wyjaśnił, iż w toku postępowania nie zastosowano żadnego środka egzekucyjnego. A zatem zarzut oparty na przepisie art. 33 § 1 pkt 8 ustawy egzekucyjnej jest bezzasadny.
Ustosunkowując się do zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., organ nadzoru na wstępie przytoczył treść tego przepisu. Dokonując analizy tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o nr [...] do [...] oraz z dnia [...] r. o nr [...] do [...] przez pryzmat powołanego wyżej uregulowania wskazał, iż powyższe tytuły wykonawcze zawierają wszystkie wymagane prawem elementy, a zatem zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej jest bezzasadny.
Organ nadzoru nie zgodził się z argumentacją podniesioną w zażaleniu. Jak podkreślił, w postanowieniu z dnia [...] r. przytoczone zostały przepisy mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, organ egzekucyjny dokonał wykładni powyższych przepisów w odniesieniu do niniejszej sprawy, ustalenia organu odnoszą się do rzeczywistego stanu faktycznego ustalonego w trakcie postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik w zażaleniu wskazał cyt. "postanowienie narusza istotną zasadę obowiązujący każdy organ władzy publicznej, która nakłada na ten organ przy rozpatrzeniu sprawy obowiązek rozstrzygania wszelkich wątpliwości związanych z materiałem dowodowym oraz ustaleniami faktycznymi na korzyść podatnika, zasada ta również dotyczy rozstrzygania wszelkich wątpliwości interpretacyjnych przepisów prawa na korzyść podatnika, a z drugiej strony zasada ta zakazuje stosowania przez organ wykładni rozszerzającej", nie wskazał natomiast jakiego rodzaju miałyby to być wątpliwości.
Zdaniem organu nadzoru zebrany materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Raz jeszcze zaakcentował, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik zarzucił postanowieniu organu nadzoru rażące naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego:
1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 19 § 1- poprzez jego zastosowanie, § 2 poprzez jego niezastosowanie,
2. art. 33 pkt 2, art. 59, w zw. z art. 29 u.p.e.a. w zw. z art. 5, art. 58 § 2 w zw. z art. 354 § 2 w zw. z art. 361 w zw. z art. 415, art. 416, art. 417 ustawy Kodeks Cywilny, w zw. z art. 2, art., 7, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
W związku z wskazanymi wyżej rażącymi naruszeniami przepisów prawa wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia na korzyść skarżącej lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ. który wydał postanowienie.
Zwrócił się także o rozpoznanie sprawy na rozprawie z udziałem skarżącej oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości jest zobowiązaniem nieistniejącym, gdyż zostało wygenerowane z rażącym naruszeniem porządku prawnego. Cała argumentacja skargi koncentruje się na wykazaniu, że skarżąca niezasadnie obciążona została podatkiem od nieruchomości. Wystawione wobec skarżącej tytuły wykonawcze naruszają art. 27 u.p.e.a. i nie mają mocy prawnej, gdyż zostały sporządzone na podstawie decyzji, która jeśli nie w całości, to na pewno w części została wyeliminowana z obrotu prawnego. W ocenie pełnomocnika, organy podatkowe oraz sądy administracyjne, działając wspólnie i w porozumieniu wydawały orzeczenia stricte polityczne, a nie merytoryczne łamiąc przy tym w sposób rażący przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Pełnomocnik podniósł również, że egzekucja prowadzona była przez niewłaściwy organ egzekucyjny, albowiem winien ją prowadzić Prezydent Miasta - zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a., a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu - na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) - podlegało postanowienie organu nadzoru utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego uznające za nieuzasadnione zarzuty skarżącej na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych.
Na wstępie wskazać należy, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
I tak, zgodnie z art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA z dnia: 18.01.2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10, 18.08.2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, 18.11.2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13).
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (por. wyrok WSA w Szczecinie z 7.07.2010 r., sygn. akt I SA/Sz 216/10, wyrok WSA w Krakowie z 15.02.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1897/11, wyrok WSA w Olsztynie z 1.12.2011 r., sygn. akt I SA/Ol 603/11). Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego, nawet jeżeli "nowe" podstawy zarzutu nie mogły być zgłoszone w terminie, w tym czasie bowiem jeszcze nie istniały. Zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.03.2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/04, a także P. Pietrasz, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX wersja elektroniczna, stan prawny na dzień 1.07.2015 r.). Dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu nie mogą odnieść skutku i nie mogą zostać rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a. (tak np. WSA w Poznaniu w wyroku z 26.10.2017 r., sygn. akt I SA/Po 387/17).
Zauważyć przy tym trzeba, iż Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą sprawy innej, niż ta która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4.04.2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).
Powyższe uwaga mają istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, albowiem sformułowane w skardze zarzuty dotyczą nieprawidłowości dostrzeżonych przez stronę w postępowaniach wymiarowych, natomiast nie są adekwatne do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć należy, iż w zarzutach na prowadzone postępowanie egzekucyjne pełnomocnik strony podniósł, że postępowanie wszczęte zostało z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 5, 6, 7, 8, 10 w związku z art. 29 u.p.e.a. Przedstawił także zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi.
Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy podkreślić przyjdzie, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania zapadł już prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23.08.2018 r. o sygn. akt I SA/Gl 520/18 r., w którym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu nadzoru. Powyższe oznacza, że w sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Związanie to oznacza, że sąd ponownie rozpatrując sprawę nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Dotyczy to zarówno wykładni prawa materialnego jak i procesowego. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się zatem do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zakres przedmiotowy sprawy ulega więc swoistemu zawężeniu.
Wskazać trzeba, że w powołanym wyżej wyroku za oczywiście chybione tut. Sąd uznał zarzuty oparte na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 i 6 u.p.e.a. czyli zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Sąd zgodził się także ze stanowiskiem organów co do bezzasadności zarzutu dotyczącego braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 ustawy). Nietrafny – zdanie Sądu - okazał się również zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., gdyż w stosunku do zobowiązanej nie został zastosowany jakikolwiek środek egzekucyjny.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą służyć weryfikacji prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, powołując się w tym zakresie na wyrok WSA w Gliwicach z 11.02.2015 r., sygn. akt I SA/Gl 728/14. Stąd też za niedopuszczalne uznał przeprowadzanie rozważań dotyczących prawidłowości decyzji będących podstawą egzekwowanego obowiązku. Podobnie Sąd ocenił kolejny zarzut, z art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a., dotyczący prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, który został podniesiony dopiero na etapie postępowania zażaleniowego. Skoro bowiem zarzut wnosi się w terminie 7 dni od otrzymania odpisu tytułu wykonawczego, to tym samym niedopuszczalnym jest formułowanie nowych zarzutów, ich zmiana czy modyfikowanie przez zobowiązanego na etapie zażalenia czy też skargi. Zatem nie ma możliwości, aby organ odwoławczy odniósł się do nowo sformułowanych lub zmienionych zarzutów (zob. wyrok NSA z 27.01.2015 r. sygn. akt II FSK 3081/12).
Z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik również poniósł naruszenie art. 19 u.p.e.a oraz ponowił zarzuty skierowane przeciwko wydanym wobec skarżącej decyzjom w przedmiocie podatku od nieruchomości. Zarzuty te nie mogą podlegać rozpoznaniu.
Za uzasadniony natomiast Sąd w sprawie I SA/Gl 520/18 uznał zarzut sformułowany na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w stosunku do tytułów wykonawczych z dnia 14.03.2016 r. o nr 30SW/N/2016/136 i 30SW/N/2016/137, a to z uwagi na fakt określenia podstawy prawnej dochodzonego obowiązku (w zakresie podatku od nieruchomości za 2014 r.) w sposób nieprawidłowy. Sąd stwierdził przy tym, że w toku dalszego postępowania koniecznym jest także zbadanie czy oznaczenie podstawy prawnej obowiązku w pozostałych tytułach wykonawczych jest poprawne. Sąd ze względu na brak stosownych informacji nie mógł dokonać weryfikacji tytułów wykonawczych w tym zakresie. Takie okoliczności skutkowały uchyleniem postanowienia organu nadzoru.
Jak już zostało wskazane, zasadniczym kryterium legalności postanowienia wydanego w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się organów do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21.02.2018 r., sygn. akt II FSK 353/16)
W ocenie Sądu w składzie orzekającym, organy w kontrolowanej obecnie sprawie sprostały obowiązkom nałożonym przez art. 153 p.p.s.a. i uwzględniły stanowisko oraz wytyczne tut, Sądu wyrażone w wyroku z dnia 23.08.2018 r. sygn.. akt I SA/Gl 520/18.
Przede wszystkim, wobec uznania za skuteczne zarzuty oparte na art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w stosunku do tytułów wykonawczych z dnia [...]r. o nr [...] oraz [...] , postanowieniem z dnia [...]r. umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na postawie tych tytułów wykonawczych (k. 57akt adm.). Jak natomiast wynika z wyjaśnień wierzyciela, pozostałe tytuły wykonawcze dotyczą zobowiązań w podatku od nieruchomości za lat 2015 i 2016. Decyzja podatkowa za 2015 r. (nr [...]) wydana została przez organ I instancji w dniu [...]r., utrzymana w mocy ostateczną decyzją SKO z dnia [...] r., która to z kolei stała się podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] . Natomiast decyzja za 2016 r. (nr [...]) wydana została w dniu [...]r. i strona nie wniosła od niej odwołania. Na podstawie tej ostatecznej decyzji pierwszoinstancyjnej wystawiono tytuły wykonawcze z dnia [...]r. o nr od [...] do [...]. Prawidłowości wyżej wymienionych tytułów wykonawczych strona skarżąca nie podważała ani z zarzutach na prowadzone postępowanie egzekucyjne ani też w skardze, koncentrując się na kwestiach związanych z zasadnością opodatkowania budynku należącego do skarżącej podatkiem od nieruchomości. To zaś - jak zostało już zaakcentowane - nie może być przedmiotem badania w niniejszej sprawie.
Wobec całokształtu przedstawionych rozważań stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Tym samym na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
-----------------------
93,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło