I GSK 806/20
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2020-08-06
Skład orzekający: Dariusz Dudra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy poświadczenie przez prezesa zarządu spółki zgodności kopii dokumentów z oryginałem spełnia wymóg "uwierzytelnionej kopii" w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, w sytuacji gdy ustawa ta nie definiuje tego pojęcia, a przepisy PPSA (art. 48 § 3) wskazują na notariusza lub pełnomocnika?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że poświadczenie przez prezesa zarządu spółki zgodności kopii dokumentów z oryginałem spełnia wymóg "uwierzytelnionej kopii" w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. Sąd stwierdził, że bezpośrednie zastosowanie art. 48 § 3 PPSA w tym kontekście uniemożliwiłoby wnioskodawcy dopełnienie obowiązku złożenia kompletnej dokumentacji, naruszając prawo do sądu. Uwierzytelnieniem jest umieszczenie na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrego podpisem, stwierdzającego zgodność z oryginałem, co może być dokonane przez stronę.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) pozostawił skargę spółki "A." Sp. z o.o. bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Spółka nie dołączyła do skargi dokumentacji wymaganej przez art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, a nadesłane kopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem jedynie przez prezesa zarządu spółki, co WSA uznał za niewystarczające. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz postępowania, w tym przepisów dotyczących COVID-19.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Sp. z o.o. w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 kwietnia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 110/20 w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w L. na rozstrzygnięcie protestu L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 110/20 pozostawił skargę bez rozpatrzenia oraz zwrócił wpis od skargi wywiedzionej przez "A." Sp. z o.o. w L. na rozstrzygnięcie protestu L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
Zarządzeniami z dnia 6 marca 2019 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dwóch egzemplarzy pełnej dokumentacji konkursowej, o jakiej mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431, z późn. zm. - dalej: ustawa wdrożeniowa), w tym: 1) negatywnej oceny wniosku o dofinasowanie, 2) dokumentu wzywającego do poprawienia wniosku i 3) wyjaśnień złożonych po wezwaniu do poprawy wniosku – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Jednocześnie wezwano skarżącą do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony (odpis z KRS-u) – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wskazane wezwanie do usunięcia braków skargi zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu 27 marca 2020 r.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca w terminie wskazanym w zarządzeniu nadesłała 2 komplety kserokopii dokumentów, niepoświadczonych za zgodność z oryginałem przez notariusza lub przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą prawnym. Nadesłane dokumenty zostały poświadczone za zgodność z oryginałami przez osobę pełniącą – według odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego – funkcję Prezesa Zarządu skarżącej Spółki uprawnionego do samodzielnej jej reprezentacji.
W ocenie WSA skarżąca Spółka w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków skargi nadesłała wprawdzie dwa komplety niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dokumentów, jednakże dokumenty te zostały poświadczone z oryginałami nie przez osobę uprawnioną, ale wyłącznie przez M. J. będącego prezesem zarządu skarżącej Spółki. W takiej zaś sytuacji należało obligatoryjnie uznać, że braki skargi nie zostały przez skarżącą prawidłowo uzupełnione, a w konsekwencji nie został w istocie spełniony bezwzględny wymóg wniesienia skargi wraz z kompletną dokumentacją, co skutkowało pozostawieniem jej bez rozpatrzenia (art. 61 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 61 ust. 2 i 4 ustawy wdrożeniowej).
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię łub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 61 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie uzupełniła wymogów formalnych wniesionej skargi - poprzez niedołączenie dokumentacji wymienionej w art. 61 ust 3 ustawy postaci wyszczególnionej w art. 48 § 3 p.p.s.a., - w sytuacji kiedy skarżąca uzupełniła stosownie do wezwania Sądu braki formalne pismem z dnia 3 kwietnia 2020 r. oraz przedłożyła dokumenty, o które była wzywana, w sposób określony w pkt 1 wezwania WSA w Lublinie z dnia 11 marca 2020 r., nie precyzujący konieczności ich dołączenia w postaci oryginału poświadczonego przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem łub radcą prawnym.
b) art. 61 ust. 4 w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 48 § 1 p.p.s.a. - poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieuznanie jako dokumentów: pisma L. o nr [...] wzywającego do poprawy wniosku - wydruku z platformy LSI 2014, wyjaśnień skarżącej złożonych po wezwaniu do poprawy wniosku - złożonego w formie pisma z dnia [...] listopada 2019 r., zeskanowanego przez skarżącą i przesłanego do L. za pomocą platformy LSI 2014, pisma L. dotyczącego negatywnej oceny wniosku - złożonego w formie pisma dnia [...] grudnia 2019 r., które w części były wydrukowane z platformy LSI 2014, stąd też jako takie zostały złożone w formie oryginału - stosownie do art. 48 § I p.p.s.a., a w części zostały poświadczone za zgodność oryginałem przez aulom tegoż dokumentu - co w konsekwencji skutkowało wydaniem błędnego orzeczenia o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia.
Zaznaczono, że Sąd I instancji powołał się na przepis, który mówi, że odpis dokumentu winien być poświadczony przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą prawnym - tymczasem przepis art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej mówi nie o odpisie lecz o uwierzytelnionej kopii dokumentów, nie podając żadnej definicji, czym jest uwierzytelniona kopia - dlatego też nie sposób zgodzić się z rozumowaniem Sądu, wskazującym na to, że wymóg złożenia oryginału dokumentu lub jego uwierzytelnionej kopii został określony w pkt. 1 wezwania WSA w Lublinie z dnia 11 marca 2020 r.
c) art. 61 ust. 6 i ust. 7 ustawy wdrożeniowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia, pomimo że w sprawie nie wystąpiły żadne przeszkody uniemożliwiające nadanie sprawie biegu, bowiem do akt sprawy została złożona kompletna dokumentacja, a ponadto, w ocenie skarżącej, nie doszło do prawidłowego wezwania przez Sąd I instancji do uzupełnienia dokumentacji, gdyż w pkt. 1 wezwania WSA w Lublinie z dnia 11 marca 2020 r. Sąd nie wskazały w jakiej formie powinna być złożona dokumentacja oryginał lab uwierzytelniony odpis wskazując jednocześnie w pkt 2 przedmiotowego wezwania takie wymogi wobec dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony Skarżącej, co pozwalało Skarżącej na takie zrozumienie treści żądania Sądu,
Sąd w pkt 1 wezwania z dnia 11 marca 2020 roku zobowiązał stronę jedynie do złożenia kompletnej dokumentacji wskazanej w art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej co zdaniem skarżącej nie stanowi wypełnienia dyspozycji art. 61 ust 6 ustawy bowiem wezwanie do uzupełnienia braków powinno wskazywać w jakiej formie (oryginał lub uwierzytelniona kopia) dokumentacja ta winna zostać złożona.
2) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COYID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z późn. zm.), w brzmieniu ustalonym ustawą z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r. poz. 568), zawieszającego bieg terminów poczynając od dnia 31 marca 2020 rn w związku z § 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.), poczynając od dnia 20 marca 2020 r., poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że Skarżąca nie była zobligowana w terminie określonym w wezwaniu WSA w Lublinie z dnia 11 marca 2020 r. uzupełniać braków formalnych wniosku, z uwagi na zawieszenie w tym okresie czasowym biegu terminu, a także nie uwzględnienia przez Sąd nadmiernego utrudnienia dla skarżącej w uzyskaniu pomocy prawnej w zakresie poświadczenia przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą prawnym dokumentów załączonych przez skarżącą do pisma z dnia [...] kwietnia 2020 r., z uwagi na fakt powszechnie znany, że w tym okresie czasowym znaczna ilość Kancelarii zarówno notarialnych jak i radcowskich oraz adwokackich nie prowadziła działalności z uwagi na stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, a poprzez to brakiem możliwości zapewnienia bezpieczeństwa swoim klientom.
W tym zakresie wyjaśniono, że jako Kancelaria współpracująca ze skarżącą, poczynając od dnia 20 marca 2020 r. również nie prowadziła czynności w zakresie bezpośrednich kontaktów z Klientami, co w niniejszym stanie faktycznym byłoby nieodzowne do przygotowania dokumentacji konkursowej (jako kopii uwierzytelnionej) w sposób wymagany przez Sąd I instancji.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
i
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Strona wnosząca skargę kasacyjną oparła złożony środek odwoławczy na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Istota zarzutów kasacyjnych sprowadza się do stwierdzenia, że skarżąca nie została pouczona, że powinna złożyć uwierzytelnione kopie dokumentacji, przez które należy rozumieć dokumenty poświadczone za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym lub adwokatem - zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 48 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej. Dodatkowo strona podnosi okoliczności związane z utrudnieniami w działalności kancelarii z uwagi na stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
W tym miejscu przypomnienia wymaga, że ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a.
Przede wszystkim ustawa wdrożeniowa w art. 61 ust. 1 przewiduje, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
W myśl art. 61 ust. 2 powołanej ustawy, skarga, o której mowa w ust. 1, wnoszona jest w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z ust. 3 art. 61 kompletna dokumentacja obejmuje wniosek o dofinansowanie projektu, informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, wniesiony protest, informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1 wraz z ewentualnymi załącznikami. Kompletna dokumentacja jest wnoszona przez wnioskodawcę w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii (art. 61 ust. 4). Na stronę został zatem nałożony obowiązek dostarczenia sądowi materiałów koniecznych do rozpatrzenia skargi, tj. do skontrolowania, czy ocena projektu była przeprowadzona zgodnie z prawem. Stosownie do art. 61 ust. 7 ustawy w przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji lub bez uiszczenia wpisu stałego sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji lub uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia.
Do postępowania przed sądami administracyjnymi w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosownie do art. 64 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
W związku z tym, w sprawach sądowoadministracyjnych z zakresu prowadzenia polityki spójności nie ma zastosowania art. 54 § 2 p.p.s.a., w tym w części dotyczącej przekazywania akt sprawy sądowi przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt lub dokonał zaskarżonej czynności. Dokumenty dołączane przez stronę do skargi w zakresie określonym w art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej zastępują akta administracyjne. Obowiązek ich przedkładania służy przede wszystkim temu, aby sąd administracyjny miał zachowaną możność dokonania badania zgodności z prawem działania właściwych instytucji dokonujących oceny projektów w postępowaniu, które cechuje dążność do szybkiego rozpoznania sprawy. Cel ten zostaje osiągnięty zarówno wtedy, gdy strona przedłoży oryginał dokumentu, jak i wtedy, gdy dołączy do skargi jego uwierzytelnioną kopię. Wynika to wyraźnie z art. 61 ust. 4 ustawy, który przewiduje te dwa sposoby przedłożenia wraz ze skargą kompletnej dokumentacji.
Oryginał, to niebędący kopią dokument autentyczny, czyli inaczej pierwowzór (por. Słownik Języka Polskiego pod red. Szymczaka, Wyd. PWN W-wa 1982, t. I, s. 544). Natomiast kopia (odbitka, reprodukcja fotograficzna), to dokładne odtworzenie oryginału dokumentu (por. Słownik... op. cit. t. I, s. 1008-1009).
Ustawa wdrożeniowa nie definiuje użytego w art. 61 ust. 4 pojęcia "uwierzytelniona kopia". Dodać należy, że według art. 64 ustawy wdrożeniowej, ustawa ta nie wyłącza odpowiedniego stosowania art. 48 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 48 § 3 p.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym.
Generalnie przyjmuje się, że odpisem jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści oryginalnego dokumentu, poświadczone za zgodność z oryginałem dokumentu. Poświadczenie zgodności odpisu dokumentu z oryginałem oznacza, że osoba poświadczająca potwierdza, iż treść odpisu odzwierciedla treść oryginału. Osoba taka przed złożeniem poświadczenia miała zatem możliwość obejrzenia oryginału i porównania go z odpisem.
Pełnomocnik wymieniony w art. 48 § 3 p.p.s.a., składając na odpisie dokumentu adnotację, że jest on zgodny z oryginałem, wraz z innymi danymi wymaganymi przez ustawę, de facto zaświadcza, że zapoznał się z oryginalnym dokumentem, a następnie skopiował go w celu wykorzystania w danym postępowaniu. Powyższe oznacza, że dokument oryginalny musi istnieć, a co więcej – powinien być w zasięgu danego pełnomocnika (M. Grego "Uwierzytelnianie dokumentów przez pełnomocników", ATDP 2010/2, s. 96-100). W piśmiennictwie zwraca się też uwagę, że celem czynności polegającej na poświadczeniu zgodności z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii każdego dokumentu, jest stwierdzenie, że dokumenty te są ze sobą zgodne pod względem treściowym oraz zamieszczenie odpowiedniej klauzuli legalizacyjnej (por. J. Biernat "Poświadczenie przez notariusza zgodności z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii dokumentu sporządzonego w języku obcym" Rejent 2002/10/28).
Zwrócić przy tym należy uwagę na to, że dokumenty dołączone przez wnioskodawcę do skargi w zakresie określonym w art. 61 ust. 2 i ust. 3 ustawy wdrożeniowej nie stanowią dokumentów, o jakich mowa w art. 48 § 1 p.p.s.a. (nie są przedkładane na żądanie sądu) lecz faktycznie stanowią akta administracyjne, czyli akta sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. Nie wszystkie dokumenty, które składają się na kompletną dokumentację w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej będą miały charakter oryginałów. Charakter oryginałów będą zasadniczo miały doręczone wnioskodawcy w formie pisemnej i objęte zaskarżeniem rozstrzygnięcia. Wnioskodawca nie będzie posiadał oryginału wniosku o dofinansowanie czy też jego załączników oraz protestu i pism bądź oświadczeń załączonych do wniosku, gdyż te będą w dyspozycji organu. Zatem możliwość złożenia w oryginale może dotyczyć jedynie tych dokumentów, które mając taki charakter pozostają w dyspozycji wnioskodawcy na moment złożenia skargi. W konsekwencji logiczny jest wniosek, że w przypadku braku posiadania przez wnioskodawcę oryginałów dokumentów składających się na kompletną dokumentację w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, podmioty wymienione w art. 48 § 3 p.p.s.a. nie będą miały możliwości poświadczenia za zgodność z oryginałem odpisów tych dokumentów. Dokonanie czynności poświadczenia przez notariusza czy też pełnomocnika strony występującego w tej sprawie, będącego adwokatem lub radcą prawnym, jest bowiem możliwe wyłącznie, gdy podmioty te miały rzeczywistą możliwość zapoznania się z oryginałem dokumentu.
Z powyższych wywodów wynika więc, że odpowiednie stosowanie art. 48 § 3 p.p.s.a. przez jego bezpośrednie zastosowanie wręcz uniemożliwiałoby wnioskodawcy dopełnienie obowiązku określonego w art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. W ten sposób naruszone zostałoby prawo do sądu zagwarantowane w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Zatem użytego w art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej zwrotu "uwierzytelniona kopia" nie można na gruncie tej ustawy utożsamiać wyłącznie z czynnością poświadczenia zgodności z okazanym oryginałem odpisu lub kopii dokumentu przez podmioty, o których mowa w art. 48 § 3 p.p.s.a.
Uwierzytelnieniem jest umieszczenie na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrzonego podpisem zawierającego stwierdzenie jego zgodności z oryginałem (por. wyrok NSA z dnia 9.08.2006 r., sygn. akt I OSK 1112/05, LEX nr 275435). Niewątpliwie podmiotem uprawnionym do uwierzytelnienia dokumentów urzędowych jest organ, który dokumenty te wytworzył. Uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem lub jej pełnomocnik (por. post. NSA z dnia 29.12.2011 r., sygn. akt I OSK 2351/11, LEX nr 1149364). Natomiast podmiotem uprawnionym do potwierdzenia za zgodność z oryginałem odpisu, wyciągu lub kopii każdego okazanego dokumentu jest notariusz działający jako osoba zaufania publicznego (por. wyrok NSA z dnia 6.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1508/09, LEX nr 746596).
Podkreślić przy tym należy, że na gruncie art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) – przed jego nowelizacją wprowadzoną z dniem 28 czerwca 2013 r. – Naczelny Sąd Administracyjny przyjmował, iż uwierzytelnienia kopii dokumentów pochodzących od strony, jak również pism organu kierowanych do strony może dokonać sama strona, ze wszystkimi prawnymi konsekwencjami rzetelności takiego oświadczenia (por. post. NSA z dnia 7 luty 2012 r., sygn. akt II GSK 2401/11; post. NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1452/10; z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 1051/10 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Jednakże w niektórych judykatach wydanych na podstawie art. 30c ust. 2b u.z.p.p.r. (identyczny w treści z przepisem art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej) NSA przyjmował, że uwierzytelnienia przedkładanych odpisów lub kopii może dokonać jedynie osoba uprawniona, zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 19/14; post. NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2301/13 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Ten ostatnio powołany pogląd nie został zaakceptowany w doktrynie. Podkreślono, że jest to stanowisko zbyt daleko idące. Odpowiednie zastosowanie przepisu art. 48 § 3 p.p.s.a. w zakresie objętym art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, tj. w odniesieniu do kompletnej dokumentacji sprawy w rozumieniu art. 61 ust. 2 i 3, powinno polegać na wyłączeniu stosowania art. 48 § 3 p.p.s.a. Argumentowano, że obowiązek przedłożenia przez skarżącego dokumentów składających się na akta sprawy jest odwróceniem standardowej reguły wynikającej z art. 54 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którą akta sprawy powinien przekazać sądowi organ administracji. Jest to istotne obciążenie dla skarżącego i nie powinny mu towarzyszyć inne dodatkowe wymogi, a takimi jest niewątpliwie konieczność poniesienia kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika w celu uwierzytelniania dokumentacji. Przedkładana przez wnioskodawcę dokumentacja podlega niejako automatycznie weryfikacji przez organ, którego dotyczy złożona skarga. Wszelkie zastrzeżenia odnośnie wiarygodności odpisów czy kopii, przedłożonych jako "kompletna dokumentacja" sprawy mogą być łatwo weryfikowane przez ich konfrontację z oryginałami pozostającymi w dyspozycji organu (por. J. Ostałowski w: M. Dołowiec, D.E. Harasimiuk, M. Metlerska-Drabik, J. Ostałowski, R. Poździk, A. Wołyniec-Ostrowska "Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów Wyd. Sej. W-wa 2016, s. 351-355). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy w pełni podzielić powyższą argumentację. Nie bez znaczenia jest przy tym specyfika trybu, w jakim wnoszona jest skarga, o której stanowi art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (bezpośrednio do sądu administracyjnego), a także i to, że sądy administracyjne orzekają w tych sprawach z uwagi na regulację zawartą w art. 3 § 3 p.p.s.a.
Na gruncie art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że zastosowanie w sposób odpowiedni art. 48 § 3 p.p.s.a. nie wyklucza przyjęcia, iż wydruk pisma z adnotacją skarżącego "za zgodność z oryginałem" w istocie odpowiada oryginałowi tego dokumentu. Taką adnotację należy bowiem uznać za oświadczenie, że strona otrzymała w wersji elektronicznej pismo o treści takiej, jak załączony do skargi wydruk. Domniemywać należy zgodność takiego oświadczenia z rzeczywistym stanem rzeczy, jeżeli rzetelność kopii nie jest kwestionowana przez instytucję będącą stroną w sprawie sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2413/17, postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2468/18, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Reasumując powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać, że "uwierzytelniona kopia" w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej odnosi się jedynie do poświadczenia za zgodność z oryginałem odpisów lub kopii dokumentów przez profesjonalnych pełnomocników albo notariusza. Oczywiście ten sposób uwierzytelniania kompletnej dokumentacji, o której stanowi art. 61 ust. 3 ww. ustawy, załączonej do skargi jest dopuszczalny. Jednakże w świetle art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej przyjąć należy, że wymóg ten zostanie także spełniony, gdy strona dołączy do skargi kopię tej dokumentacji, której zgodność z oryginałem zostanie potwierdzona w sposób wiarygodny. Nastąpić to może poprzez umieszczenie na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrzonego podpisem, zawierającego stwierdzenie jego zgodności z oryginałem. Zatem złożenie tego rodzaju oświadczenia zaopatrzonego podpisem może być dokonane przez stronę.
W sprawie Sąd I instancji pozostawił skargę bez rozpatrzenia, bowiem skarżąca spółka w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków skargi nadesłała wprawdzie dwa komplety niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dokumentów, jednakże dokumenty te zostały poświadczone z oryginałami nie przez osobę uprawnioną, ale wyłącznie przez M. J. będącego prezesem zarządu skarżącej Spółki. Dodać należy, że skarżąca nie była reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem wezwanie zostało przesłane bezpośredniego do skarżącej. Jak wynika z akt sądowych sprawy skarżąca została wezwana do usunięcia barków formalnych skargi poprzez poświadczenie za zgodność z oryginałem wniosku o dofinansowanie projektu oraz wniesionego protestu zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpoznania. M. J. będący prezesem zarządu skarżącej Spółki poświadczył brakujące dokumenty własnoręcznie, co było zdaniem Sądu I instancji niezgodne z art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 48 § 3 p.p.s.a.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż poświadczone za zgodność z oryginałem przez prezesa spółki dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy nie spełnia wymogu, o jakim mowa w art. 61 ust. 4 tej ustawy.
Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 61 ust. 6 pkt 2 oraz art. 61 ust. 4 w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 48 § 3 p.p.s.a. należało uznać za trafne. Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarżąca nie uzupełniła braku skargi z tej przyczyny, iż załączoną kompletną dokumentację złożyła w uwierzytelnionej kopii w ten sposób, iż zgodność z oryginałem poświadczył prezes zarządu spółki.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 i 182 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło