II SA/Gd 694/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-03-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Asesor WSA Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany w kształcie kopuły sferycznej, wykonany z konstrukcji stalowej obłożonej tworzywem sztucznym, posadowiony na betonowych fundamentach punktowych z drewnianymi legarami, z instalacjami wodno-kanalizacyjnymi, elektrycznymi i grzewczą, wraz z przylegającym tarasem, może być zakwalifikowany jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym czy jego budowa bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną podlegającą procedurze legalizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporny obiekt, ze względu na swoje cechy konstrukcyjne, sposób posadowienia na betonowych fundamentach punktowych, obecność instalacji oraz przylegający taras, spełnia definicję budynku zawartą w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Trwałe związanie z gruntem nie zależy od technologii wykonania fundamentów ani możliwości przeniesienia obiektu, lecz od jego stabilności i odporności na czynniki zewnętrzne. Obiekt ten, jako budynek wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną, a postępowanie organów nadzoru budowlanego było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obiektu budowlanego w kształcie kopuły sferycznej, zbudowanego na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości K., gmina S., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego (PINB i WINB) uznały obiekt za budynek trwale związany z gruntem i wstrzymały jego budowę, informując o możliwości legalizacji. Strona skarżąca twierdziła, że obiekt jest jedynie namiotem, nietrwale związanym z gruntem i niepodlegającym przepisom Prawa budowlanego. Skarżący zarzucał organom błędną kwalifikację obiektu jako budynku, wliczanie tarasu do powierzchni zabudowy oraz naruszenia przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: "k.p.a.", po przeprowadzeniu postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego
o konstrukcji w kształcie kopuły sferycznej, oznaczonego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu znak [..] z dnia 29 kwietnia 2021 r. jako obiekt nr 3, powstałego na terenie działki ewidencyjnej nr [..], położonej w miejscowości K., gmina S., stanowiącej współwłasność D. G., J. P. i M. B. (dalej: "Inwestor", "Skarżący"):
– wstrzymał Inwestorowi budowę budynku letniskowego konstrukcji stalowej obłożonego powłoką z tworzywa sztucznego (o kształcie kopuły sferycznej) o powierzchni zabudowy 29,02 m2 (o średnicy 6,08 m i wysokości mierzonej od podłogi 3,6 m), oznaczonego jako obiekt nr 3 na załączniku do protokołu oględzin nr [..], wraz z przylegającym od strony zachodniej i południowej tarasem konstrukcji drewnianej (o długości boku: północnego 1,67 m, zachodniego 3,99 m, południowego 7,95 m, wschodniego 3,61 m), usytuowanego w zachodniej części działki ewidencyjnej nr [..], położonej w miejscowości K., gmina S.;
– poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku w terminie
30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. budynku w wysokości 25.000 zł, zgodnie z art. 59f Prawa budowlanego, z tym że stawka w nim określona podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w dniu 16 czerwca 2021 r., przy udziale Inwestora, przeprowadzono dowód z oględzin, podczas których Inwestor oświadczył, że roboty budowlane związane z budową przedmiotowego obiektu budowlanego rozpoczął w listopadzie 2019 r. i zakończył w czerwcu 2020 r. Podczas przeprowadzonych oględzin ustalono, że na terenie działki nr [..], położonej
w K., gmina S., w jej środkowej części jest wybudowany na betonowych fundamentach punktowych, na których ułożono legary drewniane, obiekt budowlany
o konstrukcji stalowej obłożonej powłoką z tworzywa sztucznego w kształcie kopuły sferycznej (oznaczony nr 3 na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu oględzin
nr [..]), przeznaczony w okresie letnim do celów rekreacyjno-wypoczynkowych. Wewnątrz wytworzono aneks kuchenny, łazienkę, nad którą jest antresola (faktycznie łóżko) oraz pokój dzienny z łóżkiem. Jest on oddalony od krawędzi drogi (przebiegającej od strony północnej działki) na odległość 17,40 m i od stopy wału na odległość 33,95 m. PINB wskazał, że przedmiotowy obiekt ma średnicę 6,08 m i wysokość mierzoną od podłogi 3,6 m, od strony zachodniej i południowej wykonano taras konstrukcji drewnianej o długości boku: północnego 1,67 m, zachodniego 3,99 m, południowego
7,95 m, wschodniego 3,61 m. Obiekt jest podłączony do prądu, do zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe i do sieci wodociągowej. Ponadto wyposażono go w pompę ciepła dwufunkcyjną oraz kominek.
Zdaniem organu pierwszej instancji konstrukcja przedmiotowego obiektu budowlanego oraz sposób jego posadowienia (betonowe fundamenty punktowe), kwalifikują go, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jako budynek. PINB nie podzielił stanowiska Inwestora w sprawie zakwalifikowania przedmiotowego obiektu budowlanego jako namiotu, nietrwale związanego z gruntem, który może być przenoszony w dowolne miejsce i który nie podlega regulacjom ustawowym. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że przepisy obowiązującego Prawa budowlanego nie definiują pojęcia "namiotu", lecz zawierają legalną definicję budynku, dlatego skoro przedmiotowy obiekt spełnia wymagania określone dla budynku, to nie można go uznać za inny obiekt.
W ocenie PINB w przypadku rozpatrywanego obiektu budowlanego spełnione są łącznie przesłanki z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego: wydzielony on jest z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - ścian oraz posiada fundamenty i dach, a poprzez to,
że jest on posadowiony w sposób, który jest na tyle trwały, że zapewnia konstrukcji stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, które mogłyby ją przesunąć lub zniszczyć, należy stwierdzić, że jest on trwale związany z gruntem.
Organ pierwszej instancji podkreślił, że w toku postępowania ustalono, iż nie stwierdzono wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego, ani też nie zgłoszono jego budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
PINB podał następnie, że zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zatwierdzonego uchwałą Nr XXXV/260/06 Rady Gminy z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [..] (Dz. Urz. Woj.. z 2006 r., Nr 93, poz. 1934) - dalej: "Uchwała XXXV/260/06", teren na którym zrealizowano przedmiotowy obiekt oznaczony jest na rysunku planu symbolem UT. Zgodnie
z ustaleniami ogólnymi określonym w rozdziale II ww. planu, określono przeznaczenie terenu jako zabudowa usług turystycznych. Dalej w rozdziale III planu, określającym ustalenia szczegółowe dotyczące przeznaczenia terenów i zasad ich zagospodarowania
w § 17 ust. 6 określono, że teren oznaczony symbolem UT przeznaczony jest pod pole namiotowe. Zgodnie z pkt 1) na terenie, o którym mowa w ust. 6 zagospodarowanie terenu wymaga realizacji obiektów i urządzeń służących do rekreacji i wypoczynku wraz
z budynkami sanitariatów, przebieralni, infrastrukturą techniczną, parkingami, dojściami
i podjazdami oraz małą architekturą.
Podsumowując organ pierwszej instancji poinformował Inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wyjaśniono, że w przypadku legalizacji wyżej opisanego obiektu budowlanego - budynku letniskowego, zostanie naliczona opłata legalizacyjna, do ustalenia której stosuje się przepisy art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Zaznaczono,
że przeznaczenie legalizowanego obiektu budowlanego będzie uzależnione od woli inwestora, wskazanej jednoznacznie w projekcie budowlanym, co będzie podstawą do ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Wyjaśniono również, że opłata legalizacyjna dla przedmiotowego obiektu budowlanego zakwalifikowanego do III kategorii obiektów budowlanych stanowi iloczyn stawki opłaty (s = 500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k = 1,0) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w = 1,0), z tym że stawka opłaty (s = 500 zł) podlega, zgodnie z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, co daje łączną kwotę 25.000 zł. W przypadku zmiany kategorii obiektu budowlanego wysokość opłaty legalizacyjnej może ulec zmianie.
W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 22 września 2021 r. uchylił je w całości oraz:
– wstrzymał budowę obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem - budynku
o konstrukcji stalowej obłożonego powłoką z tworzywa sztucznego w kształcie kopuły sferycznej o wymiarach o średnicy 6,08 m i wysokości mierzonej od podłogi 3,6 m, oznaczonego jako obiekt nr 3 na załączniku do protokołu oględzin
nr [..] z dnia 16 czerwca 2021 r. wraz z przylegającym od strony zachodniej i południowej tarasem konstrukcji drewnianej o długości boków 1,67 m,
3,99 m, 7,95 m, 3,61 m, usytuowanego w zachodniej części działki nr [..], położonej
w miejscowości K., gmina S.; łączna powierzchnia zabudowy wraz
z tarasem wynosi ok. 47 m2;
– poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budynku w terminie
30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji; wysokość opłaty zostanie naliczona zgodnie z art. 59f Prawa budowlanego, tj. stanowiącą iloczyn stawki opłaty
"s", współczynnika kategorii obiektu budowlanego "k" i współczynnika wielkości obiektu budowlanego "w", z tym że stawka opłaty s = 500 zł podlega, zgodnie z art. 49d ust. 1
pkt 1 ww. ustawy, pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany trwale związany z gruntem, w kształcie kopuły sferycznej, konstrukcji stalowej obłożony powłoką z tworzywa sztucznego wraz z przylegającym od strony zachodniej
i południowej tarasem konstrukcji drewnianej, usytuowany w zachodniej części działki ewidencyjnej nr [..], położonej w K., gmina S. Zgodnie ze szkicem załączonym do protokołu łączna powierzchnia zabudowy wraz z tarasem wynosi ok. 47 m2. Inwestorem budowy przedmiotowego obiektu był M. B., natomiast współwłaścicielami działki nr [..] są D. G., J. P. i M. B.
WINB przytoczył następnie treść przepisów art. 3 pkt 2, art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego podkreślając kwestię związania obiektu z gruntem, dla której nie ma znaczenia rodzaj zakotwienia fundamentów w gruncie i ich głębokość posadowienia, tylko fakt jego stabilności i oparcie się czynnikom zewnętrznym mogącym zniszczyć jego konstrukcję. Odwołując się do orzecznictwa sądowego organ odwoławczy podniósł, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Zaznaczono, że również taras przylegający do budynku jako integralnie i funkcjonalnie powiązany z tym budynkiem jest wliczany do powierzchni zabudowy budynku.
WINB stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty
i dach jest budynkiem, którego posadowienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Zaznaczono, że w Prawie budowlanym nie ma wyszczególnienia, jakiego rodzaju czy
z jakich materiałów mogą być wykonane ściany budynku. Zatem za zasadne uznano prowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania z art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedmiotowy obiekt wraz z tarasem ma powierzchnię zabudowy powyżej 35 m2, a zatem nie jest także objęty art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego, nawet gdyby przyjąć, że jest to budynek letniskowy.
W ocenie WINB należy wziąć pod uwagę okoliczność, że zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą XXXV/260/06, teren na którym zrealizowano przedmiotowy obiekt oznaczony jest na rysunku planu symbolem UT - zabudowa usług turystycznych. Zgodnie z ustaleniami szczegółowymi planu teren oznaczony symbolem UT przeznaczony jest pod pole namiotowe. Zagospodarowanie tego terenu wymaga realizacji obiektów i urządzeń służących do rekreacji i wypoczynku wraz z budynkami sanitariatów, przebieralni, infrastrukturą techniczną, parkingami, dojściami i podjazdami oraz małą architekturą. Zatem teren, na którym usytuowana jest działka nr [..], jest terenem przeznaczonym pod usługi turystyczne, wobec czego posadowienie na jej terenie domków letniskowych rekreacji indywidualnej nie jest możliwe. Wskazano, że zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy nr [..] z dnia 7 listopada 2019 r. Inwestor przedmiotowego budynku świadczy usługi - luksusowe pole namiotowe, a zatem przedmiotowy budynek stanowi obiekt zakwaterowania turystycznego, co ma znaczenie dla określenia kategorii obiektu i będzie istotne na dalszym etapie postępowania legalizacyjnego.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wydał postanowienie reformatoryjne wstrzymujące roboty przy przedmiotowym obiekcie i informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz wskazał zasady naliczenia opłaty legalizacyjnej bez podania jej kwoty. WINB zaznaczył przy tym, że nie wydał postanowienia na niekorzyść strony, gdyż nie zwiększył żadnych obowiązków.
Odnosząc się do argumentów zażalenia dotyczących klasyfikacji przedmiotowego obiektu organ odwoławczy wskazał, że jest on wyposażony w instalacje wodociągowe, kanalizacyjne, elektryczne i ogrzewania (pompa ciepła) oraz posiada wszystkie pomieszczenia, które pozwalają na mieszkanie w nim.
Końcowo WINB podał, że przywołany przez organ pierwszej instancji przepis
art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, dotyczący zasad naliczania opłat, został uchylony (obecnie art. 49d ust. 1 pkt 1), lecz organ odwoławczy w uzasadnieniu przywołał prawidłowy przepis dotyczący naliczania opłat legalizacyjnych.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego M. B., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z pkt 2 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, albowiem organy obu instancji naruszyły art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego przez wadliwe i błędne uznanie zrealizowanego obiektu za budynek, a nadto obiekt podpadający pod zastosowanie przepisów prawa budowlanego, w sytuacji gdy według art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego ustawodawca wskazał, że przez pojęcie "budynek" rozumie taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Skarżący wskazał, że w zaoferowanym przez niego materiale dowodowym, w szczególności w ekspertyzie technicznej, potwierdzono okoliczność braku powiązania obiektu z gruntem w sposób stały. Skarżący wskazał, że obiekt nie stanowi również tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, gdyż nie jest namiotem wykorzystywanym na potrzeby działalności gospodarczej (jest położony na gruncie prywatnym, wykorzystywanym na potrzeby wynajmu dokonywanego przez osobę nieprowadzącą działalności gospodarczej);
2. art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z normą [..] poprzez niewłaściwą wykładnię z uwagi na błędne ustalenie powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu poprzez bezpodstawne wliczenie do jego powierzchni tarasu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono również naruszenia prawa procesowego:
1. naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę udzielania informacji (art. 9 k.p.a.) w toku niniejszego postępowania, naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., nie podjęcia wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez nie wyjaśnienie w całym postępowaniu i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, poprzez zaniechanie dokonania przez organ wszechstronnej i całościowej oceny okoliczności sprawy w zakresie analizy treści dokumentów złożonych przez stronę w kontekście cech konstrukcyjnych namiotu;
2. art. 77 § 1, art. 84 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezwrócenie się przez organ odwoławczy do biegłego celem sporządzenia opinii dotyczącej charakteru terpów celem rozróżnienia, czy stanowią one fundamenty, czy też mają za zadanie ochronę przeciwpowodziową, oceny czy namiot jest trwale powiązany z gruntem.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawie nie powinno w ogóle dojść do wszczęcia postępowania administracyjnego objętego przedmiotem postanowienia, albowiem namiot o konstrukcji stalowej nie stanowi obiektu budowlanego, w konsekwencji nie podpada pod hipotezę norm prawa budowlanego. Zdaniem strony skarżącej organy pominęły, że przedmiotem ewentualnej decyzji merytorycznej nie jest efekt robót budowlanych, albowiem takich w sprawie nie wykonywano, lecz namiot. Ponadto organy niezasadnie przyjęły, że każde rozłożenie namiotu podlegałoby regulacjom Prawa budowlanego, co jest oczywiście niezasadne. Nie każde bowiem rozłożenie namiotu wiązałoby się z automatycznym uznaniem, że stanowi on obiekt budowlany z chwilą jej rozłożenia i przytwierdzenia szpilkami do podłoża. Wskazano, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego do namiotu nie prowadzą żądne przyłącza, lecz prąd prowadzony jest za pomocą przedłużacza z miejsca poboru prądu znajdującego się przy wjeździe na posesję (czyli na zasadach analogicznych jak to jest czynione na polach namiotowych), tak samo źródłem wody jest ujęcie wody z węża ogrodowego, a nie z przyłącza wodnego. Innymi słowy, zamierzona do prowadzenia działalność usługowa nosi cechy tymczasowości w stosunku do miejsca jej prowadzenia, brak jej przymiotu stałości, namiot ma docelowo okresowo zmieniać miejsce rozłożenia aby zyskać największe grono klientów (w każdym turnusie następuje fluktuacja popytu na kwatery dla turystów) - Skarżący jest właścicielem trzech innych obiektów agroturystycznych - i w tym momencie następuje zmiana położenia namiotu; taki model biznesowy z powodzeniem stosują również konkurenci Skarżącego na turystycznym rynku lokalnym.
Strona skarżąca podała, że namiot jest połączony za pomocą metalowych elementów rusztu, w których jeden element posiada mniejszą średnicę od drugiego (montaż na wcisk z elementem zapadkowym), czyli tak samo jak w każdym innym namiocie, zaś po demontażu elementy namiotu są pakowane. Zaznaczono, że w sprawie nie doszło do żadnych robót budowlanych, gdyż za takie nie można uznać połączenia ze sobą (montażu) elementów namiotu. Konsekwentnie, również demontaż namiotu nie wymagałby prowadzenia prac rozbiórkowych, a jedynie nieskomplikowanych czynności przy użyciu prostych narzędzi do obsługi elementów metalowych (nie mających charakteru specjalistycznego sprzętu budowlanego).
Odwołując się do treści § 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r. Nr 138,
poz. 1554 ze zm.) wskazano, że konieczność ustanowienia takiego inspektora przewidziano m.in. przy realizacji obiektów budowlanych lub ich części, które zawierają elementy konstrukcyjne o rozpiętości 12 m i większej, wysięgu 3 m i większym lub
o wysokości jednej kondygnacji 6 m i większej. Podkreślono, że namiot sferyczny nie spełnia żadnej z ww. wartości, namiot posiada zaś jedną kondygnację, albowiem antresola nie stanowi odrębnej kondygnacji.
Zdaniem strony skarżącej obiekt budowlany mógłby być zakwalifikowany jako budynek jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek: (1) trwałego, (2) związania z gruntem, (3) wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, (4) posiadania fundamentów i (5) dachu. Z tych pięciu przesłanek w sprawie spełnione są zaledwie dwie: namiot (jak każdy inny namiot) jest wydzielony z przestrzeni za pomocą ścian i posiada dach (tak jak pojazdy samochodowe, namioty, wiaty, szałasy) - nie można więc zakwalifikować go jako budynku. Wskazano, że w praktyce częste są przypadki, gdy namioty wykorzystywane są do przyrządzania posiłków, nawet w celach komercyjnych, jako ochrona przed słońcem dla gości restauracji, organizacji wesel, szkoleń, eventów - i te konstrukcje nie powodują interwencji organów nadzoru budowlanego.
Odwołując się do poglądów prezentowanych w piśmiennictwie wskazano,
że wnioskując a contrario z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego należy uznać, że obiekty takie jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, ze względu na brak cechy "trwałego połączenia z gruntem", stanowią przykład obiektów budowlanych niebędących budynkami.
W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do arbitralnego stwierdzenia, że dla kwestii związania obiektu z gruntem nie ma znaczenia rodzaj zakotwienia fundamentów w gruncie i ich głębokość posadowienia, tylko fakt jego stabilności i oparcie się czynnikom zewnętrznym mogącym zniszczyć jego konstrukcję. Zarzucono, że stwierdzenie to poczyniono w opozycji do zebranego materiału dowodowego, a organ w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego odmówił ww. materiałowi wiarygodności dowodowej - z oceny technicznej sporządzonej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w zakresie budowy i konstrukcji (co udokumentowano stosownymi poświadczeniami samorządów zawodowych), wynika że wzorem dla sposobu montażu namiotu sferycznego jest szklarnia ogrodowa, tudzież namiot turystyczny, który może zostać przeniesiony w inne miejsce bez użycia specjalistycznych narzędzi, zaś konstrukcja jest przeznaczona do wielokrotnego składania i rozkładania (dowód: ocena techniczna złożona wraz z pismem z dnia 17 maja 2021 r., do której organ w żaden sposób się nie odniósł). Natomiast z instrukcji montażu namiotu sferycznego wynika, że jego montaż wykonuje się bez użycia specjalistycznych narzędzi budowlanych za pomocą "siły ludzkich rąk oraz liny", zaś konstrukcję mocuje się "do podłogi/podłoża za pomocą dostarczonych śrub bądź szpil namiotowych" (dowód: instrukcja montażu złożona wraz z pismem z dnia 17 maja 2021 r., do której organ w żaden sposób się nie odniósł).
Dalej zwrócono uwagę, że w decyzji z dnia 19 listopada 2019 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW Wody Polskie wskazał wyraźnie: "namioty sferyczne będą posadowione na terpach". Przedmiotowe rozwiązanie wyraźnie koresponduje z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu [..] uchwalonego Uchwałą XXXV/260/06, który reguluje sposób podnoszenie terenu na terenach zalewowych poprzez zastosowanie terp, tj. wyniesienie terenu ponad jego poziom, a nie sposobu posadowienia budynku (dowód: pismo Wójta Gminy z dnia 7 stycznia 2019 r.). W tym kontekście zarzucono, że organ zupełnie mylnie zinterpretował funkcję, jaką posiadały terpy, na których posadowiono namioty sferyczne zrównując je z fundamentami, podczas gdy - co bezspornie wynika
z materiału dowodowego - terpom przypisano zupełnie inną funkcję.
Zarzucono, że organ zupełnie pominął kontekst i przeznaczenie ww. obiektu, który koresponduje z dokumentami urzędowymi, z których wynika, że namiot służy wyłącznie dla celów pola kempingowego, co potwierdza zaświadczenie Wójta Gminy z dnia
7 listopada 2019 r., stwierdzające że na działce nr [...] posadowione jest pole namiotowe, oraz wiadomość e-mail pracownika wydziału zagospodarowania przestrzennego Urzędu Gminy z dnia 5 czerwca 2018 r., zgodnie z którą dla działki nr [..] obowiązuje karta terenu o symbolu UT - usługi turystyczne.
Wskazano również, że zgodnie z klasyfikacją statystyczną (wydruk ze strony GUS - w aktach sprawy) pole biwakowe to miejsce, które "zaopatrzone jest w punkty poboru wody pitnej i zaopatrzone w podstawowe urządzenia sanitarne". Z tej przyczyny zaopatrzenie namiotów w czajnik bezprzewodowy, stojący na szafce, w której stoją naczynia i lodówkę turystyczną, nie oznacza stwierdzenia, że namiot jest wyposażony w aneks kuchenny (co bezzasadnie ustalił organ pierwszej instancji). Również fakt, że namiot jest wyposażony
w posiadający funkcję grzania przenośny klimatyzator nie oznacza, że obiekt posiada wbudowane na stałe urządzenie budowlane w rozumieniu art. 10 Prawa budowlanego.
Końcowo zarzucono, że organ odwoławczy niewłaściwie zastosował normę PN-ISO 9836:1997 dla określenia powierzchni obiektu, albowiem zgodnie z jej treścią powierzchnia całkowita obiektu to suma powierzchni całkowitych na każdej kondygnacji. Zaznaczono,
że powierzchnia całkowita kondygnacji to powierzchnia liczona po zewnętrznym obrysie budynku na poziomie wykończonej posadzki wewnątrz budynku. Do powierzchni tej wliczane są także loggie i zadaszone tarasy, nie wliczane są natomiast: balkony, niezadaszone tarasy, wnęki i występy dla celów konstrukcyjnych lub estetycznych oraz wyprofilowania, jeżeli nie zmieniają powierzchni netto kondygnacji.
WINB w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie,
a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie WINB
z dnia 22 września 2021 r., którym organ odwoławczy uchylił postanowienie PINB z dnia 30 czerwca 2021 r., wstrzymał Inwestorowi budowę obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem - budynku o konstrukcji stalowej obłożonego powłoką z tworzywa sztucznego w kształcie kopuły sferycznej, i poinformował Inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego budynku.
Przedmiotowe postępowanie dotyczy obiektu posadowionego na działce nr [..]
w miejscowości K., gmina S., stanowiącej współwłasność D. G., J. P. i M. B.. Zgodnie z wyjaśnieniami Inwestora roboty budowlane związane z budową przedmiotowego obiektu rozpoczęto w listopadzie 2019 r. i zakończono w czerwcu 2020 r. Obiekt ma wymiary 3,08 m x 2,0 m x 4,10 m x 6,05 m, zaś do obiektu przylega taras o wymiarach 2,22 m x 2,20 m, co daje łączną powierzchnię zabudowy 36,60 m2.
Nie jest sporne w sprawie, że Inwestor nie dokonał zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego obiektu ani nie uzyskał pozwolenia na jego budowę. Natomiast sporne jest, czy przedmiotowy obiekt jest budynkiem trwale związanym z gruntem - jak uznały organy nadzoru budowlanego, czy też w ogóle nie stanowi obiektu budowlanego - jak twierdzi strona skarżąca.
Rozstrzygając ten spór Sąd doszedł do wniosku, że wydane w sprawie orzeczenia nie naruszają prawa, albowiem dokonano prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego uznając, że sporną zabudowę można zakwalifikować jako budynek.
Materialnoprawną podstawą wydanych przez organy obu instancji postanowień są przepisy Prawa budowlanego, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r.
o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r.,
poz. 471), obowiązującą od 19 września 2020 r. Należy wskazać, że wprowadzone powyższą nowelizacją zmiany w przepisach dotyczących legalizacji samowoli budowlanych stworzyły jednolity, spójny system postępowań legalizacyjnych opierający się o wspólną procedurę (zob. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., druk sejmowy
nr 121, Sejm IX kadencji). Umożliwia on usunięcie skutków samowolnych działań inwestycyjnych oraz przywrócenie stanu zgodności z wymogami Prawa budowlanego.
Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).
W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz
o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie
o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki
(art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.
Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej
w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31.
Mając to na uwadze stwierdzić trzeba, że warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. W tej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana samowolnej zabudowy i ocena jej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady,
że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, oraz wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe oznacza, że ustalenia czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu.
Należy podkreślić, że dla sprawy, której przedmiotem jest ocena legalności zabudowy, istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, albowiem pozwala to na dokonanie adekwatnej kwalifikacji prawnobudowlanej zabudowy, a następnie oceny, czy jej realizacja wymagała wcześniejszego zgłoszenia czy pozwolenia na budowę, czy też mamy do czynienia z zabudową niepodlegającą reglamentacji Prawa budowlanego. Prawidłowe ustalenia faktyczne determinują również warunki legalizacji, w tym wysokość opłaty legalizacyjnej stanowiącej warunek sine qua non skutecznego procesu legalizacji oraz uwarunkowania ewentualnej rozbiórki.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 16 czerwca 2021 r. przeprowadzono oględziny spornego obiektu, z których sporządzono protokół nr [..]. Podczas oględzin ustalono, że na środkowej części działki nr [..], w miejscowości K., gmina S., wybudowano - na betonowych fundamentach punktowych, na których ułożono legary drewniane - obiekt budowlany o konstrukcji stalowej obłożonej powłoką
z tworzywa sztucznego w kształcie kopuły sferycznej (oznaczony na szkicu numerem 3), przeznaczony do celów rekreacyjno-wypoczynkowych. W protokole wskazano,
że wewnątrz obiektu wytworzono aneks kuchenny, łazienkę, nad którą jest antresola (faktycznie łóżko) oraz pokój dzienny z łóżkiem. Przedmiotowy obiekt ma średnicę 6,08 m
i wysokość mierzoną od podłogi 3,6 m. Od strony zachodniej i południowej wykonano taras konstrukcji drewnianej o długości boku: północnego 1,67 m, zachodniego 3,99 m, południowego 7,95 m, wschodniego 3,61 m. W protokole wskazano również, że obiekt jest podłączony do prądu, do zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe i do sieci wodociągowej. Ponadto wyposażono go w pompę ciepła dwufunkcyjną oraz kominek.
Obecny podczas oględzin Inwestor podał, że roboty budowlane związane z budową przedmiotowego obiektu budowlanego rozpoczął w listopadzie 2019 r. i zakończył
w czerwcu 2020 r. Oświadczył, że w jego ocenie obiekt ten nie jest obiektem budowlanym, który podlega regulacji w zakresie prawa budowlanego, ale jest to namiot, nietrwale związany z gruntem, który może być przenoszony w dowolne miejsce.
Protokół został podpisany przez pracowników PINB i przez Inwestora.
Na podstawie przeprowadzonych w sprawie czynności wyjaśniających (oględziny, dokumentacja fotograficzna, informacje uzyskane od Inwestora) organy nadzoru budowlanego uznały, że zrealizowana na działce nr [..] w K. zabudowa to obiekt budowalny trwale związany z gruntem, tj. budynek o konstrukcji stalowej obłożony powłoką z tworzywa sztucznego w kształcie kopuły sferycznej.
Punktem wyjścia przy ocenie stanowiska orzekających w sprawie organów należy uczynić art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że ilekroć w ustawie tej jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie
z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Budynek został z kolei zdefiniowany w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego jako taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Z przytoczonej powyżej definicji legalnej pojęcia budynku wynika, że aby uznać dany obiekt budowlany za budynek musi on łącznie spełniać następujące przesłanki:
1) musi być związany z gruntem, 2) związanie z gruntem musi mieć charakter trwały,
3) musi być wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, 4) musi posiadać fundamenty, 5) musi posiadać dach.
Zdaniem strony skarżącej z wymienionych wyżej pięciu przesłanek w sprawie spełnione są zaledwie dwie, albowiem namiot (jak każdy inny namiot) jest wydzielony
z przestrzeni za pomocą ścian i posiada dach (tak jak pojazdy samochodowe, wiaty, szałasy).
Kwestia posiadania przez dany obiekt dachu co do zasady nie budzi wątpliwości, gdyż jest łatwa do stwierdzenia w drodze oględzin. Nie jest przy tym istotne to, z czego dach został wykonany, czym jest pokryty i jaki jest jego stan techniczny (por. wyrok NSA
z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt II FSK 321/14).
W rozpoznawanej sprawie sporny obiekt posiada dach. Okoliczność ta jest niesporna i wynika wprost zarówno z opisu obiektu, jak i załączonych do akt postępowania administracyjnego fotografii. Z uwagi na specyfikę spornego obiektu jego dach nie jest odrębny od przegród budowlanych, lecz tworzy wraz z nimi funkcjonalną całość.
Należy zauważyć, że pojęcie przegród budowlanych w definicji budynku jest szerokie i nie ogranicza się do ścian w tradycyjnym rozumieniu. Tą kategorią pojęciową należy objąć również inne elementy struktury budynku, które mogą pełnić tę samą funkcję co ściana i które strukturalnie wydzielają budynek lub jego część z przestrzeni (por. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1581/15, z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 2122/14, czy z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 150/15). Przegrodą budowlaną mogą być filary, słupy, kolumny, które w sensie konstrukcyjnym mogą pełnić tę samą funkcję co ściana i które strukturalnie wydzielają budynek lub jego część
z przestrzeni. Uznaniu obiektu za budynek nie stoi zatem na przeszkodzie to, że powłoka ściany jest wykonana z materiału o strukturze np. ażurowej. Funkcja przegrody budowlanej to wyodrębnienie (a nie zamknięcie) budynku od okalającej go przestrzeni.
Jak już wyżej wskazano, przegroda budowlana nie musi mieć cech ściany
w potocznym pojęciu. Jest to wyłącznie cecha wyodrębniająca obiekt z otaczającej przestrzeni. W ocenie Sądu sporny obiekt cechę tę bez wątpienia spełnia. Rozpięta na stalowej konstrukcji powłoka z tworzywa sztucznego skutecznie wydziela obiekt
z przestrzeni, spełnia zatem przesłankę do uznania jej za przegrodę budowlaną.
Odnosząc się do spornej w niniejszej sprawie kwestii przesłanki trwałego związania z gruntem przedmiotowego obiektu należy wskazać, że w świetle poglądów orzecznictwa, które w pełni akceptuje Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie, cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt 3240/18, z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt
II OSK 436/20, czy z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. II OSK 1052/14). O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go
w gruncie czy na gruncie, jak również technika, w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie na natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję
i zapewnia bezpieczeństwo (por. wyroki NSA z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 536/18, z dnia 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2758/15, z dnia 20 maja 2011 r.
sygn. akt II OSK 882/10, czy z dnia 4 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 10/09).
Odnosząc poczynione wyżej uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza,
że znajdujący się na działce nr [..] w miejscowości K. obiekt (oznaczony na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu z oględzin numerem 3) - wbrew stanowisku strony skarżącej - jest trwale związany z gruntem. Podczas przeprowadzonych w dniu
16 czerwca 2021 r. oględzin stwierdzono, że obiekt ten jest posadowiony na betonowych fundamentach punktowych, na których ułożono drewniane legary. Nie sposób przez to zaakceptować porównania opisanego obiektu ze zwykłym namiotem, który w łatwy sposób może być zdemontowany i przeniesiony w inne miejsce. Punktowe fundamenty betonowe, do których za pomocą śrub przymocowano drewniane legary, stanowią elementy trwałego powiązania obiektu z podłożem, dają mu stabilność i odporność na warunki zewnętrzne.
Odnosząc się do zarzutu, że organy mylnie zinterpretowały funkcję, jaką pełnią terpy, na których posadowiono namiot sferyczny, należy zauważyć, że istotnie
z dokumentacji fotograficznej wynika, iż na działce nr [..] pod spornym obiektem zostało usypane wyniesienie (do czego Skarżący został zobowiązany w decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW Wody Polskie z dnia
19 listopada 2019 r.), jednakże oprócz terpy został wybudowany również betonowy fundament punktowy, na którym ułożono drewniane legary.
W uzasadnieniu skargi argumentowano, że demontaż namiotu nie wymaga prowadzenia prac rozbiórkowych, a jedynie nieskomplikowanych czynności przy użyciu prostych narzędzi do obsługi elementów metalowych (nie mających charakteru specjalistycznego sprzętu budowlanego). Skarżący nie wskazał jednak, czy od momentu wzniesienia obiektu (czerwiec 2020 r.) do momentu wniesienia skargi (listopad 2021 r.) sporny obiekt chociaż raz był zdemontowany i przeniesiony w inne miejsce. W związku
z tym można przyjąć, że obiekt w stanie, w jakim został wzniesiony, posadowiony jest na działce nr [..] w K. co najmniej od półtora roku, a zatem nie poddaje się siłom przyrody.
Wskazywanej w skardze "łatwości" wznoszenia i demontażu spornego obiektu przeczy argumentacja zawarta we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, gdzie podkreślano, iż jego wykonanie mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci poniesienia znacznych nakładów związanych z rozbiórką obiektu stanowiącego przedmiot postępowania.
Ponadto ze znajdującej się w aktach sprawy "Instrukcji" wydanej przez producenta namiotu sferycznego wynika m.in., że montaż konstrukcji sposobem od dołu do góry zalecany jest dla kopuł o mniejszej średnicy (sporny obiekt ma średnicę 6,08 m), gdy nie występuje potrzeba użycia ciężkiego sprzętu, np. dźwigu. Przy tym sposobie montażu należy użyć drabiny, względnie rusztowania. Producent zaleca również, aby osoby montujące konstrukcje posiadały odpowiedni sprzęt ochronny, np. kaski, uprzęże itp.
W związku z powyższym nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej,
że wzorem dla sposobu montażu spornego namiotu sferycznego jest szklarnia ogrodowa, tudzież namiot turystyczny. Doświadczenie życiowe wskazuje, że jadąc na pole namiotowe na biwak, z namiotem turystycznym, nie zabiera się kasku, uprzęży, czy też zestawu kluczy (w "Instrukcji" wskazano, że konstrukcję należy przymocować do podłogi/podłoża za pomocą dostarczonych śrub), wystarczający jest niewielki młotek do wbicia szpilek - na wypadek nie poddającego się sile rąk ludzkich twardego podłoża.
W ocenie Sądu samo oświadczenie Inwestora, czy nawet producenta namiotu sferycznego o możliwości przenoszenia go w inne miejsce, nie może automatycznie przesądzać o braku jego trwałego związania z gruntem w okolicznościach niniejszej sprawy. W przypadku braku takiego związania obiekt ten nie spełniałby podstawowego celu, w jakim został wzniesiony, tj. bezpieczne pobytu w nim ludzi (zgodnie
z zaświadczeniem wydanym w dniu 7 listopada 2019 r. przez Wójta Gminy Skarżący świadczy usługi turystyczne - luksusowe pole namiotowe, w obiekcie pod nazwą "[..]" w K., [..], działka nr [..]). Również z przedłożonej przez Skarżącego "Instrukcji" wynika, że namiot sferyczny jest przytwierdzany do podłoża w sposób trwały, zapewniający bezpieczeństwo, a służą do tego śruby bądź szpile namiotowe. Oznacza to trwałe jego związanie z gruntem zapewniające mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie (zob. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1942/18).
W uzasadnieniu skargi argumentowano również, że - wbrew błędnemu twierdzeniu organu odwoławczego - do namiotu nie prowadzą żadne przyłącza, gdyż prąd prowadzony jest za pomocą przedłużacza (tak jak na polach namiotowych), a woda ze szlaucha ogrodowego. Zdaniem Sądu argumentacja ta pozostaje w sprzeczności ze znajdującą się w aktach sprawy dokumentacją fotograficzną, z której wynika, że od poziomu gruntu do "podłogi" namiotu doprowadzone są rury PCV (zasilanie z sieci wodociągowej
i odprowadzenie do zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe), a także zasilanie
w energię cieplną (w protokole oględzin podano, że namiot wyposażono w dwufunkcyjną pompę ciepła oraz kominek). Na jednym ze zdjęć widoczna jest pełnowymiarowa kabina prysznicowa, na innym komora zlewu wraz z baterią, a zatem urządzenia wymagające stałego dostępu do bieżącej wody.
Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że taras przylegający do obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, jako trwale, konstrukcyjnie,
a nadto funkcjonalnie związany z tym obiektem, powinien być wliczony do powierzchni jego zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2747/15).
W odniesieniu do przywoływanego w toku postępowania administracyjnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 672/15 (wskazanego również w "Ocenie technicznej" sporządzonej przez mgr inż. K. B. posiadającego uprawnienia kierownika budowy i projektanta konstrukcji) należy zauważyć, że zapadł on w odmiennym stanie faktycznym. W sprawie zakończonej tym wyrokiem WSA w Gliwicach dokonywał prawnej kwalifikacji obiektu w postaci namiotu o wymiarach 5m
x 5m ustawionego w tzw. ogródku piwnym przy lokalu gastronomicznym, a więc obiektu zgoła odmiennego od będącego przedmiotem niniejszego postępowania.
Odnosząc się końcowo do argumentu, że sporny obiekt nie jest efektem robót budowlanych, gdyż takich w sprawie nie wykonywano, należy wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy rozumieć nie tylko budowę,
a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że sporny obiekt został wzniesiony przy zastosowaniu jednego z rodzajów prac budowlanych, tj. montażu (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1579/19).
Przedstawione powyżej argumenty prowadzą do potwierdzenia prawidłowości stanowiska organów nadzoru budowlanego, że sporny obiekt spełnia wszystkie definicyjne cechy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Wniosek ten organy wyprowadziły z prawidłowo i wyczerpująco zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego (zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a.), zaś uzasadnienia wydanych przez organy postanowień spełniają wszystkie przesłanki do uznania ich za formalnie prawidłowe
(w myśl art. 124 k.p.a.), co czyni niezasadnymi sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło