I SA/Bd 55/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-03-24

Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Jarosław Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odpłatne zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze spadku po zmarłym małżonku, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) u.p.d.o.f.?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że w przypadku małżonków pozostających we wspólności majątkowej ustawowej, nabycie własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego następuje łącznie przez oboje małżonków, a nie w określonych udziałach. W związku z tym, nabycie udziału w drodze spadku po zmarłym małżonku nie stanowi nowego nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) u.p.d.o.f., a zatem odpłatne zbycie tego prawa nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeśli pierwotne nabycie miało miejsce ponad pięć lat przed sprzedażą.
Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała w 2008 r. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, które nabyła wraz z mężem do majątku wspólnego w 1968 r. Po śmierci męża w 2007 r. skarżąca nabyła jego udział w tym prawie w drodze spadku. Organ podatkowy uznał, że sprzedaż udziału nabytego w spadku podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat od nabycia udziału w spadku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, orzekł o niewykonalności decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 marca 2015r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia prawa do lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz W. G. kwotę 400 zł (słownie: czterysta 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu odpłatnego zbycia w 2008 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. W wyniku złożonego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność wszczęcia postępowania podatkowego zgodnie ze wszystkimi wymogami procedury. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego ponownie określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. W złożonym odwołaniu skarżąca zarzuciła błędną interpretację art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") poprzez uznanie, iż dokonana sprzedaż mieszkania w części odpowiadającej udziałowi (wynoszącemu 50%), nabytemu w spadku po zmarłym mężu stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że aktem notarialnym z dnia [...] r. Repertorium A nr [...] skarżąca dokonała sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...] położonego w T. przy ul. [...] nr[...], za cenę [...] zł. Spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu mieszkalnego zostało nabyte przez stronę i męża do majątku wspólnego na podstawie przydziału w dniu 22 sierpnia 1968 r. Mąż skarżącej, L. G. zmarł dnia [...] r., a spadek po zmarłym na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 30 marca 2007 r. sygnatura akt XI.Ns.267/07 nabyła strona w całości. Organ uznał, iż z chwilą śmierci spadkodawcy w dniu [...] r. skarżąca nabyła, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) u.p.d.o.f., przysługujący spadkodawcy udział wynoszący (wobec braku małżeńskiej umowy majątkowej) ½ części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, co znajduje także odzwierciedlenie w złożonym przez stronę w dniu 14 maja 2007 r. w Pierwszym Urzędzie Skarbowym zgłoszeniu o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z1, w którym strona wskazała, iż w skład spadku po zmarłym mężu wszedł m.in. udział w wysokości ½ części w spółdzielczym własnościowym prawie do wymienionego lokalu mieszkalnego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie uznał, iż przysługujący stronie w ramach wspólności majątkowej udział w wysokości ½ części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego strona nabyła w 1968 r., zaś pozostały udział w tym prawie, w tej samej wysokości (½ części), należący do męża skarżąca nabyła dopiero z chwilą jego śmierci w dniu [...] r. w drodze spadkobrania. Stąd też odpłatne zbycie tego prawa do lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2007 r. w drodze spadku, które nastąpiło w dniu [...] r. stanowi źródło przychodów podlegające opodatkowaniu, albowiem dokonane zostało w warunkach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) u.p.d.o.f., tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i sprzedaż ta nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej. Organ jednocześnie podał, że skarżąca nie spełniła jednego z obligatoryjnych warunków, od którego uzależnione jest prawo skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f., albowiem w terminie czternastu dni liczonym od dnia odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, ani też w terminie przedłużonym przepisami § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02 kwietnia 2008 r. w sprawie przedłużenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych (Dz. U. nr 59, poz. 361) - do dnia 30 kwietnia 2009 r. nie złożyła oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia, o jakim mowa w art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f. Niespełnienie tego warunku skutkuje brakiem możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f. w odniesieniu do przychodu ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w dniu [...] r. w drodze spadkobrania (w kwocie [...] zł) oraz koniecznością zapłaty podatku dochodowego w wysokości 19%, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 30e u.p.d.o.f. W skardze strona zarzuciła błędną interpretację art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że dokonana sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w części odpowiadającej udziałowi (wynoszącemu 50 %) nabytemu w spadku po zmarłym w 2007 r. mężu, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zdaniem strony, taka interpretacja ze względu na istotę współwłasności małżeńskiej jest błędna. Nie było bowiem możliwe wyodrębnienie przypadającego każdemu z małżonków udziału w nieruchomości już podczas pierwotnego wspólnego jej nabycia w 1968 r., wobec czego nie można też przyjąć, że określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości przez skarżącą w drodze spadku po zmarłym mężu, tj. od 2007 roku. W konsekwencji, zdaniem strony, oznacza to spełnienie warunku wyłączającego uzyskany z tytułu sprzedaży przychód z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1101/10, w którym Sąd uznał za wadliwy pogląd, iż w wyniku śmierci jednego z małżonków znajdującego się w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej, drugi małżonek nabywa w drodze spadku po pierwszym małżonku, po raz drugi udział w tej samej nieruchomości (nabytej do majątku wspólnego). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego, tj. art.10 ust.1 pkt 8 lit. b u.p.d.o.f. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Istotą sporu, jest zasadność opodatkowania odpłatnego zbycia przez skarżącą w 2008 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w części odpowiadającej ½ udziału, nabytego w 2007 r. w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu. Tak zarysowany przedmiot sporu ma swoje źródło w dokonanych przez organ ustaleniach fatycznych, z których wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] r. Repertorium A nr [...] skarżąca dokonała sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...] położonego w T. przy ul. [...] nr [...], za cenę [...] zł. Z treści §1 i § 2 tego aktu (oraz złożonego przez skarżącą pisma z dnia 12 lutego 2014 r.) wynika, że prawo to zostało nabyte przez skarżącą i jej męża do majątku wspólnego na podstawie przydziału w dniu 22 sierpnia 1968 r., oraz że mąż skarżącej zmarł [...] r., a spadek po zmarłym na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 30 marca 2007 r. sygnatura akt XI.Ns.267/07 skarżąca nabyła w całości. Na tle tego stanu faktycznego organ przyjął, że przysługujący skarżącej w ramach wspólności majątkowej udział w wysokości ½ części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabyła w 1968 r., zaś pozostały udział w tym prawie, w tej samej wysokości ( ½ części), należący do męża nabyła dopiero z chwilą jego śmierci w dniu [...] r. w drodze spadkobrania. Stąd też, odpłatne zbycie tego prawa do lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2007 r. w drodze spadku, które nastąpiło w dniu [...] r. stanowi źródło przychodów podlegające opodatkowaniu, albowiem dokonane zostało w warunkach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i sprzedaż ta nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, nie jest trafne stanowisko organu, że odpłatne zbycie własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w udziale stanowiącym ½ części tego prawa nabytym w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu, stanowi źródło przychodu podatkowego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b/ u.p.d.o.f. W myśl tego przepisu, ( w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw ) - źródłem przychodów jest między innymi odpłatne zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Na podstawie art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. W tej sprawie, nie jest sporna kwestia odpłatnego zbycia własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Istotne wątpliwości interpretacyjne w kontekście powstania źródła przychodu z tytułu zbycia tego prawa powstają natomiast, na tle użytego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. sformułowania "nabycie". Ujmując zaistniały spór ściślej, należałoby odpowiedzieć na pytanie, czy w ustalonym stanie faktycznym, skarżąca "nabyła" w rozumieniu tego przepisu w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu udział wynoszący ½ części własnościowego prawa do lokalu, stanowiący źródło przychodu podatkowego, w sytuacji zbycia tego prawa majątkowego przed upływem określonego w nim terminu. Zdaniem Sądu, trafne jest stanowisko organu, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia "nabycie" oraz, że może być ono rozumiane szeroko, jako uzyskanie tytułu własności lub uzyskanie określonego prawa w drodze np. umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, zasiedzenia a także spadku. Oceniając jednakże skutki zawarcia umowy cywilnoprawnej o charakterze odpłatnym, której przedmiotem jest zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego uprzednio przez małżonków do majątku wspólnego, nie można tego czynić w oderwaniu od kontekstu systemowego i celowościowego interpretowanego przepisu, szczególnie w sytuacji gdy wywołuje on wątpliwości w zakresie jego wykładni i stosowania. Nawiązując zatem do sytuacji prawnej małżonków, których ustrój majątkowy objęty został wspólnością ustawową, trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe, zarówno bezwzględne ( prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne ( np. przysługujące małżonkom wierzytelności ). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Z cytowanego przepisu wynika, że wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego. Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości bądź ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Konsekwentnie, w przypadku sprzedaży tego prawa, każdy z małżonków zbywałby je w całości, a nie w określonym udziale. Takie nabycie, mieści się zdaniem Sądu w pojęciu "nabycia", jakie temu sformułowaniu nadaje art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Odnosząc bowiem zasady obowiązujące na gruncie prawa rodzinnego oraz skutki prawne jakie wywołują czynności małżonków objętych wspólnością ustawową, do będącego przedmiotem sporu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b/ u.p.d.o.f., nie da się prawnie ani racjonalnie obronić tezy, że definitywne nabycie własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, skuteczne na gruncie prawa rodzinnego i cywilnego, wywołujące w momencie nabycia skutki prawnorzeczowe, dla celów podatku dochodowego powinno być ustalane powtórnie, w sytuacji zbycia tego prawa po śmierci małżonka. Oceny tej nie zmienia konieczność opodatkowania nabycia spadku podatkiem od spadków i darowizn, która to danina publicznoprawna jest przedmiotem odrębnej regulacji, według określonych w niej kryteriów i zasad. Nie można przy tym abstrahować od funkcji i celu jaki przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. pełni w systemie prawa podatkowego. Jego wprowadzenie miało przeciwdziałać unikaniu opodatkowania obrotem przedmiotami i prawami w nim wymienionymi. W ocenie Sądu, tych słusznych i mających swoje uzasadnienie w realiach gospodarczych założeń prawodawcy, nie narusza zbycie własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przez małżonkę nabytego do wspólnego majątku w 1968 roku, w którym to lokalu przez wiele lat przed sprzedażą zamieszkiwała, nawet, jeżeli zbycie to dotyczy uzyskanego w drodze dziedziczenia ½ udziału w tym prawie. Argumentację, wskazującą na szczególną sytuację prawną małżonków pozostających we wspólności ustawowej wzmacnia pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 25 lutego 2014 r., II FSK 211/12, w którym stwierdzono, że nie będzie odpłatnym zbyciem włączenie do majątku małżonków, w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową, nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka. Wreszcie, warto również zwrócić uwagę na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 grudnia 1996 r., FPS 7/96 ( ONSA 1997, nr 2, poz. 51), w której Sąd wyrażając zasadniczą tezę, że sprzedaż nieruchomości lub jej części, zwróconej w trybie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie stanowi źródła przychodu w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. jednocześnie zauważył, że przepis ten ogranicza w sposób istotny swobodę dysponowania prawem własności i innymi prawami w tym przepisie wymienionymi. Z tej przyczyny, jako przepis o charakterze wyjątkowym, musi być interpretowany ściśle, a wątpliwości prawne powinny być wyjaśniane na korzyść podatnika. Nadto, jak wskazał NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 14 marca 2011r sygn. akt II FPS 8/10 "zgodnie z zasadą nullum tributum sine lege, którą wyraża art. 217 Konstytucji RP oraz zasadą praworządności, zawartą w art. 2 i 7 Konstytucji RP, organy podatkowe mogą egzekwować tylko taki obowiązek podatkowy, który bezpośrednio wynika z treści przepisów prawa". Akceptując w pełni przytoczone tezy oraz ich normatywną wymowę stwierdzić należy, że wywodzenie przedmiotu opodatkowania w sposób pośredni, prawotwórczy, rozszerzający przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym, prowadzi do objęcia obowiązkiem podatkowym stanów faktycznych, które nie zostały w ustawie podatkowej wyraźnie i jednoznacznie przez prawodawcę wskazane. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że sporna w tej sprawie kwestia prawna mająca swoje źródło w prawie cywilnym, rodzinnym i podatkowym, przy występujących problemach interpretacyjnych, powinna być rozstrzygana na korzyść podatnika. Zwłaszcza, że w szeregu przypadkach, stosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. w drodze budzącej wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładni dokonywanej przez organy podatkowe, dotyczy osób starszych, zbywających majątek nabyty kilkanaście bądź kilkadziesiąt lat wcześniej ( tak jak w tym przypadku ) do majątku wspólnego, pozostających w przekonaniu, że w takim przypadku nie muszą uiszczać żadnego podatku. Problem ten dostrzegł również Rzecznik Praw Obywatelskich, który w piśmie z dnia 12 kwietnia 2014 r. skierowanym do Ministra Finansów odnoszącym się do wykładni tego przepisu stosowanej przez organy podatkowe wskazał: "Rzecznik Praw Obywatelskich z niepokojem stwierdza, iż stanowisko obecnie prezentowane przez organy podatkowe może być krzywdzące dla specyficznej kategorii podatników. W większości przypadków problem dotyczy bowiem osób starszych, które po śmierci współmałżonka niejednokrotnie decydują się na zbycie nieruchomości m.in. w drodze umowy dożywocia z powodów finansowych oraz zdrowotnych, nie zdając sobie sprawy z negatywnych konsekwencji podatkowych (...). Jednocześnie w ocenie Rzecznika praktyka stosowana przez organy podatkowe stoi w sprzeczności z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. przywołany wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1101/10, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1474/11). Rzecznik ma na uwadze, iż powołane wyroki dotyczą konkretnych spraw podatników i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Niemniej jednak stwierdza, iż organy podatkowe powinny respektować stanowisko, w szczególności NSA, który uznał za błędną wykładnię prawa prowadzącą do opodatkowania osób starszych dokonujących zbycia nieruchomości przed upływem 5-letniego okresu licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zmarł współmałżonek". W świetle przedstawionej dotychczas argumentacji, Sąd w obecnym składzie w pełni akceptuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1101/10, w którym NSA stwierdził: "Wadliwy jest pogląd, zgodnie z którym, w wyniku śmierci jednego małżonka znajdującego się w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej z art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, drugi małżonek nabywa w drodze spadku po pierwszym małżonku, po raz drugi, udział w tej samej nieruchomości, ponieważ z uwagi na istotę wspólności majątkowej małżeńskiej, nie było możliwe wyodrębnienie przypadającego każdemu z małżonków udziału w nieruchomości już podczas pierwotnego, wspólnego jej nabycia". Konsekwentnie, w takim przypadku nie można przyjąć, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. biegnie od daty nabycia własnościowego prawa do lokalu w drodze spadku. Skutkiem tego, w tej sprawie, zważywszy na pierwotny moment nabycia tego prawa ( 1968 rok ), brak jest możliwości opodatkowania jego zbycia w 2008 r. na podstawie tego przepisu. Marginalnie można wskazać, że pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, a poza wymienionym orzeczeniem NSA z 8 grudnia 2011 r., II FSK 1101/10, podobny pogląd wyrażono m.in. w wyrokach WSA w Warszawie z 7 listopada 2013 r., III SA/Wa 1177/13, z 12 kwietnia 2013 r. III SA/Wa 2999/12 i z 20 czerwca 2013 r., III SA/Wa 3464/12, WSA w Kielcach z 22 sierpnia 2013 r., I SA/Ke 396/13, WSA w Krakowie z 7 listopada 2012 r., sygn. I SA/Kr 1378/12, WSA w Gorzowie z 7 maja 2014 r., I SA/Go 136/14, WSA w Gdańsku z 9 września 2014 r., I SA/Gd 716/14 oraz I SA/Gd 447/14 i z 9 stycznia 2014 r., I SA/Gd 1422/13 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z tych względów, Sąd w obecnym składzie nie podziela stanowiska NSA zawartego w powołanym przez organ wyroku z 4 listopada 2010 r., II FSK 1054/09. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni zatem dokonaną przez Sąd ocenę prawną, w tym wskazane przesłanki wyłączające uzyskany przychód z tytułu zbycia przez skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b/ u.p.d.o.f. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., na które złożył się uiszczony przez skarżącą wpis w kwocie [...] zł. H. Adamczewska-Wasilewicz L. Kleczkowski J. Szulc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło