II SAB/Go 91/22
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-11-16
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wymaga uprzedniego wniesienia ponaglenia do organu?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga uprzedniego wniesienia ponaglenia do organu. Organ, który nie rozpoznał wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie, pozostaje w bezczynności, którą sąd może stwierdzić, nawet jeśli informacja została udostępniona po wniesieniu skargi. Jednakże bezczynność ta nie musi stanowić rażącego naruszenia prawa, jeśli organ niezwłocznie po skardze udzielił informacji i okoliczności sprawy to uzasadniają.Stan faktyczny
Fundacja złożyła w dniu 31 marca 2022 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kar administracyjnych nałożonych w związku z COVID-19. Organ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie i nie poinformował o przyczynach opóźnienia. Fundacja wniosła skargę na bezczynność organu. Organ twierdził, że wniosek mógł nie dotrzeć z powodu problemów technicznych i wskazał na obowiązujący stopień alarmowy CRP. Po wniesieniu skargi organ udzielił informacji w dniu 22 września 2022 r.Rozstrzygnięcie
I. Umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania PPIS do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. II. Stwierdził, że PPIS dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. III. Zasądził od PPIS na rzecz Fundacji kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do załatwienia wniosku strony skarżącej Fundacji z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej Fundacji kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Fundacja [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej jako PPIS) w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, co w ocenie strony skarżącej stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako u.d.i.p.).
W uzasadnieniu skargi wskazano, że jednym z głównych celów statutowych Fundacji jest pomoc przedsiębiorcom oraz osobom ubiegającym się o taki status. W tym celu skarżący m.in. buduje bazę danych mającą służyć analizie dotychczasowych problemów i rozwiązań związanych z pomocą tymże podmiotom. Jeden z projektów skarżącego obejmuje m.in. badanie wpływu epidemii COVID-19 na trudności związane z zakładaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej. Biorąc to pod uwagę, skarżący złożył w dniu 31marca 2022 r. do PPIS wniosek o udzielenie następujących informacji, w ujęciu kwartalnym za okres od [...] kwietnia 2020 do [...] grudnia 2021 r.:
1. Ile było wydanych przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji
o nałożeniu kary administracyjnej w związku z nieprzestrzeganiem obostrzeń związanych z COVID-19?
2. Ile decyzji zostało zaskarżonych do Sądu?
3. Jaka była łączna suma nałożonych i wyegzekwowanych kar?
Wniosek został złożony drogą elektroniczną na adres: [...] (aktualny w dacie wniosku), wskazany w BIP organu. Dalej strona skarżąca podała, że nie została powiadomiona w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku.
Wobec powyższego skarżąca Fundacja - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła o zobowiązanie PPIS do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2022 r. oraz
o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Do skargi dołączono m.in. wydruk wysłania wniosku drogą elektroniczną i wydruk ze strony BIP organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak stosownego ponaglenia skierowanego przez skarżącą do organu przed wniesieniem skargi, względnie o oddalenie skargi w całości. Organ podkreślił, że nie otrzymał wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej przed dniem 22 września 2022 r. Skarżąca nie wystosowała żądania w formie dokumentu papierowego lub nie wykorzystała elektronicznej skrzynki podawczej organu (e-PUAP) z posłużeniem się podpisem kwalifikowanym. Zdaniem organu, złożenie wniosku o udostępnienie informacji w drodze zwykłego e-maila skutkowało ryzykiem nie dotarcia takiej przesyłki do adresata. W chwili obecnej organ nie jest w stanie bezspornie ustalić przyczyn nierozpoznania wniosku. Natomiast podkreślił, że wiadomość mogła zostać odrzucona lub skierowana do zbioru wiadomości niechcianych - spamu przez operatora poczty. Na szczególną uwagę w ocenie organu zasługuje to, że w czasie składania jakoby przez skarżącą wniosków - ze skargi wynika, że miał to być marzec i sierpień 2022 r. - organ obowiązywał stopień alarmowy CRP. Istotnym obowiązkiem organu było zapewnienie bezpieczeństwa systemu informatycznego przed zagrożeniami przenoszonymi za pośrednictwem łączy elektronicznych. Jednym ze sposobów infekowania zasobów jest kierowanie do ofiary przesyłki z zawartością zawierającą wirusy. Względy bezpieczeństwa wymuszały i nadal wymuszają od organu dochowanie należytej staranności w zakresie ochrony własnego sytemu elektronicznego. Wiadomości podejrzane były usuwane bez ich otwierania. Mogło to być jedną z przyczyn nierozpoznania domniemanego wniosku skarżącej. Ponadto organ podniósł, iż po raz pierwszy powziął wiadomość o treści wniosków skarżącej
o udzielenie informacji publicznej z załączników do skargi, która wpłynęła do organu w dniu 22 września 2022 r. W dniu [...] września 2022 r. organ udzielił żądanych przez stronę skarżącą informacji. Odpowiedź organu była niezwłoczna uwzględniając nakład czasu konieczny na dokonanie ustaleń, zebrania informacji i przygotowanie odpowiedzi w postaci żądanej przez skarżącą. Uzasadnia to uznanie, że organ nie pozostawał i nie pozostaje w opóźnieniu w udzieleniu skarżącej Fundacji informacji publicznej.
W piśmie z dnia [...] listopada 2022 r. strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia
[...] marca 2022 r., stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca potwierdziła otrzymanie odpowiedzi na złożonych wniosek, jednakże już po złożeniu skargi oraz wskazała, iż wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierający wniosek została wysłana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić , iż skarga została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce
z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie skarga Fundacji na bezczynność PPIS w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, opisanego szczegółowo na wstępie.
Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa u.d.i.p.
Wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę wniesienie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga od strony skarżącej uprzedniego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia"
w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 p.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Wobec powyższego w przypadku skargi na bezczynność dotyczącej udostępnienia informacji publicznej nie stosuje się art. 53 § 2b p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18). Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia należy bowiem odnieść do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.
Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację,
w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej
w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem.
Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego PPIS jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 195), stanowi organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązany do udzielania informacji publicznej.
Analizując wniosek skarżącej z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot
"w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. Wspomniany art. 6 ust. 1 u d.i.p. zalicza do informacji publicznej m.in. informacje o treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a). W kontekście powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2022 r. dotyczył informacji publicznej, co zresztą nie było kwestionowane przez PPIS.
W kontrolowanej sprawie skarżąca Fundacja złożyła wniosek w dniu 31 marca 2022 r. na podany oficjalnie na stronie internetowej adres e-mail organu. Dla wykazania tej okoliczności wystarczający był wydruk z poczty elektronicznej (por. wyroki NSA: z 19 lipca 2018 r., akt I OSK 380/18; z 6 marca 2018 r., I OSK 2577/17;
z 8 czerwca 2017 r., I OSK 344/17), co skarżąca uczyniła dołączając go skargi. Ponadto należy zauważyć, iż organ w żaden sposób nie udowodnił ani też nawet nie uprawdopodobnił, że taki wniosek nie dotarł do niego, przyznając w odpowiedzi na skargę, że "nie jest w stanie bezspornie ustalić przyczyn nierozpoznania wniosku".
W orzecznictwie trafnie podkreśla się, iż podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej winny tak organizować obsługę techniczną poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15; postanowienie NSA z 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15). Zadaniem organu jest bieżące nadzorowanie i selekcjonowanie napływającej korespondencji, w tym także poczty elektronicznej. Stąd też tłumaczenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, wskazujące ma możliwość trafienie wniosku do spamu, czy też okoliczności wprowadzenie stanu alarmowego (CRP) i usuwanie w związku z tym wiadomości podejrzanych jako zainfekowanych wirusami oraz wcześniejsze nadużywanie prawa do informacji publicznej przez różne podmioty w ramach akcji "[...]", nie mogą w żaden sposób usprawiedliwiać go w stopniu uzasadniającym oddalenie skargi na bezczynność.
PPIS po wpłynięciu wniosku w dniu 31 marca 2022 r. do dnia złożenia skargi nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej. Tym samym wraz z upływem 14 dni, tj. terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. popadł w bezczynność, która została usunięta dopiero w dniu [...] września 2022 r.
Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także
w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności
z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku skarżącej już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2022 r. (pkt I wyroku).
Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12). W związku z powyższym Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – ustalił, iż organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała
w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo
w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, iż natychmiast po złożeniu skargi organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej Fundacji. Ponadto należy uwzględnić niewątpliwie olbrzymie obciążenie obowiązkami organu w związku z sytuacją epidemiologiczną w kraju. Zaniechanie organu nie było celowym działaniem, nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. Powyższe środki mają charakter fakultatywny, a wobec postawy organu, który udostępnił informację publiczną zastosowanie wobec niego dolegliwości pieniężnej nie jest uzasadnione.
Na koniec należy zwrócić uwagę, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie wskazuje się na możliwość stosowania konstrukcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, które definiowane jest jako próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej
w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, W-wa, 2005r. s.146–147; wyrok NSA z 16 października 2015 r., I OSK 1992/14; wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., I OSK 2642/16). Przy czym odwoływanie się do tej konstrukcji możliwe jest jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w skrajnych przypadkach, gdy można to w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić. W ocenie Sądu nie mamy do czynienia z takim przypadkiem w kontrolowanej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ nie załatwił wniosku strony. Dodatkowo okoliczności przedmiotowej sprawy nie wskazują na to, aby organ miał problemy uniemożliwiające rozpatrzenie wniosku w terminie. Dopiero istnienie tego rodzaju okoliczności, w połączeniu ze skonstatowaniem realizacji przez wnioskodawcę innego celu aniżeli troska o dobro publiczne, mogłyby usprawiedliwiać zastosowanie konstrukcji nadużycia prawa do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 4 marca 2020 r., I OSK 1917/18).
O kosztach postępowania (pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 206 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej Fundacji łączną kwotę 357 tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na którą składają się : a. wpis w wysokości 100 zł, ustalony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 535),
b. opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł;
c. połowa wynagrodzenia pełnomocnika strony będącego adwokatem
w wysokości 240 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Przyznanie połowy wynagrodzenia adwokackiego, zdaniem Sądu, znajduje oparcie w okolicznościach niniejszej sprawy oraz tym, że nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie nie był jednorazowy, gdyż ten sam pełnomocnik występował
w podobnych sprawach ze skargami na bezczynność organów PPIS stosując ten sam "wzorzec" skargi (por. wyrok WSA w Opolu z 7 czerwca 2022 r., II SAB/Op 12/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 kwietnia 2022 r., II SAB/Go 22/22, wyrok WSA
w Rzeszowie z dnia 16 marca 2022 r., II SAB/Rz 10/22 i z 8 lutego 2022 r., II SAB/Rz 178/21, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2022 r., II SAB/Bk 11/22, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 15 czerwca 2022 r., II SAB/Go 44/22). Z tych względów, traktując niniejszą sprawę jako "uzasadniony przypadek", na podstawie art. 206 p.p.s.a. Sąd zmiarkował wysokość przyznanego wynagrodzenia adwokackiego do połowy jego standardowej stawki.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło