I SA/Łd 139/20

WyrokWSA w Łodzi2020-05-14

Skład orzekający: Cezary Koziński, Wiktor Jarzębowski, Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania jest krótszy niż 3 miesiące, a jednocześnie istnieją przesłanki uprawdopodabniające niewykonanie zobowiązania, w tym fakt wniesienia odwołania od decyzji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) i jednocześnie uprawdopodobnione jest, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Wniesienie odwołania od decyzji wymiarowej, w połączeniu z krótkim okresem do przedawnienia, może stanowić uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania, ponieważ spodziewany czas postępowania odwoławczego może przekroczyć pozostały czas do przedawnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, błędną wykładnię przepisów oraz naruszenie Karty Praw Podstawowych UE, argumentując, że skorzystanie z ustawowych praw nie powinno pogarszać jej sytuacji prawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z [...] r. określającej B. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w miejscowości D. P., gmina D. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na art. 239b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), dalej: O.p. i stwierdził, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą jest istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności określonych w art. 239 § 1 O.p., przy czym użycie przez ustawodawcę w tym przepisie spójnika "lub" wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę zwykłą oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy tylko jednej z wymienionych okoliczności daje już organowi podatkowemu możliwość zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Drugim warunkiem wymienionym w art. 239b § 2 1 O.p. jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki organ wskazał, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, że zachodzi możliwość jej zaistnienia. W zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji odnosząc się do pierwszej grupy przesłanek stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 239b § 1 pkt 4 1 O.p., tj. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Z analizy dokumentów zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania wynika, że w dniu [...] r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] miała miejsce sprzedaż należącej do strony nieruchomości położonej w miejscowości D. P., gmina D. za cenę [...] zł. Ponieważ 1/2 części udziału w ww. nieruchomości B. P. nabyła w drodze darowizny na jej rzecz dokonanej przez syna w roku 2010, a zatem przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło zbycie przedmiotowej nieruchomości - sprzedaż tego udziału stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; według ówczesnego stanu prawnego j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.). Strona w dniu [...] r. złożyła zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2013 rok wg wzoru PIT-39, w którym zadeklarowała dochód zwolniony z opodatkowania w wysokości [...] zł. Zgodnie ze wskazaną podstawą zwolnienia dochodu z opodatkowania, określoną w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, strona oświadczyła, że przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w miejscowości D. P., gmina D. w ww. deklarowanej kwocie w wysokości [...] zł wydatkuje nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie (czyli nie później niż do 31 grudnia 2015 r.) - na własne cele mieszkaniowe. W związku z przeprowadzonym postępowaniem podatkowym oraz dokonanymi ustaleniami, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia [...] r. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok z tytułu przychodu z odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości w kwocie [...] zł (podatek dochodowy w wysokości 19% od kwoty [...] zł). Termin płatności tego podatku, stosownie do art. 45 ust. 1a i 4 u.p.d.o.f., upłynął z dniem [...] r. Należności tej strona nie uiściła zarówno w obowiązującym terminie, jak też po doręczeniu ww. decyzji oraz do dnia [...] r. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Skoro termin płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok upłynął w 2014 r., to co do zasady zobowiązanie to przedawniłoby się z końcem 2019 r., o ile nie wystąpiły zdarzenia zawieszające bądź przerywające bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania. Z akt sprawy wynika, że od dnia 31 grudnia 2014 r. (rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia) do dnia [...] r. (data wydania zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji) nie zaistniały okoliczności powodujące przerwanie, czy też zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok był krótszy niż 3 miesiące.Tym samym spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 4 1 O.p. Drugą przesłanką uprawniającą do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 1 O.p.). W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uprawdopodobnienie niewykonania przedmiotowego zobowiązania należy wiązać z faktem, że pomimo, iż termin płatności podatku upłynął z dniem [...] r. (czyli ponad 5 lat temu) - strona nie uiściła wymaganej kwoty, natomiast podjęła działania zmierzające do uwolnienia się od odpowiedzialności związanej z koniecznością zapłacenia zaległego podatku, a mianowicie: - złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w powyższej sprawie; - złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w której uznano, że stanowisko wnioskodawczyni jest nieprawidłowe, a następnie złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. (do czasu wydania postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności skarga kasacyjna nie została rozpatrzona); - w dniu [...] r. wniosła odwołanie od decyzji wymiarowej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...]. Organ wskazał, że wniesione odwołanie nie przerywa, ani nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy decyzja, natomiast niewykonalność tej decyzji nie może być narzędziem do doprowadzenia do wygaśnięcia zobowiązania. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] również argument strony dotyczący opieszałości, bądź celowego przedłużania postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...], nie zasługuje na uwzględnienie. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał na obowiązujące uregulowania prawne, które umożliwiają organowi podatkowemu weryfikację zadeklarowanego podatku w okresie 5 lat od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin jego płatności. A zatem organy podatkowe mają możliwość określania wysokości zobowiązania podatkowego do czasu upływu terminu jego przedawnienia. Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 239b § 2 w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 O.p. 2. błędną wykładnię art. 239b § 2 O.p., 3. naruszenie art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskie. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona podkreśliła, że nie może być akceptowane w państwie prawa, że fakt skorzystania przez stronę z ustawowo przysługujących jej praw (brak dobrowolnej zapłaty, wniesienie odwołania, wystąpienie o interpretację) powoduje pogorszenie jej sytuacji prawnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. W myśl § 2 przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Warunkiem koniecznym nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 239b w związku z którymś z punktów wymienionych w tym przepisie, jest uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b 2). Kolejność postępowania organu podatkowego powinna być następująca: najpierw organ ten ustala, czy zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt 1-4, a następnie czy zaistnienie jednej z tych przesłanek daje prawdopodobieństwo (uprawdopodabnia), że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Po przeprowadzeniu tego procesu dowodzenia organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Należy to do uznania organu podatkowego, który mimo spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 239b § 1 i 2 O.p. może uznać, że nie ma potrzeby stosowania omawianej regulacji, np. z uwagi na kontrowersyjność zastosowanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która mogłaby zostać zakwestionowana w dalszym toku postępowania podatkowego lub sądowego. W omawianej sprawie nie jest sporne zaistnienie przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. – co wprost wynika ze skargi. Jednakże, zdaniem skarżącej nie zostało uprawdopodobnione, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się w upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z kolei w myśl art. 45 pkt 1 oraz pkt 4 u.p.d.o.f. termin płatności zobowiązania podatkowego za 2013 r. przypadał na 30 kwietnia 2014 r., Natomiast z uwagi na fakt, iż nie zaistniały okoliczności zawieszające, bądź też przerywające bieg terminu przedawnienia, zobowiązanie strony uległoby przedawnieniu z końcem 2019 r. W chwili podjęcia rozstrzygnięcia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. [...] r., okres do upływu terminu przedawnienia był krótszy niż 3 miesiące. W kontekście zarzutów skargi należy podkreślić, że już w procesie prac legislacyjnych nad ustawą nowelizującą, tj. ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r., zwracano uwagę, iż art. 239b § 1 pkt 4 O.p. jest związany z sytuacją, w której należy chronić interesy fiskalne w trakcie postępowania podatkowego. Nie można bowiem dopuścić do tego, żeby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stał się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego, stąd potrzeba nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, kiedy okres do przedawnienia jest zbyt krótki. Podkreślano także, że art. 239b § 2 O.p. jest jednym z przepisów kluczowych. To swoistego rodzaju przepis wymagający indywidualizacji postępowania w zakresie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności (zob. druk sejmu VI kadencji nr 951, http:orka.sejm.gov.pl). Regulację zawartą w art. 239b O.p. należy również rozpatrywać w perspektywie art. 84 Konstytucji RP, ustanawiającego powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, a także art. 217 Konstytucji RP, który ustanawia władztwo finansowe państwa (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r., P 26/10, OTK-A 2011, Nr 5, poz. 43). Tym samym nie można zaakceptować takiej wykładni, zgodnie z którą nie zostają spełnione przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 239b § 2 O.p. w sytuacji, gdy do upływu terminu przedawnienia pozostał okres zbliżony do terminu wydania decyzji przez organ odwoławczy, zaś realia sprawy wskazują na prawdopodobieństwo, że np. organ odwoławczy nie zdoła rozpoznać wniesionego przez stronę odwołania. Wskazać również należy, że organy podatkowe mają możliwość określania wysokości zobowiązania podatkowego do czasu upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. Przepisy art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. także nie wykluczają możliwości wydawania decyzji wymiarowych na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Postępowanie takie, wprawdzie niepożądane, znajduje jednak oparcie w obowiązujących przepisach i nie może być rozpatrywane w kategorii zawinienia czy opieszałości organu podatkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 2125/16). Można też powiedzieć, że skoro organ podatkowy tak dalece zwleka z wydaniem decyzji, że jej wykonanie jest zagrożone terminem przedawnienia, to naturalnym odruchem podatnika jest dążenie do wykorzystania środków przewidzianych przez prawo, które pozwolą na upływ tego terminu. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skargi, złożenie odwołania od decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji, może świadczyć o tym, że prawdopodobne jest niewykonanie przez podatnika zobowiązania podatkowego określonego tą decyzją (por. podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r. II FSK 3605/16). Analogiczny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1038/11, uznając, że fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, może zostać uznany za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Nadto krótki okres do upływu przedawnienia sam z siebie także w określonych w sprawie okolicznościach stwarza wysokie prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I FSK 2708/15). Warunkiem jest jednak, aby spodziewany czas przeprowadzenia postępowania odwoławczego z zachowaniem terminów, o których mowa w O.p., przekraczał okres pozostały do przedawnienia zobowiązania. Zgodnie z art. 227 § 1 O.p. okres w, którym organ pierwszej instancji przekaże odwołanie do organu drugiej instancji może wynieść 14 dni. Stosownie do art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy w podstępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Do wydłużenia postępowania odwoławczego może też przyczynić się postawa strony, bowiem podatnik może podejmować czynności, które wydłużą załatwienie sprawy np. składać wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu w trybie art. 229 O.p. lub wniosek o przeprowadzenie rozprawy (art. 200a § 1 pkt 2 O.p.). Przypomnieć w tym miejscu należy, że samo sporządzenie i podpisanie decyzji (również jej wyekspediowanie przez organ) przed terminem, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., nie przesądza o tym, że została ona wydana przed upływem terminu przedawnienia. Decyduje o tym data jej doręczenia adresatowi (art. 212 O.p.).Tak długo jak decyzja nie zostanie doręczona stronie, nie wywiera żadnych skutków materialnych i procesowych, jak również nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej (zob. wyroki NSA: z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3336/16 i z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt II FSK 3188/16). Zatem oceniając wpływ złożenia odwołania na możliwość przedawnienia się zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji należy brać pod uwagę także czas potrzebny na doręczenie decyzji organu odwoławczego. W rozpoznanej sprawie odwołanie od decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji zostało wniesione w dniu [...] r., a termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał [...] r. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy i ustanowione nimi terminy dokonania czynności urzędowych w postępowaniu odwoławczym oraz konieczność doręczenia decyzji organu odwoławczego, należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie uzasadnione było przypuszczenie, że wniesione przez skarżącą odwołanie mogło doprowadzić do sytuacji, w której w chwili upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego decyzją, w obrocie funkcjonowałyby jedynie nieostateczna decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z [...] r. W takiej sytuacji bez nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 O.p. niemożliwe byłoby wyegzekwowanie zobowiązania wynikającego z tej decyzji, nawet gdyby odwołanie miało okazać się całkowicie bezzasadne. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że jeżeli okres pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 O.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązane podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt I GSK 1822/15; z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2818/15; z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I GSK 1775/17; z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3616/14). W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Skoro bowiem do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, a zatem także realnej możliwości wykonania zobowiązania podatkowego, którego wielkość określa decyzja wymiarowa (tak wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12; z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I FSK 260/13; z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/12; z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1316/13). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. w sprawie sygn. akt II FSK 412/16: "podczas wykładni 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie bada się sytuacji majątkowej podatnika; obowiązek taki nie wynika z jego treści, nie przekonuje też do tego zapis § 2 tego artykułu, z którego wynika, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane". W konsekwencji w ocenie Sądu, gdyby art. 239b § 1 pkt 4 O.p. miał także dotyczyć sytuacji majątkowej podatnika, to byłby przepisem zbędnym, gdyż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ze względu na sytuację majątkową podatnika określone zostało w punktach od 1-3 § 1 art. 239b O.p. (...) W art. 239b § 1 pkt 4 O.p. ustawodawca świadomie nie nawiązuje do sytuacji majątkowej podatnika, przepis ten dotyczy bowiem innego przypadku, związanego ze zbliżającym się terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nawet przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie to nie zostanie bowiem wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia (por. wyroki NSA: z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 441/14; z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12 oraz z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2903/13). Jeżeli zatem skarżąca nie zapłaciła podatku, uruchomiając jednocześnie postępowanie odwoławcze, a spodziewany czas przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminów określonych przez przepisy prawa przekracza okres pozostały do przedawnienia zobowiązania, to okoliczności ta mogą stanowić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W tej sytuacji zarzut dotyczący naruszenia art. 239b § 2 w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 O.p. należy uznać za bezzasadny. Zdaniem Sądu w omawianej sprawie nie doszło też do uchybienia art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Prawo do dobrej administracji). W odpowiedzi na skargę organ zasadnie podnosi, że zarzut sformułowany w tym zakresie jest ogólnikowy i nie sposób odnieść się do niego w sposób skonkretyzowany. Jeżeliby uznać, że intencją skarżącej jest naruszenie dotyczące wskazanego w tym przepisie obowiązku uzasadniania swoich decyzji, to mając na uwadze, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości uzasadnienie decyzji powinno jasno i jednoznacznie przedstawiać argumentację instytucji, która ją wydała, tak aby umożliwić zainteresowanym zapoznanie się z uzasadnieniem decyzji, a właściwemu sądowi sprawdzenie jej zasadności - należy stwierdzić, że warunki te zostały spełnione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zawiera ono bowiem wystarczające argumenty, które uprawdopodobniają, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. m.d.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło