I SA/Lu 179/12
WyrokWSA w Lublinie2012-05-25
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt magazynu wyrobów gotowych BL, który nie posiada pełnych przegród budowlanych wydzielających go z przestrzeni, może być opodatkowany podatkiem od nieruchomości jako budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Obiekt magazynu wyrobów gotowych BL nie spełnia definicji budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ nie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a słupy konstrukcyjne nie stanowią takich przegród. W konsekwencji, pomimo wpisu do ewidencji gruntów i budynków jako budynek, nie podlega on opodatkowaniu jako budynek podatkiem od nieruchomości.Stan faktyczny
Podatnik A SA złożył korekty deklaracji podatku od nieruchomości za 2004 rok dotyczące powierzchni budynków, w tym spornego magazynu wyrobów gotowych BL. Organ podatkowy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały magazyn za budynek i opodatkowały go jako taki, powołując się na wpis do ewidencji gruntów i budynków oraz opinię biegłego. Podatnik zakwestionował tę kwalifikację, wskazując, że magazyn nie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, co jest wymogiem ustawowym dla budynków.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził od SKO na rzecz A SA zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi A SA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A SA kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Lu 179/12
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 7a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych / Dz.U.10.95.613 ze zm. /, uchwały nr XIII/119/03 Rady Miasta z dnia [...] listopada 2003r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta L. w 2004 r., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta znak [...] z dnia [...] lipca 2011 r., określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości dla "A" / podatnik / za 2004 r. w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podatnik zadeklarował podatek od nieruchomości na 2004r. od gruntu 151.509 m², od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 22.363 m², od budowli, w kwocie razem 453.731 zł i podatek w tej wysokości uiścił. W dniu 28 grudnia 2009r. została złożona korekta tej deklaracji, gdzie wskazano pow. budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 15.665,90m2, która uzasadniona została nieuznaniem przez podatnika obiektu Magazynu wyrobów gotowych BL za budynek. W dniu 22 marca 2010 r. podatnik złożył kolejną korektę deklaracji, wykazując grunt 151.509 m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 15.735,62 m², budowle.
W toku postępowania organ podatkowy I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego F.J. D. na okoliczność czy obiekt magazynu wyrobów gotowych BL spełnia definicję budynku bądź budowli według przepisów ustawy Prawo budowlane oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Organ odwoławczy, wskazując na art. 197 § 1 o.p. nie uwzględnił opinii biegłego F.J. D. w zakresie, w jakim rozstrzyga o prawnej kwalifikacji obiektu. Uwzględnił zaś treść tej opinii w zakresie, w jakim opinia zawiera wiadomości specjalne o badanym obiekcie. Opinie sporządzone przez R. K. oraz K. I., przedłożone przez podatnika, odwoławczy organ uznał za dokumenty prywatne, przedstawiające stanowisko podatnika w postępowaniu podatkowym, ponieważ nie zostały sporządzone przez biegłych powołanych przez organ podatkowy i nie mają waloru dowodu z opinii biegłego.
Organ ustalił, że podatnik jest właścicielem nieruchomości gruntowych położonych w L. przy ul. L. oraz ul. N., stanowiących działki o numerach ewidencyjnych 7, 8, 9, 67/10, 67/46, 169/11, 169/13, zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów oraz jest właścicielem nieruchomości budynkowych na działkach 169/11 i 67/46 zgodnie z wypisem z ewidencji budynków.
Istota sprawy dotyczy kwalifikacji prawnej obiektu Magazynu wyrobów gotowych BL jako budynku, który ujawniony jest w ewidencji, w kartotece budynków pod symbolem 0600801_1.0008.AR_4.169/11.9_BUD.
Z akt sprawy wynika, że obiekt został wybudowany w 1959r. Stanowi halę trójnawową, osadzoną na słupach umiejscowionych w fundamentach - stopach kielichowych w rozstawie 18x6, posiada powierzchnię użytkową 4.873 m² /dokumentacja techniczna, opinia biegłego F.J. D., oględziny, opinie prywatne K. I., R. K./. Obiekt jest trwale związany z gruntem, posiada fundament i dach / opinia biegłego F.J. D. /. Osłonięty jest przegrodami na długości 77% obwodu. Na odcinku 8% obwodu / na szerokości czterech przęseł / wydzielony jest z przestrzeni przez ścianę budynku sąsiadującego. Częściowy brak ścian uzasadniony jest koniecznością umożliwienia przejazdu samochodom podstawianym do załadunku materiałów / opinia biegłego F.J. D. /.
Organ odwoławczy, w związku z ujęciem magazynu wyrobów gotowych BL w kartotece budynków, uznał opodatkowanie podatkiem od nieruchomości powierzchni użytkowej tego obiektu według stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za zgodne z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wskazał art. 1a ust pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i argumentował, że Magazyn wyrobów gotowych BL ma charakter obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Przesłanki trwałego związania z gruntem, posiadania fundamentów i dachu są spełnione / dokumentacja techniczna, opinia biegłego F.J. D. /. W zakresie przesłanki wydzielenia obiektu z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych organ odwoławczy wskazał wyrok w sprawie III SA/Po 356/10. Uzasadniał, że magazyn wyrobów gotowych BL jest wydzielony z przestrzeni: od strony południowej przez ściany magazynu; od strony wschodniej przez ściany magazynu oraz na szerokości dwóch przęseł przez osadzone na fundamentach słupy i umiejscowione na nich belki, znajdujące się w linii ścian, na linii pionowego rzutu dachu, w tym na szerokości jednego przęsła od połaci dachowej do belek poziomych osadzono konstrukcję okienną; od strony zachodniej częściowo przez ściany magazynu, przez przylegającą ścianę budynku sąsiadującego, a na szerokości dwóch przęseł przez osadzone na fundamentach słupy konstrukcyjne oraz umiejscowione na nich belki, znajdujące się w linii ścian i na linii pionowego rzutu dachu; od strony północnej poprzez osadzone na fundamentach słupy konstrukcyjne oraz umiejscowione na słupach belki, znajdujące się w szerokości ścian i na linii pionowego rzutu dachu. Dach nad całym obiektem stanowi całość konstrukcyjną. Słupy, wydzielające obiekt z przestrzeni od strony północnej są takie same jak słupy, na których opiera się konstrukcja obiektu od strony wschodniej i zachodniej. Zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że granice przestrzenne obiektu są trwale zakreślone. Brak pełnych ścian na części obwodu obiektu uzasadniony jest umożliwieniem wypełniania jego funkcji, umożliwieniem dojazdu pojazdów oraz załadunku towarów. Obiekt charakteryzuje się wszystkimi elementami, od jakich ustawa uzależnia zakwalifikowanie obiektu jako budynku.
W zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego organ przyjął powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wykazaną przez podatnika, powierzchnię użytkową budynków związanych z działalnością gospodarczą zgodnie z dokumentacja techniczną i oględzinami 15.595 m² /bez magazynu/, 9,72 m², 51 m², 9 m² - powierzchnie pominięte przez podatnika, 4.873 m² - powierzchnia spornego magazynu, razem 20.537,72 m² wszystko wg uchwalonych stawek dla rozpatrywanego roku podatkowego. Wartość budowli określono na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na kwotę 1.708.847,71 zł, przy zastosowaniu stawki 2 %. Wiata magazynu B i T stanowi budowlę i tak została opodatkowana podatkiem od nieruchomości.
Podatnik złożył skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości Magazynu wyrobów gotowych BL jako budynku.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w tym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy :
- art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że: a/ przesłanka uznania obiektu budowlanego za budynek - wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - nie wymaga zamknięcia obiektu ze wszystkich stron i zabezpieczenia jego wnętrza przed wpływem czynników zewnętrznych, b/ pionową przegrodę budowaną wydzielającą budynek z przestrzeni mogą stanowić jedynie słupy konstrukcyjne wraz z umiejscowionymi na nich belkami usztywniającymi, które nie zamykają i nie izolują przestrzeni wewnętrznej od środowiska zewnętrznego, c/ wydzielać obiekt z przestrzeni może przegroda budowlana innego, odrębnego konstrukcyjnie obiektu budowlanego, "znajdująca się w pobliżu" badanego magazynu, "przesłaniająca" część boku magazynu, niepowiązana konstrukcyjnie z halą magazynową - co doprowadziło do stwierdzenia, że obiekt magazynu wyrobów gotowych BL jest budynkiem, podczas gdy obiekt ten nie spełnia definicji budynku z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bo nie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych;
- art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez niewłaściwe zastosowanie / w istocie niezastosowanie / do magazynu wyrobów gotowych BL, który na skutek braku wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych stanowi budowlę;
- art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz.U.10.193.1287 ze zm. / przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że rozstrzygające znaczenie przy kwalifikacji obiektu do kategorii budynku lub budowli na gruncie podatku od nieruchomości mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a nie stan faktyczny, określone cechy obiektu, jego rzeczywista konstrukcja.
W swej argumentacji wskazywał, że obiekt magazynu wyrobów gotowych BL to trójnawowy magazyn, którego dach opiera się na słupach prefabrykowanych, osadzonych w stopach kielichowych w rozstawie osiowym 18x6m na obwodzie magazynu. Słupy usztywnione są podłużnymi belkami prefabrykowanymi. Od strony południowej magazyn posiada przegrodę budowlaną oddzielającą od otoczenia na całej długości obiektu. Od strony wschodniej magazyn posiada jedynie częściowo przegrodę budowlaną oddzielającą od otoczenia. Przegrodą jest ściana magazynu. Na długości dwóch przęseł konstrukcyjnych występują jedynie słupy oraz umiejscowione na nich podłużne, usztywniające słupy belki prefabrykowane. Od strony zachodniej magazyn posiada jedynie częściowo przegrodę budowlaną oddzielającą od otoczenia. Przegrodą jest ściana magazynu. Na długości dwóch przęseł konstrukcyjnych występują jedynie słupy oraz umiejscowione na nich podłużne, usztywniające belki prefabrykowane. W pobliżu magazynu znajduje się inny budynek, który nie jest w żaden sposób powiązany konstrukcyjnie z budynkiem magazynu. Ściana tego obiektu jedynie przesłania część boku magazynu na długości czterech przęseł konstrukcyjnych. Na styku obiektów nie występuje oddzielenie w postaci przegrody budowlanej. Od strony północnej obiekt nie posiada przegrody budowlanej oddzielającej od otoczenia. Brak przegrody dotyczy całej szerokości magazynu. Z tej strony obiektu występują jedynie słupy oraz umiejscowione na nich podłużne, usztywniające belki prefabrykowane. Taki obiekt nie odpowiada definicji budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Brak jest wydzielenia obiektu z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Wydzielenie z przestrzeni oznacza wydzielenie pewnej bryły przestrzennej przez przegrody budowlane, dach, płytę podłogi najniższej kondygnacji, pionowe przegrody budowlane na wysokości, długości i szerokości / III SA/Wa 767/07, I SA/Ol 294/08, I SA/GI 885/08, III SA/Po 46/09, I SA/Kr 1598/09 /. Skoro obiekt ma zostać wydzielony z przestrzeni, to musi posiadać kompletne przegrody budowlane ze wszystkich stron / 100% /, w których mogą znajdować się otwory / drzwi, okna /.
Prawidłowego rozumienia pojęcia przegrody budowlanej należy poszukiwać w drodze wykładni językowej i systemowej. Pojęcie "przegroda budowlana" pochodzi z teorii budownictwa, a konkretnie ze specjalistycznego języka inżynierii budowlanej. Podręcznik Podstawy budownictwa wyjaśnia, że w teorii budownictwa pod pojęciem "przegrody budowlanej" najczęściej rozumie się ścianę. Jest to element budynku pełniący funkcję przegrody pionowej albo oddzielający wnętrze budynku od przestrzeni zewnętrznej oraz zabezpieczający go od wpływów atmosferycznych bądź też rozdzielający pomieszczenia wnętrza budynku. Aspekt spełniania przez przegrodę budowlaną funkcji zabezpieczającej przed wpływem czynników zewnętrznych wskazuje między innymi § 309 pkt 7 i 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz.U.02.75.690 ze zm. /. Słupy konstrukcyjne magazynu wyrobów gotowych BL nie zabezpieczają wnętrza obiektu od czynników zewnętrznych. Pojęcie przegród budowlanych utożsamiane jest ze ścianami.
Z dniem 1 stycznia 2003 r. zmieniono definicję budynku w ustawie podatkowej. W poprzednim brzmieniu ustawa podatkowa kwalifikowała jako budynki także wiaty posiadające jedynie słupy / filary /.
W myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przegroda budowlana innego, całkowicie niezależnego konstrukcyjnie, obiektu budowlanego nie może wydzielać z przestrzeni przedmiotu opodatkowania. Ściana tego drugiego obiektu budowlanego znajduje się jedynie "w pobliżu" magazynu wyrobów gotowych BL. Nie jest konstrukcyjnie związana z magazynem wyrobów gotowych BL. Omawiana przegroda budowlana nie jest częścią magazynu, nie jest z nim nawet połączona. Budynek jako przedmiot opodatkowania rozpatrywanym podatkiem musi mieć własne przegrody budowlane, wydzielające z przestrzeni / II SA/Rz 361/10 /.
Art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne należy wykładać w powiązaniu z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie w sposób przeciwstawny, prowadzący do odmowy stosowania definicji budynku zawartej w ustawie podatkowej. Obowiązkiem organu podatkowego jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zgodnie z o.p. i w rezultacie ustalenie rzeczywistego przedmiotu opodatkowania, budynku czy budowli zgodnie z definicjami określonymi w ustawie podatkowej. Dopuszczalne jest prowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, ewidencji gruntów i budynków z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stosownie do art. 194 § 3 o.p. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie mają charakteru konstytutywnego w zakresie opodatkowania budynków podatkiem od nieruchomości. Odesłanie do ewidencji gruntów i budynków zawarte w art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy wyłącznie gruntów. W § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków / Dz.U.01.38.454 / zdefiniowano budynek na potrzeby ewidencji gruntów i budynków z odwołaniem do przepisów wydanych w wykonaniu ustawy o statystyce publicznej. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych / Dz.U.99.112.1316 / definiuje budynki jako zadaszone obiekty budowlane z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Za szczególny rodzaj budynku według PKOB uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione.
Podsumowując, nie w każdym przypadku informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają decydujące znaczenie dla klasyfikowania obiektu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości / III SA/Wa 745/10 /.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumenty przyjęte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie złożonym w postępowaniu sądowym argumentowało, że zastosowało art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, skarga jest zasadna.
Kwestią sporną między stronami było czy obiekt ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek / magazyn wyrobów gotowych BL / podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek, bo tak został wpisany do ewidencji gruntów i budynków oraz czy jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 9 poz. 84 ze zm. – u.p.o.l. / obiekt, który na części obwodu ma słupy konstrukcyjne, nie ma ścian.
Stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty,
2) budynki lub ich części,
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Stosownie zaś do art.1a ust.1. pkt 1 u.p.o.l., dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynek to: obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Definicja budynku zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. jest zatem rozstrzygającą dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Organ podatkowy przyjmując, że sporny obiekt budowlany jest budynkiem w rozumieniu ww. przepisu art 1a ust 1 pkt 1 u.p.o.l., w pierwszej kolejności odwołał się do przepisu art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, w myśl którego podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz art. 7a u.p.o.l. / ewidencja, o której mowa w tym przepisie miała być prowadzona przez organy podatkowe od 1.01.2005r./ i stwierdził, że wobec wpisania obiektu – Magazyn wyrobów gotowych BL do ewidencji pod symbolem 0600801_1.0008.AR_4.169/11.9_BUD w kartotece budynków (k.-41) opodatkowanie powierzchni użytkowej powyższego obiektu podatkiem od nieruchomości wg stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest zgodne z art. 21 ww. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Co do zasady należy zgodzić się ze stanowiskiem przyjętym przez organ podatkowy, że ewidencja gruntów i budynków stanowi podstawę dla ustalenia przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Należy jednak wskazać, iż podmiot, przedmiot, podstawa opodatkowania, stawki podatku muszą wynikać z ustawy podatkowej ( art. 217 Konstytucji RP).
W związku z tym odpowiedzi wymaga, czy w każdym wypadku art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne / dalej – u.p.g.k./ należy interpretować w taki sposób, że zawsze obiekt ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek jest budynkiem w rozumieniu u.p.o.l., zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Interpretacja art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wymaga uwzględnienia, że dla celów ewidencji gruntów i budynków rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U z 2001,Nr 38, poz..454 / w § 2 pkt 4 definiuje budynek jako obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu standardowej klasyfikacji i nomenklatury, wprowadzonych na podstawie ustawy o statystyce publicznej / Dz.U.95.88.439 ze zm. /. Wydane w wykonaniu art. 40 ust. 2 ustawy o statystyce publicznej rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych /PKOB, Dz.U z 1999r. Nr 112, poz.1316 ze zm. / w pkt 2 załącznika definiuje pojęcia podstawowe. Zgodnie z przyjętymi w tym rozporządzeniu definicjami przez obiekty budowlane rozumie się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych. Budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. W przypadku budynków połączonych między sobą / np. domy bliźniacze lub szeregowe /, budynek jest budynkiem samodzielnym, jeśli jest oddzielony od innych jednostek ścianą przeciwpożarową od fundamentu po dach. Gdy nie ma ściany przeciwpożarowej, budynki połączone między sobą uważane są za budynki odrębne, jeśli mają własne wejścia, są wyposażone w instalacje i są oddzielnie wykorzystywane. Budynki obejmują również samodzielne podziemne obiekty budowlane przystosowane do ochrony ludzi, zwierząt lub przedmiotów /np. podziemne: schrony, szpitale, centra handlowe oraz warsztaty i garaże /.
Natomiast w stanie prawnym obowiązującym w rozpatrywanym roku podatkowym art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. definiuje budynek jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Porównanie definicji budynku dla celów ewidencji gruntów i budynków z definicją budynku dla celów podatku od nieruchomości prowadzi do stwierdzenia, że nie każdy obiekt ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako budynek, z uwagi na swą konstrukcję, będzie budynkiem dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Te obiekty, które w ewidencji gruntów i budynków są ujawnione jako budynki w rozumieniu standardowej klasyfikacji i nomenklatury, wprowadzonej na podstawie ustawy o statystyce publicznej, lecz nie odpowiadają definicji budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynki. Podatnik nie będzie miał więc możliwości dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków we właściwym trybie, bowiem np. zarówno wiata i budynek są budynkiem w rozumieniu standardowej klasyfikacji i nomenklatury, lecz wiata nie jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ust 1 pkt 1 u.p.o.l., co nie budzi wątpliwości.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie opowiada się za taką wykładnią art. 21 ust. 1 u.p.g.k., która prowadzi do opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budynku tylko takiego budynku ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków, który jest jednocześnie budynkiem w rozumieniu definicji ustawowej zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Wskazać też należy, iż od dnia 1 stycznia 2007 r. do u.p.o.l. wprowadzono art. 1a ust. 3 , który odwołuje się do ewidencji gruntów i budynków w zakresie klasyfikacji gruntów, jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nie odnosząc się do budynków.
Wbrew argumentacji organu odwoławczego ze stanowiska prawnego w sprawach: II FSK 1505/05, II FSK 372/07, II FSK 1243/08 nie można zasadnie wyprowadzić wniosku przedstawionego przez organ odwoławczy, by art. 21 ust. 1 u.p.g.k. miał stanowić podstawę prawną do opodatkowania jako budynku obiektu niebędącego budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Tej treści stanowisko prawne nie wynika także z powoływanych przez odwoławczy organ podatkowy wyroków w sprawach: I SA/Gl 700/10, I SA/Gd 400/10, I SA/Sz 814/09, I SA/Kr 1021/09, I SA/GL 660/08. Wskazywane wyroki zapadały na gruncie istotnie odmiennych stanów faktycznych / ocena prawna dotyczyła gruntów, dróg czy przeznaczenia budynku, lokalu /. Uogólniając, stanowisko prawne przyjęte w tych orzeczeniach nie jest adekwatne do okoliczności kontrolowanego postępowania podatkowego.
Odpowiedzi wymaga zatem, czy sporny obiekt budowlany spełnia kryteria niezbędne do zakwalifikowania go jako budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Z niespornych ustaleń faktycznych wynika, że sporny obiekt Magazynu wyrobów gotowych BL ma fundamenty i dach. Od strony północnej, częściowo wschodniej i zachodniej na fundamentach osadzone są słupy konstrukcyjne oraz umiejscowione na słupach belki w szerokości ścian i pionowego rzutu dachu.
Organ podatkowy oraz podatnik poddawali te niesporne okoliczności faktyczne odmiennej kwalifikacji prawnej z odwołaniem do art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., do przesłanki "wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych".
Pojęcia konstruujące wskazaną przesłankę - "wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych" nie zostały opisane w legalnych definicjach. Kiedy odwołać się do znaczenia pojęć użytych w tej przesłance, przyjętych w języku polskim, wydzielić oznacza oddzielić, odłączyć, wyodrębnić; przegroda jest opisana jako to, co przegradza, dzieli, przedziela / za Słownikiem uniwersalnym języka polskiego, red. S. Dubisz, PWN 2003 , t. 3, 4 /.
W okolicznościach faktycznych sprawy, obiekt Magazynu wyrobów gotowych BL od strony północnej, częściowo wschodniej i zachodniej ma słupy konstrukcyjne, nie ma przegród budowlanych, wydzielających obiekt z przestrzeni. Słupy nie są bowiem przegrodą budowlaną, która wydziela obiekt z przestrzeni. Wydzielenie budynku z przestrzeni przegrodami budowlanym oznacza wyodrębnienie przestrzeni budynku tymi przegrodami. Oznacza powstanie odrębnej, oddzielonej, odgrodzonej tymi przegrodami przestrzeni, w wyniku czego powstają dwie odrębne przestrzenie. Powstaje przestrzeń budynku i poza nim. W sytuacji usytuowania słupów konstrukcyjnych od strony północnej, częściowo wschodniej i zachodniej nie dochodzi do wydzielenia odrębnej przestrzeni obiektu. Brak jest wszystkich przegród wydzielających taką przestrzeń, niezależnie od jej związania dachem nad całym obiektem, stanowiącym całość konstrukcyjną.
W art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ustawodawca wymaga nie tylko samego istnienia przegrody czy przegród budowlanych, ale wymaga dalej by te przegrody wydzielały przestrzeń budynku.
Także porównanie definicji budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. obowiązującej w rozpatrywanym roku podatkowym z definicją obowiązującą do nowelizacji z 1 stycznia 2003 r. / art. 3 ust. 4 u.p.o.l., Dz.U. z 1991 Nr 9, poz.31 ze zm./, za budynek, w rozumieniu ustawy, uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe / prowadzi do przyjęcia, że ustawodawca nie utożsamia przegrody budowlanej, wydzielającej obiekt z przestrzeni w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ze słupami czy filarami.
W tym miejscy należy wskazać i podzielić stanowisko, zgodnie z którym obiekty, które nie posiadają budowlanych przegród, wydzielających je z przestrzeni, bez ścian, nie mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako budynki / por. Podatki i opłaty lokalne /../. Komentarz, L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Wolters Kluwer 2008, s. 32 /.
Stąd, w ocenie Sądu, stwierdzenie przez organy podatkowe, że dla przyjęcia, że sporny obiekt budowlany jest budynkiem w rozumieniu art 1 a ust 1 pkt 1 u.p.o.l. wystarczające jest, że "granice przestrzenne budynku są trwale zakreślone", a "brak pełnych ścian na części obwodu obiektu uzasadniony jest umożliwieniem wypełniania jego funkcji – dojazdu pojazdów i załadunku towarów", nie znajduje uzasadnienia w tym przepisie.
Opinia biegłego F.J. D., do której nawiązuje w swej argumentacji organ podatkowy, nie przemawia za zasadnością stanowiska prezentowanego w zaskarżonej decyzji. Zasadnicze znaczenie dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości ma stwierdzenie zawarte w tej opinii, że obiekt Magazynu wyrobów gotowych BL nie ma ścian między słupami. Nie ma znaczenia wywód biegłego z jakiego powodu tych ścian nie ma. Z perspektywy u.p.o.l. nie mają znaczenia powody, dla których grunt jest zabudowany w taki a nie inny sposób. Nie ma znaczenia stwierdzenie biegłego, że jest to budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., bowiem nie odnosi się ono do sfery wiadomości specjalnych.
Stan faktyczny w zakresie konstrukcji Magazynu wyrobów gotowych BL nie był sporny. Kwalifikacja tego obiektu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości należała zaś do wyłącznej kompetencji organu podatkowego.
W takiej sytuacji uznać należało, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 21 ust 1 u.p.g.k. oraz art. 1a ust 1 pkt 1 u.p.o.l. przez błędną ich interpretację i na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012 poz. 270) orzec jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło